Skip to content

Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo

MemorandumSetswana HLGrade 1220197 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2019, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA NTLHA (P1) NGWANAITSEELE 2019 KAEDI YA GO TSHWAYA MADUO: 70 Kaedi e ya go tshwaya e na le ditsebe di le 7. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo  Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)  Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo e sele mo go e e tlhatlhobiwang, ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ke wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong e sele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.  Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/ GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/ le ntshofaditswe.  Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.  Amogela dipharologano tsa diteme.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e kwadilweng ka botlalo. POTSO 1 1.1 1.1.1 C/Tsietsa bakgweetsi. (1) 1.1.2 Gore ba se ke ba mo lemoga/O ne a iphitlha. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 1.1.3 Nnyaya. O ne a dirisa dithekesi. (2) 1.1.4 Gore a le gakologelwe ka e le letsatsi la tshimologo ya khumo ya gagwe. (2) 1.1.5 Tsa dienjene tse di dutlang oli/Tsa dienjene tse a di tshetseng ka oli. (1) 1.1.6 Madi/Tšhelete. (2) 1.1.7 E ne e le go kgotlhela dienjene tsa dijanaga ka yona fa a sa fitlhele phoso epe gore a di bone molato. (1) 1.1.8 Ke kotlhao ya dijanaga tse di se nang tetla ya go nna dithekisi. (1) 1.1.9 64 (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC – Kaedi ya go tshwaya 1.1.10 O ne a dira madi a mantsi. (2) 1.1.11 E kaya gore o atlegile mo maitekong a gagwe ntle le go lemogiwa/ O ne a dira madi. (2) 1.1.12 Ba otlhaiwe ka go romelwa kgolegelong/Ba duele madi a ba a dirileng. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 1.1.13 Ke ntlha. O ne a tsietsa bakgweetsi ka gore e se lepodisa la nnete/ O ne a itirile rrapharakano. (2) 1.1.14 Ke ne ke tlaa itsise mapodisa a magolwane ka ga tiragalo./Ke ne ke tlaa ikopela lekwalo la molato, mme ke ye go duela kwa diofising tsa pharakano. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 1.2 1.2.1 Mo go setlhangwa A, lepodisa le emisa dijanaga go tsietsa bakgweetsi,√ fa mo go setlhangwa B lepodisa le emisa dijanaga gore barutwana ba fete.√ Mo go setlhangwa A, lepodisa ke monna,√ fa mo go setlhangwa B e le mosadi.√ Mo go setlhangwa A, lepodisa le tlola molao,√ fa mo go setlhangwa B le diragatsa molao.√ (Di le PEDI fela.) (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (4) 1.2.2 Ke go sireletsa barutwana gore ba kgabaganye ka pabalesego. (2) PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA B TSHOBOKANYO Mokgwa wa go tshwaya: Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong. Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:  Kabo ya maduo o Maduo a le 7 a dintlha di le 7 o Maduo a le 3 a puo o Palogotlhe: 10  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5 o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 1–5. o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7. ELA TLHOKO:  Palo ya mafoko o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng. o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo. o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di tlhokegang di se ke tsa sokelwa dirope. POTSO 2 Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng 1 'Ka dinako dingwe mo mafelong mangwe a 1 Go botlhokwa go itse badiri le ditiro ga go bonolo go ka tlhaola baeng go baeng go rurifatsa tshireletsego tswa mo badiring ba lefelo leo'./ Motho yo o ya setheo. sa itsiweng a botsolotswe dipotso go tila go akanya gore gongwe ke mongwe wa badiri. 2 'Modiri mongwe le mongwe o tshwanetse go 2 Badiri botlhe ba tshwanetse go nna podimatseba a eme ka ditsetsekwane nna le seabe mo tshireletsegong go sireletsa dithoto, tiro ya gagwe le mothapi ya dithoto tsa diofisi. wa gagwe'. 3 'Dikgwama le dibeke ga di a tshwanelwa go 3 Ba beye dikgetsana le madi a tlogelwa ka gope mo tafoleng. Beng fa ba bona mo go fitlhegileng. tswa, ba di tseye kana ba di tswalele. Madi a bewe mo lefelong le le bolokesegileng'. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC – Kaedi ya go tshwaya 4 'Dinotlolo di tlhokomelwe jaaka lesea, tse di 4 Dinotlolo di se bewe mo sa dirisiweng di se ka tsa bewa mo tafoleng'. pepeneneng. 5 'Moeng a se amogelwe bonolo fela ka ntlha 5 Baeng ba sekasekiwe pele ba ya gore a re o bone tetla ya go tsena'. amogelwa. 6 'Ga go kgathalesege gore moeng o lebega a 6 Baeng ba se ka ba newa le botlhokwa go le kae, o se ka wa mo tshedimosetso bonolo. senolela tshedimosetso epe e e masisi'. 7 'Go se nne ope yo o letlelelwang go sutisa 7 Badiri kgotsa baeng ba se ka ba dithoto tsa ofisi ntle le sesupo sa tetla ya go sutisa dilwana ntle le tetla. dira jalo'. Go botlhokwa go itse badiri le baeng go rurifatsa tshireletsego ya setheo.√ Badiri botlhe ba tshwanetse go nna le seabe mo tshireletsegong ya dithoto tsa diofisi.√ Ba beye dikgetsana tsa bona le madi mo go fitlhegileng.√ Dinotlolo di se bewe mo pepeneneng.√ Baeng ba sekasekiwe pele ba amogelwa.√ Baeng ba se ka ba newa tshedimosetso bonolo.√ Badiri kgotsa baeng ba se ka ba sutisa dilwana ntle le tetla.√ Palo ya mafoko [68] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA C TIRISO YA PUO Mokgwa wa go tshwaya Karolo C  Mopeleto: o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko. o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang. o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao a puiso a a nepagetseng.  Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 3 3.1 D/mafatlha. (1) 3.2 Diteko di dirwe. (1) 3.3 Lefapha la Boitekanelo. (1) 3.4 Kamogelo/ Moamogedi. (1) 3.5 Lefelo la diteko. Nako ya go dira diteko. Aterese Mogala (Di le PEDI fela.) (2) 3.6 Bo kgona go fodisiwa. (2) 3.7 Go kaya gore lefapha le ke lona le rweleng maikarabelo ka diteko tse/ke lona le lwantshang TB./Lefapha ke lona le dirang kitsiso kgotsa tsiboso. (2) [10] POTSO 4 4.1 D/Maemo a a kwa tlase a kago ya ditsela. (1) 4.2 Lelatlhelwa. (1) 4.3 Letshogo, gonne o rototse matlho. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 4.4 Serori. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC – Kaedi ya go tshwaya 4.5 Aforikaborwa.√ Folaga e e takilweng mo seroring ke ya naga ya Aforikaborwa.√ (2) 4.6 O akanya fela. √ Mofuta wa pudula e e dirisitsweng o kaya gore o a akanya. √ (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) [10] POTSO 5 5.1 Tlhalosi ya sediriso. (1) 5.2 Letlhophileakaretsi. (1) 5.3 Lediri + letlhalosi. (2) 5.4 Borre ba bua nku e e thutsweng ke terekere. (2) 5.5 Akabetse/Maketse. (1) 5.6 O tshegofaditswe ka dithoto. (1) 5.7 Letlhalosi la mokgwa. (1) 5.8 Polelonolo. (1) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30 PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all