Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
TLHAKOLE/MOPITWE 2018
MEMORANTAMO
MADUO: 70
Memorantamo o, o na le ditsebe di le 7.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2018 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2018, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018 · setswana. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 212.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC Supplementary Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)22 marks
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)8 marks
- Question 3Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 4Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 5Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018
NSC – Memorantamo
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo
Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng
le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go totilwe go
tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)
Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele mo go e e tlhatlhobiwang,
ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo
jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le
dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.
Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A
DUMELA/GA KE DUMELE di se abelwe maduo. Lebaka/tshegetso ke yona e e
tshwanetseng go tsewa tsia.
NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe.
Lebaka/tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.
Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe mme motlhatlhojwa a neetse polelo
yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/
le ntshofaditswe.
Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe
fela tse pedi/tharo tsa ntlha.
Amogela dipharologano tsa diteme.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 1
1.1 1.1.1 D/Moepong (1)
1.1.2 Ke ntsalae (1)
1.1.3 (a) Mmamalomaagwe o ne a sa mo tshola sentle/a mmogisa. (2)
(b) O ne a batla go itirela legae go na le go dula le bagaabo/go
itirela bokamoso. (2)
1.1.4 Digatlhamelamasisi/Batho ba ba pelokgale/ba ba nang le
boitshoko. (2)
1.1.5 Ee, bobedi jwa bona bo ne ba itshokela bokete jwa tiro ya kwa
moepong./Bobedi jwa bona bo boile kwa komponeng bo goga
dinao. (2)
1.1.6 Ee, o fitlheletse maitlhomo a gagwe le go ithuta botshelo ntle le go
gakololwa ke ope./O ne a ithotloetsa go itshokela bokete jwa tiro ya
kwa moepong.
Nnyaya, ga a itshokela sekolo gonne o se tlogetse ka mophato wa
botlhano. (2)
1.1.7 Go roga mongwe le mongwe. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018
NSC – Memorantamo
1.1.8 Ba ne ba maketse/ba le lolea/ba setlhafetse. (2)
1.1.9 Ke ntlha, Sengwelesengwe o ne a itirela boikuelo. (2)
1.1.10 O ne a romelwa kwa sekolong sa boapeelo mme ya re a boa a tla
e le moeteledipele a supa ka monwana. (2)
1.1.11 Ee. Moputso o a itumedisa/o nona pelo.
Nnyaya. Tiro ya kwa teng e boima e bile baeteledipele ga ba
sekegele boikuelo jwa badiri tsebe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di maleba di elwe tlhoko) (2)
1.2 1.2.1 Tlhaelo ya ditiro/kwelotlase ya ikonomi kgotsa itsholelo/go se
rutege. (2)
1.2.2 Tiro e e tlhagelelang mo go setlhangwa A e laolwa ke
baeteledipele fa ya mo go setlhangwa B e se na mothapi/
moeteledipele.
Bokete jwa tiro ya setlhangwa sa A bo utlwalelela badiri mme ga
bo kgone go fokodiwa, fa bokete jwa tiro ya setlhangwa sa B bo
ikalelwa ke mong. (4)
1.2.3 Ee. O tlaa iponela lotseno lwa go itshedisa/Botshelo jwa gagwe bo
tlaa tokafala.
Nnyaya. Ga e na netefaletso ka ntlha ya fa dingwe tse a di setseng
di ka tswa di se na mosola.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di maleba di elwe tlhoko) (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018
NSC – Memorantamo
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
Mokgwa wa go tshwaya:
Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong.
Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:
Kabo ya maduo
o Maduo a le 7 a dintlha di le 7
o Maduo a le 3 a puo
o Palogotlhe: 10
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5
o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 1–5.
o Lefela(0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7.
ELA TLHOKO:
Palo ya mafoko
o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng.
o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng
kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya
mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang
morago ga tekanyetso mme o ikgatholose karolo e e setseng ya
tshobokanyo.
o Ditshobokanyo tse dikhutshwane mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di
tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018
NSC – Memorantamo
POTSO 2
Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng
1 Badiredipuso ba tshwanetse go dirisana ka 1 Badiredipuso ba dirisane mo
botlalo go atolosa dikgatlhego tsa setšhaba. dikgatlhegong tsa morafe.
2 Ba tshwanetse go diragatsa ditaelo tse ba di 2 Ba diragatse molao gore ba se
neilweng ka fa molaong e bile di sa thulane thulane le molaotheo.
le Molaotheo.
3 Ga go modiri ope yo o nang le tetla ya go 3 Ba se dirise dithata tsa bona go
dirisa thata ya gagwe go tlhotlheletsa badiri tlhotlheletsa kgotsa go gatelela
ba bangwe kana go ba gatelela. badirammogo.
4 Go tlhagisa dilelo tsa bona ka tsela e e 4 Dilelo tsa bona di ka tlhagisiwa
maleba le kwa kemeding e e maleba. kwa kemeding e e meleba.
5 Ba ineele go godisa, go rotloetsa badiri-ka- 5 Ba ineele mo kgodisong,
bona le go nna le botsalano jo bo se nang thotloetsong le botsalanong le
selabe. badirammogo.
6 Ba iphape mo ditirong tsa mekgatlho ya 6 Ba efoge dipolotiki mo tirong.
sepolotiki ka nako ya tiro le kwa tirong.
7 Ba dirisane le ba bangwe ntle le kgobelelo. 7 Go nne le tirisano e seng
kgobelelo.
Badiredipuso ba dirisane mo dikgatlhegong tsa morafe.√ Ba diragatse molao gore ba
se thulane le molaotheo.√ Ba se dirise dithata tsa bona go tlhotlheletsa kgotsa go
gatelela badirammogo.√ Dilelo tsa bona di ka tlhagisiwa kwa kemeding e e meleba.√
Ba ineele mo kgodisong, thotloetsong le botsalanong le badirammogo.√ Ba efoge
dipolotiki mo tirong.√ Go nne le tirisano e seng kgobelelo.√
[Palo ya mafoko 59]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018
NSC – Memorantamo
KAROLO YA C: TIRISO YA PUO
Mokgwa wa go tshwaya Karolo C
Mopeleto:
o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle
fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko.
o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe
dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang.
o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le
matshwao a puiso a a nepagetseng.
Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka
nepagalo e be di tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 3
3.1 B/Khutshwafatso (1)
3.2 National Empowerment Fund. (1)
3.3 Nnyaya, e laleditse tsa bantsho le tsa basweu fela. (2)
3.4 Thui. (1)
3.5 Tlayang lo tle go utlwa tse lo tlhokang go di itse. (1)
3.6 Ee, ba tlaa itse tsamaiso ya go fitlhelela le go boloka matlotlo a dikgwebo/ba
tlaa inopolela dikgakololo tsa botlhokwa.
Nnyaya, bangwe ba balalediwa ba ka tswa ba setse ba itse go boloka le
fitlhelela matlotlo a dikgwebo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di maleba di elwe tlhoko) (2)
3.7 Go tlhokomela matlotlo/kgwebo. (2)
[10]
POTSO 4
4.1 Diritibatsi (1)
4.2 Le thiki. (1)
4.3 Modirisotaelo (1)
4.4 A/Motsoko (1)
4.5 Nnyaya, moreki yo mongwe ke mosadi. (2)
4.6 Nnyaya. Ke tlolomolao go tla le ngwana mo lefelong le/Ngwana o rutiwa
diritibatsi a sa le monnye. (2)
4.7 Mokgweetsi o a reka. (2)
[10]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Tlhakole-Mopitlwe 2018
NSC – Memorantamo
POTSO 5
5.1 Naga yotlhe ya Aforikaborwa e ne ya ralalwa ke Moselekatse. (1)
5.2 Leina+letlhaodi (2)
5.3 Fii! (1)
5.4 Aparele. (1)
5.5 Ba ba lesego ba ba neng ba tle ba falole ditlhaselo ba ne ba tlaa siela mo
dikgageng. (1)
5.6 Ba ba lesego ba ne ba siela mo dikgageng. (1)
5.7 Setoto.
Borre ba fitlhetse setoto sa mosadi kwa nageng maabane. (2)
5.8 Polelopate. (1)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE: 70
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2016 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper