Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA BOBEDI (P2)
LWETSE 2019
MEMORANTAMO
MADUO: 80
Kaedi ena ya go tshwaya e na le ditsebe di le 22.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2019 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 2 North West Mock 2019 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 2 memorandum from the North West Mock Exam 2019, 27 pages. Read online or download the free PDF.
Setswana Hl · Grade 12 · North West Mock Exam · 2019 · setswana. Memorandum, 27 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Exam period
- North West Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 27
- File size
- 471.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 27
This exam
North West Mock Exam 2019
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paperMemo
- Other filesMemo
Questions in this paper
- Question 2Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)10 marks
- Question 3Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)10 marks
- Question 4Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)10 marks
- Question 5Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)25 marks
- Question 7Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)50 marks
- Question 9Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)50 marks
Show all 11 questions
- Question 11Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)25 marks
- Question 13Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)23 marks
- Question 15Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)25 marks
- Question 17Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)25 marks
- Question 19Dikwalo tsa Bokwadi (Literature — Set Works)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 2 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO YA A: POKO
MELODI YA POKO – RM Ramogoshi
POTSO 1: POTSO YA TLHAMO
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 10 go
tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.
'MADUBEDUBE A 1939' – JM Lekgetho le ba bangwe
· Mmoki o tlhagisa maikutlo a kutlobotlhoko mo lebokong le ka ntlha ya ntwa e e
neng e fagile ka ngwaga wa 1939 kwa moseja ga mawatle.
· O utlwisiwa botlhoko ke gore go ne go se monate e bile batho ba tlhakane
ditlhogo. O tswelela ka gore go ne go bogela yo o sebete ka gonne go ne
go senyegile.
· Kutlobotlhoko ya gagwe e ne ya oketswa ke bomme ba ba neng ba lela thata ba
sa itse se ba ka se dirang.
· Go ne go le botlhoko ka gore go ne go sa robalwe bosigo ka ntlha ya medumo
ya dithunya.
· Bangwe ka ntlha ya letshogo le go tshaba, ba ne ba se na kwa ba robalang mme
se se ne sa utlwisa mmoki botlhoko thata.
· Mmoki o utlwisiwa botlhoko ke gore matlo a batho a ne a fisiwa.
· Se se utlwisang botlhoko ke gore ntwa e ne e le gotlhe, mo metsing go ne go
lowa ka dikepe fa kwa legodimong go ne go lowa ka difofane, ka jalo go ne go
se kwa motho a ka tshabelang gona.
· Mmoki o utlwisiwa botlhoko ke banna ba ba neng ba tshabile mo matlong a bona
mme ba robala mo godimo ga dithaba.
· Mmoki o utlwisiwa botlhoko ke gore ntwa e ne e le ya matlho a mahibidu ka go
ne go thulane matlhale. [10]
POTSO 2: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'TLHAOLELE' – OH Segano
2.1 Kutlobotlhoko ka gonne MaAforika a ne a kgaoganngwa igongwana.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
2.2 Tlhatlhagano ya mafoko/popego – Go gatelela ketsaetsego e e mabapi
le gore tota tlhaolele e tlile ka bomang. (2)
2.3 Dinaga tsa kwa ntle di ne tsa emisa kgwebisano le Aforikaborwa. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 3 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
2.4 Nnyaya, gonne e ne e kgaogantse MaAforikaborwa.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
2.5 Ke ithutile gore re tshwanetse go tshela mmogo go sa kgathalasege
mmala wa motho./Botlhe re bana ba Modimo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko) (2)
[10]
POTSO 3: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'NELSON MANDELA' – RK Modisa
3.1 Thoriso/Tlotlomatso – ka Mandela a fedisitse tlhaolele/a lwetse kgololosego.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
3.2 Tshwantshiso – Go dira gore mmuise a tlhaloganye bonolo ka se go
buiwang ka sona ka go bapisa Nelson Mandela le kgagapa e e itseng
dilo tsotlhe. (2)
3.3 Ga a rate go rumolwa ke ope. (2)
3.4 Poeletsomafoko- go gatelela mokgwa o Mandela a neng a kgalema
ka ona.
3.5 Ke ithutile gore mosekaphofu ya gaabo ga a tshabe go swa lentswe (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)
[10]
POTSO 4: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'LEREBANA WA LETLALEANYA' – FS Shole
4.1 Kutlobotlhoko ka gonne bokgaitsadia monyalammaagwe ba mo tlhoile. (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)
4.2 Tshwantshanyo – go dira gore mmuise a tlhaloganye bonolo ka ga
se go buiwang ka sona ka go tshwantshanya go goeletsa ga gagwe/selelo
sa gagwe le go duma ga pula ya dikgadima go bontsha fa a šakgetse. (2)
4.3 Ka ke se lesika le bona./Ka ke sa amane le bona ka madi. (2)
4.4 Poeletsomodumo – go tlisa moutlwalo le molodi o o rileng mo lebokong
ka go boeletsa tumammogo ‘m’ go tlhagisa bothata jo a nnileng le jona
ka ntlha ya loso lwa ga mmaagwe. (2)
4.5 Ke ithutile gore loso lo tlisa mathata mo botshelong jwa motho/Go botlhoko
go tlogelwa ke mmaago/motsadi. (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko) [10]
LE
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 4 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
POTSO 5: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
'RE A GAMA' – BD Magoleng
5.1 Boitumelo – ba itumeletse go gama le gore ba na le se ba tlaa šabang
ka sona. (2)
5.2 Ke go oketsa lebelo la mola le bonako jwa moribo le moretheto mo
lebokong ka go tlogela tlhogo 'lo' mo leineng “lofulo.” (2)
5.3 Le bogobe jo bo apeilweng ka mašwi re ka bo apaya. (2)
5.4 Poeletsomodumo – go utlwatsa molodi/modumo o o rileng mo
lebokong ka go boeletsa ditumammogo 'tlh' go tlhagisa bokao jwa
go tlhanya ga mašwi a a feleletsang a le botlhoko. (2)
5.5 Ee – gonne nama ya kgomo e dirisiwa kwa meletlong le mo malapeng. (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko) [10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
KAROLO YA B: PADI
POTSO 6: POTSO YA TLHAMO
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
LEBA SEIPONE – Kabelo Kgatea
• Barutabana ba sekolo se sepotlana sa kwa Motsitlane se Motswagauteng a
neng a tsena kwa go sona ba ne ba sa dire tiro ya bone ka boineelo le
botshepegi ka ntlha ya gore ga go fa re bonang teng ba sireletsa
Motswagauteng tebang le dikgobo le ditshotlo tse a neng a rakana natso ka
ntlha ya tshobotsi le moaparo wa gagwe.
• Mo setsong sa rona e ne e le moila go tshola ngwana le Mosweu, ke ka
moo re bonang barutabana, ditsala ga mmogo le barutwana ba sa amogele
Motswagauteng jaaka a ntse.
• Barutabana mo letlhakoreng le lengwe ke bona ba ba neng ba tshwanetse
go sireletsa Motswagauteng ka e le bona ba ba fatlhositsweng le go lemoga
dikgobo le ditshotlo tsa barutwana.
• Motswagauteng o amogelwa kwa sekolong se segolo sa kwa Foreiborogo
ka ntlha ya fa jaanong mosadimogolo Kobbie Swanepoel a tsere
maikarabelo a go nna nae morago ga gore mmaagwe a atlholelwe botshelo
jwa gagwe jotlhe kwa kgolegelong.
• Fa barutwana ba phatlalala go ya ka magoro, morutwana mongwe e leng
Koot Labuschagne o kgoromeletsa Motswagauteng mo mosetsaneng
mongwe wa Mosweu yo o neng a bidiwa Sarkie.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 5 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
• Ba ne ba wa, mme ba sala ba tlhatlagane. Ditsala tsa mosimane wa
Mosweu yo o kgoromeditseng Motswagauteng tsa gana go bona tiragalo e.
• Ba ne ba nesetsa Motswagauteng sefako sa mabole. Setlhopha sa
basimane ba Bantsho sa tla se galefile. Ga jewa lebole go utlwala.
• Koot ga mmogo le Teu ba kgalema ditlhopha tsa bona gonne ba bona ntwa
ya semorafe e ya magoletsa. Bobedi jwa tlhomagana jwa latela mogokgo
kwa kantorong ya gagwe.
• Motswagauteng le Sarkie ba ikubula ba leba gae pele ga sekolo se tswa.
• Rraagwe Sarkie morago ga go tlaleelwa ke ngwana, a fitlha a itaya
morutabana Peo ka legofi, ka a re ba tseye bana ba bona ba Bantsho ba ba
ise kwa dikolong tse di kwa lekeišeneng.
• Morago ga go itewa ka legofi ga ga morutabana, sekolo se ne sa
tlhakatlhakana ka ntlha ya fa Bantsho ba ngongoregela kgethololo mo
sekolong.
• Lekgotla la sekolo le ne la lalediwa go tla go seka kgetsi e. Mogokgo mo
kgetsing e ga a bontshe boineelo le botshepegi ka ntlha ya fa a ne a
kgetholola ka go tsena pitso le batsadi ba bana ba Basweu a sa akaretsa
motsadi wa ga Motswagauteng.
• Morago ga di ura tse pedi, tshwetso e setse e tserwe tebang le kgetsi e,
Motswagauteng o bidiwa jaana a tla go neelwa katlholo, mme e seng go
utlwa letlhakore la gagwe jaaka go dirilwe ka Koot.
• Seno se supa fa mogokgo a sa dire tiro ya gagwe ka boineelo le
botswapelo gonne o ne a gobelela a sekametse ka fa letlhakoreng la
Basweu boemong jwa go seka molato e seng motho.
• Lekgotla la sekolo ga mmogo le mogokgo ga ba a bontsha botshepegi mo
tirong ka ntlha ya fa ba bone Motswagauteng molato a le esi, a bo a
kobiwa, fa Koot ena a sa bonwa molato mme e bile a letleletswe go tsena
sekolo.
• MmaSepanapodi o ya kwa dikantorokgolong tsa thuto tsa sedika ka ntlha
ya go sa kgotsofalele katlholo ya lekgotla la sekolo gonne e tsaya letlhakore
ka ntlha ya barutabana ba ba sa ineelang mo tirong ya bona.
• Go sa direng tiro ka boineelo ga barutabana go tlhotlheleditse dikhuduego
mo sekolong sa Foreiborogo. Dikhuduego tse di ne tsa ama dikolo tse di
mabapi go fitlha kwa Huhudi, mme tota fa mogokgo le lekgotla la sekolo ba
ne ba na le phisego ya go tsamaisa sekolo sentle ka tshiamo le tolamo,
dikhuduego tse, di ka bo di ne di sa diragala. [25]
POTSO 7: : DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
LEBA SEIPONE – Kabelo Kgatea
7.1 Ba ne ba mo teketela go thusa mapodisi go tshwara mosimane yo o
neng a phamoletse mosweu beke. (2)
7.2 Maikutlo a kutlwelobotlhoko ka gonne a ne a rata Motswagauteng
thata/letshogo gonne a ne a tshogile gore Motswagauteng o tlile go
tlhokafala. (2)
7.3 Gokatweng. (1)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 6 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
7.4 Mosala o ne a bogisa Motswagauteng e bile a mo tima le dijo. Ke
ena a dirileng gore Motswagauteng a ngweege morago ga go mo
setla ka kubu gonne a re Motswagauteng o timeditse podi ya gagwe. (2)
7.5 Koot o ne a kgarameletsa Motswagauteng mo go Sarkie. Motswagauteng
ena o ne a latofatswa ka go itatlhela mo go Sarkie le go mo phoraphora
matsele. O ne gape a kobelwa go isa seriti sa sekolo kwa tlase ka go se
tseela kwa kgotlatshekelo. (DI LE PEDI FELA) (2)
7.6 Letlhoo la gagwe la batho bantsho le dirile gore a kobe Motswagauteng
le fa a ne a se na molato. (2)
7.7 Koot e ne e le moeteledipele wa basweu mme a tletse tlhaolele.
Teu ena o ne a sa rate tlhaolele e bile a eteletse bantsho pele. (2)
7.8 O ne a batla gore fa a mo rekisa a bo a fodile gore a tle a bone madi a
mantsi. (2)
7.9 O ne a mmolaela gore o tshodisitse Gokatweng ngwana le gore a
rekisetse masankoma setopo sa gagwe. (2)
7.10 Nnyaya – ke tlolo molao e bile Motswauteng o ne a dira tiro e ntle ya
go re senokwane se tshwarwe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.11 Ee, go ne go le matshwanedi gonne a ne a dira ka jalo o ne a ka se
kgone go mo tlhokomela le gona o ne a tshaba gore mosadi wa ga
Jankie a ka lemoga fa ngwana e le wa monna wa gagwe.
Nnyaya, a ka bo a ile le ena gae a ya go mo itlhokomelela ka ngwana a
tlhoka lerato la ga mmaagwe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.12 Ke ne ke tlaa mo raya ke re a boele gae go ya go bona batsadi ba
gagwe ka e le kgale a sa ba bone.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
7.13 Motswagauteng o ya go phela a gopotse mmaagwe ka a mmone
gangwe fela.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 7 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
POTSO 8: POTSO YA TLHAMO
OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
• Borutabana ke tiro e e tlhokang boineelo le botshepegi. Mogokgo Madolo le
Borume ba ne ba leka ka thata go aga barutwana ba dikolo tsa bona.
• Borume yo o neng e le mogokgo kwa sekolong sa Matile o ne a dira tiro ya
gagwe ka boineelo le botshepegi.
• Fa batsadi ba ne ba gana bana ba ya sekolong, o ne a ba tlaleya kwa kgosing ka
ntlha ya fa a ne a itse botlhokwa jwa thuto le go sa ikakanyetse a le esi.
• Go supa boineelo le botswapelo jwa go bona bana ba Rantsho ba tswelela pele,
e re morago ga go tlaleya kwa kgosing, ka le le latelang diphaposiborutelo di
penologe.
• Ka ntlha ya thotloetso ya ga Borume, bontsi jwa batsadi ba simolola go romela
bana kwa dikolong.
• Matlakala le ena o ikungwela mo tiragalong e, gonne rraagwe e bong Seagile e
ne e le mongwe wa batsadi ba ba neng ba iletsa bana ba basetsana go tsena
sekolo.
• Morago ga go falola lokwalo lwa materiki, Modise o ne a ya go ithutela lokwalo
lwa Borutabana kwa sekolong sa ga Mogokgo Madolo.
• Madolo e ne e le mongwe wa batlhankedi ba puso ba ba tlhotlheletsang mongwe
le mongwe gore a gwalalele dinaledi.
• Go supa fa Mogokgo Madolo a ne a dira tiro ya gagwe ka matsetseleko,
botshepegi le boineelo, o ne a ruta bana maikarabelo a gore mo isagong ba
kgone go ituelela madi a dithuto tsa bona, boemong jwa gore a duelwe ke
batsadi.
• Mosimane mongwe le mongwe o ne a na le tshingwana e e leng ya gagwe, a
lema ka fa a ratang ka gona, fa dijalo di budule, ba ye go rekisa kwa
mmarakeng. Ba itse go duela madi a sekolo. Bangwe ba rekise dilo tse ba di
betlileng, ba duele sekolo ka madi a tsona gonne Madolo a ne a sa tseye madi a
a tswang kwa batsading.
• Mogokgo Madolo o ne a dira tiro ya gagwe ka boineelo gonne o ne a tsenya
baithuti ba ba se nang tsebe mo tseleng ka go ba otlhaya ka go tlhagola letsatsi
lotlhe mo tshimong ya dinawa. Kotlhao ya mofuta o, e ne e ruta barutwana
maikarabelo a go tila metsamao e e sa yeng ka tsela, mme ba gwalalele se ba
se tletseng mo sekolong.
• Ka ntlha ya boineelo jwa ga Madolo mo tirong ya gagwe, barutwana ba sekolo sa
gagwe ba feleleditse ba nna mabogodika jaaka fa re bona Modise e le
morutintshi, mme e bile Madolo a mo thusitse go betla mokoro.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 8 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
• Boineelo jwa ga mogokgo Madolo bo ne bo dira gore batho ba ba tswang gaufi le
kgakala ba ungwe mo boleming le jaaka fa monnamogolo mongwe a ne a rata
go itse gore a leme digwete jang gore di nne potokwe. Mongwe o rata go itse
gore dikgolokwe tsa gagwe di bolawa ke eng. Mongwe a laletse Madolo go ya go
bona gore a o tshela motshotelo ka tshwanelo.
• Seno se supa gore boineelo jwa ga Madolo bo dirile gore barutwana ba gagwe
ba anamise peo e a e jetseng mo setšhabeng fa ba setse ba alogile.
• Keletso ya ga Madolo e ne e le go rata go utlwa batho ba re ba bone metsana e
e dikaganyeditseng Ideni e tsamaela kwa leseding. [25]
POTSO 9: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise
9.1 O ne a mo tlhoile gonne a ne a mo gaisa ka bontle/o ne a fufegela
bontle jwa gagwe. (1)
9.2 Mosetsana mongwe o ile a mo loma tsebe. (2)
9.3 Mma Sebolai. (1)
9.4 O ile a betelela Motlalepule mme a tshola ngwana yo a sa itseng rraagwe
mme se se thankgolotse ditiragalo tsa padi e. (2)
9.5 Motlalepule a ka bo a boleletse baoki nnete le go kopa maina le aterese
ya batsadi ba ba tsereng ngwana. 2)
9.6 O ne a le fiwa ke monnamolo Ofentse ka a ne a batla modisa. (2)
9.7 E ne e le rraagwe e bile a itse gore kana o beteletse mmaagwe le gore
ga go karolo epe e a e tsereng mo kgolong ya ga Modise. (2)
9.8 O ne a batla gore tsatsi lengwe fa dilo di mo siametse mo botshelong,
e re a tla go mo tsaya a mmone ka letshwao leo. (2)
9.9 Nnyaya ga ke dumela gonne go ne go na le yo o ileng a mo loma tsebe
ka lemena le basetsana bangwe ba neng ba le mo logela. (2)
9.10 O re ruta gore mo botshelong re itlhokomele gonne ga se batho
botlhe ba ba re ratang. (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)
9.11 O ne a sa batle go mo utlwisa botlhoko le go re a thubegelwe ke lenyalo. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 9 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
9.12 Ee – fa o sa kgone go mo tlamela o tshwanetse go mo isa gore a fiwe
tlamelo e e siameng mmogo le thuto.
Nnyaya – ga go matshwanedi ke ngwana wa me o tlaa ja se ke se jang. (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)
9.13 Nnyaya gonne le pelong ga le tshetse.
Ee, gonne ke tshaba go thubegelwa ke lenyalo. (2)
9.14 Kutlobotlhoko le go ikotlhaya gonne o tlile go nagana gore ga a dira go
lekane go thusa Mma-Mosidi. (1)
[25]
POTSO 10: POTSO YA TLHAMO
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa dintlha
tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go
tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
MASEGO – GB Mokae
• Borutabana ke tiro e e tlhokang boineelo le botshepegi, ke ka moo re boneng
rre Selamolela le rre Kgotle ba neng ba ineetse le go dira ka botshepegi mo
tirong ya bona.
• Rre Kgotle le rre Selamolela ba ne ba tsaya leeto la sekgala se seleele go
ikopanya le batsadi ba ga Masego go dumelana le bona gore Masego a tle go
tsena sekolo sa bona. Se, se bontsha boineelo le botshepegi mo tirong.
• Masego ke ngwana yo o tlhogo e boleta, mme ka jalo go tsena sekolo kwa
Sedimosang go ka tswela barutwana ga mmogo le sekolo mosola.
• Rre Kgabo o ne a sa ingwaelwe matsetse, ka go ne go sa tshamekelwe mo go
ena, mme le fa go ntse jalo, barutabana ba, ka bobedi ba itshokela go itebanya
nae fa fela a ka dumelana nabo go rebola Masego go mmetlela isago e e
phatsimang.
• Se, se supa fa ba ineetse mo tirong ya bona, go swela dikano tsa tiro e ba e
dirang ka go sa phuaganye barutwanai.
• Rre Selamolela e ne e le mogokgo wa sekolo se se tumileng sa Sedimosang
kwa Kgomo-Kgomo gaufi le Belabela.
• Ngwaga mongwe le mongwe go ne go se na go itaya sefololetse, dipholo tsa
barutwana ba gagwe tsa materiki di ne di tlatsa dipelo tsa barutabana ba ba
gaufi le ba ba kgakala le sona.
• Dipholo di ne di jesa diwelang ka ntlha ya fa Mogokgo Selamolela e ne e le
motlhodimogolo gonne a ne a le bogale jwa tau.
• Go supa fa a ne a na le phisego ya go tlotlomatsa leina la sekolo sa gagwe, ke
ka moo re mmonang a tsaya matsapa go ya go kopa Masego jaaka e le
mmabotlhajana go tla go oketsa kgodumo e a neng a batla go e fitlhelela ka
maikaelelo a go baya sekolo sa gagwe kwa setlhoeng .
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 10 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
• Masego o tlaa tswelwa ke mosola go tla mo Kgomo-Kgomo. Bokamoso jwa ga
Masego bo ka bulega thata, jwa sedimoga fa a ka ya kwa Sedimosang. Rre
Kgotle le rre Selamolela ba ne ba sa batle go tima Masego tšhono ka ntlha ya
boineelo jwa bona go sedimosetsa setšhaba sa Rrantsho.
• Rre Kgotle o aletse Masego motheo o o nonofileng wa thuto gore a fatlhoge go
tloga bonnyeng.
• Rre Kgotle ka ntlha ya go sa ikakanyetse, ga a gane ka Masego, a mo rua kwa
sekolong sa gagwe gore mo bofelelong jwa ngwaga wa bobedi go tloga mo
ngwageng oo a mo direle tlotlo jaaka morutwana yo o gaisitseng botlhe mo
ditlhatlhobong tsa matiriki naga yotlhe.
• O bonetse kwa pele gore morago ga foo o tlaa bo a ya kae, ke ka moo rre
Selamolela e le mmana go tswa kwa legodimong gore Masego a kgone go ya
kwa yunibesithi gonne rre Motsepe a ne a tlhoka.
• Rre Selamolela ka ntlha ya dipholo tsa ngwaga le ngwaga tse di gaisang, o
kgonne go tsalana le balaodi ba manaane a a thusang bana ba ba ithutang kwa
diyunibesithing.
• Masego fa a le kwa Sedimosang o tlaa bo a le gaufi le ditšhono tse di ntseng jalo
tsa go mo naya isago e e phatsimang. Fa a ka ya kwa Sedimosang, isagwe ya
gagwe e tlaa tsabakela ka ntlha ya barutabana ba ba neng ba rotloetsa
barutwana go gwalalela dithuto tsa bona. [25]
POTSO 11: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
MASEGO – G Mokae
11.1 Ka ntlha ya gore Masego o ne a le botlhale thata e bile o ne a itse gore
Masego o tlile go oketsa palo ya barutwana ba ba tlaa falolang sentle
ba sekolo sa gagwe. (2)
11.2 O ne a le bogale – Ke ka moo bana ba sekolo sa gagwe ba neng
ba falola bontle thata. (2)
11.3 Mosadi wa ga Vusi e ne e le seaka, a tsamaya le makau a a neng a kgona
go mo isa menateng.
O ne a tsenya tlhalo mme ya re a dirile jalo a tsenya barwa ba bona
botlhole kgatlhanong le Vusi. (2)
11.4 Masego o ne a le montle thata ka jalo go ne go se mosimane ope yo
o neng a sa batle go ipona a tlhakanetse lepai le ena. (2)
11.5 Masego o ne a pateletshega go tlogela sekolo go batla tiro gore a
kgone go tlamela ngwana wa gagwe. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 11 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
11.6 Ntsime o ile a betelela Masego mme a mo tlogela ka ngwana.
Masego a bo a tshwanela ke go godisa ngwana a le esi. (2)
11.7 Masego e ne e le ngwana yo o maitseo e bile a le botlhale.
Sannah o ne a se na maitseo e bile a se botlhale. (2)
11.8 Ke akanya gore se ba se dirang ke bophologolo e bile ba tshwanetse go
latlhelwa kwa kgolegelong botshelo jotlhe. (2)
11.9 A ka dira gore barutwana bangwe ba nwe bojalwa le go tswa mo tseleng.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.10 Ee, ka ntlha ya gore Sannah o ne a kobetswe melato e e
farologaneng kwa sekolong se a neng a tsena kwa go sona, jaanong
o amogelwa fela ka gore rraagwe ke mohumi wa madi a mantsi. (2)
11.11 Ke ne ke tlaa dira se ba se dirileng gonne batsadi ba ga Masego
ba tshwanetse go itse nnete.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.12 Ee, ke inyalanya le yona, Sello o tshwanetse go tsena sekolo gonne
dipolotiki di tlile go mo dia./O tlaa di bona motlhang a feditseng sekolo
e bile a dira.
Nnyaya, dipolotiki di tlhalefisa motho/ke mokgwa mongwe wa botshelo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
11.13 Ke ne ke tlaa utlwa botlhoko gonne jaaka mogokgo ke sa dira go lekane
go mo sireletsa.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (1)
[25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 12 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
POTSO 12: POTSO YA TLHAMO
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa
dintlha tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a
kana ka 25 go tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
NTLHOMOLE MMUTLWA – OM Lobelo
• Baagileng Bothobokae ke lekawana le le neng le tswa kwa Tlokwe ka tiro ya
botlhatlheledi, mme le thapilwe jaaka motlhatlheledi kwa Thuto- Kgololo FET.
• Motlhatlheledi yo, le fa a ne a dira tiro ya gagwe ka matlhagatlhaga le
botswapelo, fela o ne a se na botshepegi mo go tsa botshelo.
• Go ne go na le mosetsana mongwe wa kwa Phiritshweu yo o neng a tshikinya
maikutlo a ga Baagileng. Baagileng e ne e re fa Mmathapelo a ka kgabola
gongwe, pelo ya gagwe e ne e rutla dikgopo ka ntwa e e kwa godimo.
• Baagileng o palelwa ke go laola maikutlo a gagwe a bo a ratana le Mmathapelo.
Mmathapelo o tsaya maikutlo otlhe a gagwe a a akgela mo magetleng a ga
Baagileng, a mo tshepa le go mo rata ka pelo ya gagwe yotlhe.
• Ditoro tsa gagwe tsotlhe tsa bokamoso, di ne di na le Baagileng mo gare.
Mmathapelo o dira jaana ka a ne a le mošwa mo go rataneng, a se na
maitemogelo ape ka ga lerato. Baagileng ka a ne a le mogolo, e bile a na le
maitemogelo a botshelo ka kakaretso go feta Mmathapelo, a ratana nae.
• Kgosi ka e ne e mo tshepa e bile e mo tsaya jaaka rre yo a ka se feteng a kopa
lerato mo ngwaneng, a kopa Baagileng go ya go mo emela kwa moletlong wa ga
Palesa kwa Tshwane ka e le ena yo o neng a le maleba e bile a ne a ithaya a re
o na le phisego mo go boneng bana ba bona ba atlegile mo isagong.
• Fa a fitlha kwa Tshwane, o gatšwa maikutlo ke sewagodimo e bong Palesa.
• Go boneng Palesa ga gagwe, o ne a tshwarwa ke kgakge, a tlaela, puo ya pala
go tswa ka dipounama. A utlwa pelo ya gagwe e ubela kwa godimo gore a bo a
utlwe a tsipiwa ke setlhabi. Baagileng le Palesa ba tlotlile go le gontsi ka
Phiritshweu, mme moeka ga a ka a mo amela ka ga kgolagano ya gagwe le
Mmathapelo.
• Se se dirileng gore a se ka a mo amela ka Mmathapelo ke ka gonne moeka a ne
a simolotse go nna le dikakanyo tsa bolotsana, a ikaeletse go ipala mabala a
kgaka ntswa a itse gore Palesa le Mmathapelo ke ditsala tsa tlhogo ya kgomo.
• Boineelo le botshepegi ke go nna modisa wa bana e seng go ba senyetsa
botshelo.
• Baagileng, boemong jwa go tsweletsa botsalano jwa ditsala tse pedi, a batla a ba
fetola dira.
• Baagileng o tshelela Palesa morara gore a mo tagise a tle a kgone go itirela
boithatelo ka ena. Mmathapelo o ba tshwara mmogo le go sa tlhaloganye gonne
Baagileng a sa mo tswela ka nnete ya gore o ratana nae.
• Baagileng o batlile go bolaya ngwana yo a neng a tshwanetse go mo fatlhosa ka
ntlha ya go palelwa ke go itshwara jaaka motlhatlheledi. [25]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 13 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
POTSO 13: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
NTLHOMOLE MMUTLWA – OM Lobelo
13.1 O ne a re mapodisa ke matsipa e bile ba tsalana thata le barutegi. (2)
13.2 Bogale – gonne o ne a tshabega mo motseng. (2)
13.3 Kgori o ne a pateletsa Matsetseleko go nna mogotsa molelo kwa
kgosing mme se sa dira gore Matsetseleko a ngweege fa gae, se sa
dira gore patlo ya gagwe e simolole mme e tsweletsa ditiragalo tsa padi. (2)
13.4 Kgosi Kgololo o ne a ka se kgone go ya gonne letsatsi la moletlo wa
boPalesa le thulana le letsatsi le legolo la kopano ya dikgosi kwa
Tswaing. (2)
13.5 Kelogile o ne a sa kgone go gakolola monna wa gagwe ka ntlha ya
fa a ne a lailwe. Mo go ena lefoko la monna ke la bofelo. (2)
13.6 Bagakolodi ba kgosi ba eteletswe pele ke Kgori ba ne ba itirela fela, ba
itseela molao mo matsogong. Fa motho a dirile molato ba ne ba mo
kgwathisa, fa a se lesego ba ne ba mo atlhola kgomo. (2)
13.7 Ke akanya gore ga ba dire sentle, ngwana o tshwanetse a itseele
ditshwetso ka bokamoso jwa gagwe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.8 Segonyamatlho ke rre yo o sa gobeleleng yo o emang ngwana
nokeng mo go se a batlang go se dira.
Kgori ke rre yo o gobelelang.Yo o sa batleng go gakololwa e bile ga
a eme ngwana nokeng. (4)
13.9 Go nna bonolo ga gagwe go ne ga dira gore bagakolodi ba gagwe ba
itirele fela jaaka ba rata jaaka re bone ka Kgori. (2)
13.10 Ee, gore a kgone go nnaya dikgakololo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
13.11 Ee, gonne kwa bokhutlhong Matsetseleko o ne a feleletsa a atlegile
le go fitlhelela ditoro tsa gagwe. (2)
13.12 Ke ne ke ka mo raya ke re a tsamae le dinako, metlha e fetogile a
tlogele ngwana a nne se a batlang go nna sona.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (1)
[25]
KGOTSA
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 14 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
DITLHANGWA TSA SETSO – G Leeuw le ba bangwe
POTSO 14: G Leeuw le ba bangwe
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa
dintlha tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a
kana ka 25 go tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
'MONNA WA MOGWEBI' – BP Lekome
'KGOSI MOLEFI K PILANE' – M O M Seboni le EP Lekhela
· Naane ya monna wa mogwebi e supa fa tota e le nnete gore kgomo
mogobeng e wetswa ke namane.
· Monna wa mogwebi o iphitlhela a le mo mathateng a magolo ka ntlha ya
morwadie wa gofejane yo a neng a mo rata thata.
· Morwadie o mo kopa gore a mo tlele sethunya sa rosa fa a boa kwa leetong
le le neng le le mabapi le kgwebo ya gagwe.
· Bothata jo monna wa mogwebi a neng a lebagane le bona ke gore e ne e le
setlha sa mariga ka jalo go ne go se kitla go nna bonolo gore a bone
sethunya sa rosa.
· Lerato le a neng a na le lona mo ngwaneng wa gagwe, le ne la dira gore a se
bone gore ga go kitla go nna bonolo gore a bone sethunya sa rosa ka e ne e
le setlha sa mariga.
· Monna wa mogwebi o ralala naga go batlela ngwana wa gagwe sethunya sa
rosa.
· Ngwana wa gagwe o mo tsentse mo mathateng a magolo a go batlana le
sethunya sa rosa.
· Gongwe le gongwe kwa a neng a tsena gona go batla sethunya sa rosa,
batho ba ne ba mo tshega ba mmotsa gore a o ithaya a re sethunya sa rosa
se tlhoga mo serameng.
· Bothata jwa monna wa mogwebi ke gore o ne a sa batle go utlwisa ngwana
wa gagwe botlhoko.
· O feleletsa a kgetla sethunya sa rosa mo khasetleleng e e neng e le ya ga
Dimo.
· Dimo o raya monna wa mogwebi gore a buse sethunya sa gagwe sa rosa.
· Monna wa mogwebi o dumelana le Dimo gore o tlaa mo naya morwadie wa
gofejana gore e nne mosadi wa gagwe. O ne a sa lemoge bothata bo a neng
a itsenya mo go bona gonne o ne a nagana gore Dimo ga a kitla a mo latela.
O dira tsotlhe tse ka ntlha ya morwadie.
· Dimo o feleletsa a tsere morwadie go mo dira mosadi wa gagwe.
· Monna wa mogwebi o feleletsa a lwala le go tlhokafala ka ntlha ya go gopola
morwadie.
· Mathata otlhe a monna wa mogwebi a neng a iphitlhela a le mo go ona a
bakilwe ke morwadie ka go mmatla sethunya sa rosa mo setlheng sa mariga.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 15 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
· Kgosi Molefi K Pilane o supile fa tota e le nnete gore kgosi thothobolo e olela
matlakala.
· Morago ga go tlogelelwa bogosi ke mogoloe Pilane a Pheto, o iphitlhela a
lebagane le dikgwetlho di le mmalwa. O tshwanetse a siamise le go feela
motse wa gagwe matlakala. O ne a itse sentle gore ke kgosi thothobolo ka
jalo o tshwanetse go feela matlakala.
· O ipolelela gore o tshwanetse go fedisa bonokwane mo motseng wa gagwe.
· Ka a ne a itse sentle gore kgosi thothobolo e olela matlakala, o ne a
tshwanetse go batlana le matimela otlhe a a neng a tlogetse magae a bona
mme a ba busetse gae.
· Bangwe ba morafe wa gagwe ba ne ba le kwa Kapa le kwa Natala, e ne e le
maikarabelo a gagwe gore a bone gore ba boela gae.
· Banna ba ne ba tlogetse basadi le bana, se se ne se sa itumedise Kgosi. O
ne a bona go siame gore a ba busetse gae.
· Bontsi jwa makau a ne a tlogetse magae a bona ba re ba ya go batla tiro
mme ba se tlhole ba boela gae.
· O ne a sa rate dilo tse makau a neng a di dira fa ba le kwa makgoeng, go
tlhalosiwa gore ba ne ba nyala gompieno mme mo nakong e e sa fediseng
pelo ba tlhale. Ka jalo o ne a batla gore ba boele gae.
· Basadi ba ba neng ba atile thata kwa Tlhabane o ne a batla gore le bona
ba boele gae.
· O ne a itse sentle gore ke tiro ya gagwe go siamisa motse wa gagwe gonne
kgosi thothobolo e olela matlakala. [25]
POTSO 15: : DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE – PC Mooa
'MMAPULE' – BP Lekome
'MOGAKA SOL PLAATJE' – PC Mooa
15.1 Morwa kgosi o ne a tshwanetse go tlhopha mosadi /Go isiwa marago
kwa kgosing. (1)
15.2 Ke motho yo o tletseng letlhoo/kilo gonne ga twe o ne a mo tlhoile
ka sa ntšwa le katse. (2)
15.3 O ne a nyala gape gonne mosadi wa gagwe a ne a tlhokafetse. (2)
15.4 Ke gore ga a ka a kgalemela mosadi wa gagwe fa a mmogisetsa ngwana,
se se dira gore mosadi a tswelele pele go dira se. (2)
15.5 Go tlhatswa dijana le go phepafatsa ntlo. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 16 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
15.6 O ne a akga thobane ya gagwe mo moweng mme Mmapule a iphitlhela
a apere diaparo tse di mabono mantle le kariki ya dipitse e e neng
ya isa Mmapule kwa moletlong. (2)
15.7 Ke ne ke tlaa bua le rre gore a kgalemele mosadi wa gagwe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
15.8 Nnyaya gonne o ne a tlogela mosadi wa gagwe go mmogisetsa ngwana.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
15.9 Neeletsano - go golaganya dipolelo tse pedi ntle le go dirisa lekopanyi/go
tsweletsa kakanyo. (2)
15.10 Go oketsa lebelo la mola le bonako ba moribo le morethetho mo
lebokong ka go tlogela tlhogo 'se' mo leineng “sefane” le noko ˈgaˈ mo
kutung ya lerui "gago". (2)
15.11 E ne e le motho yo o kgonang go dira dilo di le dintsi gape a sa palelwe
ke sepe. O ne a sireletsa botho le setho ka go kwala. (2)
15.12 Ee go botlhokwa gonne setšhaba se se sa itseng setso sa sona se a
timela. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
15.13 Tholo gonne mmoki o tlhalosa fa rre Plaatje e le mminatholo. (2)
[25]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 25
KAROLO YA C: TERAMA
POTSO 16: POTSO YA TLHAMO
MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa
dintlha tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a
kana ka 25 go tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
· Boikgogomoso ga bo a siama e bile bo ka go tlisetsa kutlobotlhoko.
· Nkefi o ne a bolelela Dikobe ka go ikgogomosa gore Mafenya ke
sekoropolapa, ga a mo maemong a go ka ratana le ena.
· O tswelela ka go ikgogomosa fa a re ena o na le madi le ntlo e bile
ntateagwemogolo ke kgosi ya kwa Lehurutshe.
· Nkefi o ne a tenegela Dikobe a mmolelela gore kgang e a tlang ka yona ya
gore Mafenya o a mo rata e mo ferosa dibete, ga a tlhole a batla go e utlwa
ka ntlha ya fa a ne a le mabela e bile a ipolelela gore ga a tlhoke sepe.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 17 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
· O ne a tlhalosa ka go ikgogomosa gore fa a batla thuso Ntope o teng, a
lebetse gore Ntope ke monna wa mosadi yo mongwe e bile a sa lemoge gore
o itshenyetsa nako ka ena.
· O iphitlhela a le mo kutlobotlhokog e e seng kana ka sepe fa Ntope a se na
go bona kotsi ya sejanaga, Nkefi o ntse le ena kwa bookelong, a sa sute e
kete ke ena mosadi wa ga Ntope
· Fa Ntope a se na go tlhokafala, Nkefi o ne a idibala ka ntlha ya kutlobotlhoko,
a nna beke yotlhe a sa ye tirong.
· Morago ga phitlho ya ga Ntope, Nkefi a sala a itshopere, a lela a le esi kwa ga
gagwe, a se na yo o mo gomotsang ka a ne a leleketse batho kgakala le ena
ka ntata ya boikgogomoso
· Badirimmogo le ena Mafenya le Dikobe le bona ba tsamaela kgakala le Nkefi
ka a ba boleletse gore ga a tlhoke sepe be a re mafenya ke sekoropolapa .
· Bagaabo le bona ga ba bonale go tla go mo tshedisa, ga a na le tsala ka a ne
a dirile Ntope tsala ya gagwe.
· Nkefi o ne a sotlega mo moweng, a eletsa o ka re a ka bo a na le mongwe yo
o ka mo gomotsang, Mafenya le ena ka fa o nyetse.
· Nkefi ga a sa tlhole a itlhokomela, botshelo ba gagwe bo fetogile gotlhelele,
bontle le bona bo nyeletse, ga go sa na monna yo o nang le kgatlhego mo go
ena
· O sotlegile mo moweng ka jalo o ineeletse mo phafaneng, o bona e le
mogomotsi wa gagwe.
· Madi a o neng a ikgantsha ka ona a felela mo bojalweng, tiro ya gagwe le
yona a ka se kgone go e dira ka manontlhotlho ka nako e ntsi o kwa
phafaneng, a ka feleletsa a latlhegetswe le ke yona tiro eo.
· Nkefi o iphitlhela a sotlega jaana ka ntlha ya boikgogomoso le go bitsa batho
ka maina a tshotlo le lenyatso. [25]
POTSO 17: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua
17.1 A – Ntshidi B – Legae C – Tlhapi (3)
17.2 Motho yo o nang maikarabelo – o dira ka natla go tsenya Ntshidi sekolo. (2)
17.3 Lokwalo lwa B.A (1)
17.4 Ke fa a dumelana le Tlhapi go amogela bogadi ba ga Ntshidi. (2)
17.5 -Go nwa bojalwa
-Ga a mo apeele
-Legae o itirela mogodungwana Tlhapi a ntse a le teng (2)
(DI LE PEDI FELA)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 18 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
17.6 Malebye ke rangwaneagwe Ntshidi. (2)
17.7 Go re ruta gore bana ba motho ba tshwanetse go nna ngatana e
le nngwe gore ba tle ba thusane botshelo. (2)
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)
17.8 Loso lwa ga Legae le Ntshidi. (2)
17.9 Ee, gonne o ne a mo tlhokomela le go mo tsenya sekolo. (2)
17.10 O ne a utlwile botlhoko thata gonne o ne a tsaya Ntshidi jaaka ngwana
wa gagwe (2)
17.11 Nnyaya, go le gantsi setšhaba se tsaya letlhakore fa go tliwa mo kgang
eno. Basadi ke bona ba neelwang tshegetso yotlhe, banna go twe ba
lelela ka kwa teng.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
17.12 Ke ne ke tlaa mo tlotla le go mo tlhokomela ka tsotlhe.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
17.13 O ya go ikotlhaela go sa neela monna wa gagwe tlotlo. (1)
[25]
POTSO 18: POTSO YA TLHAMO
GA SE LORATO: – MJ Magasa
ELA TLHOKO: Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse go akarediwa
dintlha tse di fa tlase. Go tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a
kana ka 25 go tshwaya tiro ya motlhatlhojwa.
· Boikgogomoso ga bo a siama gonne bo ka go tlisetsa kutlobotlhoko le
tshotlego jaaka re bone ka se se diragaletseng Motsamai.
· Motsamai o ne a ikgogomosa le go senya madi mo dinyatsing tsa
gagwe a lebetse gore khumo segwagwa e a pharuma.
· O bua ka boipelo le Angeline gore madi ga se bothata mo go ena, go
aga ntlo ke kgetsi e e potlana, o tlaa rulaganya le ba “Long Home
Constructions” go agela Angeline ntlo, dituelo tsa kgwedi le kgwedi di
tlaa gogwa mo mading a gagwe.
· O ipitsa Morena “Goer” ka boikgogomoso, a re Angeline fa a batla go
ijesa monate a mmolele o tlaa mo isa monateng.
· Ga a bone le fa Angeline a mo dirisa, o sirilwe ke boikgogomoso, fa a
fetsa go aga ntlo, Angeline o a mo leleka, o tswa fela a itshopere.
· Motsamai e le la ntlha a kopana le Suzan o mmolelela ka
boikgogomoso ka moo a nang le madi ka teng.
· O rekela Suzan bene le go mo agela lebenkele la merogo.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 19 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
· Suzan o a mo tsietsa ka go kwadisa lebenkele mo leineng la ngwana
wa gagwe, o a mo leleka, o tswa fela a sa tshwara sepe.
· O kopana le Gladys la ntlha mme. o mo rekela tshupanako, o mo epela
metsi ditshenyegelo tsotlhe di duelelwa ke Motsamai ka a ipitsa Mr
Money. Se se bontsha gore o ne a ikgogomosa..
· Le kwa ga Gladys o lelekwa ke monna wa ga Gladys e leng Kefentse.
· O latlhegelwa ke dilo tse dintsi ka ntlha ya go ikgogomosa.
· Motsamai o ne a lelekwa kwa tirong ka a ne a sa tlhole a dira tiro ya
gagwe ka botswapelo, sa gagwe e le makgarebe fela.
· O sentse dikoloi di le tharo tsa kwa tirong e bile bathapi ba gana go mo
duela madi a dipenšene ka ba ya go baakanya dikoloi tse a di
sentseng ka ona.
· Kwa polokelong ga a na le sente e ntsho.
· Badirammogo le bona ba mo latlhela matsogo, ba mo eletsa gore a ye
gae go ya go ikopa maitshwarelo.
· Kwa ga gagwe dilo di fetogile, bana ba rutegile, mmaabona o tsweletse
ka botshelo e bile o iponetse monna yo mongwe e leng bra Dan.
· Motsamai o sotlegile, o a lwala, bana le mosadi ga ba na nako ya
gagwe.
· Gadifele a re o tlaa nna mo letlotleng le a sa leng a le sia jalo, e seng
mo ntlong e ntšhwa e e agilweng ke bana ba gagwe.
· Gadifele a re ba tlaa mo sadisetsa dijo go raya gore fa ba sa sadisa ga
a kitla a di bona.
· Gadifele o tlogela Motsamai mo ditlhabing jalo a tsewa ke sejanaga
sa BMW sa ga bra Dan, Emang, Lesego le Selapo le bona ba
a tsamaya ba mo tlogela fela jalo.
· Kutlobotlhoko e a iphitlhelang a le mo go yona e bakilwe ke go
ikgogomosa ga gagwe. [25]
POTSO 19: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE
GA SE LORATO – MJ Magasa
19.1 A – Angeline. B – Motsamai. (2)
19.2 Ke leferefere gonne o ratela Motsamai madi a gagwe fela. (2)
19.3 O ne a imakatsa, a itira yo o sa itseng gore Angeline o bua ka eng. (2)
19.4 O ratana le Motsamai a ntse a itse gore o na le mosadi le bana,
fa a fetsa go mo kuta o a mo koba, se se tsweletsa morero wa
lerato le e seng la nnete. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 20 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
19.5 - O ne a re o kgothositswe
- O godisitse
- O duetse thekete ya TPA
- Dikhomphutara di a baakanngwa (2)
(DI LE PEDI FELA)
19.6 Ba ne ba a dirisetsa go baakanya dikoloi tse tharo tse a di sentseng
tsa tiro. (2)
19.7 Morake le Sentebaleng. (2)
19.8 Tenego/Tšhakgalo, ke goreng ba sa itirele. Ba tshwanetse go tlotla
mebele ya bona le go itumelela bokgarebe jwa bona.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
19.9 Ee, o ne a mo rata ke ka moo a mo itshoketseng sebaka le fa a ne
a itse metsamao ya gagwe e e sa nnang sentle.
Nnyaya o ne a sa mo rate gonne fa o rata motho ga o mo sotle
mo moweng.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
19.10 Ba ne ba feleletsa ba mo tlhatlhetse kwa kgolegelong. (2)
19.11 Ga e maleba ka a ne a lailwe gore monna ga a ediwe. (2)
19.12 O tlile go ikotlhaela ditiro tsa gagwe le go phela bokete ka a sa dire.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
19.13 Ke ne ke tlaa mo raya ke re a neye Motsamai tšhono e nngwe, go tlaa
siama./Phokojwe ga a ke a latlha moseselo e le wa yona, ka jalo a
lebelele bana ba gagwe. (1)
[25]
PALOGOTLHE YA KAROLO C: 25
PALOGOTLHE: 80
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 21 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO YA A: Ruboriki ya tlhatlhobo ya tlhamo ya Poko: 10 [MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e tlhaelang Ga a fitlhelela
dinaledi matsetseleko
DITENG 5–6 4 3 2 0–1
-Thanolo e e -O bontsha go -Thanolo e e -Thanolo ya setlhogo e e -Setlhogo ga se a
Thanolo ya setlhogo. tseneletseng ya tlhaloganya, gape o lekalekanang ya sa kgotsofatseng. tlhaloganngwa.
Ngangisano e e setlhogo. ranotse setlhogo sentle. setlhogo. - Ga go na dintlha dipe tse -Ga go na bosupi jwa
tseneletseng, katlholo le -Motseletsele o o -Tsibogelo e e -Go na le dintlha di tshegetsang setlhogo. go dirisa leboko.
go tlhaloganya itumedisang wa lekalekanang ya dintlha. dingwe tse dintle tse di -Tlhaloganyo e e tlhaelang -Morutwana ga a
setlhangwa. dintlha tsa -Dintlha tse di utlwalang tshegetsang setlhogo. ya mofutakwalo le leboko. kgona go tlhaloganya
ngangisano, di tsa ngangisano, fela ga -Dintlha dingwe tsa mofutakwalo le leboko.
6 MADUO tshegediwa ka botlalo se tsotlhe tse di dingangisano di
go tswa mo tshegeditsweng jaaka go tshegeditswe, mme
lebokong. ne go tshwanetse. fela bosupi ga bo
Go tlhaloganya -Go tlhaloganngwa ga dumelesege ka metlha.
setlhangwa le leboko mofutakwalo le leboko. -Tlhaloganyo e e kwa
go go manontlhotlho tlase ya mofutakwalo le
leboko.
4 3 2 1 0–1
KAGEGO LE PUO -Popego e e -Kagego e e -Go na le bosupi jwa -Popego e supa -E agegile bokoa.
lomaganeng. tlhamaletseng le kelelo e kagego. thulaganyo e e -Diphoso tse di
Popego, kelelo e e -Dintlha tsa e utlwalang ya -Tlhamo e tlhoka kelelo fosagetseng. masisi tsa puo le
tlhaloganyegang le ngangisano di agegile ngangisano. e e bopegileng sentle -Dintlha tsa setaele se se
tlhagiso. Puo, segalo le sentle. -Kelelo ya ntlha ya ya tlhaloganyo le ngangisano ga di fosagetseng.
setaele tse di dirisitswe -Puo, segalo le ngangisano e kgona go tomagano. a rulaganngwa
mo tlhamong setaele di supa salwa morago. -Diphoso tse dinnye sentle.
kgolo, di a -Bogolo puo, segalo le tsa puo, segalo le -Diphoso tsa puo
4 MADUO kgatlhisa, di setaele di nepagetse. setaele tse di di a bonagala.
nepagetse. nepagetseng go le go
-Gotlhelele ga e na ntsi. -Segalo le setaele
diphoso tsa puo, tse di sa nepagalang.
mopeleto le
matshwao a puiso.
ELA TLHOKO: Fa motlhatlhojwa a ikgatholositse diteng gotlhelele, mme. a kwala tlhamo ya boitlhamedi, a diteng, popego le puo
di abelwe 0 maduo.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 22 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO YA B LE C: Ruboriki ya tlhatlhobo ya ditlhamo tsa Padi/ditlhangwa tsa setso le Terama: 25 [MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG 12-15 9-11 6-8 4-5 0-3
-Tsibogelo ka dinaledi: 14- - O bontsha go -Thanolo ya setlhogo e e mo -Thanolo e e -Setlhogo se
Thanolo ya 15 tlhaloganya, gape o magareng, ga se diponagalo tlhaelang ya setlhogo, tlhalogantswe go le
setlhogo. -Tsibogelo e e ranotse setlhogo sentle. tsotlhe tse di tlhagisitsweng ka ga go na le gonnye thata.
Ngangisano e e manontlhotlho:12–13 -Tsibogelo e e botlalo. diponagalo dipe tse di -Maiteko a a bokoa a
tseneletseng, -Thanolo e e tseneletseng lekalekanang ya dintlha. -Go na le dintlha dingwe tse tlhagisitsweng ka go araba potso.
katlholo le go ya setlhogo. -Dintlhatse di utlwalang dintle tse di tshegetsang botlalo. -Dintlha tsa
tlhaloganya -Motseletsele o o tsa ngangisano, fela ga setlhogo. -Go dintlha di le ngangisano ga
setlhangwa itumedisang wa dintlha tsa se tsotlhe tse di -Dintlha dingwe tsa mmalwa tse di di dumelesege.
ngangisano, di tshegediwa tshegeditsweng jaaka di dingangisano di tshegeditswe, tshegetsang setlhogo. -Morutwana ga
ka botlalo go tswa mo go ne go tshwanetse. mme fela bosupi ga bo -Dintlha tsa a kgona go
dikwalong. -Go tlhaloganya dumelesege ka metlha. ngangisano tse di tlhaloganya
15 MADUO -Go tlhaloganya mofutakwalo le -Tlhalogantse bontlhabongwe maleba di dinnye mofutakwalo kgotsa
mofutakwalo le setlhangwa setlhwangwa go a jwa mofutakwalo le thata. setlhangwa.
go go manontlhotlho bonala. setlhangwa. -Go tlhaloganya
mofutakwalo le
setlhangwa go
gonnye thata.
KAGEGO LE 8-10 6-7 4-5 2-3 0-1
PUO -Popego e e lomaganeng. - Kagego e e - Go na le bosupi jwa kagego -Popego e supa -Go tlhokagala ga
Popego, kelelo e -Matseno le bokhutlo di tlhamaletseng le kelelo -E a tlhaloganyega le go thulaganyo e e kagego go kgoreletsa
e manontlhotlho. e e utlwalang ya lomagana fela e na le diphoso fosagetseng. kelelo ya ngangisano.
tlhaloganyegang -Dintlha tsa ngangisano di ngangisano. -Diphoso di le mmalwa tsa -Dintlha tsa -Diphoso tsa puo le
le tlhagiso. Puo, agegile sentle. -Matseno, bokhutlo le puo, segalo le setaele tse di ngangisano ga di a setaele se se
segalo le setaele -Puo, segalo le setaele di ditemana dingwe di nepagetseng go le go ntsi. rulaganngwa sentle. fosagetseng di tlhola
tse di dirisitswe supa kgolo, di a kgatlhisa, di rulagantswe sentle ka -Bontsi jwa ditemana di -Diphoso tsa puo di setlhangwa se se sa
mo tlhamong nepagetse. tomagano. nepagetse bonala. atlegang.
- Kelelo e e utlwalang -Segalo le setaele tse -Segalo le setaele tse
10 MADUO ya ngangisano. di seng maleba. di seng maleba.
-Bogolo puo, segalo le -Ditemana di
setaele di nepagetse. fosagetse.
SEELO SA 20 – 25 15 – 19 10 – 14 5–9 0–4
MADUO
Dipharologano magareng ga maduo a kagego,puo le diteng di se fete PEDI.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 23 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
TSHETSHEREGANYO YA DIPOTSO
DIKWALO
KAROLO A
POKO
POKO
Tshedimosetso Thulaganyo Go itseela Tlhatlhobo Kgatlhegelo Palogotlhe
ka tlhamalalo sešwa ditshwetso
2
2.1 2 2
2.2 2 2
2.3 2 2
2.4 2 2
2.5 2 2
PALOGOTLHE 4 4 2 10
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
3
3.1 2 2
3.2 2 2
3.3 2 2
3.4 2 2
3.5 2 2
PALOGOTLHE 4 4 2 10
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
4
4.1 2 2
4.2 2 2
4.3 2 2
4.4 2 2
4.5 2 2
PALOGOTLHE 4 4 2 10
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
5
5.1 2 2
5.2 2 2
5.3 2 2
5.4 2 2
5.5 2 2
PALOGOTLHE 4 4 2 10
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 24 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO B
PADI/ DITLHANGWA TSA SETSO
PADI
Tshedimosets Thulaganyo Go itseela Tlhatlhobo Kgatlhegelo Palogotlhe
o ka tlhamalalo sešwa ditshwetso
7
7.1 2 2
7.2 2 2
7.3 1 1
7.4 2 2
7.5 3 3
7.6 2 2
7.7 2 2
7.8 2 2
7.9 2 2
7.10 2 2
7.11 2 2
7.12 2 2
7.13 1 1
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
9
9.1 1 1
9.2 2 2
9.3 1 1
9.4 2 2
9.5 2 2
9.6 2 2
9.7 2 2
9.8 2 2
9.9 2 2
9.10 2 2
9.11 2 2
9.12 2 2
9.13 2 2
9.14 1 1
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 25 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO B
PADI/ DITLHANGWA TSA SETSO
PADI
Tshedimosets Thulaganyo Go itseela Tlhatlhobo Kgatlhegelo Palogotlhe
o ka tlhamalalo sešwa ditshwetso
11
11.1 2 2
11.2 2 2
11.3 2 2
11.4 2 2
11.5 2 2
11.6 2 2
11.7 2 2
11.8 2 2
11.9 2 2
11.10 2 2
11.11 2 2
11.12 2 2
11.13 1 1
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
13
13.1 1 1
13.2 2 2
13.3 2 2
13.4 2 2
13.5 2 2
13.6 3 3
13.7 2 2
13.8 4 4
13.9 2 2
13.10 2 2
13.11 2 2
13.12 1 1
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 26 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO B
PADI/ DITLHANGWA TSA SETSO
PADI
Tshedimosetso Thulagany Go itseela Tlhatlhobo Kgatlhegelo Palogotlhe
ka tlhamalalo o sešwa ditshwetso
15
15.1 2 2
15.2 2 2
15.3 2 2
15.4 2 2
15.5 2 2
15.6 2 2
15.7 2 2
15.8 1 1
15.9 2 2
15.10 2 2
15.11 2 2
15.12 2 2
15.13 2 2
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
KAROLO C
TERAMA
TERAMA
Tshedimosets Thulaganyo Go itseela Tlhatlhobo Kgatlhegelo Palogotlhe
o ka tlhamalalo sešwa ditshwetso
17
17.1 3 3
17.2 2 2
17.3 1 1
17.4 2 2
17.5 2 2
17.6 2 2
17.7 2 2
17.8 2 2
17.9 2 2
17.10 2 2
17.11 2 2
17.12 2 2
17.13 1 1
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTETOTA 40 40 20 100
DIPERESENTE 40 40 20 100%
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 27 NW/Lwetse 2019
NSC – Memorantamo
KAROLO C
TERAMA
Tshedimosetso Thulaganyo Go itseela Tlhatlhobo Kgatlhegelo Palogotlhe
ka tlhamalalo sešwa ditshwetso
19
9.1 2 2
19.2 2 2
19.3 2 2
19.4 2 2
19.5 2 2
19.6 2 2
19.7 2 2
19.8 2 2
19.9 2 2
19.10 2 2
19.11 2 2
19.12 2 2
19.13 1 1
PALOGOTLHE 10 10 5 25
DIPERESENTET 40 40 20 100
OTA
DIPERESENTE 40 40 20 100%
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 North West Mock 2019 Memo

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 North West Mock 2019 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper