Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
NGWANAITSEELE 2018
MEMORANTAMO
MADUO: 70
Memorantomo o, o na le ditsebe di le 7.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2018 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2018, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · setswana. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 274.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2018
NSC – Memorantamo
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo
Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng
le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go
tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)
Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo e sele, ikgatholose mafoko ao, mme fa
karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le
tswang mo puong e sele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e
bile le tlhokega mo karabong.
Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/
GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e
tshwanetseng go tsewa tsia.
NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe.
Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.
Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo
yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/
le ntshofaditswe.
Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go
tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.
Amogela dipharologano tsa diteme.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 1
1.1 1.1.1 A/lapeng la gagwe (1)
1.1.2 7/Supa (1)
1.1.3 Hammanskraal, Ga-Rankuwa, Matlosane, Gouteng, Ditsobotla
(Di le PEDI fela) (2)
1.1.4 Bolwetse jo bogolo jwa ngope/mokola. (1)
1.1.5 Ditedu (2)
1.1.6 Mere/Melemo e mentsi (2)
1.1.7 Botswana (1)
1.1.8 Seitshiro o ne a tlhokafala. (2)
1.1.9 Ee, ga twe o ne a rata sefela se se neng se opelwa/o ne a katisa
khwaere kwa sekolong/e ne e le motshwaratakata. (2)
Kwalololo e ileditswe
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2018
NSC – Memorantamo
1.1.10 Batlaphitlhong ya gagwe ba ne ba le kana ka moro wa nama
ya mokoduwe.
Leotonyana la tsie le ne le ka se tsene fa gare ga
batlaphitlhong.
Motho o ne a sa kgone go itshikinya mo a neng a eme gona.
(Di le PEDI fela.) (2)
1.1.11 Ke ntlha, kgetse ya gagwe e ne e tletse mere e e se nang palo/
mesunkwana ka go farologana/mabutswana ka mebala yotlhe ya
lefatshe le ditswammung. (2)
1.1.12 O ne a bua jalo a leka go tiisa Gaeadingwe mooko. (2)
1.1.13 Ee, o ne a tsaya tshwetso ya go biletsa Seitshiro ngaka ya setso./
Nnyaya, ga a ka a bitsa moruti go tla go mo rapelela.
(Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko.) (2)
1.1.14 E ne e le motho yo o itsegeng/E ne e le motho yo o rategang.
(Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko.) (2)
1.2 1.2.1 Batlaphitlhong ba SETLHANGWA A ba kaiwa ba ne ba le bantsi
thata√ fa ba SETLHANGWA B ba bonala ba se bantsi thata√.
Barutwana/Bana ba ne ba tsenetse phitlho mo go SETLHANGWA
A√ fa mo go SETLHANGWA B e ne e le bagolo fela√.
Batlaphitlhong ba SETLHANGWA A ke bantsho√ fa ba
SETLHANGWA B e le basweu√.
Mo go SETLHANGWA A re itse sebakwa sa loso√ fa mo go
SETLHANGWA B re sa se itse√.
(DI LE PEDI FELA) (4)
1.2.2 Go ne go le tsididi. (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2018
NSC – Memorantamo
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tshobokanyo:
Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:
Kabo ya maduo
o Maduo a le 7 a dintlha di le 7
o Maduo a le 3 a puo
o Palogotlhe: 10
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5
o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 1–5.
o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7.
ELA TLHOKO:
Palo ya mafoko
o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng.
o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa
fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a
lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga
tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo.
o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di
tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2018
NSC – Memorantamo
POTSO 2
Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng
1 'Gape dipatlisiso di supile fa thekenoloji e 1 Dikgang le dipuisano di
fedisitse metlotlo le dipuisano gareng ga khutlisitswe ke thekenoloji mo
balekane, batsadi le bana, ka mongwe le malapeng.
mongwe o tlaa bo a kgomaretse thabolete,
mogala wa letheka le lepothopo a tsere kgang
le ditsala tsa gagwe tsa mafaratlhatlha'.
2 'Batho ga ba kgone go bona nako e e 2 Nako ya go ikhutsa e tsewa ke
lekaneng ya boroko, ka gonne ba robala thari tiriso ya thekenoloji.
ba nnetse metlotlo mo dithaboleteng tsa bona'.
3 'Batho ba nna fela mo dilepothopong tsa 3 Ga go sa tlhole go itshidilwa
bona motshegare otlhe, ba sa kgone go ema mebele ka ntlha ya thekenoloji.
go sedila mesifa'.
4 'Ba bangwe ga ba na le nako ya go apaya dijo 4 Go apewa dijo tse di sa
tse di siametseng mebele ka ba le mo itekanelang ka ntlha ya go tsaya
inthaneteng'. nako mo mafaratlhatlheng.
5 'Batho ba teng ba dirisa nako e le ntsi mo 5 Batho ga ba sa tlhole ba na le
inthaneteng ba lebala dilo dingwe tse di seabe mo ditirong tsa morafe le
botlhokwa jaaka balelapa, bamasika le go masika.
tsaya karolo mo ditirelong setšhaba tse di
farologaneng'.
6 'Go nna le tshalelo morago ya ditiro tsa kwa 6 Ditiro tsa ditheo le tsa malapa
ditheong tsa ditiro le tsa mo gae jaaka go ga di sa dirwa ka botlalo.
tlhatswa diaparo, go phepafatsa ntlo le
tshingwana'.
7 'Manyalo a simolola go tlhakatlhakana ka 7 Manyalo a tlhoka kagiso ka
balekane ba se na nako ya go itumedisana banyalani ba sa tlhole ba
nako e ntsi ya bona e le mo ditsaleng tsa bona kgathalelana.
tsa mafaratlhatlha'.
Dikgang le dipuisano di khutlisitswe ke thekenoloji mo malapeng.√ Nako ya go ikhutsa
e tsewa ke tiriso ya thekenoloji.√ Ga go sa tlhole go itshidilwa mebele ka ntlha ya
thekenoloji.√ Go apewa dijo tse di sa itekanelang ka ntlha ya go tsaya nako mo
mafaratlhatlheng.√ Batho ga ba sa tlhole ba na le seabe mo ditirong tsa morafe le
masika.√ Ditiro tsa ditheo le tsa malapa ga di sa dirwa ka botlalo.√ Manyalo a tlhoka
kagiso ka banyalani ba sa tlhole ba kgathalelana.√
Palo ya mafoko = 83 [10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2018
NSC – Memorantamo
KAROLO YA C: TIRISO YA PUO
Mokgwa wa go tshwaya Karolo C
Mopeleto:
o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle
fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko.
o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe
dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang.
o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao
a puiso a a nepagetseng.
Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka
nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 3
3.1 D/Puo e e digelang. (1)
3.2 Leina la kuno le boeleditswe gararo mo papatsong/ le kwadilwe ka ditlhaka
tse di ntshofaditsweng kgotsa tse dikgolo/kuno e tlhagiseditswe kwa pele mo
papatsong. (2)
3.3 Tlhotlhwa e beetswe bareki ba ntlha ba le 80./Go fokodiwa ga tlhotlhwa.
Go iponela kgetsana le karata ya polokelo.
Go ka e reka o ka duela R159 ka kgwedi.
(Di le PEDI fela.) (2)
3.4 Go ngoka bareki go lemoga gore kuno e rekisiwa ka bokae/Go ngokela bareki
kwa tlhotlhweng e e fokoditsweng. (2)
3.5 Reka ka sekoloto sa R159 ka kgwedi! (1)
3.6 Nnyaya, ga go ne go nna bonolo gonne papatso ga e tlhagise gore kuno e
rekisiwa kwa kae/ga e tlhagise leina la lebentlele/aterese/mogala./
Ee, go ka dirisiwa mafaratlhatlha a thekenoloji kana maranyane go batla kuno
e. (2)
(Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko.) [10]
POTSO 4
4.1 B/Bommabontle. (1)
4.2 A tatofatso/ntwa√/go tsiediwa ka gonne ba mmotsa gore dithathuu di kae√. (2)
4.3 Ba supile yo mongwe ka menwana./Ba mo goga ka lebanta. (1)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2018
NSC – Memorantamo
4.4 Letshogo/kgakgamalo√, gonne ba mo goga ka lebanta/ba mo supa ka (2)
menwana√.
4.5 Re batla go di bona! (1)
4.6 Lediriletlhaedi (1)
4.7 Ee, ba akanya gore o ba tsieditse ka go ikoketsa bontle ka dithathuu./
Nnyaya, gonne ga se ena a neng a atlhola kgaisano/fa re sekaseka khathunu
ga go bonale dithathuu dipe mo go mmabontle.
(Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko). (2)
[10]
POTSO 5
5.1 Polelwanakalatlhaodi (1)
5.2 Bagolo ba ne ba ja dingwe tsa tsona. (1)
5.3 Le dirisitswe jaaka thui (1)
5.4 Lediri + leina (2)
5.5 Ba ne ba tshwanetse go kgaritlha maritsa mo phafaneng. (1)
5.6 Leemeditho (1)
5.7 Bana ba ne ba santse ba emetse mme gore a tshole dijo. (1)
(Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko.)
5.8 Jang? (1)
5.9 Palela/Retelelwa (1)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70
Kwalololo e ileditswe Phetla
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper