Sesotho HL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2015 Memo

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE KEREITI YA 12 LOETSE 2015 SESOTHO PUO YA LAPENG – PAMPIRI YA 3 MEMORANTAMO MATSHWAO: 100 Memorantamo ena e na le maqephe a 11.

Downloaded from hlayiso.com 2 SESOTHO PUO YA LAPENG P3 (EC/LOETSE 2015) KAROLO YA A: MOQOQO POTSO YA 1 1.1 Tjhe! Batho ba hlahafetse. Moqoqo o hlalosang.  Moqoqo ona o hlalosa diketsahalo tsa boiqapelo tse kgolwehang.  Mohlahlobuwa a ngole ditaba tsa hae jwalo ka ha a di tsota.  Dikahare tse lebelletsweng ke tse kenyelletsang tse latelang: - a ipopele maemo a ditaba a hlalosang mofuta ofe kapa ofe wa bohlaha bo seng bo le teng mehleng ena. - a ka bua ka tlhekefetso ya basadi, banana esita le bashanyana ya motabo kapa ya maikutlo. - a ka bua ka dipolayano tse atileng pakeng tsa baratani le banyalani. - a ka bua ka mokgoba a sebedisetswang ho rekisa dithethefatsi, le ho hweba ka mmele. - a ka bua ka ho utsuwa ha bana kapa ho retlwa ha batho bakeng sa methokgo. [50] 1.2 Motsheha lefuma o a ipiletsa. Moqoqo wa phetelo.  Moqoqong ona mohlahlobuwa o pheta ho hong ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho se hlaloswang ka tsela e hlakileng.  Dikahare tse lebelletsweng e ka ba tse latelang: - mohlahlobuwa a ka phetha pale eo ho yona ho hlahellang motho ya inahanelang hore o betere ka ho tsheha motho ya seng maemong a matle. - pale e bontshe phetoho ha motho ya neng a tshehwa a atleha, mme motshehi a sulafallwa, a hlahelwa ke bomadimabe. - mohlahlobuwa a hlakise ditlamorao tsa ho tsheha bakeng sa ho eletsa. - a ka pheta pale eo a e phetetsweng, eo a e shebelletseng, a e badileng kapa eo a e mametseng. [50] 1.3 Basadi le bona ba ka nka boetapele. Moqoqo wa boimamelo/o tebisang maikutlo.  Ke moqoqo wa boimamelo kapa oo ho ona mongodi a hlahisang maikutlo a hae hodima sehlooho, a se nahanisisa ka botebo.  Mongodi o nahana ka ntlha e itseng e be o fana ka maikutlo le mehopolo eo e leng ya hae.  Dikahare tse lebelletsweng e ka ba tsena tse latelang: - Karolo e nkuweng ke basadi boitsekong ba kgatello le kgethollo ya mmala, basadi ba jwalo ka bo Lillian Ngoyi ba ho lwanela dipasa - Ba ka bua ka baetapele ba basadi bao ba ba tsebang, ba jwalo ka Nkosazana Dlamini Zuma (boemeding ba matjhaba), Thuli Madonsela (mmuelli wa setjhaba) jj - Ba fane ka diphetoho tse ka tliswang ke boetapele ba basadi maphelong, thutong, tumelong, dipolotiking, le ditshebeletsong tsohle tsa setjhaba. [50] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2015) SESOTHO PUO YA LAPENG 3 3 1.4 Ho rutwa dithuto tsohle ka puo ya lapeng ho tjhorisa kelello, mme ho nyolla le boleng (maemo) ba thuto. Moqoqo wa kgang.  Moqoqo ona ke wa kgang/ngangisano  Mohlahlobuwa o kgetha lehlakore, mme o tsepama dintlheng tse dumellanang kapa tse hanyetsanang le sehlooho.  O hlahisa maikutlo le ntlhakemo ya hae.  Ntlhakemo ya mohlahlobuwa e lokela ho hlaka ka dinako tsohle.  Disebediswa tsa bonono tse fapaneng le mawa a tshusumetso di lokela ho sebediswa.  Dikahare tse lebelletsweng e ka ba tse latelang: - bohlokwa ba puo ya lapeng jk Sesotho. - boitshepo bo bakwang ke ho tswelella dithutong. - ho pasa ka bokgabane ho bula dikgoro tsa ho itlhophisetsa lekala la mosebetsi. Ba tshehetsang ho rutwa ka dipuo tsa bona ba ka hlahisa dintlha tse latelang: - puo ya lapeng e fana ka boitshepo hoba moithuti o e bua ka nako tsohle - dithuto di na le diphephetso tsa tsona,e be le sekgowa se eketsa boima - ho ka ba bobebe ho araba dipotso tse telele tsa dithuto ka puo ya lapeng. Ba nyatsang ho rutwa ka dipuo tsa bona ba ka hlahisa dintlha tse latelang: - dithuto di ka thefuleha boleng ha di rutwa le ho hlaloswa ka dipuo tsa setho - baqapi le bangodi ba dibuka tsa dithuto ba ngotse ka sekgowa, ho toloka ho ritsisa moelelo - ho ka hlokeha matitjhere a mangata ho feta bakeng sa thuto e le nngwe hoba dipuo di ngata - baithuti ba Aforika Borwa ba ke ke ba fumana mesebetsi mafatsheng a mang [50] 1.5 Lefu la ntate Mandela le ferekantse naha ya Afrika Borwa empa ka lehlakoreng le leng ho bonahala a siile motheo o tsitsitseng. Moqoqo o sa tshehetseng lehlakore.  Mofuteng ona wa moqoqo mohlahlobuwa o sekaseka sehlooho, ebe o nehelana ka dintlha tse tshehetsang le tse hanyetsanang le sehlooho.  Moqoqo ona ha o nke lehlakore, mme o nehelana ka maikutlo mahlakoreng ka bobedi a sehlooho.  Dikahare tse lebelletsweng di ka kenyelletsa tsena tse latelang: - mohlahlobuwa a bontshe kutlwisiso ya hae ya dipolotiki le moruo wa naha ya Afrika Borwa. - a bontshe kutlwisiso ya seabo sa ntate Mandela mokgatlong, boitelo ba hae, ho kwallwa ha hae Robben Island, ho fihlela e ba moporesidente wa pele wa motho e motsho. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com 4 SESOTHO PUO YA LAPENG P3 (EC/LOETSE 2015) - pherekano e qadile Mandela ha a fokodiswa ke bokudi, ha theolwa Mbeki, ha tswa boLekota, ha lelekwa boMalema. - ka mora lefu ho hlakile ho se tshepane jk Zuma o ikahela qhobosheane ya hae Nkandla. - a bontshe hore puso e ntse e na le balatedi ba bangata ba hapuweng ke ditshebeletso le botsitso ba moruo le ho hlompha boitelo ba ntate Mandela. - Mohlahlobuwa a ka bua ka mekgatlo e meng e mengata ya dipolotiki le diphetoho tsa yona. [50] 1.6 1.6.1 Setshwantsho. E ka ba moqoqo wa mofuta ofe kapa ofe.  Moqoqong ona mohlahlobuwa o boha setshwantsho, mme a hlalose kapa a phete ka seo a se bonang ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho se hlaloswang, kapa seo a phetang ka sona ka tsela e hlakileng.  Mohlahlobuwa a ka ngola moqoqo ona a itshetlehile ka maikutlo a itseng, ho latela moelelo oo a o fumanang ka setshwantsho.  Dikahare tsa moqoqo ona di itshetlehe ka mehopolo e qholotswang ke setshwantsho.  Dikahare tse lebelletsweng hara tse ding e ka ba tsena tse latelang: - karate ke papadi e kwetlisetsang boitshirelletso. - naha e jele boya, banana ba hloka ho itshirelletsa petong, ho kwetelweng, ho otlweng jj - mmele o kwetliswang o ba le masole a mmele a matla, o etsa kelello e tjhatsi. [50] 1.6.2 Setshwantsho. E ka ba moqoqo wa mofuta ofe kapa ofe.  Moqoqong ona mohlahlobuwa o boha setshwantsho, mme a hlalose kapa a phete ka seo a se bonang ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho se hlaloswang kapa seo a phetang ka sona ka tsela e hlakileng.  Mohlahlobuwa a ka ngola moqoqo ona a itshetlehile ka maikutlo a itseng ho latela moelelo oo a o fumanang ka setshwantsho.  Dikahare tse lebelletsweng hara tse ding e ka ba tsena: - bakganni ba bohlaswa ba baka dikotsi mebileng. - tahi le ho hloka mangolo a nepahetseng a ho kganna ke disosa tsa mafu. - ho se natse matshwao a tsela a hlokomedisang jk terene - bana ba dikolo e ba mahlatsipa. - a ka bua ka bohlaswa ba sebini Jub Jub Maarohanye le moqosuwa mmoho ba ho bolaya bana ka ho kganna ka lebelo le hodimo. [50] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2015) SESOTHO PUO YA LAPENG 3 5 1.6.3 Setshwantsho. E ka ba moqoqo wa mofuta ofe kapa ofe.  Moqoqong ona mohlahlobuwa o boha setshwantsho, mme a hlalose kapa a phete ka seo a se bonang ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho se hlaloswang kapa seo a phetang ka sona ka tsela e hlakileng.  Mohlahlobuwa a ka ngola moqoqo ona a itshetlehile ka maikutlo a itseng ho latela moelelo oo a o fumanang ka setshwantsho.  Dikahare tsa moqoqo ona di itshetlehe ka mehopolo e qholotswang ke setshwantsho.  Dikahare tse lebelletsweng e ka ba tse latelang: - bokowa ba Oscar Pistorious ha bo a mo sitisa ho ba naledi ya tsa mabelo. - tjhelete e ngata e tswala boikgantsho le bobodu. - lerato la Oscar le Reeva Steenkamp wa mabotle. - Oscar a bolaya kgarebe ya hae ka tsatsi la baratani. [50] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

6 Downloaded from hlayiso.com SESOTHO PUO YA LAPENG P3 (EC/LOETSE 2015) RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQQO – SESOTHO PUO YA LAPENG [MATSHWAO A 50] Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang lekanyetsa DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 MORALO - Nehelano e bontshang kutlwisiso e babatsehang ya - Nehelano e ralehileng hantle haholo; - Nehelano ke e kgotsofatsang ditlhokeho - Nehelano e momahane mona le - Nehelano e tswile lekoteng sehlooho e supang bokgoni bo ikgethang - Mehopolo e tsamaellana le sehlooho ka - Mehopolo e momahane ka tsela e mane ho hang Boemo bo hodimo (Tshekatsheko ya - Mehopolo e bontsha boqhetseke, e phepetsa botlalo,e a kgahlisa mme e na le bopaki ba kgotsofatsang le e kgodisang - Mehopolo ke e seng ya boiqapelo - Mehopolo ke e sa sehlooho) monahano mme ke e sutsitseng; mehopolo e sutsitseng; - e hlophisitswe ka tsela e utlwisisehang mme e sa hlakang tsepamang e dubakaneng tlhophiso ya - e hlophisitswe hantle ka tsela e - e hlophisitswe hantle haholo ka tsela e mme e momahane ka tshwanelo ho - Ho na le bopaki bo seng bokae - Ha e utlwahale mme dintlha mehopolo le ikgethang/babatsehang mme e momahane ka ikgethang mme e momahane ka tshwanelo kenyeditswe selelekela, mmele le qetelo ba tlhophiso le momahano ya di a phetakakwa dintlha, kelohloko tshwanelo ho kenyeditswe selelekela, mmele le qetelo ho kenyeditswe selelekela, mmele le qetelo mosebetsi - Ha e a hlophiswa ka ya baamohedi ba tshwanelo le momahano ha e ditaba, yo maikemisetso le 25–27 19–21 13–15 7–8 0–3 maemo - Nehelano e tswileng matsoho le ha e haellwa ke Nehelano e radilweng hantle - Nehelano e a kgotsofatsa le ha e sa hlaka - Nehelano boholo e tswile - Boiteko ha bo yo ba ho Boemo bo tlase dintlha tse ikgethang tsa moqoqo o babatsehang - Mehopolo ke e loketseng mme e mona le mane lekoteng arabela sehlooho MATSHWAO A 30 - Mehopolo ke e sutsitseng mme e bontsha thahasellisang - Mehopolo e momahane le ho kgodisa ka - Mehopolo ha e a momahana ka - Mehopolo e tswile lekoteng boqhetseke; - e hlophisitswe hantle ka tsela e ikgethang tsela e mahareng; tshwanelo mme e a lahlehisa ka ho phethahala, ha e a - e hlophisitswe hantle ka tsela e bontshang bokgoni mme e momahane ka tshwanelo ho - ho na le tlhophiso le momahano e itseng - Nehelano ha e na bopaki ba nepahala mme e momahane ka tshwanelo ho kenyeditswe kenyeditswe selelekela, mmele le qetelo ho kenyeditswe le selelekela,mmele le tlhophiso le momahano - nehelano ha e a tsepama selelekela, mmele le qetelo qetelo. sehloohong, mme e dubakane Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang lekanyetsa PUO,SETAELE 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 LE TOKISO YA - Sehalo,rejisetara,setaele le,tlotlontswe di loketse - Sehalo, rejisetara, setaele le tlotlontswe di - Sehalo, rejisetara, setaele le tlotlontswe di - Sehalo, rejisetara, setaele le - Puo e sebedisitsweng ha se DIPHOSO sepheo ka tsela e babatsehang,baamohedi ba ditaba loketse sepheo,baamohedi ba ditaba loketse sepheo, baamohedi ba ditaba tlotlontswe ha di a lokela sepheo, e utlwisisehang; Sehalo, rejisetara, mmoho le maemo; mmoho le maemo haholo; mmoho le maemo; baamohedi ba ditaba mmoho le - sehalo, rejisetara, setaele le setaele, tlotlontswe - tshebediso ya hae ya puo e a ikgetha, mme e bontsha - tshebediso ya puo e matla mme ho - tshebediso ya puo ke e loketseng, mme e maemo; tlotlontswe ha di a lokela Boemo bo tlase Boemo bo hodimo ke tse lokelang boitshepo ka tsela e tsotehang sebedisitswe sehalo se loketseng ka nako fetisa moelelo ka tshwanelo - puo e sebedisitswe feela ka tsela baamohedi ba ditaba, sepheo sepheo/ - o sebedisitse sehalo se matla mme se susumetsang tsohle; - puo ya bonono ke e loketseng mme e ya motheo; le maemo; tshusumetso le ka tsela e ikgethang - boholo ba mosebetsi ha o na diphoso tsa sebedisitswe ka tshwanelo - sehalo mmoho le moelelo o - tshebediso ya tlotlontswe e maemo, - o batla o hloka diphoso tsa puo le tsa mopeleto tshebediso ya puo le mopeleto - O radilwe ka tsela e mahareng feela hlahiswang ke tema ke tse sa haellang haholo hoo nehelano kgetho ya - o radilwe ka bokgoni bo tsotehang - o radilwe hantle ka tshwanelo lokelang; e sa utlwisiseheng mantswe, - ho sebedisitswe tlotlontswe ya tshebediso ya puo motheo feela le tlwaelo, 13 10 7 4 matshwao a ho - Tshebediso ya puo ke e nepahetseng mme e - Tshebediso ya puo ke e sefutho mme e - Tshebediso ya puo ke e kgotsofatsang le - Puo ke ya motheo feela mme e bala le mopeleto susumetsang sehalo sa tema loketseng maemo ha ho na le ho sa tsamaelane mona le sebedisitswe ka tsela e haellang - e batla e hloka diphoso tsa puo le tsa mopeleto - sehalo ke se matla mme se loketseng mane - popeho ya dipolelo ke e MATSHWAO A 15 - e radilwe ka bokgoni bo tsotehang - ho na le diphoso tse seng kae tsa puo le - kakaretso sehalo ke se loketseng le ha tshwanang e se nang motswako tsa mopeleto puo ya bonono e le e haellang - tlotlontswe e haella haholo feela - e radilwe hantle SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1 - Kgodiso ya sehlooho ke e babatsehang - Dintlha ke tse loketseng mme tse hodisang - Dintlha tse loketseng di hodisa sehlooho - Tse ding tsa dintlha ke tse - Dintlha tsa bohlokwa di a Makgetha a tema: - katoloso ya dintlha ke e ikgethang sehlooho ka tsela e mahareng utlwahalang haella Popeho ya dipolelo - dipolelo le diratswana di bopilwe ka tsela e ikgethang - momahano e bopilwe ke e supang bokgoni - dipolelo le diratswana di bopilwe ka tsela e - dipolelo le diratswana di na le - dipolelo le diratswana tse le kgodiso ya - dipolelo le diratswana di loketse nehelano mahareng diphoso hlahisitsweng ke tse diratswana le mme di fapafapanngwa ka tshwanelo - moqoqo o ntse o hlahisa moelelo - Moqoqo o a utlwisiseha le ha o le fosahetseng bolelele bo diphoso - moqoqo ha o na moelelo o hlokehang lebelletsweng MARSHWAO A 5 MATSHWAO 40–50 30–39 20–29 10–19 0–9 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2015) SESOTHO PUO YA LAPENG 3 7 KAROLO YA A: MOQOQO MATSHWAO A SEBEDISWANG HO BONTSHA DIPHOSO HA HO TSHWAUWA MOQOQO SENOTLOLO SA HO TSHWAYA: SEKALA SA HO TSHWAYA MOQOQO MATSHWAO: [50] Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo / dikgutsufatso Dikahare le Moralo 30 DM = Puo, Setaele le Tokiso ya diphoso 15 PST = Sebopeho 5 Seb = Matshwao ohle 50 Ditaelo ho motshwayi:  Mohlahlobuwa o lokela ho ngola ka sehlooho se le SENG feela karolong ya A.  Karolo e nngwe le e nngwe e na le ruburiki ya yona.  Sebedisa diruburiki tseo o di fuweng ho tshwaya tema e nngwe le e nngwe.  Ha mohlahlobuwa a tswile lekoteng nehelanong etsa tsena tse latelang:  Mohlahlobuwa a abelwe matshwao bakeng sa dikahare ho ya ka kgato ya pele feela.  Mohlahlobuwa a abelwe matshwao a tshebediso ya puo ho fella kgatong ya pele feela.  Mohlahlobuwa a abelwe matshwao a sebopeho ho fella kgatong ya pele feela. Tataiso bakeng sa ho tshwaya ditema Batshwayi ba etse tse latelang ha ba tshwaya: Ho sehellwe lentswe kapa polelo e fosahetseng mola ho be ho bontshwe mofuta wa phoso ka hodima lentswe / polelo ka tshebediso ya matshwao a latelang: o / bakeng sa ho arola mantswe a ngotsweng a kopantswe empa a lokela ho arohana; o -,+ bakeng sa ho kopanya mantswe a arohantsweng empa a ngolwa a kopane; o Mn bakeng sa mongolo (orthography) o fosahetseng; o Mp bakeng sa mopeleto o fosahetseng; o Mt bakeng sa tshebediso e fosahetseng ya matshwao a puo, kapa ho ngotswe letshwao moo le sa hlokeheng teng; o P bakeng sa tshebediso ya puo ka tsela e fosahetseng / e sa amoheleheng kapa eo e seng ya setlwaedi; o  bakeng sa lentswe kapa karolwana ya lentswe le/ e siilweng pakeng tsa mantswe a mang; // bakeng sa ho qala seratswana se setjha / ho arola diratswana Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com 8 SESOTHO PUO YA LAPENG P3 (EC/LOETSE 2015) KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO POTSO YA 2 2.1 Lengolo le yang ho Mohlophisi wa koranta  Aterese ya mongodi e qala bohareng ho ya letsohong le letona, lebitso la mongodi le fane di hlahella ka hodima aterese, mohla ha o kopane le aterese.  Aterese ya Mohlophisi, tumediso le sehlooho sa ditaba di ngolwe qalong ya lehlakore le letshehadi, mme di arolwe ka ho tlola mola.  Qetellong mongodi a ka ngola lebitso la boikgakanyo kapa la hae.  Dikahare tse lebelletsweng di ka kenyelletsa tsena tse latelang: - melata/matswantle a butse dikgwebo tse ngata, athe a rekisa ka theko e tlase, dikgwebo tsa beng ba naha di kwetswe. - ba nyala banana ba mona ba batlang phepo le tjhelete - ba reka ditsha le metse tse hlokwang ke beng ba naha. - tsena tsohle di phephetsa lehloyo le tlhekefetso. - mohlahlobuwa a fane le ka keletso lengolong la hae jk ho rata le ho amohela batho bohle. [25] 2.2 Inthaviu e ngotsweng  Inthaviu e nka sebopeho sa dipotso le dikarabo.  Lebitso la sebui le ngolwe ka lehlakoreng le letshehadi le latelwe ke letshwao la kgutlopedi jk Thabo: kapa Ngaka:  Selelekeleng mmotsi a fane ka tlhahisoleseding e amanang le sepheo sa kopano.  Dipotso di itshetlehe sehloohong, di tebe, mme di bue ditaba tse teletsana, le dikarabo e be tse tobileng.  Sehalo e be se loketseng kopano ena: - ho ka hlaha dipotso ka dithuto tse lokisetsang lekala la bongaka - ka kgetho ya ho sebetsana le lefu le tshwaetsanang - ka tlhakisetso ya phekolo ya lefuba jj. [25] 2.3 Tsa bophelo ba mofu (Obitjhuari)  Ho lebellwa dintlha tse latelang: - mofu ke mang, ke wa ha mang, o tswalwa ke mang - tlhaho ya mofu; sebaka moo a hlahetseng teng, letsatsi la tswalo le selemo - tsa kgolo ya mofu; dithuto, mosebetsi, le lenyalo - tsa lefu la hae; letsatsi le mokgwa oo a hlokahetseng ka wona bao a ba siyang - seboko sa mofu. [25] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2015) SESOTHO PUO YA LAPENG 3 9 2.4 Atikele ya makasine  Sehlooho se be sekgutshwane, se hohele  Tema e arolwa ka dikholomo, ditaba di ba le diratswana tsa selelekela, mmele le qetelo  Ho sebediswa puo e balehang ha bonolo  Mabitso a batho, dibaka, dinako le tlhahisoleseding di hlake  Mongodi a hlahiswe hodimo ka mora sehlooho  Atikele e lokela ho toba taba, e bue le mmadi  Ho ka lebellwa dintlha tse kang: - ka mora 1994 ha pasiswa melao e kang ya bolokolohi ba tumelo - mongodi a ka dumellana le phediso ya thapelo ya sekreste molemong wa ditumelo tse ding - a ka hanyetsana le ho se rapele ho fedisitseng matswalo baithuting [25] 2.5 Puo e hlophisitsweng  Pulo ya puo e be polelo kapa polediso ya bohlale, e matla e tla hohela bamamedi.  E ka nna ya ba le motlae kapa qotso e tla hokahana le puo  Mohlahlobuwa a hlophise le ho latellisa dintlha ka boqhetseke hore puo e phalle.  A sebedise dipolelo tse kgutshwane mme a nne a tswake ka mehlala le dipolediso tsa bonono tse sa tlwaelehang ho natefisa puo.  Puo e be le phallo, qalo, mmele le qetello e mathemalodi.  Mohlahlobuwa a kgothatse, a eletse ka mokgwa o kgolwehang. [25] 2.6 Lengolo la semmuso  Aterese ya mongodi e tloha bohareng e ya letsohong le letona, ho tlolwe mola ho ngolwe mohla.  Aterese ya Motsamaisi wa Risolet Cash & Carry ka letsohong le letshehadi, ha mmoho le tumediso le sehlooho tse arolwang ke mela e tlolwang.  Ho ngolwe ditaba tsa tletlebo ka ho otloloha, ka puo e hlomphang.  Lebitso la sehlahiswa, letsatsi la theko, letsatsi la ho fellwa ha sehlahiswa di hlahelle.  Qetelo e be le lebitso le fane le mosaeno. [25] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B (25 x 2): 50 MATSHWAO OHLE: 100 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

10 Downloaded from hlayiso.com SESOTHO PUO YA LAPENG – PAMPIRI YA 3 (EC/LOETSE 2015) RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO – SESOTHO PUO YA LAPENG [MATSHWAO A 25] Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo Phihlello e haellang lekanyetsa bokgoni feela DIKAHARE, MORALO 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 LE SEBOPEHO - Nehelano e - Nehelano e ntle haholo - Nehelano e lekaneng e - Nehelano ya motheo e - Nehelano e totobatsa babatsehang ya sehlooho e bontshang tsebo e ntle bontshang tsebo ya bontshang tsebo ya kgaello ya tsebo ya Tshekatsheko ya e supang bokgoni bo ya makgetha a mofuta makgetha a mofuta ona makgetha a itseng feala a makgetha a mofuta ona sehlooho le mehopolo ikgethang. ona wa tema wa tema mofuta ona wa tema wa tema Tlhophiso ya mehopolo - Mehopolo e matla e - Nehelano ha e kgere e - Nehelano ha e a - Nehelano e na le - moelelo o nyotobetswa Kelohloko ya butswitseng tsepame sehloohong tsepama sehloohong ka tsepamo e itseng feela ke ho kgera ho hoholo maikemisetso, - Tsebo e batsi ya - Mehopolo le dikahare ke ho phethahala ho na le sehloohong empa e a - Mehopolo le dikahare ha baamohedi ba ditaba, le makgetha a mofuta ona tse momahaneng, tse ho kgera ho itseng kgera di na momahano maemo wa tema hlalositsweng ka botebo, - Mehopolo le dikahare di - Mehopolo le dikahare ha - Ke dintlha tse mmalwa - Nehelano ha e kgere e mme dintlha di tshehetsa na le momahano e se ka mehla di haholo tse tshehetsang MATSHWAO A 15 tsepame sehloohong sehlooho amohelehang momahaneng sehlooho - Mehopolo le dikahare ke - Sebopeho ke se - Ke dintlha tse itseng - Sehlooho se tshehetswa - Ha ho na boiteko bo tse momahaneng loketseng se nang le feela tse tshehetsang ke dintlha tse itseng feela entsweng ho sebedisa - Dintlha tsohle di diphoso tse mmalwa sehlooho - Sebopeho se foofo sebopeho se tshehetsa sehlooho mme - Ka kakaretso sebopeho feela, mme se na le nepahetseng di hlalositswe ka botebo ke se loketseng empa se bohlotsa bo boholo - Sebopeho ke se nang le diphoso tse nepahetseng itseng PUO, SETAELE LE HO 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 HLAOLA DIPHOSO - Sehalo, rejistara, - Sehalo, rejistara - Sehalo, rejistara, - Sehalo,rejistara, setaele - Sehalo, rejistara, setaele, le tlotlontswe di setaele, le tlotlontswe di setaele le tlotlontswe di le tlotlontswe ha di a setaele le tlotlontswe ha Sehalo, rejisetara, loketse ka ho fetisisa loketse ka ho fetisisa loketse maikemisetso, lokela maikemisetso, di dumellane le setaele, maikemisetso, maikemisetso, maikemisetso, baamohedi ba ditaba le baamohedi ba ditaba le maikemisetso, baamohedi ba ditaba le baamohedi ba ditaba le baamohedi ba ditaba le maemo maemo hantle baamohedi ba ditaba le maemo. maemo maemo - Nehelano e na le - Tshebediso ya puo e maemo Tshebediso ya puo, - Tshebedisano ya puo e - Ka kakaretso tshebediso diphoso tse itseng tsa fosahetse e bile e tletse - Nehelano e tletse tlwaelo ya tshebediso ya nepahetse e bile e ya puo ke e nepahetseng tshebediso ya puo diphoso tse ngata diphoso e dubakane puo, kgetho ya mantswe, bopehile hantle e bileng e bopehile hantle - Tshebediso ya - Tshebediso e seng kae - Tlotlontswe ha e matshwao a ho bala le - Nehelano ha e na - Tshebediso ya tlotlontswe ke e lekaneng ya tlotlontswe dumellane le maemo mopeleto diphoso tlotlontswe e ntle haholo - Diphoso ha se tse - Moelelo o nyotobetse - Moelelo o nyotobetse - Nehelano boholo ha e nyotobetsang moelelo haholo MATSHWO A 10 na diphoso MATSHWAO 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Downloaded from hlayiso.com (EC/LOETSE 2015) SESOTHO PUO YA LAPENG 3 11 KAROLA YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE SENOTLOLO SA HO TSHWAYA: SEKALA SA HO TSHWAYA DITEMA TSA KGOKAHANO MATSHWAO: {25} Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare le Moralo ke Sebopeho 15 DMS = Puo, Setaele le Tokiso ya diphoso 10 PST = Matshwao ohle 25 Ditaelo ho motshwayi:  Mohlahlobuwa o lokela ho ngola ka dihlooho tse PEDI karolong ena.  Karolo e nngwe le e nngwe e na le ruburiki ya yona.  Sebedisa diruburiki tseo o di fuweng ho tshwaya tema e nngwe le e nngwe.  Ha mohlahlobuwa a tswile lekoteng nehelanong etsa tsena tse latelang:  Mohlahlobuwa a abelwe matshwao bakeng sa dikahare ho ya ka kgato ya pele feela.  Mohlahlobuwa a abelwe matshwao a tshebediso ya puo ho fella kgatong ya pele feela.  Mohlahlobuwa a abelwe matshwao a sebopeho ho fella kgatong ya pele feela. Tataiso bakeng sa ho tshwaya ditema Batshwayi ba etse tse latelang ha ba tshwaya: Ho sehellwe lentswe kapa polelo e fosahetseng mola ho be ho bontshwe mofuta wa phoso ka thoko ka tshebediso ya matshwao a latelang: o / bakeng sa ho arola mantswe a ngotsweng a kopantswe empa a lokela ho arolwa; o -,+ bakeng sa ho kopanya mantswe a arotsweng empa a ngolwa a kopane; o Mn bakeng sa mongolo (0rthography) o fosahetseng; o Mp bakeng sa mopeleto o fosahetseng; o Mt bakeng sa tshebediso e fosahetseng ya matshwao a puo, kapa ho ngotswe letshwao moo le sa hlokeheng teng; o P bakeng sa tshebediso ya puo ka tsela e fosahetseng / e sa amoheleheng kapa eo e seng ya setlwaedi; o  bakeng sa lentswe kapa karolwana ya lentswe le / e siilweng pakeng tsa mantswe a mang. // bakeng sa ho qala seratswana se setjha. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla