Skip to content

Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo

MemorandumSetswana HLGrade 1220207 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2020, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2020

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA NTLHA (P1) NGWANAITSEELE 2020 KAEDI YA GO TSHWAYA MADUO: 70 Kaedi e ya go tshwaya e na le ditsebe di le 7. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2020 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo  Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)  Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele mo go e e tlhatlhobiwang, ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.  Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/ GA KE DUMELE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/ le ntshofaditswe.  Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.  Amogela dipharologano tsa diteme.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 1 1.1 1.1.1 D/Rustenburg. (1) 1.1.2 O adima madi kwa go kgaitsadie. O rekisa dilwana/maphaka a bojalwa gore a tle a reke dijo. Ga a kgone go fa basimane madi a go ya Kaferskraal a re ba rekise maotwana a sejanaga. Betsie a re basimane ba kope go nna le Koos kwa polaseng. O kopa gore Koos a tle go mo tsaya pele a sotlega phetelela/ šwešwetlega. (Di le PEDI fela) (2) 1.1.3 Koos (1) 1.1.4 Botshelo jwa go tlhoka dijo le madi/Botshelo jwa go sotlega. (2) 1.1.5 Tlala (2) 1.1.6 Ka ntlha ya gore o tshwerwe ke tlala, mme ga go na dijo kwa gaabo Attie. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2020 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya 1.1.7 O ne a se tseege sentle ka ntlha ya leina leo gonne e le la tlhaolele/Leina leo le nyatsa kgotsa le kgoba bantsho/O makala gore go sa ntse go na le maina a go tshwana le le, mo Aforikaborwa yo mošwa. (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko). (2) 1.1.8 Go kaya gore ba ipatla ba le bosi mo kgwebong ya dipalangwa/Go kaya gore ga ba na tirisano mo ditseleng. (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko). (2) 1.1.9 Nigeria le Argentina (2) 1.1.10 Ba tlhokile yo a ka ba pegang go ya kwa Kaferskraal/Ga ba a rata go pagama ditekesi. (2) 1.1.11 Ee. E ne e teilwe leina go tswa go 'Kafer' le le neng le dirisiwa ke puso ya tlhaolele go nyenyefatsa kgotsa go kgoba batho ba bantsho. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 1.1.12 Ke ntlha, gonne o ne a iphitlha matlho ka mmese, a thathelela sekhafo mo thamong, mme a sala a tlhagisitse matlhonyana fela gore bakgweetsi ba dithekisi tsa ga rraagwe ba se ka ba mmona. (2) 1.1.13 Ee. Ba kgatlhegela motshameko wa kgwele ya dinao o ba neng ba sa o kgatlhegele pele. Nnyaya. Ba bangwe ba santse ba sa rate mofuta o wa motshameko. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 1.2 1.2.1 Mo go SETLHANGWA A go buiwa ka basimane ba le babedi;√ fa mo go SETLHANGWA B go tlhagelela mosimane a le mongwe.√ Mo go SETLHANGWA A basimane ba romilwe go batla madi kwa ga malomaagwe Betsie;√ fa mosimane yo o mo go SETLHANGWA B a kopa madi kgotsa dijo mo mmileng.√ Mo go SETLHANGWA A basimane ba eme fa thoko ga tsela;√ fa mo go SETLHANGWA B mosimane o eme mo gare ga tsela.√ (4) 1.2.2 Ee. Bakgweetsi ba ka mo utlwela botlhoko ba mo naya madi kgotsa dijo. Nnyaya. Bakgweetsi ba ka mo feta fela ba sa mo fe sepe. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2020 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya KAROLO YA B: TSHOBOKANYO Mokgwa wa go tshwaya: Go tshwaya go ikaegile ka tsenyeletso ya dintlha tse di batliwang mo potsong. Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:  Kabo ya maduo o Maduo a le 7 a dintlha di le 7 o Maduo a le 3 a puo o Palogotlhe: 10  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1 – 3 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4 – 5 o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6 – 7  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 1 – 5. o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6 – 7. ELA TLHOKO:  Palo ya mafoko o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng. o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo. o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di tlhokegang di se ke tsa sokelwa dirope. POTSO 2 Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng 1 'Ke setho gore fa moditšhaba a tla a 1 Moditšhaba o a tlhokomelwa. kgarakgatshitswe ke mathata le matsapa a lefatshe ga a itlhokomologiwe.' 2 'Moditšhaba a tshwana le yo, o a amogelwa, 2 Moditšhaba o amogelwa ka go mme a fiwe metsi go nwa.' sielwa metsi. 3 'Fa morago ga foo fa go se na go netefadiwa 3 Morago o itsisiwa kwa kgosing. gore o tswa kae, o isiwa kwa kgosing go begwa.' 4 'O fitlha a begelwa kgosi, mme a fiwe dijo 4 Morago ga foo o fiwa dijo le le boroko.' boroko. 5 'Mo nakong e go sa ntse go batlisisiwa letso 5 O tsholwa jaaka motho. le legae la gagwe, o neelwa tlhokomelo e e tshwanetseng seriti sa motho mongwe le mongwe.' Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2020 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya 6 'Fa malatsi a ntse a feta go ise go bonwe 6 Fa go sa itsiwe gore o tswa kae, o kwa a tswang gona, o simolola go tsaya nna mongwe wa morafe. karolo le go akarediwa mo ditirong tsa morafe tse di farologaneng.' 7 'Pheletsong o ne a letlwa go nyala, mme a 7 Kwa bofelong o dumelelwa go tsalele morafe o mošwa wa gagwe ditlogolo.' nyala. Mofaladi o a tlhokomelwa.√ Moditšhaba o amogelwa ka go sielwa metsi.√ Morago o itsisiwa kwa kgosing.√ Morago ga foo o fiwa dijo le boroko.√ O tsholwa jaaka motho.√ Fa go sa itsiwe gore o tswa kae, o nna mongwe wa morafe.√ Kwa bofelong o dumelelwa go nyala.√ Palo ya mafoko [47] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2020 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya KAROLO YA C: TIRISO YA PUO Mokgwa wa go tshwaya Karolo C  Mopeleto: o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko. o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang. o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao a puiso a a nepagetseng.  Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 3 3.1 B/Puo e e digelang. (1) 3.2. Foreimi/digalase tsa matlho (1) 3.3 Tlhalosi ya felo (1) 3.4 Tsa gago. (1) 3.5 Nnyaya. Se fitlhelwa kwa Kimberley (Northern Cape) fela. (2) 3.6 Dikgwedi di le tharo. (2) 3.7 Gore bareki ba bone gore sesolo se ke sa paka/setlha sefe. (2) [10] POTSO 4 4.1 C/Mmegadikgang. (1) 4.2 A kakabalo. O rototse matlho le go phatlalatsa letsogo. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 4.3 Se seleele, gonne metsotso e ba e tsamaileng e feta ura. (2) 4.4 Ga re a tsamaya go feta metsotso e le 67 go ya sekolong sa rona sa mmu. (1) 4.5 Go tsupula melomo ga bona. (2) 4.6 O akanya fela. Mofuta wa pudula e e dirisitsweng o kaya gore o a akanya. (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2020 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya POTSO 5 5.1 Agilwe/eleletswe (1) 5.2 Go a bonala RraMpei o etetse morwadie. (1) 5.3 Re a itse gore o ne a eleletswe eng. (1) 5.4 Nna ke morutwana wa kwa Kokomeng. Re tlaa nna re letetse dipholo le ka nako ya Keresemose. (2) 5.5 O ne a bua a le esi a re a ke motho kana rre o bina kgabo/O ne a bua a le esi a ipotsa gore a ke motho kana rre o bina kgabo. (O ne a bua a le esi a ipotsa (1) gore a rre ke motho kana o bina kgabo). 5.6 Polelwanakalatlhaodi (1) 5.7 A ka mo tsaya ka seatla. (2) 5.8 Sediri (1) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30 PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all