Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 1220178 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2017, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) 2017 IMEMORANDAMU EMAMAKI: 80 Leliphepha linemakhasi la-8. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/2017 SCE – Imemorandamu SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 KUMAKWA KWESIVISISO Imemorandamu yekumaka sivisiso: • Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni lemidze ngobe injongongco kuvisisa. • Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile. • Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele. • Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. • Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe. • Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala. • Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile. • Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale imphendvulo ngalokugcwele. 1.1 1.1.1 C/ Kungachubeki. (1) . 1.1.2 Sihlongonyane abengumakhi wetindlu ngembi kwekuya enyuvesi. (1) 1.1.3 Bebacasuka nasekumele bambhadale imali yekwakha/ nasekalandza imali. (1) 1.1.4 LaMakhusela abengagcobisi emafutsa/ Abengenawo emafutsa ekugcobisa. (1) 1.1.5 Umuntfu nakabuka LaMakhusela bekahlengetela tinyembeti afikelwe nalusizi/ bebamhawukela/ lomunye bekatiphutsata atfole langamupha kona. (2) 1.1.6 Sihlongonyane wacela kutsi umkakhe ambeketelele kulenhlupheko/ angatsatfwa ludvumo . (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/2017 SCE – Imemorandamu 1.1.7 Akusinjalo, kuyenteka ngalesinye sikhatsi liphupho libe liciniso njengobe sibona Sihlongonyane aphupha uyise lomkhulu amtjela kutsi kutawulunga vele kwalunga wayitfola imali yekuya enyuvesi. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.8 Lenkhulumo ichaza kutsi wakhetsa kukholwa/wahlala emthandazweni. (2) 1.1.9 Ngempela imfundvo iyayintjintja imphilo yemuntfu ngobe inhlupheko iyaphela ekhaya nangabe kunalofundzile/umuntfu nobe angahlupheka, nangafundza inhlupheko iyaphela/Imfundvo ivulelana ematfuba emsebenti/ ekuchubeka netifundvo/ imfundvo yandzisa lwati. (2) 1.1.10 Uvetwe angumfati lohlonipha indvodza yakhe/lobeketelako/ lotiphatsa kahle/ lokholwako. (Kubili kwaloku). (2) 1.1.11 Labasha balamuhla bayavilapha kufundza/ labanyenti babo batsandza kudlala kunekufundza/ bakubona kungakabaluleki kufundza. Badla tidzakamiva basesebancane. (2) 1.1.12 Bantfwana labafundza sikolo bafundza kutsi kubeketela kunemphumelelo/ Kutimisela kuphumelelisa emaphupho. (2) 1.1.13 LiTiko leTemfundvo linika bantfwana emabhuku mahhala/ labo labangenalutfo abakhokhi tindleko tesikolo/ badla kudla kwamahhala/ Banikwa imifundzate. (2) 1.1.14 Yebo bantfu bemndeni bayasitana sibona umnakabo Sihlongonyane amnika imali kutsi aye enyuvesi ayofundza ngobe loko bekuliphupho lakhe/ LaMakhusela uyambeketelela umyeni wakhe kulenhlupheko labanayo. (2) 1.2 1.2.1 D/ Ekuhlatjweni ngematje. (1) 1.2.2 Kungobe emanti abalulekile emtimbeni wemuntfu/uma utivocavoca uyoma kufanele unatse emanti. (1) 1.2.3 Sifo senhlitiyo/ sekukhuluphala/ sesifuba/ sematsambo/sashukela. (Kubili kwaloku). (2) 1.2.4 Buhle utfola umoya lohlobile/ bubi ungashayiswa timoto. (2) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/2017 SCE – Imemorandamu SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Kumakwa kwesifinyeto • Kwabiwa kwemamaki: o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini ngalinye) o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3. o Samba semamaki: 10 • Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama akhe: o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki. o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki. o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki. • Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe kunjalo: o 6–7 akanganikwa emamaki. o 1–5 akanikwe 1 limaki. CAPHELA: • Luhlakasimo Sifinyeto lesibhalwe sangalandzeli luhlakasimo lolufanele kufanele sihlolwe. • Linani lemagama langengci kula-60. o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe. o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani lemagama lekumele lisetjentiswe nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi. o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe akufundvwe umusho uze uyewufika ekugcineni kwalapho kuphelela linani lelimisiwe. Konkhe lokubhalwe ngemuva kwalomusho akusafundvwa. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/2017 SCE – Imemorandamu EMAPHUZU LABALULEKILE NGETINDLELA TEKUGWEMA TINGOTI TEMGWACO. Sicashunwa Emagama emhlolwa 1 Kumele ulungise imoto yakho ngembi 1 Imoto yakho kumele ibe sesimeni kwekutsatsa luhambo loludze. lesikahle. 2 Landzela imitsetfo yemgwaco 2 Kumele uhloniphe timphawu ngalokugcwele. temigwaco. 3 Kunganatsi tjwala nangabe umshayeli 3 Umshayeli kumele angasebentisi ashayela. tidzakamiva uma ashayela. 4 Shayela ngelitubane lelemukelekile. 4 Cikelela kushayela ngelitubane lelisemtsetfweni. 5 Kubalulekile kutsi umshayeli wemoto 5 Caphela bantfu labahamba ngetinyawo ashayele ngekucophelela lokukhulu, netilwane nemfuyo. avule emehlo kute abone labawela umgwaco nobe tilwane. 6 Kumele umshayeli atinike sikhatsi 6 Kuphumula kubalulekile nawushayela. sekuphumula ngemuva kwekuhamba libanga lelidze. 7 Ungayisebentisi iselulafoni nangabe Uma kukhona lokushayela lucingo ushayela imoto. kumele umise imoto uphume emgwacweni. SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/2017 SCE – Imemorandamu SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3: SIKHANGISI Imemorandamu yekumaka SIGABA C. • Sipelingi/Lupelomagama:  Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/ lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja inshokutsi yalelo gama.  Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.  Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/ timphawu letifanele. • Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni. Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele. UMBUTO 3: SIKHANGISI 3.1 Bahlolwa batakhela sihloko ngesikhangisi. Sib: i-Easy Waves emafutsa lahamba embili. (Timphendvulo titawehluka). (1) 3.2 Sifaniso. (1) 3.3 B/ Inkhulumo lehhungako. (1) 3.4 Sikhuliso. (1) 3.5 Kuliciniso ngobe iveta bomake bodvwa. (2) 3.6 Ishampu/ irileksa/ ikhondishina. (Kubili kwaloku) (2) 3.7 Uma ungalula tinwele takho ngale-EASY WAVES uyathula ungakhulumi bantfu bababate lobuhle betinwele takho/ Kuba yimfihlo yakho kuphela. /thula ungakhulumi ngebuhle betinwele takho/ atibabatwe bantfu/ungacoci ngale EASY WAVES (Kubili kwaloku). (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/2017 SCE – Imemorandamu UMBUTO 4: IKHATHUNI 4.1 Titifiketi. (1) 4.2 B/ Ubedlula bonkhe. (1) 4.3 Umntfwana wakho nguye lobashaya bonkhe. (1) 4.4 Sinciphiso. (1) 4.5 Bahlolwa bakha umusho ngesabito selinani 'bonkhe'. Sibonelo: Bonkhe badla kudla. (2) 4.6 Bahlolwa bakha umusho ngesandziso sendzawo 'emsebentini.' Sibonelo: Make uye emsebentini. (2) 4.7 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'imvu' livete umcondvo lowehlukile losho silwane lesidliwako. Sibonelo: Imvu yinyama letsandvwa ngubabe. (Timphendvulo titawehluka). (2) [10] UMBUTO 5 5.1 5.1.1 Mama -Make. (1) 5.1.2 Kwentisa. (1) 5.1.3 Wachubeka watsengisa sicatfulo. (1) 5.1.4 Utawutsandza kwelekelela unina. (1) 5.1.5 (a) Make upheka kudla lokumnandzi. (1) (b) Licembu lidlala ibhola. (1) 5.1.6 (a) Indlela lecondzisako (1) (b) Indlela leyamile. (1) 5.1.7 Bahlolwa bakha umusho ngesiphawulo, 'labasha.' Sib: Bantfu labasha banemandla. (2) 5.1.8 Imetsi/Isayensi/Singisi. (Kubili kwaloku). (2) 5.1.9 Sicelo watsi ufisa shengatsi anganiketa lusha inkhundla. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/2017 SCE – Imemorandamu 5.2 5.2.1 C/ Libitombici. (1) 5.2.2 Ngemakhamera. (1) 5.2.3 Angikhale. (1) 5.2.4 Asiye edladleni. (1) 5.2.5 Lichaza kutsi yena ungumuntfu logijimako. (2) [20] SAMBA SESIGABA C: 40 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all