Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA BOBEDI (P2)
2023
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 80
Kaedi e ya go tshwaya, e na le ditsebe di le 26.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2023 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2023, 26 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · setswana. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 26
- File size
- 810.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 26
This exam
NSC June Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 2Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 3Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 4Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)35 marks
- Question 7Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)25 marks
- Question 9Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)25 marks
Show all 11 questions
- Question 11Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)25 marks
- Question 13Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)25 marks
- Question 15Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)25 marks
- Question 17Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)50 marks
- Question 19Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 2 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA A: POKO
MELODI YA POKO – RM Ramagoshi
POTSO 1: POTSO YA TLHAMO
'SEMPE A LEŠOBORO' – MOM Seboni
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 10 go
tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.
Leboko la ga Sempe a Lešoboro le bua ka botshelo jwa ga Sempe jwa majako.
Le na le mo le tshwanang le mo le farologanang gona le se re itemogelang sona
mo matshelong a rona a gompieno.
Sempe ga a ka a lebelela mofuta wa tiro e a neng a e thapetswe, mme a e
amogela ka diatla tsoopedi ka motlhophantsi e le yo o kgorang. E ne ya re go
gorogeng ga gagwe a fitlha a direla mosadinyana mo gaising. Mo malatsing a
gompieno borre ba dira ditiro tse di dirwang ke bomme tsa go apaya le go
phepafatsa, fela jaaka Sempe a ne a dira.
Sempe o ne a nyatsiwa ka ntlha ya fa a ne a sa ya sekolong sa setso gammogo
le mofuta wa tiro e a neng a e dira, ke ka moo a neng a bidiwa Sempe a
lešoboro. Mo malatsing a gompieno ga go nyatsiwe ope yo a sa yang kwa
sekolong sa setso, gape motho ga a nyatsiwe ka ntlha ya mofuta wa tiro e a
dirang.
Mo lebokong, go bonala fa Sempe a ne a direla mothomosweu jaaka fa re
itemogela mo lebokong le. O ne a mo tabogisa a ntse a mo raya a re gou-gou go
kaya gore tiro e direlwe ka bonako. Sempe ka ntlha ya go tshoga, a dire ka
bojotlhe, boineelo le botswapelo. A tshematsheme motshegare otlhe go leka go
kgotsofatsa mong wa gagwe gammogo le go leka go somarela tiro ya gagwe.
Mo malatsing a gompieno, go santse go na le ba ba direlang basweu, fela
bathapiwa ba na le ditshwanelo tse Sempe a neng a se na tsona. Batho ga ba
tlhole ba tabogisiwa ke bathapi jaaka go ne go dirwa ka Sempe gonne a ne a se
na ditshwanelo. Badiri ba na le tetla ya go tlhagisa dingongora, tshotlo le
kgatelelo ya bathapi mo bathapiweng. Ba ka tlalea bathapi kwa makgotleng a
bona a a ba emelang gore ba dire ka fa tlase ga maemo a a amogelesegang a
tiro. Mo mabakeng mangwe, ba kgona go ipuelela ka bobona mo bathapiweng.
Ga ba fekediwe ke letshogo jaaka re bona Sempe mo lebokong.
Go tlhoka thutego ga ga Sempe, go ne go mo tshedisetsa mo letshogong fa go
buiwa le ena, a ithaya gore fa go twe gou-gou go tewa ena fela. Gompieno badiri
ba rutegile, ba itse dipuo tse di farologaneng, ga ba tshoge sepe gonne ba utlwa
se se buiwang, e bile tiro ya bona ba e dira ba phuthologile.
Mo lebokong le, Sempe o ne a dira ka thata a batla madi jaaka fa a ne a re o
bolawa ke ditšhentšhabanna le kgomo ya pereko. Gompieno le gona re bona
batho ba dira ka thata ba tsaya ditšhono tse di farologaneng ba batla madi.
Mo malatsing a gompieno badiredi ba a ungwelwa, bogolo jang fa ba wetsa tiro
ya bona. Sempe le ena o ne a ya gae a gapa kgomo e le ditlamorago tse di
itumedisang tsa diatla tsa gagwe.
Diteng tsa leboko le, di tshwana le se re itemogelang sona mo matshelong a rona
gompieno. Batsadi mo matlhakoreng otlhe ba itumelela katlego ya bana ba bona.
Re lemoga se fa Mmaselemela a ne a itumela e bile a letsa mogolokwane fa
Sempe a tlhaga a gapa kgomo ya pereko mme le gompieno batsadi ba itumelela
katlego ya bana ba bona. [10]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 3 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 2: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'LEREBANA WA LETLALEANYA' – FS Khunou
2.1 Diphetogo/Mathata a a tliswang ke loso lwa ga mme/a a tliswang ke go
tlhokofalelwa ke mmaago. (2)
2.2 O se dirisitse go tlhalosa fa batho ba mo gakaletse/ba le kgatlhanong nae. (2)
2.3 Ba mmolelela fa e se Mokgatla/ngwana wa Kgatleng mme kwa gaabo e le
kwa Botswana kwa Kgalagadi. (2)
2.4 Poeletsomafoko - e gatelela bokao go bontsha fa a ne a ngwega a sa
lemogiwe/bonwe ka go boeletsa lefoko 'sutlha'. (2)
2.5 Ke se latlhe bana ba ga mme ka ntlha ya mathata/Go itshoka ke sa tshabele
mathata/Go bua se se ntshwenyang/Go efoga go boloka matshwenyego mo
pelong.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[10]
POTSO 3: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'SEGO SA METSI' – G Setlalekgosi
3.1 Mathata a dingwetsi di rakanang le ona mo manyalong. (2)
3.2 Mmatsale o baakanyeditse Nkele/ngwetsi ya gagwe ntlo fa a tlaa dulang teng. (2)
3.3 Poeletsomodumo go tlisa molodi o o utlwatsang gore lefelo le ga se la gaabo
Nkele ka go boeletsa tumammogo 'g'. (2)
3.4 Go kgopisa/go tlhokofatsa ngwetsi ka go e kgoba ka dipopego tsa yona. (2)
3.5 Ya gore ga ke a tshwanela go ikanya motho/Ke se bone thola borethe teng ga
yona go a baba/Ke itse gore batho ba a fetoga.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[10]
POTSO 4: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'BOTSOFE' – LD Raditladi
4.1 Diphetogo tse bagolo ba itemogelang tsona ka ntlha ya bogodi. (2)
4.2 Tlogelo – go tlisa go kibakibela ka bonako ga mola/go oketsa lebelo la moribo
le moretheto wa molatheto ka go tlogela tlhogo ya leina 'le' go tswa mo go
'lekoko' go nna 'koko'. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 4 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
4.3 Batsofe fa ba tsoga ba lela ka ditlhabi. (2)
4.4 Go tshwantshanya meriri ya batsofe le mašwi ka ntlha ya mokgwa o e
sweufetseng ka gona. (2)
4.5 Ya gore ke itse fa se se sa feleng se a bo se tlhola./Ke itse gore bogodi bo
tlisa diphetogo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[10]
LE
POKO E E SA TLHAOLWANG
POTSO 5: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'MORUTABANA' – SS Mokua
5.1 Diphetogo tsa go se tlotle morutabana tse di bonwang mo baneng ba
gompieno/Tlotlo e e nyeletseng ya barutwana mo barutabaneng. (2)
5.2 Maloba fale ke sa le ngwanyana,
Maloba fale ke sa bula matlho,
Tlhatlagano ya bokao
Maloba fale ke sa le ngwanyana,
Maloba fale ke sa bula matlho,
Tlhatlagano ya mafoko/popego (2)
5.3 Pheteletso - go bontsha mokgwa o barutwana ba neng ba tlotla le go boifa
barutabana ka teng ka ba ne ba sa batle gore ba ba bone gope. (2)
5.4 Boitumelo bo nne bogolo/bo tlale ka moo bo ka se lekanngweng le sepe. (2)
5.5 Batho ba tshwanetse go thusana/Morutabana o tshwanetse go tlotliwa.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 5 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA B: PADI
POTSO 6: POTSO YA TLHAMO
LEBA SEIPONE – Kabelo Kgatea
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
Go tlhoka go utlwana ga malapa, ditsala, bakapelo, badirimmogo le setšhaba go
tlhola mathata mo matshelong a ba bangwe jaaka re itemogela mo ditiragalong tsa
padi ya Leba Seipone.
Gokatweng o tlhokile go tshwaragana le mmaagwe. O ne a tshola ngwana mme a
mo romela kwa go mmaagwe jaaka sephuthelwana kwa ntle ga go dira
dithulaganyo dipe nae. Ngwana yo o tlholela batsadi mathata gonne a ne a sotlwa
ka ntlha ya tshobotsi ya gagwe.
Mosala le ena o tlhokile tirisano le setlogolo sa gagwe. Monnamogolo Puso o ne a
setse a abetse Motswagauteng boswa jo e neng e le jwa ga Mosala, ka ena a
jelwe ke naga. Mosala o palelwa ke go dirisana le Motswagauteng, mme o rekisa
boswa jotlhe jo bo neng bo abetswe Motswagauteng. O sotla le go kgerisa
Motswagauteng, moo o bileng a ngwega mo lelapeng. Motsing a lwalang o palelwa
ke go ikalafa ka a tshamekile ka leruo le le ka bong le mo oka, le go tlhoka motho
yo o mo tlhokomelang ka a kobile Motswagauteng. Ano ke mathata a a tlholwang
ke go tlhoka go tshwaragana jaaka lelapa.
Mosala o tlhaela go bofagana le setlogolo sa gagwe mme a se sireletse mo
tshotlong e a neng a itemogela yona mo setšhabeng. O palelwa ke go mo
tshegetsa, mme le ena o mmitsa lekutwana le le sa itseng rraalona. Go sa
tshwaraganeng jaaka lelapa, go tlholela Motswagauteng bothata jwa go tshaba mo
gae. O ne a babaletswe ke setlhako sa ga malomaagwe se se neng sa mo gata
mo molaleng gammogo le kubu e e neng ya mo itaya mo go botlhoko ka ntlha ya
fa a ne a timeditse podi. Seno ke kgwetlo e Motswagauteng a itemogelang yona ka
ntlha ya lelapa le le palelwang ke go utlwana.
Ditsala tsa ga Motswagauteng e bong Moleko le Teko di ne tsa palelwa ke go
kitlana, mme tsa mo kgetholola ka ntlha ya dipopego tsa gagwe. Ka metlha fa ba
ne ba tshameka mmogo ba ne ba mo kgoba le go mmitsa ka maina a tshotlo. Go
tlhoka go bofagana ga ditsala go lebisa kwa ntweng ya ga Motswagauteng le
Moleko. Moleko o ne a kgoromeletsa Motswagauteng mo molelong fa a ne a re o a
ikomosa, mme a ya go thula Pule, ba bo ba sala ba tlhatlagane. Ano ke mathata a
Motswagauteng a itemogelang ona ka ntlha ya go sotlwa ke ditsala tse di tlhaelang
go tshwaragana le ena.
Bapagami ba tekisi e e neng e ya Foreiborogo ba ne ba tlhaela go tshwaragana le
Motswagauteng jaaka bana ba thari e ntsho. Ba ne ba bitsa Motswagauteng tsela
yotlhe ka maina a tshotlo. Go tlhoka go dirisana jaaka batho go ne ga ledisa
Motswagauteng. Motswagauteng o feleletsa a ba arabile ka mafoko a a neng a ba
kgoba marapo a gore molato ga se wa gagwe. Ano ke mathata a Motswagauteng
a itemogelang ona ka ntlha ya go sotlwa ke setšhaba gonne se tlhoka go bofagana
le ena.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 6 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
Re le batho re tshwanelwa ke go bofagana ntle le go tlhaolana ka mmala.
Mosadimogolo wa mosweu e bong Kobbie o ne a phamolelwa sekgwama ke
mosimane wa legodu. Motswagauteng o ne a thusa mapodisi go fitlhelela legodu
leo. Ka ntlha ya go tlhoka go nna mowa o le mongwe, seno se ne sa lebisa kwa
ntweng ya semorafe. Ano ke mathata a setšhaba se itemogelang ona ka go
tlhoka go nna ngatana, mme se tlhaolane go ya ka mmala.
Morago ga gore mosadimogolo Kobbie a kopane le Motswagauteng, o ne a
mmatlela sekolo kwa Foreiborogo. Mo sekolong se, go sa ntse go fitlhelwa
kgethololo ya mmala. Koot o ne a kgoromeletsa Motswagauteng mo go Sarkie.
Tiragalo e, e ne ya tlhola ntwa magareng ga bantsho le basweu.
Jankie o tlhokile go bofagana le mogatse mo lelapeng la bona. Ke rre wa lelapa
fela ga a ikanyege mo mosading wa gagwe. O ne a ratana mo sephiring le
modiredi wa bona e bong Gokatweng. O ne a boulela, mme a sa batle go bona
monna ope wa montsho mo legoreng la gagwe. Gokatweng o ne a thusa
Mokwepa le banna ba gagwe go mo gapa ka dikgoka. Ba ne ba mmolaya le go
rekisa mmele wa gagwe kwa mosading mongwe wa mosankoma kwa Soweto.
Ano ke matlhotlhapelo a Jankie a itlholetseng ona ka ntlha ya go tlhoka go kitlana
le go nna le boikanyego mo mosading wa gagwe.
Go tlhaela go nna ngatana ga ga Jankie le mogatse mo lelapeng jaaka banyalani,
go boetse gape ga tlholela mogatse loso lwa pelo ka ntlha ya go nyelela ga
gagwe. Ano ke matlhotlhapelo a a tlholwang ke go tlhoka go tshwaragana mo
lenyalong.
Gokatweng o tlhaela go dirisana le lelapa le setšhaba ka go ikamanya le lekoko
la ga Mokwepa. Seno se mo tlholela go tshela botshelo jwa gagwe jotlhe kwa
kgolegelong gammogo le go sa kgone go itse morwae botoka.
Tswelelopele, boitumelo le katlego di tlisiwa ke go nna ngatana ga batho botlhe. [25]
POTSO 7: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
LEBA SEIPONE – Kabelo Kgatea
7.1 Ke bontsala/Borraabona ke bana ba motho. (1)
7.2 Sa gore Gokatweng ke mmaagwe/motsadi wa gagwe. (1)
7.3 Kwa kgotlatshekelo. (1)
7.4 O kopile gore ba mo tlhokomelele ngwana wa gagwe.
O ne a batla le go itse gore ba tlile go busa Motswagauteng leng. (2)
7.5 Ke fa Motswagauteng a sena go tsewa ke mapodisi go ya go mmotsolotsa
mabapi le ditiro tsa ga Mokwepa. (2)
7.6 E tiisitse Motswagauteng moko, ya mo ratisa botshelo, ka jalo a palelwa ke go
ipolaya le fa a ne a le mo mathateng mme se, sa tsweletsa ditiragalo pele. (2)
7.7 Go ne go sa siama gonne go fisa dithoto e le tlolomolao/Ntwakgolo ke ya
molomo/O ne a dira tiro ya gagwe go gomotsa Sarkie jaaka morutabana wa
gagwe a sa supe tlhaolele.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 7 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
7.8 Tshedimosetso ka ditiro tsa borukutlhi tsa ga Mokwepa le lekoko la gagwe. (1)
7.9 O ne a sala a tlhatlagane le Motswagauteng.
Mesesenyana ya ga gagwe e le kwa tlhogong.
A setse ka pitimaotwana fela kwa tlase. (3)
7.10 Ke ithutile gore mo botshelong o tshwanetse go ikamogela le go ithata gore
batho ba bangwe le bona ba kgone go go rata le go go amogela/Ke ithutile go
amogela dilo tse nka se kgoneng go di fetola/Go kgotlelela dikgwetlho go
fitlhela ke bona maikaelelo a me.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.11 O buseditse Motswagauteng kwa sekolong/O mo neile legae le e leng kgale a
le tlhoka.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.12 O ne a se na maitseo – gonne fa morutabana Peo a leka go mo gomotsa o
ikgophola mo go ena a bo a tsamaya.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.13 Nnyaya/ga go a siama gonne kgethololo go ya ka mmala e sa siama/e
ileditswe/e le tlolomolao/Bana botlhe ba na le tshwanelo ya go amogela thuto
kwa ba batlang go tsena sekolo gona.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.14 Ke ne ke ka leka ka gotlhe go mo falosa ka mmangwana a tshwara thipa ka
fa bogaleng.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 8 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 8: POTSO YA TLHAMO
OMPHILE UMPHI MODISE–DPS Monyaise
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.
Go tlhoka kutlwano ga malapa, ditsala, bakapelo, badirammogo le setšhaba go
tlhola mathata mo matshelong a ba bangwe jaaka re itemogela mo ditiragalong
tsa padi ya Omphile Umphi Modise.
Basetsana ba ba neng ba dira kwa femeng ya mesese kwa Doornfontein ba ne
ba sa tshwaragana jaaka ngatana. Ba ne ba se ka ba nna mowa o le mongwe le
Motlalepule mme ba letlelela lefufa go laola maikutlo a bona ka ntlha ya fa a ne a
ba gaisa ka bontle. Ba ne ba mo logela leano, mme mongwe a mo loma tsebe.
Motlalepule o nna le bothata jwa go simolola go ebela gape le lefelo le a sa le
itseng la gauta a batlana le bonno ntswa a ne a na nabo. Ano ke matsapa a a
tlholwang ke go palelwa ke go nna ngatana le go ratana ga badirammogo.
Motlalepule o ya go batla tiro kwa matlong a maleele a makgowa kwa a
kopanang le lerwa le fuduga gona ka ntlha ya go tlhoka go bofagana ga bana ba
mmala wa sebilo. Thandi yo e ntseng e le montlenyana wa difolete ga a ka a
utlwana le Motlalepule, a mo fufegela mme bontsi jwa basetsana jwa simolola go
mo katoga. Go sireletsa sekgele sa gagwe, o rulaganyetsa Motlalepule
mosimane wa tedu tsa katse. Seno ke bosetlhogo jo Thandi a bo tlholetseng
Motlalepule ka ntlha ya go tlhoka tirisano ya baagisani.
Mosimane wa tedu tsa katse o tlhokile go nna le tirisano le Motlalepule. O bona
fa lefufa la ga Thandi le mo fa tetla ya go betelela Motlalepule morago ga go mo
tshelela botlhole mo teyeng. O ne a betelela Motlalepule, mme seno sa tlholela
mathata a a seng kana ka sepe a go ima. Ano ke matlhotlhapelo a go amogwa
bokamoso jo bontle ka ntlha ya go tlhoka go kitlana ga setšhaba.
MmaMosidi o kopana le lekau la kwa Thaba Ntsho mme la mo tsenya
palamonwana. MmaMosidi o tlhaela go nna ngatana le mogatse ka go sa mo
utololele sephiri sa ga morwae wa dikgora. Ba ne ba tshegofaditswe ka morwadi
a le esi e bong Mosidi, mme a se ka a tswala phatlha e e mo pelong ya gagwe ka
ga morwae. MmaMosidi a tlhoka phuthologo le boiketlo mo lenyalong ka go
tlhoka go bofagana le mogatse.
MmaMosidi o tlhokile go nna mowa o le mongwe mo lenyalong la gagwe gonne
ka metlha fa a ne a tshwanetse go begela mogatse ka ga morwae, o ne a nna
pelopedi. O itlholetse mathata ka go tlhoka botshepegi mo monneng wa gagwe.
O ne a kopa mogatse gore ba ye go ithuela ngwana wa mosimane kwa legaeng
la bana mme bothata bo etegela fa a tlhabega morago ga go sa fitlhelele
morwae. O ne a tsene diphaposi tsotlhe, mme a sekaseka basimane ka fa
morago ga ditsebe pele a ka ba leba mo matlhong go netefatsa fa e le morwae.
MmaMosidi o paletswe ke go bofagana le mogatse mo lenyalong la bona, mme a
bona go le botoka go swa ka lehunelo. Ano ke matlhotlhapelo a MmaMosidi a
rakanang nao ka ntlha ya go tlhoka therisano ya mo lelapeng le mogatse.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 9 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
Go palelwa ke go nna ngatana go dira gore MmaMosidi a rakane le mathata a go
tshajwa ke bana. Batsadi le bona ba ne ba mo fapogela. Ba ne ba setse ba
tshosa bana ka ena gonne a ne a bidiwa Dinalana. O ne a fetoga
mmalethantshane ntswa e ne e le motho wa mmele. MmaMosidi o fetoga
tshobotsi jaana ka ntlha ya go swa ka lehunelo le go tlhoka tirisano le mogatse.
Go tlhoka go kitlana ga banyalani go tlholela MmaMosidi matsapa a go tlhola a
ebela le naga a go fitlhelela bonnete jwa kgang ya ga mosadimogolo Malebela.
Mogatse a ka bo a ne a mo eme nokeng go batlana le morwae ka e bile a ne a
dumelana nae gore ba ithuele ngwana wa mosimane. Seno ke matlhotlhapelo a
MmaMosidi a itlholetseng ona mo moweng ka ntlha ya go tlhoka botshepegi
gammogo le go bofagana le mogatse.
Tswelelopele, boitumelo le katlego di tlisiwa ke go nna ngatana ga batho botlhe. [25]
POTSO 9: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise
9.1 Lakasanta. (1)
9.2 E ne e le go gasa sedi la bokapi jwa moseja kwa ntle ga go latlha setso. (1)
9.3 Ke badirammogo. (1)
9.4 E ne e re fa a bua a rage ka tlhako.
O ne o ka re loleme ga lo buele ka bonako jaaka a batla.
O ne a tswa ditete.
(Di le PEDI fela.) (2)
9.5 Ke leeto la ga Malebo go tswa kwa lekgotleng la Baitiredi la kwa Lakasanta. (2)
9.6 Go tshelela Motlalepule more mo teyeng ga ga Thandi le go betelelwa ga
gagwe go re thankgololela ditiragalo ka go tlisa tsalo ya moanelwamogolo wa
bobedi e leng Omphile. (2)
9.7 Go ne go siame gonne a ne a leka go ba dira bathosetšhabeng ka go itirela
ka mabogo a bona/O ba rutile maikarabelo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
9.8 Ke ithutile gore mosekaphofu ya gaabo ga a tshabe go swa lentswe/Ke
ithutile gore thuto ke lesedi/Ngwana le fa e se wa gago o mo ratela botshelo
jo bontle jaaka e kete o mo tshotse.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
9.9 Ke go bona ngwana wa mosimane a ka nna dingwaga di le supa a tshameka
ka kolotsana. (1)
9.10 O ne a mo šeba ka lorato
O ne a mo šeba ka kutlwelobotlhoko
O ne a mo šeba ka bopelonomi. (3)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 10 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
9.11 O rotloeditse Modise go tsena sekolo/O neile Modise legae le le
bolokesegileng/O mo neile lerato le a neng a le tlhoka la botsadi.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
9.12 O ne a le lefufa – o fufegela bontle jwa ga Motlalepule.
O setlhogo/o pelomaswe – O rulaganyetsa Motlalepule lekau la tedu tsa katse
gore le mmetelele.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
9.13 Nnyaya – go ne go sa siama gonne e le mogolo yo o neng a tshwanetse go
kganela Motlalepule go dira jalo/O ne a ka nna a thusa Motlalepule go godisa
ngwana wa gagwe.
Ee – O ne a tshwanetse go netefatsa gore ngwana o a sireletsega.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
9.14 Ke ne ke ka dula le ena fatshe gore a mpolelele modi wa mathata a gagwe/se
se mo jang/Ke ne ke ka mo isa kwa ngakeng ya malwetse a kgatelelo ya
maikutlo gore gongwe a ka ba bolelela sengwe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 11 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 10: POTSO YA TLHAMO
MASEGO – G Mokae
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.
Go tlhoka go utlwana ga malapa, ditsala, bakapelo, badirammogo le setšhaba go
tlhola mathata mo matshelong a ba bangwe jaaka re itemogela mo ditiragalong
tsa padi ya Masego.
Sannah ka ntlha ya go palelwa ke go nna mowa o le mongwe le Masego, o mo
logela leano la go mo pateletsa go nwa nnotagi. Masego o itemogela mathata a
go batla go kgotsofatsa tsala. Ka bomadimabe, isago ya gagwe e e neng e
tsabakela ya kgaolwa ke go tlhoka go kitlana ga ditsala ka ntlha ya lefufa.
Ntsime o tlhokile go nna le tirisano le Masego jaaka morutwana mmogo nae. O
ne a bona fa go itshiela go go feteletseng ga ga Masego go mo naya tšhono ya
go ipusolosetsa mo go ena. O ne a betelela Masego, mme seno sa mo tlholela
mathata a a seng kana ka sepe a go ima. Ano ke matlhotlhapelo a go amogwa
bokamoso jo bontle ka ntlha ya go tlhoka go kitlana ga baithutimmogo.
Bothata jwa ga Masego bo etegediwa ke go teketiwa mo go maswe ke rraagwe
ka ntlha ya go tlhoka go bofagana le go itshwarelana ga lelapa. Rre Motsepe o
batlile go latlhegelwa ke morwadie gammogo le lesea ka ntlha ya go tlhoka go
amogela mo le go nna ngatana e le nngwe le ena.
Base Schalk o tlhokile go nna seoposengwe le modiredi wa gagwe e bong Rre
Tsawe mabapi le kgodiso ya ngwana wa ga Lisbeth. O ne a imisa morwadie
Tsawe, mme a tshepisa gore o tlaa tlamela lesea. O ne a se ka a diragatsa
ditsholofetso tsa gagwe mme a koba Lizbeth mo polaseng.
Base Schalk o ne a tlhoka go kitlana le badiredi ba gagwe gonne o ne a itaya Rre
Kgabo ka sebepi morago ga phosonyana e nnye. Go tlhoka go dirisana go, go ne
ga tlhola ntwa e e matlhomahibidu magareng ga bona. Kgabo o ne a tshwara
Base ka kgokgotso ka mabogo a a mesifa. Badiri ba ne ba dika mosadinyana mo
phaposing ya boapeelo morago ga go mmofelela mo setilong. Bangwe ba
badiredi ba tla ka leokwane ba le tshela mo ntlong pele ba e ja ka molelo.
Nomhle o ne a tlhoka go utlwana le mogatse ka go mo tshegetsa fa a ne a
ilediwa kgapetsakgapetsa. O ne a sa golagana le mogatse gonne o ne a simolola
boaka le makau a a neng a kgona go mo isa kwa menateng e a neng a sa kgone
go mo isa kwa go yona. Go tlhoka tirisano ga lelapa go tlhola mathata a tlhalano
le go iletsa Vusi go bona barwae. Ano ke masula a lelapa le itemogelang ona ka
ntlha ya go tlhoka tshwaragano mo kgoleng ya lenyalo.
Setšhaba ka bosona, se tlhokile go tshwaragana. Se, se tlhodile gore go lebiwe
mmala boemong jwa bokgoni jwa motho. Kgatelelo ya bosemorafe e itsa bokwadi
jo bo bokgabale jwa ga Vusi, jwa maboko le diterama go phasalatswa.
Mapodisi a tlhokile go tshwaragana le setšhaba. A ne a tlholela Vusi loso lo lo
setlhogo lwa go thunngwa kwa kopanong ya baeteledipele ya bana ba dikolo kwa
Alexandra.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 12 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
Nomhle o tlhaela go nna mowa o le mongwe le Masego mosadi wa bobedi wa ga
Vusi. O ne a setse a tlhalane le Vusi, mme o palelwa ke go sutela Masego mo
materaseng go ilela mogatse. Mosadi wa ga Vusi o lwela setopo nae ntswa ba ne
ba tlhalane.
Go tshabela moseja ga ba ga Lazar go supa go tlhoka go kitlana ga setšhaba le
mapodisi. Go tlhoka kitlano go, go ba baketse kgatelelo le go leka go ba isa ga
maotwanahunyela ka go ba fisetsa ntlo. Ba patelesega go fuduga mo nageng ka
ntlha ya go tlhoka go dirisana ga setšhaba.
Tswelelopele, boitumelo le katlego di tlisiwa ke go nna seoposengwe ga batho
botlhe. [25]
POTSO 11: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
MASEGO – G Mokae
11.1 Ke monna le mosadi/Banyalani. (1)
11.2 Sa gore o tlogetse tiro ka ntlha ya dikiletso kgatlhanong le ena/go ilediwa. (1)
11.3 Kwa ga Vusi. (1)
11.4 O mo rotloeditse go tswelela pele ka go kwala.
O ne a mo ema nokeng ka dithuso di le dintsi. (2)
11.5 Ke fa Masego a ne a ile go bolelela Vusi gore a se ba jele nala ka mapodisi a
ba beile leitlho. (2)
11.6 Le tshegeditse Masego ka madi a go godisa le go tsenya Sello sekolo mme
se, sa tsweletsa ditiragalo tsa padi. (2)
11.7 Se siame gonne ngwana e le mpho e e tswang kwa Modimong/Ngwana
mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go tshela.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.8 Ke ithutile gore fa o dira dilo tse di seng ka fa molaong o ka iphitlhela o le mo
mathateng.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.9 Gobo a timilwe tšhono ya go boloka molekane wa gagwe.
Go sa dule mo materaseng jaaka batlholagadi ba bangwe.
Gobo a sa roulela Vusi ka diaparo tse dintsho. (3)
11.10 Go supa botebo jwa lerato la gagwe mo go Vusi/Go mo fa poloko e e
tshwanetseng moratiwa wa gagwe wa ntlha le wa bofelo. (1)
11.11 O ne a tshegetsa Masego fa a ne a imile ka go mo neela bonno/O ne a
rotloetsa Masego le Goabaona gore ba se bontshe batho gore ba utlwisitswe
botlhoko ke go atlholelwa loso ga ga Kgabo Motsepe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 13 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
11.12 Ga a na lerato la nnete – gonne o ne a ganela Vusi ka bana ba gagwe.
O megabaru – o batla dithoto tsa ga Vusi ntswa e le kgale a kgaogane le
ena/Ga a na tirisano – Ga a batle Vusi a kopana le bana ba gagwe/ga a batle
go dirisana le Masego. (E le NNGWE fela.)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.13 Nnyaya– rre mongwe le mongwe o na le tshiamelo ya go godisa bana ba
gagwe le fa go le tlhalano/Batsadi ga ba a tshwanela go tsenya bana mo
ntweng ya bona/dikgogakgoganong tsa bona.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.14 Ke ne ke ka ikopa maitshwarelo ka se ke se dirileng mmaagwe/Ke ne ke ka
rulaganya kopano gore re tle go bua ka ntlha e.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 14 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 12: POTSO YA TLHAMO
NTLHOMOLE MMUTLWA – OM Lobelo
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
Go tlhoka kutlwano ga malapa, ditsala, bakapelo, badirammogo le setšhaba go
tlhola mathata jaaka re itemogela mo ditiragalong tsa padi ya Ntlhomole
Mmutlwa.
Rre Kgori o ne a se ngatana e le nngwe le mogatse Kelogile gammogo le
morwae Matsetseleko tebang le ditshwetso tsotlhe tse di tsewang mo lelapeng. O
ne a sa tshwaragana le balelapa, a sa bone dilo ka leitlho le le lengwe le bona, ka
a ne a itseela ditshwetso ntle le go rekegela maikutlo kgotsa ditshwaelo tsa bona.
O ne a sa tshwenyegele go utlwa letlhakore la ga mogatse tebang le tshwetso ya
gore Matsetseleko a tsene mo ditlhakong tsa gagwe fa a rola tiro. Le fa rre e le
tlhogo ya lelapa fela go tlhokega gore batho ba bone dilo ka leitlho le le lengwe,
go efoga bothata jo Kelogile a iphitlhelang a mekamekane nabo. Kelogile o
tshwanelwa ke go tsaya sengwe le sengwe se mogatse a se tshikinyang, gonne
monna a le mo nneteng ka dinako tsotlhe.
Go sa utlwane ga ga Rre Kgori le Matsetseleko go dira gore a tlhoke go
akantshana nae tebang le bokamoso jwa gagwe. Ga a buisane nae go utlwa
maikutlo a ga morwae tebang le tiro ya go nna mogotsamolelo. Ga a rerisane le
morwae, mme o mmolelela fa a sa tshosiwe ke matiriki e bile a sa utlwe ka
ngwana.
Go sa tshwaraganeng jaaka lelapa, go tlholela Matsetseleko bothata jwa go
tshaba go lebagana le kgosi mo matlhong, go tlhalosa gore ke ka ntlha ya eng fa
a sa batle go nna mogotsamolelo. Tiragalo e, e tlholela Matsetseleko bothata jo
bo ka bong bo efogilwe jwa go tsena ka lenga la seloko gonne mmaagwe le ena
o ne a palelwa ke go mo sireletsa mo go rraagwe. Boemong jwa gore mmaagwe
a mo sireletse o ne a mo utlwisa botlhoko gonne a se na botshabelo. Ano ke
matsapa a a tlholwang ke go tlhoka go kitlana ga lelapa.
Go tlhoka go nna ngatana mo lelapeng go tlhola gore go nne le dikgogakgogano
tsa go batlana le Matsetseleko. Morago ga gore Matsetseleko a ineye naga,
Kelogile o ne a eletsa fa morwae a ka batliwa ke mapodisi gonne a tlaa nna
bofefo. Rre Kgori mo letlhakoreng le lengwe o ne a sa tshepe mapodisi gonne a
re ke matsipa, mme e bile Matsetseleko a tlaa a reka ka madi. Tseno ke
dikgogakgogano tse di fitlhelwang mo lelapeng ka ntlha ya go tlhoka tirisano mo
go rarabololeng bothata ka ngwana wa bona.
Matsetseleko mo letlhakoreng le lengwe o tlhokile go nna mowa o le mongwe le
Palesa mokapelo wa gagwe. O ne a ngwega mo gae a sa itsise mokapelo wa
gagwe ka se se mo kobang mo gae. Seno se tlholela Palesa mathata a go sala a
tlhorega. O ne a itlhaola mo barutwaneng ba bangwe, mme a simolola go sa dire
tiro ya sekolo gammogo le ya kwa gae. Tseno ke ditlamorago tse di lerweng ke
go tlhoka go bofagana ga bakapelo.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 15 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
Kgori le banna ba lekgotla ba ne ba sa kitlana le kgosi jaaka e ne e le bagakolodi
ba yona. Ba ne ba le setlhogo thata mo morafeng gonne ba ne ba o patika. Ba ne
ba atlholela morafe mo sephiring kgosi e sa itse. Ba ne ba se mowa o le mongwe
le kgosi gonne ba ne ba dira tse, ntle le kitso ya gagwe. Fa ba ne ba lemoga gore
mongwe o itse ditshwanelo tsa gagwe, ba ne ba mo kgwathisa fa pele ga bana le
basadi. Morago ga moo ba ne ba mo jela leruo lotlhe gammogo le masimo. Ano
ke matlhoko a a tlisiwang ke go tlhoka go bofagana le go dirisana sentle le kgosi
ga bagakolodi ba yona.
Banna ba lekgotla ba ne ba se ngatana e le nngwe le kgosi Kgololo gonne ba ne
ba sa mo eletse go ikamanya le manaane a puso a kagosešwa le tlhabololo mo
motseng wa Phiritshweu. Ba ne ba dira jaana gonne ba itse fa dijo di ba tswile
mo ganong fa ba ka dumelela manaane a. Ba ne ba batla gore setlhako go lele
sa bona mo motseng. Ba tlhola mathata a go tlhotlheletsa morafe go sa
dumelane le gore manaane a tlhabololo a tsene mo tirisong. Ba ne ba kgoreletsa
ditlhabololo ka go senya didiriswa tsa diporojeke gammogo le go tshosetsa beng
ba tsona. Ano ke masula a a tlholwang ke go tlhoka go tshwaragana ga
baeteledipele ba morafe.
Motlhatlheledi Baagileng o tlhokile go nna mowa o le mongwe le mokapelo wa
gagwe Mmathapelo ka boikanyego mme a palelwa ke go bofa maikutlo a gagwe,
a gatšwa pelo ke sewagodimo Palesa tsala ya mokapelo wa gagwe. Go tlhaela
go itshwara ga ga motlhatlheledi Baagileng go ne ga tlhola ntwa magareng ga
ditsala. Ano ruri ke matlhoko a a tlisiwang ke go tlhoka go bofagana ga bakapelo.
Tswelelopele, boitumelo le katlego di tlisiwa ke go nna ngatana ga batho botlhe. [25]
POTSO 13: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
NTLHOMOLE MMUTLWA – OM LOBELO
13.1 Ke ditsala. (1)
13.2 Sa gore ena le Matsetseleko ba a ratana. (1)
13.3 Kwa sekolong/sekolo se segolo sa Obakeng. (1)
13.4 Ba ne ba le bantle.
Ba ne ba goletse kwa godimo/ba katogile monyo/ba le baleele.
Meriri ya bona e ne e le mekhutshwane.
(Di le PEDI fela) (2)
13.5 Ke fa Mmathapelo a lemoga diphetogo tsa boitshwaro jwa ga Palesa morago
ga go ngwega ga ga Matsetseleko. (2)
13.6 Batho ba ba neng ba ile dikgaisanong ba ne ba gasa dikgang tsa gore ba
bone Matsetseleko kwa Dikhudung, se sa dira gore Kgosi Kgololo a rwale
ditlhako go ya go rotloetsa boorraKebapetse go batla ngwana/sa dira gore
letsholo la patlo le tswelele pele/Palesa o ne a sa bolelela rraagwe ka ditiro
tsa banna ba lekgotla tse a di boleletsweng ke Matsetseleko mme kgosi ya
galefa, ya ipona phoso a bo a tsweletsa letsholo go batla Matsetseleko. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 16 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
13.7 Ga se a siama gonne ga o a tshwanela go baya botshelo jwa gago mo
mosimaneng/Ga o a tshwanela go letla kutlobotlhoko go go fetola semelo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.8 Ke ithutile gore bopelotelele bo a duela/Fa o neetswe tiro o e dire ka
botswapelo le boineelo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.9 Boitumelo.
Kutlobotlhoko.
Letlhologelelo. (3)
13.10 Ba ne ba bua ka dikgang tsotlhe tsa kwa gae le loso lwa ga rraagwe. (1)
13.11 Go ema monna wa gagwe nokeng ka nako tsotlhe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.12 O ne a le botlhale – o ne a letlelela diphetogo/ditlhabololo go diragala mo
motseng wa gagwe.
O ne a reetsa – O ne a reetsa fa Palesa a mo naya dikgakololo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.13 Ee - gonne go ya ka semelo sa gagwe, o ne a sa batle go palelwa/O ne a
direla setšhaba ka botswapelo mme a batla go thusa boorraKebapetse.
Nnyaya – ga go a siama gonne Matsetseleko e ne e se legodu le le neng le
tlhoka go salwa morago jaana ka a ne a feditse matiriki/Matsetseleko o ne a
sa dira borukhutli/tshenyo epe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.14 Ke ne ke tlaa mo tlogela fela gore a ratane le ena ka ke itse gore pelo e ja
serati/Ke ne ke tlaa mo kganela ka Matsetseleko e se wa madi a
segosi/bogosi e le kupe bo ilelwa.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 17 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 14: POTSO YA TLHAMO
DITLHANGWA TSA SETSO – GS Leeuw le ba bangwe
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
Merafe ya Batlhaping, e e fitlhelwang mo naaneng le mo lebokong, e bonagala e le
morafe o le mongwe ka botlhe ba ana tlhapi, fela e na le dipharologano tse dintsi tse
di tlhagelelang jaaka fa re itemogela mo naaneng ya Tlholego ya Batlhaping le mo
lebokong la Batlhaping ba Kgotla yoorraMaidi.
Pharologano mo naaneng ya 'Tlholego ya morafe wa Batlhaping' le mo lebokong la
Batlhaping ba kgotla yoorraMaidi ke gore kwa tshimologong Batlhaping ba ba mo
naaneng ba ne ba buswa ke kgosi Mamae yo o neng a tshwanetswe ke bogosi. Fa a
tlogela, o ne a tshwanetse go longwa serota ke mongwe wa barwa ba gagwe e leng
Phuduhudu, mme ka ntlha ya botshwakga jwa gagwe, Phuduhutswana a tsaya
bogosi fa pele ga mogolowe. Seno se bontsha sentle gore bogosi mo naaneng ya
'Tlholego ya morafe wa Batlhaping' bo tshotswe ke ngwana wa ga kgosi Mamae yo
tota bo neng bo sa mo tshwanela. Mo lebokong la 'Batlhaping ba kgotla yoorraMaidi',
Batlhaping ba ne ba buswa ke kgosi Maidi, yo bogosi bo neng bo mo itaya mo
phatleng.
Naane le leboko di farologana ka gore Batlhaping e ne e le morafe o le mongwe mo
lebokong fa mo naaneng ba ne ba arogantswe ka ditlhotšhwana jaaka Barolong le
Batlhaping.
Batlhaping ba ne ba farologana ka gore ba ba mo naaneng ba ne ba farafarilwe ke
dintwa, tse di neng di ba kgaoganya. Ditlhopha tse pedi tse, di ne tsa lwa, mme
Batlhaping ba fenya Barolong, mme ba kgona go ntsha Barolong mo Taung fa mo
lebokong go ne go se na dintwa tse di umakilweng mo merafeng ya Batlhaping.
Pharologano ya Batlhaping e bonagala sentle ka ba ba mo naaneng ba ne ba tswa fa
thoko ga Noka e Tshetlha, ba fudugela kwa Taung, mme ba ba mo lebokong ga ba
bontshe fa ba kile ba fuduga.
Batlhaping ba kgotla yoorraMaidi ba farologana le ba ba mo naaneng ya Tlholego ya
morafe wa Batlhaping gonne ba tlogola mo kgotleng yoorraMankurwane ke sona se
ba itsayang ba na le maemo a a kwa godimo go na le batho ba bangwe. Mo naaneng
ga go buiwe sepe ka kgotla e ba tlogolang mo go yona.
Batlhaping botlhe ba ba fitlhelwang mo naaneng le mo lebokong ba ana tlhapi, fela
ba farologana ka gore ba ba mo naaneng ba ne ba tshela ka go ja ditlhapi fa ba ba
mo lebokong ba ne ba sa je tlhapi ka ba ne ba ana tlhapi e bile ba re ba bua
sejatlhapi.
Batlhaping ba ba mo lebokong ba farologana le ba ba mo naaneng ka ba ikaya e le
batho ba ba mabela, mme ga go buiwe sepe ka go ikaya ga Batlhaping ba ba mo
naaneng. [25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 18 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 15: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
DITLHANGWA TSA SETSO – GS Leeuw le ba bangwe
NAANE: 'MMAPULE' – BP Lekome
15.1 Kwa gaabo Mmapule. (1)
15.2 Go tlhatswa dijana.
Go phepafatsa ntlo.
Go thusa bana ba ga mmaagwe yo e seng wa madi gore ba nne bantle.
(Di le PEDI fela) (2)
15.3 Ke moletlo wa ngwana wa kgosi wa go itlhophela lekgarebe o o neng o
ipaakanyetswa. (1)
15.4 Ee/e ne ya nna nnete gonne Mmapule o ne a feleletsa a ile moletlong. (2)
15.5 Sesafeleng se a bo se tlhola/Khutsanyana e e sa sweng e a bo e letile (1)
monono./
15.6 O ne a thusa Mmapule go nna montle go gaisa makgarebe otlhe a a neng a
tsenetse moletlo wa ngwana wa kgosi. (2)
15.7 Go ne go sa siama gonne bana botlhe ba tshwana, mme ba sa tshwanelwa
go kgethololwa le go sotliwa.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
15.8 Ke ithutile gore ke se tshege yo mongwe fa a le mo mathateng gonne ka
moso e ka tsoga e le nna/Ke ithutile gore lefufa le apeetswe le lentswe,
lentswe la butswa, ga sala lefufa/O se tshege yo o weleng mareledi a sa le
pele/Le aramele le sa go tlhabetse.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
LE
LEBOKO: 'KGOSI MODISAKGOMO MOLELEKWA MABE' – FM Lesele
15.9 Ke go rorisa Kgosi Modisakgomo Molelekwa Mabe. (2)
15.10 O bokelwa seriti sa gagwe ntswa a le monnye ka seemo/O bokelwa gore le fa
a le monnye ka seemo, o a tshabega. (2)
15.11 Tlhatlagano - ke go gatelela seemo se sennye sa ga kgosi Modisakgomo. (2)
15.12 Pheteletso - ke go feteletsa bonnye jwa ga kgosi Modisakgomo ka go bo
tshwantsha le boa ba kgomo garataro. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 19 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
15.13 Kgosi e tshwantshanngwa le tau le nkwe ka di sa dire modumo ka ntlha ya
maroo a tsona le ena fela jalo, ga se motho wa modumo (tau le nkwe di a
nanara jaaka fa di nanabela phologolo e di e tlhaselang). (2)
15.14 Ke ithutile gore motho o kgona go tlotliwa fela a ntse a le bonolo/a le monnye
ka seemo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko. (2)
[25]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 25
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 20 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA C: TERAMA
POTSO 16: POTSO YA TLHAMO
MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.
Mongwe le mongwe mo botshelong o a ikaga e bile o a itiga fela jaaka go atlega le
go sa atlege ga motho go le mo diatleng tsa gagwe. Se se netefatsa tlhagiso e e
reng kgobokgobo o a ikgobokanyetsa fa phatlaphatla a iphatlalaletsa.
Tlhapi o ne a nyetswe ke Legae ka letlaleanya e bong Ntshidi. Botshelo jwa lelapa
la bona bo ne bo lebega, e bile bo tsamaya ka thelelo gonne Tlhapi e ne le monna
yo o neng a rata mosadi wa gagwe. Ba ne ba ikgobokanyeditse gonne a ne a sa
tlhoke sepe ka Legae a ne a direla lelapa la gagwe ka boineelo le botswapelo.
Legae o ne a tlamela lelapa la bona, a godisa Ntshidi a bo a mo ruta go fitlha kwa
yunibesithing.
Lelapa le, le ne la simolola go senyega ka ntlha ya go tlhoka tlhokomelo ga ga
Tlhapi. O phatlalatsa lelapa la gagwe gonne a palelwa ke go dira ditiro tsa sesadi
mo lelapeng. O ne a ikamantse le phafana, mme ya mo phatlalaletsa lelapa.
Phafana e ne e mo itsa go itse fa monna a tlhatswediwa le go sedilelwa dikhai.
Bogolo go tsotlhe o ne a palelwa ke go beela mogatse ditlhatlheo go buga legaba
fa a tswa tirong. O phatlaladitse lelapa la gagwe le a neng a ikgobokanyeditse
lona ka ntlha ya go tlhoka tlhokomelo le go tshola monna. Legae o ne a tshela
jaaka e kete ga a nyala. O ne a ne a tlhaga a jetse ruri fa a tswa tirong gonne go
se nko epe e e tswang lemina kwa lelapeng la gagwe.
Tlhapi o ne a palelwa ke go sireletsa lelapa la gagwe ka go se itseele malebela go
tswa mo go Nkitseng tebang le tlhokomelo ya rre mo lelapeng. Ga a tlhokomele
Legae gonne a ne a nwa mogodungwana fela fa Nkitseng a ne a tshelela Malebye
go seng jalo o ne a se kitla a o bona ka gope. O ne a se na tlhokomelo mo
monneng wa gagwe, mme ka jalo o ne a iphatlalaletsa se a neng a se
ikgobokanyeditse.
Boemong jwa go somarela se a setseng a se fitlheletse mo botshelong jwa gagwe
jwa lenyalo, o tswelela go se phatlalatsa. O tsaya ditshwetso tsa botlhokwa ntle le
go rerisa Legae mabapi le go nyalwa ga morwadiabona.
Tlhapi o lobela monna wa gagwe ka ga go ima ga ga Ntshidi. O iphatlalaletsa
lelapa ka ntlha ya go swa ka lehunelo le a ka bong a le senoletse mogatse. Tlhapi
o phatlalatsa lenyalo le lelapa la gagwe ka go tsaya tshwetso ya go gatelela gore
magadi a ga morwadie a tswele kwa gaabo kwa Mmitolente. O senyetsa pele ka
go rulaganya gore a tlaa amogelwa ke rraagwe, boemong jwa bomalomaagwe
Ntshidi.
Tiragalo e, e utlwisa Legae botlhoko, mme se, ke sesupo sa go phatlalala ga
lenyalo le lelapa la ga Tlhapi. Go nna le seabe ga ga Tlhapi mo go tlholeng loso
lwa ga Legae, go totobatsa fa a iphatlalaleditse lelapa ka go mo itsa go ipela ka
ngwana yo a mo godisitseng bokete. Kutlobotlhoko ya gagwe ke yona e mo
tlholetseng loso lo lo setlhogo.
Tlhapi o phatlalalelwa ke sengwe le sengwe ka ntlha ya maitsholo a gagwe. O
latlhegelwa ke monna le ngwana mo nakong e le nngwe. [25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 21 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 17: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua
17.1 Porotiya – Kwa morago ga lobota lwa ntlo e e mo sekhutlhwaneng/Ka fa
morago ga lobotana lwa kwa ga Ramoopampa. (1)
17.2 O raya gore ga a batle gore fa a tlhokafala a bo a santse a ngongoregela dijo
tse a sa kgonang go di ja mo nakong ya botshelo jwa gagwe. (2)
17.3 Ke monna le mosadi/Banyalani. (1)
17.4 Ke mosetsana yo o tlhokang maikarabelo – mmaagwe o mo romile kwa
Naledi mme ena o ya go kopana le Pule. (2)
17.5 O ne a sa apara ka ntlha ya fa a ne a fitlhetswe a robetse le mosadi wa
monna yo mongwe mo Porotiya. (2)
17.6 Ga ba kgone go dira ditiro tsa bona ka phuthologo.
Go tenwa ke digaretene tse di tsamayang mo lebotaneng.
Baratani ba ikaega ka lobota lwa ntlo ya bona.
(Di le PEDI fela). (2)
17.7 Ramoopampa o ne a mo setla botlhoko ka fenebelete. (2)
17.8 Ga go a siama ka monna wa mosadi yoo a ka go bolaya/o ka tsenya botshelo
jwa molekane wa gago mo kotsing ka malwetse a thobalano/O ka tsena mo
mathateng mmogo le motho yoo/O ka feleletsa o thubile lelapa la motho yoo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko) (2)
17.9 Ba itumeletse kgorogo ya ga Nomalanga ka a tlile go tlhokomela
MmaMoremi. (1)
17.10 Moremi o batla gore Nomalanga a ipone jaaka ngwana wa mo lelapeng. (2)
17.11 O ne a tlhokometse MmaMoremi sentle mme a nolofaletsa Moremi tiro ya go
balabala ka pelo ka ntlha ya fa mmaagwe a se na motlhokomedi. (2)
17.12 Ba ne ba re bathapi ba ba tsosa bosigo.
Baoki ba nagana gore badiri ba tlile go sala ba ba tseela banna.
Baoki ga ba tsholo e e monate.
(Di le PEDI fela.) (2)
17.13 Ke ne ke ka mo gakolola go ya go ipatlela modiri yo mongwe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
17.14 Ke ithutile gore motho o tshwanetse go emela ditshwetso tse a di tsayang/go
emela se a se batlang.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 22 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 18: POTSO YA TLHAMO
GA SE LORATO – MJ Magasa
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.
Mongwe le mongwe mo botshelong o a ikaga e bile o a itiga fela jaaka go atlega le
go sa atlege ga motho go le mo diatleng tsa gagwe. Se se netefatsa tlhagiso e e
reng kgobokgobo o a ikgobokanyetsa fa phatlaphatla a iphatlalaletsa.
Motsamai o ne a ikgobokanyeditse go utlwala jaaka fa e ne e le rre wa lelapa a
nyetse Gadifele, ba tshegofaditswe ka bana ba babedi e leng Lesego le Emang e
bile a dira kwa UTC.
Motsamai o ne a phatlalatsa lelapa la gagwe ka maitsholo a a fosagetseng. O ne a
ratana le Angeline mme a se tseye dikgakololo tsa badirammogo gonne a gopola fa
ba ne ba mo ipatlela. Seno se ne sa simolola go thuba lelapa la gagwe gonne a ne
a le itlhokomolositse. O iphatlalaletsa lelapa ka go sa tlamele bana ba gagwe,
ntswa a tlamela ngwana wa ga Angeline e bong Morake.
O ne a ikgobokanyeditse jaaka fa a ne a bone tiro e e neng e duela sentle e bile e
na le ditšhono tse dintsi, ka a ne a kgweetsa le dikoloi tsa Setlamo. O palelwa ke go
sireletsa dithoto tsa gagwe gonne a tlhola a tabogisitse Angeline ka dikoloi tsa tiro e
bile a di senya. Ga a somarele madi a a neng a a direla, mme o a phatlalatsa ka a
itirile moretlwa wa tsela. O ne a se na tlhokomelo ya ona gobo a ne a agela
Angeline ntlo e e mabonomantle ntswa kwa lelapeng la gagwe a tshuba ka
kurwane.
Lelapa la gagwe le a phatlalala ka ntlha ya fa bana ba lala ka ramatheka e bile ba
se na le diaparo tsa sekolo gonne ba ne ba bidiwa boarmeskepsel.
Motsamai o ithaya a re o botlhale ntekwane o ithubela lelapa le go feta fa a raya
mogatse a re o ntse a dira, overtime, o duetse thekete ya TPA mmogo le go
tshedisana mogolo ntswa go sa nna jalo. O ikgobokanyeditse, mme jaanong o
senya madi ka maaka.
Motsamai boemong jwa go somarela se a setseng a se fitlheletse mo botshelong
jwa gagwe jwa lenyalo, o tswelela ka go ratana le Suzan yo a mo agelang
lebentlele le go mo rekela bene. O itshenyetsa madi ao a a kgobokantseng ka thata
ka ntlha ya go tlhoka tlhokomelo. Motsamai o latlhaganya gotlhe go a go
kokoantseng ka go nna rabasadi.
Motsamai o phatlaladitse dingwe tsa dithoto tsa gagwe ka go ratana le Gladys yo a
mo epetseng metsi le go mo tlhabololela marulelo a ntlo. O latlhegelwa le go feta ka
a tshwanelwa ke go duela Kefentse dikete di le lesome ka ntlha ya fa a ntse a nna
fa ga gagwe ntswa ena mong wa lelapa a se teng. O latlhegelwa ke madi a a ka
bong a mo thusitse mo bogoding jwa gagwe ka ntlha ya go se nne le tlhokomelo mo
dilong tsa botlhokwa.
Motsamai o phatlaladitse tiro ya gagwe ka a ne a tlhola a thudisitse dikoloi tsa tiro
ka go ebela le naga ka tsona, a isa makgarebe a gagwe gongwe le gongwe. O
senyegelwa ke tiro, a bo a latlhegelwa ke madi otlhe a bogodi ka a ne a tshwanetse
go duelela dikoloi tse a di thudisitseng.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 23 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
Ga a boelwa ke sepe mo go kgatlhiseng makgarebe a gagwe, fa e se tatlhegelo ya
madi otlhe a gagwe. O boela kwa lelapeng la gagwe morago ga go kobiwa ke
Kefentse, mme o senyegetswe ke lenyalo ka mogatse a tsweletse ka botshelo ka
go iponela lekau e bong Bra Dan. O phatlaladitse le tlotlo e bana ba neng ba mo e
naya gonne a ne a sa ba tlhokomele ka ntlha ya go taboga fa morago ga mesese.
Kwa bokhutlong, Motsamai o iphitlhela a phatlaladitse tsotlhe tse a neng a di
ikgobokanyeditse mme a sala a iphotlhere. [25]
POTSO 19: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
GA SE LORATO – MJ Magasa
19.1 Rietspruit/ Kwa ga Suzan. (1)
19.2 Bobedi jwa bona ba nyetse/Ba tlogetse malapa a bona le basadi. (2)
19.3 Ke motho le mmaagwe. (1)
19.4 O matlhomantsi – O ipala mabala a kgaka mo go Suzan ntswa a nyetse/Ga a
maikarabelo – O batla go iphitlha le mosadi yo mongwe. (2)
19.5 O nyalane le Gadifele/Ke monna wa lelapa. (2)
19.6 O mo reketse bene
O mo diretse kgwebo ya go rekisa merogo
O mo agetse lebenkele.
(Di le PEDI fela) (2)
19.7 Go dirile gore a thule ka dikoloi mme a feleletsa a kobilwe kwa tirong le go se
neelwe madi a diphenšene. (2)
19.8 Nnyaya lerato le tshwanetse go tswa mo pelong go nna la nnete.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
19.9 Angeline. (1)
19.10 O tsieditse Motsamai ka matlhajane a gagwe./O kobile Motsamai morago ga
gore a mo agele ntlo. (2)
19.11 O thusitse Gadifele le balelapa la gagwe ka dijo fa rraabona a ne a lelera le
naga.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
19.12 Bana ba robala ka sego sa metsi.
Bana ga ba na dijo kwa sekolong e bile ba tshegwa ke barutwana ba
bangwe.
Bana ba apara mantabole/makgasa
Ba tshela ka go kopa dithuso kwa ga Selapo. (2)
(Di le PEDI fela)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 24 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
19.13 Ke ne ke tlaa ba bolelela gore ba rapelele rraabona go fetoga/Ke ne ke tlaa
ba kopa go buisana le rraabona ba le bosi go mo tlhalosetsa maemo a bona.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
19.14 Ke ithutile gore boitshoko bo tsala katlego/Khutsana e e sa sweng e letile
monono./Bopelotelele bo a duela.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 25
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 80
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 25 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA A: RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA TLHAMO YA DIKWALO: POKO [10 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG 5–6 4 3 2 0–1
Thanolo ya setlhogo -Thanolo e e -O ranotse setlhogo -Thanolo e e -Thanolo ya setlhogo e e -Setlhogo ga se a
Ngangisano e e tseneletseng ya setlhogo sentle lekalekanang ya sa kgotsofatseng tlhaloganngwa
tseneletseng katlholo le -Tsibogelo ya dinaledi e -Tsibogelo e e setlhogo -Dintlha tse di -Ga go na bosupi jwa go
go tlhaloganya e tshegetsang setlhogo lekalekanang ya dintlha -Go na le dintlha dingwe tshegetsang setlhogo di dirisa leboko le go
setlhangwa ka botlalo tse di tshegetsang tse dintle tse di dinnye thata tshegetsa setlhogo
-Motseletsele o o setlhogo ka tshegetsang setlhogo -Dintlha tsa ngangisano -Dintlha tsa ngangisano
agegileng sentle wa matsetseleko -Dintlha dingwe tsa tse di maleba di dinnye ga di maleba gotlhelele
dintlha tsa ngangisano, -Dintlha tse di utlwalang dingangisano di thata -Morutwana ga a kgona
di tshegediwa ka botlalo tsa ngangisano, di tshegeditswe, mme fela -Tlhaloganyo e e go tlhaloganya leboko
go tswa mo lebokong kgona go salwa morago, bosupi ga bo tlhaelang ya leboko
-Go tlhaloganya fela ga se tsotlhe tse di dumelesege ka metlha
setlhangwa leboko go go tshegeditsweng jaaka go -Tlhaloganyo e e kwa
manontlhotlho ne go tshwanetse tlase ya leboko
6 MADUO -Go tlhaloganngwa ga
leboko go a itumedisa
KAGEGO LE PUO 4 3 2 1 0-1
Popego, kelelo e e -Kagego e e -Kagego e e -Go na le bosupi jo bo -Kagego e supa -Kagego e bokoa thata
tlhaloganyegang le lomaganeng sentle tlhamaletseng rileng jwa kagego thulaganyo e e -Diphoso tse di masisi
tlhagiso -Puo, segalo le setaele -Puo, segalo le setaele -Puo, segalo le setaele fosagetseng tsa puo le setaele se se
Puo, segalo le setaele di supa kgolo, di a di nepagetse go le tse di nepagetseng ka - Segalo le setaele tse di fosagetseng gotlhelele
tse di dirisitsweng mo kgatlhisa, di nepagetse gontsi tekano sa nepagalang ka bontsi -E phephetha ka
tlhamong -Gotlhelele ga e na -Bogolo ga go na Diphoso tse dinnye tsa -Diphoso tsa thutapuo, diphoso tsa thutapuo.
diphoso tsa thutapuo, diphoso tsa thutapuo, thutapuo, mopeleto le mopeleto le matshwao a mopeleto le matshwao a
4 MADUO mopeleto le matshwao a mopeleto le matshwao a matshwao a puiso puiso di bonagala thata puiso
puiso puiso
ELA TLHOKO: Fa motlhatlhojwa a ikgatholositse diteng gotlhelele, mme a kwala tlhamo ya boitlhamedi, a Diteng, Popego le Puo di abelwe 0 maduo.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 26 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA B LE C: RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA DITLHAMO TSA DIKWALO: PADI LE TERAMA [25 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG 12–15 9–11 6–8 4–5 0–3
- Thanolo e e -O bontsha go -Thanolo ya setlhogo e e -Thanolo e e tlhaelang -Setlhogo ga se
Thanolo ya setlhogo tseneletseng ya setlhogo tlhaloganya, gape o mo magareng, ya setlhogo tlhaloganngwe
Ngangisano e e Tsibogelo e e tshegetsang ranotse setlhogo sentle -Go na le dintlha dingwe -Go dintlha di le -Maiteko a a bokoa a go
tseneletseng, katlholo le setlhogo ka dinaledi: 14– -Tsibogelo e e tse dintle tse di mmalwa tse di araba potso
go tlhaloganya 15 lekalekanang ya dintlha tshegetsang setlhogo tshegetsang setlhogo -Dintlha tsa ngangisano
setlhangwa -Tsibogelo e e tse di tshegetsang -Dintlha dingwe tsa -Dintlha tsa ga di maleba gotlhelele
tshegetsang setlhogo setlhogo dingangisano di ngangisano tse di -Morutwana ga a kgona
15 MADUO manontlhotlho: 12–13 -Dintlha tse di utlwalang tshegeditswe, mme fela maleba di dinnye thata go tlhaloganya
-Motseletsele o o tsa ngangisano di kgona bosupi ga bo -Go tlhaloganya mofutakwalo kgotsa
agegileng sentle wa go salwa morago, fela ga dumelesege ka metlha mofutakwalo le setlhangwa
dintlha tsa ngangisano, di se tsotlhe tse di O tlhalogantse setlhangwa go gonnye
tshegediwa ka botlalo tshegeditsweng jaaka go bontlhabongwe jwa thata
-Go tlhaloganya ne go tshwanetse mofutakwalo le
mofutakwalo le -Go tlhaloganya setlhangwa
setlhangwa go go mofutakwalo le
manontlhotlho setlhangwa go a bonala
KAGEGO LE PUO 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
-Kagego e e lomaganeng -Kagego e e -Go na le bosupi jwa -Kagego e supa -Go tlhokagala ga kagego
Popego, kelelo e e ka kelelo ya dintlha tsa tlhamaletseng le kelelo e kagego, kelelo ya thulaganyo e e e e lolameng go
tlhaloganyegang le ngangisano e agegile e utlwalang ya ngangisano e a fosagetseng e bile kgoreletsa/tlhokisa kelelo
tlhagiso sentle ngangisano tlhaloganyega le go kelelo ya dintlha tsa ya ngangisano gotlhelele
Puo, segalo le setaele -Matseno, ditemana le -Matseno, bokhutlo le lomagana fela e na le ngangisano ga e a -Matseno, ditemana le
tse di dirisitsweng mo bokhutlo di manontlhotlho ditemana dingwe di diphoso rulaganngwa sentle bokhutlo ga di a
tlhamong -Puo, segalo le setaele di rulagantswe sentle ka -Matseno, ditemana le -Matseno, ditemana le lomagana gotlhelele
supa kgolo, di a kgatlhisa, tomagano bokhutlo di eta di tlhoka bokhutlo di fosagetse. -Diphoso tsa puo, segalo
10 MADUO di nepagetse -Bogolo puo, segalo le tomagano -Diphoso tsa puo, le setaele se se
setaele di nepagetse go le -Diphoso tsa puo, segalo segalo le setaele tse di fosagetseng thata di tlhola
gontsi le setaele di mmalwa. seng maleba di bonala setlhangwa se se sa
thata atlegang
SEELO SA MADUO 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4
Dipharologanyo magareng ga maduo a Kagego, Puo le Diteng di se fete dielo tse pedi.
Karabo ya boitlhamedi e e ikgatholositseng diteng gotlhelele, e abelwe 0 la Diteng le 0 la Puo le Kagego.
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2021 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper