Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
NGWANAITSEELE 2023
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 70
Kaedi e ya go tshwaya e na le ditsebe di le 7.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2023 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2023, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2023 · setswana. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 334.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC November Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)24 marks
- Question 1.2Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)26 marks
- Question 3Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)10 marks
- Question 4Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)10 marks
- Question 5Go reetsa le go bua (Listening and Speaking)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2023
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo
Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng
le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go
tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)
Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo e sele mo go e e tlhatlhobiwang,
ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ke wa mo
jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong e sele le a amogelesega fa le
dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.
Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA/kgotsa KE A DUMELA/
GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/tshegetso ke yona e e
tshwanetseng go tsewa tsia.
NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe.
Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.
Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe mme motlhatlhojwa a neetse polelo
yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/
le ntshofaditswe.
Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe
fela tse pedi/tharo tsa ntlha.
Amogela dipharologano tsa diteme.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 1
1.1 1.1.1 C/Mpumalanga. (1)
1.1.2 Dikhutikhuti tse di mo tseleng tse di neng di dira gore leeto le nne
leleele./Ditsela tse di maswe./Boleele jwa leeto. (1)
1.1.3 Go robala go le gonnye/Go tshwarwa ke borokonyana. (2)
1.1.4 Ba ne ba lemogile gore botaki bo ne bo le mo pelong le mo mading
a gagwe/o ne a na le phisegelo ya go taka./Ba ne ba batla go mo
katisa/ruta go taka. (2)
1.1.5 Ke go lemoga tokafalo mo botaking jwa gagwe. (2)
1.1.6 Ba ne ba botsolotsa bomorwae mme ba ba kaela fa a dira kwa
meusiamong wa Botshabelo. (2)
1.1.7 Ke bontle jwa botaki jwa ntlo ya gagwe/Ke mokgwa o a neng a
takile ntlo ya gagwe bontle ka teng/ Botaki jo bo itlhaotseng jwa
ntlo ya gagwe. (2)
1.1.8 Ke mokgwa wa gagwe o o sa tlwaelegang wa go dirisa menwana
le mafofa a dikoko go kgabisa lebota. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2023
NSC – Kaedi ya go tshwaya
1.1.9 Nnyaya, gonne mmemogolo o ne a dumela go ya go taka kwa
dipontshong tsa kwa Fora kwa a ntseng gona dikgwedi di le pedi./
Ba ungwile kitso e e tebileng ya botaki jwa Setebele. (2)
1.1.10 O ne ka gale a tsenya dikgabisa tse di bidiwang 'dzilla' mo
matsogong a gagwe./O ne a bolelela Mafora gore o tlaa taka fa
fela a ka bona peelo ya gore setso sa gagwe se bolokesegile. (2)
1.1.11 O simolotse sekolo sa botaki kwa ga gagwe a ruta bašwa go taka. (2)
1.1.12 Ke ntlha. O ne a abelwa dikgele tse di farologaneng lefatshe ka
bophara/a abelwa bongaka jwa tlotlo. (2)
1.1.13 Ke ne ke tlaa itumela/ke ne ke tlaa nna motlotlo gonne ke tlaa bo
ke itsiwe ke batho ba le bantsi/tlotliwa/ke nna le madi a mantsi a ke
tlaa itshedisang ka ona.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
1.2 1.2.1 Bobedi di bua ka botaki/Go dirisiwa pente mo go tsona ka bobedi. (2)
1.2.2 Mo go Setlhangwa A motaki ke mosadi/mmemogolo fa mo go
Setlhangwa B motaki e le monna/mošwa./Mo go Setlhangwa A
motaki o dirisa mafofa/o thala ka menwana fa mo go Setlhangwa B
motaki a dirisa boraše ba go penta.
Mo go Setlhangwa A motaki ke motho yo montsho fa mo go
Setlhangwa B motaki e le mosweu.
Mo go Setlhangwa A go takiwa matlo fa mo go Setlhangwa B go
takiwa ditshwantsho. (2)
1.2.3 Ee, go botlhokwa gonne botaki bo lapolosa tlhaloganyo/bo
rotloetsa boitlhamedi/bo tlhola ditshwantsho tse dintle/bo tsenya
letseno/bo boloka setso gonne dilo dingwe ke tsa setso/bo godisa
dimeusiamo kgotsa mafelo a bojanala.
Nnyaya ga e botlhokwa gonne ga se batho botlhe ba ba ratang
botaki. (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2023
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
POTSO 2
Mokgwa wa go tshwaya:
Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong.
Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:
Kabo ya maduo
o Maduo a le 7 a dintlha di le 7
o Maduo a le 3 a puo
o Palogotlhe: 10
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5
o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: (Fano re lebeletse
motlhatlhojwa yo o kgonneng go Neela dintlha di le supa.)
o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 7.
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 4-6
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 2–3.
ELA TLHOKO:
Palo ya mafoko
o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng.
o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng
kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya
mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang
morago ga tekanyetso mme o ikgatholose karolo e e setseng ya
tshobokanyo.
o Ditshobokanyo tse dikhutshwane mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di
tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2023
NSC – Kaedi ya go tshwaya
DINOPOLO MAFOKO A A TSHIKINTSWENG
1 Go botlhokwa go naya leeto la gago nako e 1 Iphe nako fa o tsaya leeto.
ntsi go efoga go kgopakgopana le
bakgweetsi ba bangwe fa pharakano e
kgobelelane.
2 Go botlhokwa go ritibatsa maikutlo gore o tile 2 Diga maikutlo go efoga go
kgopakgopetsano ya mo tseleng. kgogakgogano fa o kgweetsa.
3 Tila go kobakobana le bakgweetsi ba ba go 3 Se sale bakgweetsi ba ba go
diretseng phoso mo tseleng diretseng phoso morago.
4 Ikgatholose bakgweetsi ba ba sa kgweetseng 4 Itlhokomolose bakgweetsi ba ba
sentle, ka go reetsa letswalo la gago mme o kgweetsang boatla.
se letle maikutlo go go tseela tshwetso.
5 Ithute go kopa tshwarelo fa o diretse 5 Kopa maitshwarelo/boitshwarelo fa
mokgweetsi mongwe phoso. o fositse.
6 Fa bakgweetsi bangwe ba go supa ka 6 Tila bakgweetsi ba ba ka senyang
menwana itshware, mme o se ba letle go botho jwa gago.
tshwaetsa maitsholo a gago wa tloga wa
letsa nakana mo go feteletseng kgotsa wa
dira dikai tsotlhe tse di sa tlhokegeng, o ka
tloga wa tshwana le bona.
7 Ka gale fa bakgweetsi bangwe ba go 7 Se ngange le bagotshosetsi mo
tshosetsa mo tseleng, se tatamale le bona, tseleng mme o ikgolaganye le
mme o siele kwa setešeneng se se gaufi sa sepodisi.
mapodisa.
Iphe nako fa o tsaya leeto.√ Diga maikutlo go efoga go gogagogana fa o kgweetsa.√
Se sale bakgweetsi ba ba go diretseng phoso morago.√ Itlhokomolose bakgweetsi ba
ba kgweetsang boatla.√ Kopa maitshwarelo/boitshwarelo fa o fositse.√ Tila bakgweetsi
ba ba ka senyang botho jwa gago.√ Se ngange le bagotshosetsi mo tseleng mme o
ikgolaganye le sepodisi.√
Palo ya mafoko 55 [10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2023
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA C: DIPOPEGO TSA PUO LE MELAWANA YA TIRISO YA PUO
Mokgwa wa go tshwaya KAROLO C
Mopeleto:
o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle
fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko.
o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe
dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang.
o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le
matshwao a puiso a a nepagetseng.
Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka
nepagalo di bo di tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 3
3.1 D/Puo e e tlhotlheletsang. (1)
3.2 Ga gona aterese/leina la lefelo le o ka yang go entela mofikela kwa go
lona/Ga go na tshedimosetso ka dintlha tsa tlhaeletsano kwa o ka
ikgolaganyang le barulaganyi ba moento kwa teng/Ga go na letlha la moento/
Batshegetsi ba moento ga ba a tlhagisiwa/Tllhwatlhwa ya moento/Dingwaga
tsa ba ba tshwanetseng go entiwa.
(Di le PEDI fela). (2)
3.3 Go lemosa/go tsibosa/go gogela/go ngoka babuisi. (1)
3.4 Bona ba ile bookelong. (1)
3.5 Pakapheti. (1)
3.6 Go supa maatla a moento wa mofikela.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2)
3.7 Ee, gonne ke tlaa nna ke sireletsegile ka dinako tsotlhe.
Nnyaya, morago ga moento mofikela o kgona go go fekeetsa/ditlamorago tsa
moento di farologana go ya ka boitekanelo jwa batho/masole a mmele.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2)
[10]
POTSO 4
4.1 D/Aforikaborwa. (1)
4.2 Go kaya fa a omana/a šakgetse/a maketse/go itlhoboga gore a ka se bone
thuso/madi. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2023
NSC – Kaedi ya go tshwaya
4.3 Maikutlo a go kgobega marapo/kutlobotlhoko/tšhakgalo. (1)
4.4 Go bontsha a sa tlhole a kgatlhegela go thusa batho/go araba dipotso tsa
bona./O lapisitswe ke go araba dipotso a sa fetse. (2)
4.5 Go rotola matlho/Go phutha matsogo/mabogo. (2)
4.6 Tšhelete. (1)
4.7 Emang mola fa! (1)
[10]
POTSO 5
5.1 Yotlhe (1)
5.2 Ba ne ba ntse kwa ntle fa re goroga/mme a re go ntse ka dintwa tsa lona. (2)
5.3 E kgolo.
Badisa ba bolaile e kgolo maabane. (2)
5.4 O ne a botsa gore a le jaanong Teofo o sa ntse a ganela gore ke ena/o ne a
botsa Teofo fa le jaanong a santse a ganela gore ke ena. (1)
5.5 Go gatelela leina. (1)
5.6 Teofo o ne a iphitlha ka Maalomabe/Teofo o ne a batla go ikgolola ka
Maalomabe. (2)
5.7 Fitlhela. (1)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper