Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2017
IMEMORANDAMU
EMAMAKI: 70
Lememorandamu inemakhasi la-9.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 9 pages. Read online or download the free PDF.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · siswati. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 275.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC Supplementary Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 3.2Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.2Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
TICONDZISO TEKUMAKA
Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka
timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto
wekucala kuleso naleso sigaba. Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili
lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe
imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa.
Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele
imemorandamu.
Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi
nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki.
Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele
acaphune akangajeziswa.
Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe
emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
SIGABA A: INOVELI
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1 C/Bantfwana benkhosi. (1)
1.2 A/Usho kubahlebela. (1)
1.3 Imibuto ibhekiswa kuSandlane ngobe nguye Ndvunankhulu/kutfunywe yena. (1)
1.4 Eludzidzini kusesigodlweni saMswati/kulapho kuhlala khona Mswati/
ngulomunye wemiti yaMswati. (1)
1.5 Bekabahlonipha Ngobe abengatsatsi tincumo angakakhulumi nabo/kuhlela
imphi abefuna kucocisana nabo/kucolisa kwakhe ngekungabi khona
eludzidzini kute kuphele emalanga lamatsatfu.
(Kubili kwaloku). (2)
1.6 KaNgwavuma, eMapedi, eMazulu.
(Kubili kwaloku). (2)
1.7 Inkinga leyaba khona kutsi Sobhuza akhotsame, Mswati lekumele atsatse
bukhosi abe asemncane/bukhosi busale etandleni teNdlovukati Tsandzile. (2)
1.8 Sento saMtjekeni sekutsatsela phasi sitfunti seNgwenyama samholela
ekutseni abanjwe, aboshwe tandla netinyawo agcine abalekile/imiti yokhelwa
ngemlilo yasha yangcongca/lapho bekakhe khona kwabekwa sikhulu lesinye/
bantfu banikwa tindzawo, tekulima nekufuya lapho bekakhe khona.
(Kubili kwaloku) (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
1.9 Lebeyenta banakaboMswati basole ngekubitwa kwabo yiNgwenyama, kutsi
bacabange kutsi ufuna kubahlasela njengobe sebevile kutsi uhlasele
wabhubhisa letinye tive. (2)
1.10 Bekanebudlelwano lobuhle ngobe konkhe lebekakwenta bekabonisana
netindvuna takhe/bekayemukela imibono lechamuka netindvuna takhe/
nakucedvwa kulwa timphi tonkhe tindvuna takhe abetinika tinkhomo
tekutibonga.
(Kubili kwaloku) (2)
1.11 Wakhutsatwa ngunina Tsandzile ngemavi latsi 'Mani sibindzi.' (2)
1.12 Mawewe wafungiswa ngekwemtsetfo lofanele kutsi uyawubambisana
naMswati kuyo yonkhe imitamo yekubusa, yekuhola/Mawewe wetfulwa
ebantfwini, bamemukela ngetandla letimhlophe/kwavunyelwana kutsi
lokutawenteka kaMawewe kutawatiwa kaHhohho. (2)
1.13 Sidvwala unesimilo lesibi ngobe nguye lowenta bangasitsatsi simemo sabo
sekubitwa yiNgwenyama bavukwe lulaka/nguye lowabangela kuhlaselwa
kwebanakaboMswati. (2)
1.14 Usho kutsi boFokotsi, Ndlela naSomcuba ubanike tindzawo lapho
batewubusa bahole khona, imfuyo nebantfu labatawuba ngaphasi kwabo
kodvwa abazange bambonge bachubeka bamlwisa. (2)
1.15 Bakhona labebamdvumisa ngekuhlasela ancobe kantsi kukhona labebamsola
batsi ucitsa ingati kantsi sidzingo sekwenta loko kute. (2)
1.16 Cha Mswati bekangababiteli kuchubekisa imphi embili, kodvwa kutsi
batewucocisana ngetemndeni/bekababitela kutewuhlela indlela lekumele
kuphakwe ngayo imphi. (2)
1.17 Abefuna bukhosi baMswati ngobe utenta iNgwenyama yakaMahamba/
unetindvuna takhe letimesekako njengaSidvwala/unelibutfo lakhe lelatiwako.
(Kubili kwaloku). (2)
1.18 Sifundza kutsi imphi yaMswati beyikwati kulwa ngobe beyihlasela tive
itincobe/yahlasela nebanakaboMswati basakaka netiganga. (2)
1.19 Yebo bekufanele abahlasele bomnakabo ngobe ubanike indzawo yekutsi
bahlale kuyo kepha abamhloniphi/bayamedzelela/balalela Sidvwala
kwendlula yena/basondzelene netitsa takhe/bamakhela licebo lekufuna
kumbulala.
(Kutsatfu kwaloku). (3)
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
2.1 D/Abebuya kuleMalima. (1)
2.2 B/Limele bukhosi beBatfwa. (1)
2.3 C/Kumphazamisa emendvweni. (1)
2.4 Kuhlala unelwati/kuhlela tintfo ngesikhatsi.
(Kunye kwaloku). (1)
2.5 Umbhali bekalungisela Tsembative kutsi akwati kusitaVusematfwa kutsatsa
bukhosi. (1)
2.6 Ludvweshu lwangekhatsi ngobe Imbiba-Nchati ihlushwa imicabango yayo
ngalendvodza lelahle Tsembative. (2)
2.7 Ngumake waTsembative ngobe bekumele kutsi nakabona nje kutsi ukhulelwe
bese utfumela livi enkhosini/ngabe wamtjela Tsembative kutsi babe wakhe
ukuphi angaze atifunele.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
2.8 Liyalifanela ngobe kulapho kwaphelela khona imphilo yaNdvukutemphi/
kulapho kwaphela khona buntfombi baMadzandza/kulapho Qedizizwe
waphelelwa khona ngumbuso welive leBatfwa. (2)
2.9 Umbhali ucondze kusitjela kutsi sibocaphela bangani netinjongo tabo/
ngebungani babo/Labanye bangani bafuna inzuzo labatsi nabangayitfoli
bakubulale kumbe bakwente kabi.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
2.10 Lomdlalo uyasifaka simo selitulu, njengalelilanga litulu lidvuma, libaneka
liphindze lina nakutfwalwa Vusematfwa anatsiswe tjwala. (2)
2.11 Sento saTsembative sekungasheshi ativete esiveni seBatfwa saba sihle
ngobe kube washeshe wativeta ngabe akazange akhone kubambela
Vusematfwa sikhundla sebukhosi/boNdvukutemphi naQediziwe ngabe
bambulala Vusematfwa. (2)
2.12 Umlayeto wekuvetwa kweMbiba, kutiphatsa kwenkhosi yesive/umphatsi/
umholi/kukhetfwa kwemholi. (2)
2.13 Ndvukutemphi ulwela kubusa kulomdlalo ngobe utitjela kutsi utelwe kucala
ngako-ke kumele abutfole bukhosi/abefuna kutfola Khetsiwe indlovukati. (2)
2.14 Batfwa bebangamboni kutsi akusuye Vusematfwa/bebacabanga kutsi nguye
Vusematfwa. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
2.15 Labavumako batawutsi, Ndvukutemphi wetsiwe ngemphumelelo ngobe
abetsandza kusebentisa tindvuku takhe temphi waze wabulalwa sikhali sakhe
semphi/Qedizizwe wambulala ngesikhali sakhe Ndvukutemphi/
Ndvukutwemphi abetsandza kulwa.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2)
2.16 Lokubangele kutsi iMbiba isheshe ibeke bukhosi isengakagugi kutsi ifuna
kushiya kusesekuhle khona itewukhona kuyala lona lotawungena
esikhundleni/itsi kuhle ishiye isengakacabani nesive sisayitsandza.
(Kubili kwaloku). (2)
2.17 Ndvukutemphi unenhlitiyo lembi, ungumuntfu longenandzaba nalomunye
umuntfu, abengamveli Madzandza naVusematfwa/ufuna kuphumelele tifiso
takhe/imisebenti yakhe yenteka enkhwace/usibheva.
Vusematfwa unenhlityo lenhle bubi bakhe bunye, kutsandza tjwala/
uyatsandzeka esiveni. (2)
2.18 Yebo Khetsiwe uyefana nebafati baseNingizimu Afrika ngekutimela ngobe
akazange ahlale ebukhosini, kodvwa wakhetsa kuhamba naTsembative
lokungumuntfu lamtsandzako. (2)
2.19 Madzandza walandzela umtsetfo welive, wamtjela kuNdvukutemphi
ngekukhulelwa kwakhe.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2)
2.20 Labavumako batawutsi iMbiba beyifanele kusho lamavi ngobe beyingati kutsi
Tsembative ungumntfwana wayo/iMbiba beyentela kutsi bantfu bangaboni
kutsi Tsembative ngumntfwana wayo. Labaphikisako batawesekela ngekutsi
beyitivikela/yawasho ngabomu ngobe beyiwati emaciniso.
(Naleminye imibono yemukelekile). (2)
[35]
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga
3.1 LITSAMBO – Jozi J Thwala.
3.1.1 B/Kwengeta liholo. (1)
3.1.2 A/Uhola imali lenyenti. (1)
3.1.3 Lokutsi LaMdluli ete neluswane emsebentini kukhombisa
kungawuhloniphi umsebenti wakhe ngobe loluswane bekumele
ngabe ulicelele kamakhelwane wakhe/akatiniketeli emsebentini
wakhe/unesikhatsi lesinyenti sekubhasobha luswane lwakhe.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
3.1.4 Inkhulumiswano emkhatsini kwaMake Shongwe naLaMdluli
ayemukeleki ngobe LaMdluli ukhombisa kungamhloniphi Make
Shongwe nakakhuluma naye ngendzaba yemiholo. (2)
3.1.5 Labatawutsi besekela LaMdluli, abavete kutsi vele imali LaMdluli
bekayihola beyiyincane, bekufanele akhushulelwe.
Labesekela LaShongwe batawutsi abengakasiva lesimemetelo
ngiko nje abephikisa/umoya wakhe uphasi.
(Naletinye timphendvulo temukelekile) (2)
3.1.6 Inkinga lebukene naLaMdluli yasombululeka ngobe umholo
lobekawufuna bamnika wonkhe ekupheleni kwalendzatjana/
wacoshwa emva kwekunikwa umholo wakhe. (2)
3.1.7 Make Shongwe bekumele ahlale phasi nalaMdluli bavumelane
ngemiholo/kwengetwa kwemiholo/bekufanele anike LaMdluli timiso
nemitsetfo yekusebenta.
(Kubili kwaloku) (2)
3.1.8 Yebo Ithekhnoloji idlale indzima lebalulekile emphilweni
yaLaMdluli, ngobe kusetjentiswe umsakato namabonakudze
kumemetela imiholo yetisebenti tasemakhaya, loko kumsite
kakhulu kutsi ahole R1 500 ngenyanga.
(Timphendvulo titawehluka). (3)
3.1.9 Umbhali wedlulisa kutsi bacashi kumele balalele imisakato
nabomabonakudze bati ngekukhushulwa kwemiholo yetisebenti/
baholele tisebenti ngekwemisebenti letiwentako/batikhuphulele
neliholo nakufanele/bahloniphe nemalungelo ato.
(Kutsatfu kwaloku). (3)
[18]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
3.2 TIMBUTI – Jozi J Thwala
3.2.1 B/Bekalova. (1)
3.2.2 D/Emaphepha eluhlolo. (1)
3.2.3 A/Indzaba lehamba embili. (1)
3.2.4 Batalwa langa linye/batalelwa endzaweni yinye/bafundza
esikolweni sinye.
(Kubili kwaloku). (2)
3.2.5 Nhloko bekangumfundzi lotiphetse kahle esikolweni ngobe
wakhetfwa kutsi abe ngulochumanisa bothishela nebafundzi/
kwaphumelela yena yedvwa ngelicophelo lelisetulu/bekekhuta
umngani wakhe Ndlela ngekungenti umsebenti wesikolo.
(Kubili kwaloku). (2)
3.2.6 Lenkhulumo yaNdlebe ingemanga ngobe angeke uphase
Matekuletjeni ungakafundzi/ungakatimiseli/ungakatilungiseleli. (2)
3.2.7 Nhloko abetimisela etifundvweni takhe/abefundza/abengalovi.
(Kubili kwaloku). (2)
3.2.8 Kulamavi lashiwo nguNhloko sifundza kutsi, nangabe unemngani
tsembeka kuye/mbonise indlela yekuphila njengobe Nhloko
abekhuta Ndlebe kulemphilo labeyiphila yekungafuni kufundza
sikolo/bekafundzisa kutsi nangabe nikhuluma nibonisana,
ungatfukutseli.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
3.2.9 Bantfwana labanetento letifana netaNdlebe bangatitfola bafeyila
etikolweni/bangafundza imikhuba lephatselene nekubhema
nekunatsa tjwala ngalesikhatsi balovile/bangaboshwa ngobe
Ndlebe bekatsengisa emaphepha mbumbulu.
(Kubili kwaloku). (2)
3.2.10 Abafundze emabhuku abo kusukela umnyaka usacala, bangalovi
badoje emaklasi kute bakwati kutilungiselela kubhala luhlolo/
balalele bangani labaneteluleko letihle/banganatsi tjwala babheme
neligwayi. (Timphendvulo titawehluka). (2)
[17]
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 4: LETFWESE – MS Magagula
4.1 INTFUTFWANE – MJ Thwala
4.1.1 A/Tikhatsi temnyaka. (1)
4.1.2 C/Sifaniso. (1)
4.1.3 D/Luchumanomkhatsini. (1)
4.1.4 Sonkondlo unemvangedvwa uyabalisa, ufisa kuba yintfutfwane. (1)
4.1.5 Lokubi ngetintfutfwane kutsi tingena ekudleni losuke wena
utibekele kona/tiyakuluma/tingena nalapho tingadzingeki khona.
(Kubili kwaloku). (2)
4.1.6 Sicedzelelamcondvo/i-enjambament ngobe umcondvo wemugca
wekucala uphelela emugceni wesibili. (2)
4.1.7 Sonkondlo ulisebentise kahle leligama lelitsi, 'lihlobo' ngobe ehlobo
kulapho kudla kukunyenti khona intfutfwane iyakwati kwetfwalela
kudla letakudzinga ebusika/lihlobo ngulesinye setikhatsi temnyaka
njengobe kubhalwe ngato. (2)
4.1.8 Sonkondlo ufuna kuveta ebaleni kubaluleka kwentfutfwane
etimphilweni tetfu/ukhutsata bantfu kutsi abatilungiselele
kusenesikhatsi njengayo intfutfwane/bantfu kumele batsatse
konkhe lokuhle lokwentiwa intfutfwane. (2)
4.1.9 Sonkondlo ufundzisa wonkhe umuntfu kutsi kufanele abe nelikhaya
lakhe latawuhlala kulo kute kuphele imphilo yakhe njengoba
intfutfwane yenta/ukhutsata kutsi bantfu babe nemakhaya abo
njengetfutfwane.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2)
4.1.10 Sifundza kutsi akudzingeki kutsi ube neliwashi kute wati sikhatsi,
kufanele utihluphe kute utfole sikhatsi, tindlebe takho kumele tihlale
tivulekile kute uve kutsi kwentekani eveni/hlala ulalele njalo kute
wati kutsi kwentekani eveni.
(Kubili kwaloku). (3)
[17]
4.2 LIKHADI LELIBOVU – CD Masilela
4.2.1 B/Imvumelwanosigcino. (1)
4.2.2 Kukhatsateka/simo sekufuna kukhutsata kutentela. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC – Imemorandamu
4.2.3 C/Sifanankhamisa. (1)
4.2.4 Kucatsanisa. (1)
4.2.5 D/Sidvonsamoya. (1)
4.2.6 Ntinini. (1)
4.2.7 Sonkondlo utsi ingcondvo isikhali lesinemandla ngobe ngiyo
lekwati kucabanga tintfo longatenta ngemphilo yakho leti hle nobe
letimbi. (2)
4.2.8 Sonkondlo usho kutsi caphela kunyenti longakwenta ngemphilo
yakho. (2)
4.2.9 Sihabiso – Sisho kukhula kakhulu kwetinkinga letingeke
ticatululeke/ugcizelela kukhula kwenkinga. (2)
4.2.10 Likhadi lingasetjentiswa kumema bantfu/kufisela bantfu tinsuku
tekutalwa letinhle/kubonga bantfu emva kwemicimbi/kuyekelisa
umdlali lodlala kabi ebholeni.
(Kubili kwaloku).
(Timphendvulo titawehluka). (2)
4.2.11 Nangabe umuntfu atinika likhadi lelibovu, kusho kutsi
akasenandzaba nemphilo yakhe/udzela imphilo yakhe
akasafanelwe kuphila.
(Kubili kwaloku). (2)
4.2.12 Sonkondlo utjela lusha kutsi lufune lolungalwenta, lungahlali
lungenti lutfo/Lusha kumele lufune leminye imisebenti ngaphandle
kwalowo msebenti leliwufundzele/kumele lubuke yonkhe ndzawo
lapho kunemsebenti khona, lusebente.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
[18]
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2015 Memo

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper