Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 1220177 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC Supplementary Exam 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2017 IMEMORANDAMU EMAMAKI: 80 Leliphepha linemakhasi la-7. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC – Imemorandamu SIGABA A: SIVISISO KUMAKWA KWESIVISISO Imemorandamu yekumaka sivisiso:  Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni lemidze ngobe injongongco kuvisisa.  Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.  Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.  Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.  Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.  Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.  Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.  Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale imphendvulo ngalokugcwele. UMBUTO 1 1.1 1.1.1 A/Kukhuluma kakhulu. (1) 1.1.2 Umhlengikati ngumuntfu losebenta ngetemphilo/ngunesi. (1) 1.1.3 Litiko Letemphilo. (1) 1.1.4 Kushonelwa lijaha lebekatsandzana nalo/abesaba kubendlulisela ingculazi. (1) 1.1.5 Abamba tigebengu/angcivita titembu emakhophini etitifiketi/asesha tigitjelwa emigwacweni njll. (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile). (2) 1.1.6 Nguleli lekutsi amtsandze, amentele konkhe lakufunako. (2) 1.1.7 Kusho kutsi lutsandvo lwakhula ngemandla lwaba lukhulu kakhulu/ batsandzana kakhulu. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC – Imemorandamu 1.1.8 Kwafika umcabango weteluleko lewatinikwa nguLungile tekutsi abomcaphela Mzamo utsandza tintfombi/kuba nalenye intfombi. (2) 1.1.9 Wabangelwa kuba nesiciniseko sekutsi Mzamo akatsandzani naye yedvwa/kutsi Mzamo uyamyenga akaketsembeki, utsandzana nalabanye. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.10 Imbangela ngukutsi bekatiwa ngekutsi muhle/abefanelwa nangabe agcoke iyunifomu yemaphoyisa. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.11 Abengakholwa nguloko lakuva ngaBatfobile kutsi unengculaza ngobe abebukeka amuhle ngatsi akaguli. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.12 Kuphika kakhulu/Kuphika intfo loyatiko. (2) 1.1.13 Kutfola Batfobile ahleti eceleni namakhalekhikhini wakhe. (2) 1.1.14 Bengingahamba ngiyowenta luhlolo lwengati kute ngitsi nangitfola imiphumela ngitekwati indlela lekumele ngitiphatse ngayo. (Timphendvulo titawehluka). (2) [24] 1.2 1.2.1 Kusesiciwini setinyamatane. (1) 1.2.2 B/Kukhipha umtimba. (1) 1.2.3 Kubona uphindze ufundze ngemvelo/Kufundza nekubona tinhlobo tetilwane/Kucitsa situnge ngemaholide. (KUBILI kwaloku). (2) 1.2.4 Kungehli etimotweni ngobe kuyingoti/kungagijimisi imoti yakho/ kunganiki tinyamatane kudla/kungashayisi tinyamatane. (Kubili kwaloku). (2) [6] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC – Imemorandamu SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Kumakwa kwesifinyeto  Kwabiwa kwemamaki: o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini ngalinye) o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3. o Samba semamaki: 10  Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama akhe: o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki. o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki. o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.  Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama esicashunwa njengobe anjalo: o 6–7 weticashunwa: akunganikwa limaki lelulwimi. o 1–5 weticashunwa: akunikwe limaki linye lelulwimi. CAPHELA:  Luhlakasimo Sifinyeto lesibhalwe sangalandzeli luhlakasimo lolufanele kufanele sihlolwe.  Linani lemagama langengci kula-60. o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe. o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani lemagama lekumele lisetjentiswe nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi. o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe akufundvwe kufikwe ekugcineni kwemusho wekugcina. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC – Imemorandamu EMAPHUZU LABALULEKILE NGEKULUNGISELELA UMCIMBI WELUSUKU LWEKUTALWA. LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA 1 'Kubalulekile kukhipha timemo 1 Nika bantfu lobamemile timemo kusenesikhatsi lesanele kute bantfu kusenesikhasi. bakhone kutilungiselela.' 2 'Kumele wati kutsi bangaki bantfu 2 Lati linani lebantfu labetako. labatawuphumelela kulomcimbi.' 3 'Tsenga kudla kusenesikhatsi,nekwati 3 Kudla akube kunyenti kwenele indlela lekutawudliwa ngayo.' tivakashi. 4 'Kubalulekile kutjela bantfu bakho kutsi 4 Bantfu abati labafanele bakugcoke. kumele bagcoke njani kute bahambisane nemcimbi.' 5 'Hlela timphahla takho lewutewutigcoka 5 Timphahla lotawutigcoka atilungiswe kusenesikhatsi.' ngesikhatsi. 6 'Bantfu labatawukhuluma emcimbini wakho 6 Labatawukhuluma batise kumele ubatjele kusenesikhatsi.' kusenesikhatsi. 7 'Akube khona bantfu lebatewunandzisa 7 Akube khona bantfu labatawunandzisa lokufaka ekhatsi kucula, kujayiva nekwenta ngetingoma, ngekudansa nobe emahlaya.' ngekuhlekisa bantfu. SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC – Imemorandamu SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI Imemorandamu yekumaka SIGABA C.  Sipelingi/Lupelomagama:  Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/ lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja inshokutsi yalelo gama.  Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.  Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/ timphawu letifanele.  Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni.  Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele. UMBUTO 3: SIKHANGISI 3.1 Bantfwana besikolo/batali bebantfwana. (1) 3.2 B/Sifaniso. (1) 3.3 Sihloko sibhalwe ngemagama lamakhulu/umfanekiso wemathafisi. (1) 3.4 Kuphela. (1) 3.5 Acinile/Onga imali/Ahlala sikhatsi lesidze. (Kubili kwaloku) (2) 3.6 Kugcizelela lokucina kwemathafisi njengesikhumba sendlovu/ticatfulo tentiwe ngesikhumba sendlovu. (Timphendvulo titawehluka). (2) 3.7 Bantfwana batsenga emathafisi. (2) [10] UMBUTO 4: IKHATHUNI 4.1 A/Libitombici. (1) 4.2 Hawu! (1) 4.3 Sidvonswa. (1) 4.4 Buniyo/Sabito sebuniyo/Sikhombabito sebuniyo. (1) 4.5 Letimbi. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC – Imemorandamu 4.6 Hhayi/Akusito. (1) 4.7 Indlela yesimo. (2) 4.8 Kubaleka/Kugijima/Kuhlahla emehlo/Kutfukutsela. (2) [10] UMBUTO 5 5.1 5.1.1 A/Imoti. (1) 5.1.2 Kunciphisa/Sinciphiso/Buncane/Tindlela letincane/Mentiwa. (1) 5.1.3 Bahlolwa bakha umusho ngelibito lelitsi, 'tingoti'. Sibonelo tingoti temigwaco tinyenti ngakhisimusi. (2) 5.1.4 Bahlolwa babhala umusho ube sesikhatsini lesitako. Sibonelo: Umshayeli wemoti utawuhambela ngasesandleni sesancele. (2) 5.1.5 Letitotobako/Lokhululekile. (2) 5.1.6 Nguleli lelitsi 'nebhodi'. Sibonelo: Yonkhe indlela igcwele emabhodi/kube bengingalandzeli ibhodi ngabe ngalahleka. (2) 5.1.7 Tinyamatane tesiganga atiyi esigangeni. (2) 5.1.8 Bahlolwa bakha umusho ngesihlanganiso 'nobe'. Sibonelo: Bafundzi batsandza kunatsa ijuzi nobe inamunedi ehlobo. (2) (14) 5.2 5.2.1 Emashumi lamabili nakune. (1) 5.2.2 Lamancane/Lambalwa (1) 5.2.3 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'timphahla'. Sibonelo: Babe ungitsengele timphahla temcimbi wekuvalelisa bafundzi/babe ungitsengele timphahla letinsha. (2) 5.2.4 Lesisho sisho kutsi sesutsi kakhulu. (2) (6) [20] SAMBA SESIGABA C: 40 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all