Accounting Grade 12 Eastern Cape Mock 2012 Addendum (Afr)

Province of the EASTERN CAPE EDUCATION Naam van Kandidaat: NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2012 REKENINGKUNDE ANTWOORDEBOEK MAKSIMUM PUNTE VRAAG MODERERING PUNTE BEHAAL 1 45 2 55 3 65 4 60 5 40 6 35 TOTAAL 300 Die antwoordeboek bestaan uit 14 bladsye.

2 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) VRAAG 1 VERVAARDIGINGSONDERNEMINGS (45 punte ; 27 minute) 1.1 Bereken die ontbrekende bedrae aangedui van (a) tot (e) op die onderstaande Staat en Notas: (a) (3) (b) (3) (c) (3) (d) (3) (e) (3) 15 1.2 Nota 2: Vervaardigingskoste (Fabrieksbokoste) Indirekte arbeid 42 500 Waardevermindering op fabrieksaanleg en - toerusting 25 000 Diverse Fabrieksuitgawes 19 084 178 544 8 1.3 Bereken die eenheidskoste van die klaarprodukte vervaardig. 3

(SEPTEMBER 2012) REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) 3 1.4 Bereken die Bruto-wins vir die jaar. 5 1.5 Kan die besigheid hiermee tevrede wees: a) Die totale aantal eenhede vervaardig gedurende die jaar? Brei uit. 3 b) Die gelykbreekpunt-eenhede in vergeleke met die vorige jaar? Verduidelik. 3 1.6 Die interne ouditeur het opgemerk dat die oortyd-verdienste ʼn groot deel van die totale produksielone uitmaak. Hy versoek dat die produksiebestuurder die saak moet ondersoek. 1.6.1 Beskryf kortliks die rol van ʼn interne ouditeur. 2 1.6.2 Noem TWEE probleme wat die besigheid mag ervaar met die oortyd, en stel gepaste interne kontrolemaatreëls voor wat gebruik kan word om die vrese van die interne ouditeur reg te besweer. Probleme geïdentifiseer: Voorstel: 6 [45]

4 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) VRAAG 2 BEGROTING EN VERTOLKING (55 punte ; 33 minute) 2.1 Neem DRIE items (Op die voorbereide begroting) wat nie in ʼn kontantbegroting hoort nie. (1) (2) (3) 3 2.2 KREDITEURE-BETALINGSKEDULE VIR DIE DRIE MAANDE EINDIGENDE 31 MAART 2012 KREDIET JANUARIE FEBRUARIE MAART AANKOPE NOVEMBER 126 400 18 960 DESEMBER 108 000 JANUARIE 12 160 FEBRUARIE MAART KONTANTBETALINGS AAN KREDITEURE 139 120 18 2.3 Verduidelik waarom die advertensiebedrae in die geprojekteerde inkomstestaat verskil van die bedrae in die kontantbegroting. 3 2.4 Bereken die volgende: 2.4.1 Die winsopslag persentasie op kosprys behaal vir die jaar eindigende 31 Desember 2011. 3 2.4.2 (a) (2) (b) (3) (c) (1) 6

(SEPTEMBER 2012) REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) 5 2.4.3 Die gemiddelde debiteure-invorderingstydperk vir 2011 (in maande). 5 2.4.4 Deur van die vuurproefverhouding vir 2011 gebruik te maak, bereken die krediteure se saldo op 31 Desember 2011. 5 2.5 Lewer kommentaar op die likiditeit van Freedom Handelaars en of jy dink dat hulle probleme daarmee sal ondervind. Motiveer jou antwoord deur na die gegewe verhoudings te verwys. 6 2.6 Lewer kommentaar op die debiteure-invorderingstydperk en die krediteure- betalingstydperk en stel voor hoedat hulle dit anders kan bestuur. Kommentaar: Voorstel: 4 2.8 Die besigheid beplan om ʼn lening van R400 000 in Maart 2012 te bekom. Verduidelik waarom jy dink dit ʼn wyse, of onwyse besluit is. 2 [55]

6 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) VRAAG 3 MAATSKAPPYE – FINANSIËLE STATE (65 punte; 39 minute) 3.1 KR HANDELAARS BPK INKOMSTESTAAT VIR DIE JAAR EINDIGENDE 29 FEBRUARIE 2012. Verkope Koste van (222 600) Verkope BRUTO-WINS 36

(SEPTEMBER 2012) REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) 7 3.2. 3.2.1 BEHOUE INKOMSTE Saldo op 1 Maart 2011 Nettowins … Saldo op 29 Februarie 2012 7 3.2 3.2.2 HANDELS- EN ANDER ONTVANGBARE BEDRAE 11 3.3 Bereken die verdienste per aandeel (VPA), en verduidelik die bruikbaarheid van die finansiële aanwyser. 5 3.4 Lewer kommentaar op die finansiële hefboomeffek/“gearing” van die maatskappy. Maak gebruik van ʼn gepaste verhouding of finansiële aanwyser in jou verduideliking. 6 [65]

8 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) VRAAG 4 KONTANTVLOEISTAAT, VERHOUDINGS EN VERTOLKINGS (60 punte ; 36 minute) 4.1.1 OUTBACK BPK KONTANTVLOEISTAAT VIR DIE JAAR EINDIGENDE 30 NOVEMBER 2011 NOTAS KONTANTVLOEI UIT BEDRYFSAKTIWITEITE Kontant gegenereer uit operasies/bedrywighede 1 Rente betaal Dividende betaal Inkomstebelasting betaal KONTANTVLOEI UIT BELEGGINGSAKTIWITEITE Aankoop van nie-bedryfsbates Opbrengs met verkoop van nie-bedryfsbates KONTANTVLOEI UIT FINANSIERINGSAKTIWITEITE Opbrengs met uitreik van aandele Opbrengs/Terugbetaling van lening NETTO VERANDERING IN KONTANT EN KONTANTEKWIVALENTE Kontant en kontantekwivalente (1 Desember 2010) Kontant en kontantekwivalente (30 November 2011) 24

(SEPTEMBER 2012) REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) 9 4.1.2 Nota 1: KONTANT GEGENEREER DEUR OPERASIES Nettowins … Aansuiwerings vir: Wins voor verandering in bedryfskapitaal Verandering in bedryfskapitaal KONTANT GEGENEREER UIT OPERASIES/BEDRYFSAKTIWITEITE 16 4.2.1 Teen watter prys is die addisionele aandele uitgereik? 4 4.2.2 Bereken die gemiddelde opbrengs op die aandeelhouersekwiteit vir die jaar eindigende 30 November 2011. 5 4.2.3 Verduidelik waarom jy dink dat die aandeelhouers tevrede behoort te wees met die opbrengs op hulle belegging. (Opbrengs op aandeelhouersekwiteit vir 2010 was 17%.) 2 4.2.4 Bereken die dividend per aandeel (DPA) vir die jaar eindigende 30 November 2011. 2

10 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) 4.2.5 Gee ʼn rede waarom jy dink dat die finale dividend die jaar baie laer as die tussentydse dividend was. 2 4.2.6 Die netto batewaarde (NBW) vir 2011 is 266c. Gee EEN faktor wat aanleiding gegee het dat die netto batewaarde toegeneem het. 2 4.2.7 As die markprys van die aandele van Outback BPK 252c is, sal dit ʼn wyse besluit wees om nou van hulle te koop? Verduidelik. 3 [60]

(SEPTEMBER 2012) REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) 11 VRAAG 5 VERSOENING en BTW (40 punte ; 24 minute) 5.1 Krediteureversoening 5.1.1 Bereken die korrekte saldo van Kay Lee Voorsieners in die Krediteure Grootboek. 6 5.1.2 KREDITEUREVERSOENINGSTAAT OP 31 AUGUSTUS 2012. Saldo soos per Staat 36 600 6 5.2 Debiteure 5.2.1 ALGEMENE GROOTBOEK VAN JP WINKELS BALANSSTAAT AFDELING DEBITEUREKONTROLE (B6) 2011 2011 Mei 1 Saldo a/b 21 670 Mei 31 31 14

12 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) 5.2.2 Die kredietkontroleur besef dat die debiteure-afslag te hoog is. Wat kan die besigheid doen om dit te verminder? (Twee punte). 4 5.2.3 ʼn Debiteur wat met drie maande se rente belas is teen 12% p.j. op sy agterstallige rekening van R 3 560, is van mening dat dit onredelik is omdat die aankope van R1 250 onlangs in die maand gedoen is. Verduidelik waarom jy met hom saamstem. 3 5.2.4 Die besigheid maak gebruik van die faktuurbasis-metode om hulle BTW te bereken. Beskryf kortliks die metode. 3 Omdat die besigheid kontantvloeiprobleme ervaar, het die eienaar besluit om die INSET-BTW met R7 500 te verhoog op die BTW-vorm. Watter implikasies kan dit vir die besigheid en die eienaar inhou? 4 [40]

(SEPTEMBER 2012) REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) 13 VRAAG 6 VOORRAADWAARDASIE EN BATEBESTUUR (35 punte ; 21 minute) 6.1 VOORRAADWAARDASIE 6.1.1 Perkin Winkels maak gebruik van die geweegde gemiddelde voorraadmetode om die waarde van hulle voorraad te bereken. Bereken die eindvoorraad deur van bogenoemde metode gebruik te maak. 4 6.1.2 Bereken die Bruto-wins van die TV stelle wat gedurende die jaar verkoop is, deur van die geweegde gemiddelde metode gebruik te maak. 3 6.1.3 Perkin oorweeg dit om oor te slaan na die EIEU voorraadmetode om die waarde van sy voorraad te bereken. Bereken die Bruto-wins deur van die metode gebruik te maak. 4 6.1.4 Watter metode is, volgens jou mening, die mees gepaste een om te gebruik? Gee ʼn rede vir jou antwoord. 3 6.1.5 Alhoewel Perkin vasbeslote is om dieselfde soort TV stelle te verkoop, neem hy nie kennis van die merkwaardige verskil tussen die aantal TV stelle aan die begin en aan die einde van die jaar nie. Verduidelik waarom hy bekommerd oor die tendens behoort te wees en noem TWEE voorstelle hoe hy die situasie kan oplos. Hoekom behoort hy bekommerd te wees: Voorstelle: 6

14 REKENINGKUNDE (ANTWOORDEBOEK) (SEPTEMBER 2012) 6.2 BATEBESTUUR 6.2.1 Bereken die koste van die verkoopte voertuig (a) 4 6.2.2 Voorsien gepaste besonderhede vir (b) en (c) in die bateverkope rekening . (b) (c) 2 6.2.3 Bereken die wins op verkoop van bogenoemde voertuig. 4 6.2.4 Die besigheid maak gebruik van die verminderde-saldo-metode (drawaarde) om hulle waardevermindering te bereken. Bereken die waardeverminderingskoers (persentasie). 5 [35] TOTAAL: 300