Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
LWETI 2017
IMEMORANDAMU
EMAMAKI: 80
Lememorandamu inemakhasi la-8.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2017 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2017, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2017 · siswati. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 301.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary
- Question 1.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary6 marks
- Question 3Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)10 marks
- Question 4Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5.1Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)12 marks
- Question 5.2Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)24 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
SIGABA A: SIVISISO
KUMAKWA KWESIVISISO
Imemorandamu yekumaka sivisiso:
• Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni
lemidze ngobe injongongco kuvisisa.
• Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
• Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele
banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
• Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
• Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama
lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
• Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
• Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
• Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale
imphendvulo ngalokugcwele.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 1
1.1 1.1.1 D/18. (1)
1.1.2 Blydespoort Aventura. (1)
1.1.3 Ucitsa sikhatsi lesinyenti naleneni/ uba neneni emahora lalishumi
ngelilanga/ sincane sikhatsi lasicitsa namake wakhe. (1)
1.1.4 Watiphosa kuleneni yakhe ahleka kubonakala kutsi ujabulile. (1)
1.1.5 Ineni beyicitsa sikhatsi lesinyenti naPhindile kantsi make
wakhe bekahlala asemsebentini/ ineni inendlela yekuphatsa
umntfwana kantsi make waPhindile akanalo likhono.
(Naletinye timphendvulo temukelekile) (2)
1.1.6 Loko lanako akahlephulelane nalabanye/akakwati kutsi loko lanako
nalabanye bayakudzinga/ angamfundzisa ngekutsi nakamupha
lokutsite angagcini ngekupha yena kuphela kepha aphindze
aphe nalomunye/ angakwenta ngekumkhombisa kutsi
kwentiwa njani. (Kubili kwaloku) (2)
1.1.7 Utayela indlela yekumdlalisa/ yekumphatsa/yekumdlisa kanye
nekucoca naye. (Kubili kwaloku) (2)
1.1.8 Labaphikisako batawutsi: Kufanele kutsi angaphatseki kabi ngobe
leneni imphatsela kahle umntfwana/akufanele kutsi aphatseke
kabi.
Labavumako batawutsi: Kufanele aphatseke kabi ngobe angati
kutsi yini lembi layentako lomntfwana. (2)
1.1.9 Kubalulekile kuba nabodokotela lababochwepheshe
bebantfwana ngobe bafundzisa batali ngetindlela tekukhula
nekutiphatsa kwebantfwana/ khona batewukwati kwelapha tifo
letehlula labanye bodokotela/ banelwati ngebantfwana. (2)
1.1.10 Naye uba nelutsandvo afundze nekutsandza labanye bantfu/
ufundza kutsandza bantfu ngobe naye atsandvwa/ akabuki
labanye bantfu njengetintfo letingenamsebenti kepha naye
ubapha lutsandvo. (2)
1.1.11 Kungumbono ngobe akusiwo onkhe emaneni lotawatfola aphatsa
kahle bantfwana lamanye ayabahlukubeta. (2)
1.1.12 Akukafaneli ngobe nabobabe njengobe bayincenye yekukhulisa
bantfwana nabo kumele babanike lutsandvo.
Labavumako batawusekela. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
1.1.13 Ungumuntfu lonelutsandvo nemntfwana/ngumuntfu lomnakekelako
umntfwana/ungumuntfu lokhona kudlala nemntfwana/ ungumuntfu
lowenta umsebenti wakhe ngekwetsembeka. (Kubili kwaloku).
(Naletinye timphendvulo letenembako temukelekile) (2)
1.1.14 Yebo usitakele ufundze tintfo letinyenti ngekukhula kwemntfwana.
(Naleminye imibono yemukelekile). (2)
1.2 1.2.1 B/ Kujabula. (1)
1.2.2 Kubagona nekuhlala nabo/indlela lekabagcokise ngayo/ indlela
lebabonakala banamatsele ngayo kumake wabo/ kuba
nesikhatsi sekuhlala nabo/ kumoyitela kwakhe nabo.
(Kunye kwaloku). (1)
1.2.3 Kubanakekela/ kubanika lutsandvo lolwanele/ kucocisana nabo/
kubatsengela lebakudzingako/ umtali kumele abasebentele
bantfwana bakhe. (Kubili kwaloku). (2)
1.2.4 Kubalulekile ngobe uyakhona kumbona uma anetinkinga/ agula/
ahlukubetiwe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2)
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Kumakwa kwesifinyeto kufaka ekhatsi emaphuzu labalulekile lasendzabeni,
akungafakwa lokungakabaluleki.
• Kwabiwa kwemamaki:
o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini
ngalinye)
o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3.
o Samba semamaki: 10
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama
akhe:
o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki.
o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki.
o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe
kunjalo:
o 6–7 akanganikwa emamaki
o 1–5 akanikwe 1 limaki.
CAPHELA:
• Luhlakasimo
Sifinyeto lesibhalwe sangalandzeli luhlakasimo lolufanele kufanele sihlolwe.
• Linani lemagama langengci kula-60.
o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe.
o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani
lemagama lekumele lisetjentiswe nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi.
o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe akufundvwe umusho uze uyewufika
ekugcineni kwawo. Konkhe lokubhalwe ngemuva kwalomusho
akusafundvwa.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
EMAPHUZU LABALULEKILE NGEKWENTA EMACEBO LAMAHLE EMPHILWENI.
LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA
1 Kufundza emabhuku kulicebo lelihle 1 Kubalulekile kufundza.
lelitawukwenta utati kutsi ubhekephi emphilweni.
2 Kufundza kuba nesifuba kuyintfo lenhle kakhulu. 2 Fundza kuba netimfihlo/ fundza
kugcina timfihlo.
3 Kuhlala ulungele kubukana nanobe ngusiphi 3 Emphilweni lindzela nobe ngabe yini
simo lohlangabetana naso. lokungakuvelela.
4 Uma ungumuntfu tfokotela kwehluka kulabanye. 4 Ungatifanisi nalabanye bantfu.
5 Gcila kuloku lokutsandzako ngenhlitiyo yakho 5 Yenta intfo loyitsandzako ngemphilo
yonkhe. yakho.
6 Nakekela loku lokutsandzako ngenhlitiyo yakho 6 Phatsa kahle loku lokutsandzako.
yonkhe.
7 Ngaso sonkhe sikhatsi kuhle kutsatsa 7 Ungasabi kulinga kwenta tintfo.
emashansi ngemphilo yakho.
8 Kubeketela kukuletsela lokuhle. 8 Ungenti tintfo ngekujaha.
CAPHELA: MAKA EMAPHUZU LA-7 EKUCALA ETIMPHENDVULWENI
TEMHLOLWA.
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
Imemorandamu yekumaka SIGABA C.
• Sipelingi/Lupelomagama:
Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
inshokutsi yalelo gama.
Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe
liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
timphawu letifanele.
• Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.
UMBUTO 3: SIKHANGISI
3.1 Bahlolwa babhala sihloko lebangakhangisa ngaso.
Sibonelo: Titsengele i-Xcel brainpower ufundze kubendlula.
(Naletinye timphendvulo temukelkile) (1)
3.2 Nge. (1)
3.3 C/ Kucabanga ujule/ A/ kucabange ufundze. (1)
3.4 Ngulenkhulumo letsi: ingeta umfutfo wekufundza. (1)
3.5 Angivumi ngobe akhona lamanye emaphilisi langakuncedza ukhone
kufundza. (2)
3.6 Emaphilisi nesirapu yebrainpower/ nemutsi. (2)
3.7 Usebentise titfombe/ usebentise tinhlavu letigcamile kulesikhangisi/
usebentise emakhemisi mhlaba wonkhe jikelele. (2)
[10]
UMBUTO 4: IKHATHUNI
4.1 Sidziniwe ngulamabhasi akho lafikisa ledi bantfwabetfu esikolweni/ uyangiva
na? (1)
4.2 B/Kulitjatwa. (1)
4.3 Mnu. (1)
4.4 eNasipoti. (1)
4.5 Bahlolwa bakha umusho ngesabito 'konkhe'.
Sibonelo: Konkhe lokwenteka lamalanga kudzinga imfundvo. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/Lweti 2017
NSC – Imemorandamu
4.6 Madvodza angisihloniphi sikhalo senu. (2)
4.7 Bahlolwa bakha umusho ngelibito 'Juni'/ inhlaba.
Sibonelo: Juni kutawube kuyinyanga yami yekutalwa.
(Naletinye tinyanga temukelekile) (2)
[10]
UMBUTO 5
5.1 5.1.1 Bantfu. (1)
5.1.2 Kumuntfutisa. (1)
5.1.3 Lencane. (1)
5.1.4 Cha atisitinyenti/ atitinyenti tifo letibanga kulimala kwematsambo. (1)
5.1.5 (a) Inhloko/ Umenti. (1)
(b) Mentiwa. (1)
5.1.6 (a) Indzawo/ walapho kwenteka khona intfo letsite. (1)
(b) Simo. (1)
5.1.7 Kubuhlungu kukhuphuka titepisi futsi nakufanele usukume
uyadzinwa. (2)
5.1.8 Bahlolwa bakha umusho ngesabito, 'Labo'.
Sib: Ngifuna labo badobhe emaphepha. (2)
5.1.9 Nkhosatana Dlamini watsi banakekele kahle ematsambo abo/
Nkhosatana Dlamini watsi sinakekele kahle ematsambo etfu. (2)
5.2 5.2.1 D/ Kucatsanisa. (1)
5.2.2 Yena. (1)
5.2.3 Kulomnyaka lophelile ngaluza imali. (1)
5.2.4 Labadlalako. (1)
5.2.5 (a) Lesalibito / lecondzile. (1)
(b) Yesimo/ lesalibito. (1)
[20]
SAMBA SESIGABA C: 40
SAMBA SAKOKONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper