Skip to content

Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

MemorandumSetswana HLGrade 1220187 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2018, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC Supplementary Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA NTLHA (P1) TLHAKOLE/MOPITWE 2018 MEMORANTAMO MADUO: 70 Memorantamo o, o na le ditsebe di le 7. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo  Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go totilwe go tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)  Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele mo go e e tlhatlhobiwang, ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.  Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/GA KE DUMELE di se abelwe maduo. Lebaka/tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe. Lebaka/tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe mme motlhatlhojwa a neetse polelo yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/ le ntshofaditswe.  Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.  Amogela dipharologano tsa diteme.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e kwadilweng ka botlalo. POTSO 1 1.1 1.1.1 D/Moepong (1) 1.1.2 Ke ntsalae (1) 1.1.3 (a) Mmamalomaagwe o ne a sa mo tshola sentle/a mmogisa. (2) (b) O ne a batla go itirela legae go na le go dula le bagaabo/go itirela bokamoso. (2) 1.1.4 Digatlhamelamasisi/Batho ba ba pelokgale/ba ba nang le boitshoko. (2) 1.1.5 Ee, bobedi jwa bona bo ne ba itshokela bokete jwa tiro ya kwa moepong./Bobedi jwa bona bo boile kwa komponeng bo goga dinao. (2) 1.1.6 Ee, o fitlheletse maitlhomo a gagwe le go ithuta botshelo ntle le go gakololwa ke ope./O ne a ithotloetsa go itshokela bokete jwa tiro ya kwa moepong. Nnyaya, ga a itshokela sekolo gonne o se tlogetse ka mophato wa botlhano. (2) 1.1.7 Go roga mongwe le mongwe. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018 NSC – Memorantamo 1.1.8 Ba ne ba maketse/ba le lolea/ba setlhafetse. (2) 1.1.9 Ke ntlha, Sengwelesengwe o ne a itirela boikuelo. (2) 1.1.10 O ne a romelwa kwa sekolong sa boapeelo mme ya re a boa a tla e le moeteledipele a supa ka monwana. (2) 1.1.11 Ee. Moputso o a itumedisa/o nona pelo. Nnyaya. Tiro ya kwa teng e boima e bile baeteledipele ga ba sekegele boikuelo jwa badiri tsebe. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di maleba di elwe tlhoko) (2) 1.2 1.2.1 Tlhaelo ya ditiro/kwelotlase ya ikonomi kgotsa itsholelo/go se rutege. (2) 1.2.2 Tiro e e tlhagelelang mo go setlhangwa A e laolwa ke baeteledipele fa ya mo go setlhangwa B e se na mothapi/ moeteledipele. Bokete jwa tiro ya setlhangwa sa A bo utlwalelela badiri mme ga bo kgone go fokodiwa, fa bokete jwa tiro ya setlhangwa sa B bo ikalelwa ke mong. (4) 1.2.3 Ee. O tlaa iponela lotseno lwa go itshedisa/Botshelo jwa gagwe bo tlaa tokafala. Nnyaya. Ga e na netefaletso ka ntlha ya fa dingwe tse a di setseng di ka tswa di se na mosola. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di maleba di elwe tlhoko) (2) PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA B: TSHOBOKANYO Mokgwa wa go tshwaya: Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong. Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:  Kabo ya maduo o Maduo a le 7 a dintlha di le 7 o Maduo a le 3 a puo o Palogotlhe: 10  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5 o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 1–5. o Lefela(0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7. ELA TLHOKO:  Palo ya mafoko o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng. o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga tekanyetso mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo. o Ditshobokanyo tse dikhutshwane mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018 NSC – Memorantamo POTSO 2 Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng 1 Badiredipuso ba tshwanetse go dirisana ka 1 Badiredipuso ba dirisane mo botlalo go atolosa dikgatlhego tsa setšhaba. dikgatlhegong tsa morafe. 2 Ba tshwanetse go diragatsa ditaelo tse ba di 2 Ba diragatse molao gore ba se neilweng ka fa molaong e bile di sa thulane thulane le molaotheo. le Molaotheo. 3 Ga go modiri ope yo o nang le tetla ya go 3 Ba se dirise dithata tsa bona go dirisa thata ya gagwe go tlhotlheletsa badiri tlhotlheletsa kgotsa go gatelela ba bangwe kana go ba gatelela. badirammogo. 4 Go tlhagisa dilelo tsa bona ka tsela e e 4 Dilelo tsa bona di ka tlhagisiwa maleba le kwa kemeding e e maleba. kwa kemeding e e meleba. 5 Ba ineele go godisa, go rotloetsa badiri-ka- 5 Ba ineele mo kgodisong, bona le go nna le botsalano jo bo se nang thotloetsong le botsalanong le selabe. badirammogo. 6 Ba iphape mo ditirong tsa mekgatlho ya 6 Ba efoge dipolotiki mo tirong. sepolotiki ka nako ya tiro le kwa tirong. 7 Ba dirisane le ba bangwe ntle le kgobelelo. 7 Go nne le tirisano e seng kgobelelo. Badiredipuso ba dirisane mo dikgatlhegong tsa morafe.√ Ba diragatse molao gore ba se thulane le molaotheo.√ Ba se dirise dithata tsa bona go tlhotlheletsa kgotsa go gatelela badirammogo.√ Dilelo tsa bona di ka tlhagisiwa kwa kemeding e e meleba.√ Ba ineele mo kgodisong, thotloetsong le botsalanong le badirammogo.√ Ba efoge dipolotiki mo tirong.√ Go nne le tirisano e seng kgobelelo.√ [Palo ya mafoko 59] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2018 NSC – Memorantamo KAROLO YA C: TIRISO YA PUO Mokgwa wa go tshwaya Karolo C  Mopeleto: o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko. o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang. o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao a puiso a a nepagetseng.  Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka nepagalo e be di tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 3 3.1 B/Khutshwafatso (1) 3.2 National Empowerment Fund. (1) 3.3 Nnyaya, e laleditse tsa bantsho le tsa basweu fela. (2) 3.4 Thui. (1) 3.5 Tlayang lo tle go utlwa tse lo tlhokang go di itse. (1) 3.6 Ee, ba tlaa itse tsamaiso ya go fitlhelela le go boloka matlotlo a dikgwebo/ba tlaa inopolela dikgakololo tsa botlhokwa. Nnyaya, bangwe ba balalediwa ba ka tswa ba setse ba itse go boloka le fitlhelela matlotlo a dikgwebo. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di maleba di elwe tlhoko) (2) 3.7 Go tlhokomela matlotlo/kgwebo. (2) [10] POTSO 4 4.1 Diritibatsi (1) 4.2 Le thiki. (1) 4.3 Modirisotaelo (1) 4.4 A/Motsoko (1) 4.5 Nnyaya, moreki yo mongwe ke mosadi. (2) 4.6 Nnyaya. Ke tlolomolao go tla le ngwana mo lefelong le/Ngwana o rutiwa diritibatsi a sa le monnye. (2) 4.7 Mokgweetsi o a reka. (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Tlhakole-Mopitlwe 2018 NSC – Memorantamo POTSO 5 5.1 Naga yotlhe ya Aforikaborwa e ne ya ralalwa ke Moselekatse. (1) 5.2 Leina+letlhaodi (2) 5.3 Fii! (1) 5.4 Aparele. (1) 5.5 Ba ba lesego ba ba neng ba tle ba falole ditlhaselo ba ne ba tlaa siela mo dikgageng. (1) 5.6 Ba ba lesego ba ne ba siela mo dikgageng. (1) 5.7 Setoto. Borre ba fitlhetse setoto sa mosadi kwa nageng maabane. (2) 5.8 Polelopate. (1) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30 PALOGOTLHE: 70 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all