Skip to content

siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2017 Question Paper

Question papersiSwati FALGrade 12201714 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2017, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) LWETI 2017 EMAMAKI: 80 SIKHATSI: Ema-awa 2 Leliphepha linemakhasi la-14. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2017 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Sivisiso (30) SIGABA B: Sifinyeto (10) SIGABA C: Takhi netimiso telulwimi (40) 2. Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati. 3. Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA. 4. Dvwebela ekugcineni kwaleso NALESO sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto njengobe tinjalo. 6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho. 7. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho. 8. Kwehlukaniswa kwesikhatsi: SIGABA A: Emaminithi 50 SIGABA B: Emaminithi 20 SIGABA C: Emaminithi 50 9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2017 NSC SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A UMTALI LOCOTFO 1 Thandi losebentela Litiko Letekulima eMpumalanga, abesahleti tinyanga letine ekhaya angakabuyeli emsebentini emva kwekutfola umntfwana wentfombatane lewametsa libito watsi nguPhindile ngobe bese kuyintfombi yesibili lapha ekhaya. Angakabuyeli emsebentini wacasha make lobekatawuba yineni asale anakekele Phindile. 5 2 Emva kwetinyanga letilishumi nesiphohlongo Thandi waba nekumangala. Wabona luntjintjo labengakalulindzeli, ngekutiphatsa kwendvodzakati yakhe. Abebona Phindile ahleka nakadlala nalomake lomnakekelako. Bekubonakala vele kutsi uphatseka kahle futsi uyakujabulela kuba naye. Umndeni waThandi wake watsatsa liholide leliviki lonkhe waya eBlydespoort Aventura, 10 bahambe naye Phindile. 3 Bebajabulile babona tindzawo letinhle naletingakajwayeleki kubo, ngobe sikhatsi lesinyenti basicitsa basemsebentini. Kwatsi nakuphela liholide babuyela ekhaya, batsi nabafika bangena endlini, Phindile watiphosa kuleneni yakhe ahleka kubonakala kutsi ujabulele kumbona. Thandi 15 watibona angenayo indzawo emntfwaneni wakhe. 4 Thandi kwamhlupha emoyeni lokwenta kwaPhindile wate wavakashela lomunye umngani wakhe longudokotela. Phela lodokotela bekanguchwepheshe webantfwana. Wafika Thandi wamchazela ngekutiphatsa kwaPhindile nakabona lomake lomnakekelako. Dokotela 20 wamtjela kutsi yintfo lejwayelekile lena, emva kwekucitsa emahora lalishumi ngelilanga ahleli neneni unina asemsebentini, loko kwenta kutsi atayele kakhulu ineni kwedlula make wakhe ngobe sincane sikhatsi lahlala sona namake wakhe. Loko kukhombisa indzima ledlalwa yineni emphilweni yemntfwana. 25 5 Nangabe ungumake kuyenteka kutsi uve kwangatsi sikhala sakho sesivalwe ngumuntfu lomcashile emntfwaneni wakho. Dokotela uyachubeka umtjela kutsi angesabi ngobe sikhala sakhe njengemtali angeke sivalwe ngumuntfu, loko kudaliwe. Budlelwane emkhatsini wakhe nemntfwanakhe angeke buphele. Umntfwana unamatsela kumuntfu latayele kuba naye futsi ujabulela 30 lutsandvo lalutfola kuye hhayi kutsi ineni ingakwendlula emntfwaneni wakho. 6 Umntfwana wetayela indlela letsite yekumdlalisa, yekumphatsa, yekumdlisa kanye nekucoca naye. Uma ungumtali losebentako awutati letindlela letetayelwe ngulomntfwana, kungako utawubona kwangatsi akajabuli nakanawe. Umtali ubaluleke kakhulu emphilweni yonkhe yemntfwana. 35 Lutsandvo lwemtali ludala tintfo letinyenti emntfwaneni. 7 Umntfwana ukhula ati kutsi kute umuntfu longetulu kwemtali wakhe, konkhe lokutamvelela ugijima ayokubika kumtali wakhe ngobe ametsemba. Loko kwenta kutsi naye atetsembe ngobe utiva avikelekile emphakatsini. Umntfwana inhlonipho uyifundza ngekutsi acale ahloniphe batali bakhe futsi 40 abatise. Loko kumenta kutsi nobe aphumela ngaphandle akhone kuhlonipha labanye bantfu. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2017 NSC 8 Lutsandvo laniketwa lona ekhaya umntfwana uyakhona kulubonakalisa nakulabanye bantfwana ladlala nabo. Ufundza kutsandza bantfu ngobe naye atsandvwa kabo. Akabuki labanye bantfu njengetintfo letingenamsebenti 45 kepha ubapha lutsandvo. Umntfwana ufundziswa ngumtali kutsi loko lanako akahlephulelane nalabanye, angakhuli ati kutsi tonkhe tintfo takhe yedvwa. Akakwati kutsi loko lanako nalabanye bayakudzinga. Ineni kumele yelekelele umtali ekufundziseni umntfwana ngobe phela lugotjwa lusemanti. Ineni ngiyo lecitsa sikhatsi lesinyenti nemntfwana ebuncaneni bakhe, kungako kufanele 50 imlungiselele kuphuma ayobukana nebantfu nasekacala kufundza. Umntfwana ufundziseka kahle asemncane. 9 Esikhatsini sanyalo tiningi tinkinga letibukene nebatali ngobe batali labanyenti bayasebenta futsi basebenta ngekutikhandla. Umtali ufuna kuba nelikhaya lelibukekako lapho atokhulisa khona bantfwana bakhe. Uhlala 55 atikhatsata ngekutsi umntfwana wakhe utawukhula njani, utawudlani futsi utawugcokani. Batali banyalo batihlupha kakhulu ngemfundvo yebantfwana babo. Loyo naloyo mtali ufisa kubona umntfwana wakhe asezingeni lelihle emphakatsini. Umtali usebentela likusasa lemntfwana wakhe. [Itsetfwe ephephandzabeni, Lilanga laseNatali lamhla ti-23 iNhlaba, Likhasi 30, 2013] 1.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala lamagama ngetinombolo 'lishumi nesiphohlongo'. A 16 B 19 C 14 D 18 (1) 1.1.2 Nika ligama lendzawo leyavakashelwa nguThandi nemndeni wakhe. (1) 1.1.3 Kuletheksthi khipha sizatfu lesenta umntfwana etayele kakhulu ineni kwengca make wakhe. (1) 1.1.4 Yini leyentiwa nguPhindile nababuya kumaholide leyavisa make wakhe buhlungu? (1) 1.1.5 Ngumuphi umehluko longawusho phakatsi kwaleneni namake waPhindile? (2) 1.1.6 Chaza kutsi umtali angamfundzisa njani umntfwana kutsi angancishani. Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) 1.1.7 Kuletheksthi khipha TIMBILI tindlela letetayelwa ngumntfwana kuloyo lohlala naye. (2) 1.1.8 Ucabanga kutsi kufanele yini kutsi umtali aphatseke kabi uma umntfwana atsandza ineni kudlula yena? (2) 1.1.9 Kubalulekile yini kutsi kube nabodokotela lababochwepheshe bebantfwana? Chaza. (2) 1.1.10 Ucabanga kutsi kuba yini umphumela wemntfwana lokhuliswa ngelutsandvo nekunakekelwa? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2017 NSC 1.1.11 Kuliciniso nobe kungumbono kutsi onkhe emaneni abaphatsa kahle bantfwana? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.12 Ngekubona kwakho kufanele yini kutsi kube bomake kuphela labanika bantfwana lutsandvo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.13 Tento taPhindile tiveta leneni ingumuntfu lonjani? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) 1.1.14 Ngabe Thandi usitakele yini ngekuyobonana nemngani wakhe longudokotela? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2 Fundzisisa lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B [Itsetfwe ephephabhukwini, i-Drama, lamhla ti-15, Inyoni 2016] 1.2.1 Khetsa imphendvulo yakho. Buso balaba labavetwe kulesibonwa bukhombani? A Kutfukutsela B Kujabula C Kulibala D Kuhlakanipha (1) 1.2.2 Yini lekhomba kutsi lomake uyabatsandza bantfwabakhe? (1) 1.2.3 Ngutiphi tintfo letingentiwa batali ebantfwaneni babo kute bahlale bajabulile? Nika KUBILI kwako. (2) 1.2.4 Ngekubona kwakho kubalulekile yini kutsi batali bacocisane nebantfwababo? (2) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2017 NSC SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Fundza letheksthi bese ubhala tintfo letisikhombisa letimayelana nemacebo lamahle emphilweni. TICONDZISO 1. Bhala emaphuzu LASIKHOMBISA ngemisho legcwele ngemagama LANGENGCI kula-60. 2. Imisho yakho ayibe netinombolo kusuka ku-1 kuya ku-7. 3. Bhala liphuzu LINYE emshweni ngamunye. 4. Sebentisa emagama AKHO. 5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto uwafake kubakaki. ITHEKSTHI C KWENTA EMACEBO LAMAHLE EMPHILWENI Licebo, umcabango nobe luhlelo lolufika engcondvweni yemuntfu emva kwekuhlala acabange lokutsite. Malanga onkhe kunyenti lokufika kwedlulele etingcondvweni tebantfu. Lokunye kusuke kungasho lutfo kodvwa lokunye kunemandla ekugucula timphilo tetfu. Kufundza emabhuku kulicebo lelihle nalelibalulekile lelitawukwenta utati kutsi ubhekephi emphilweni. Lwati lolunyenti lwetemabhizinisi, imibono yesakhiwo lesihle, tifundvo tebunjiniyela kutfolakala ngekufundza emabhuku. Kulapho utitsatsela tincumo letitakuyisa emphumelelweni. Emacebo lamahle achamuka ngekuba nelwati. Kufundza kuba nesifuba kuyintfo lenhle kakhulu. Imicondvo yetfu ivame kudideka utfole sibamba singati kutsi ngusiphi sincumo lokufanele sisitsatse. Kuye kube kuhle kutsi nangabe umuntfu akutjela indzaba lesesifubeni sakhe bese uyayigcina ungayedluliseli kulabanye bantfu nobe bangani bakho. Kuyasita kutsi utfole indzawo lethulile kuze ukwati kucabanga kahle. Konkhe lokufika nobe lokugcine emcondvweni wakho ngaleso sikhatsi uyakwati kukubambisisa. Kuhlala ulungele kubukana nanobe ngusiphi simo lohlangabetana naso. Onkhe emacebo lafika engcondvweni yakho wacubungule kahle, emacebo lamahle longawasebentisa avame kufika uhleti nobe usesimeni lapho ungakalindzeli lutfo khona. Labanye baye batsi lapho sebabukene netimo letimatima bese bayehluleka kumelana nato bacolele kuhamba benta tintfo letingakafaneli. Loko kugcine sekubafaka ejele. Uma ungumuntfu jabulela kwehluka kwakho kulabanye bantfu. Kwenta longasiko kuze wamukeleke ebantfwini akukalungi. Ungatayeli kutibeka licala ngekwehluka kwakho. Imphumelelo itfolakala etintfweni takho letikwenta wehluke. Gcila kuloku lokutsandzako ngenhlitiyo yakho yonkhe. Buka kutsi yini lena longayenta utsatse emahora lamanyenti kepha ungadzinwa. Ngumuphi umsebenti longachubeka nekuwenta ngisho nobe sebayekelile labanye. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2017 NSC Nakekela loku lokutsandzako ngenhlitiyo yakho yonkhe. Loku kubalulekile ngobe uma ungakwenti kutawuphela lutsandvo Ngaso sonkhe sikhatsi kuhle kutsatsa emashansi ngemphilo yakho. Ngembi kwekutsi uhlaliseke lapho uhleti khona, khumbula kutsi uma ungawatsatsi emashansi utinciphisela ematfuba emphumelelo. Hlala wati kutsi indlela leya emphumelelweni ifuna kutsi ubeketele. Uma ungabuka bantfu labavula emabhizinisi lamanyenti batsatsa iminyaka lengetulu kwalemibili libhizinisi lingakasimi. Kubeketela kukuletsela lokuhle. [Itsetfwe ephephandzabeni, Ilanga lamhla ti-15 Inyoni, Likhasi 12, 2015] SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/Lweti 2017 NSC SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3: SIKHANGISI Fundza lesikhangisi lesingentasi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D AWUKHONI KUCABANGA NEKUCABANGISISA TSENGA I-XCEL BRAINPOWER UFUNDZE KANCONO!!!  Yenta ukhumbule konkhe lokufundzile.  Yenta kuse nge engcondvweni.  Ingeta umfutfo wekufundza.  Inciphisa kudzinwa, ibuyise umcondvo.  Ingasetjentiswa kwelapha iyodvwa kantsi futsi ingahlanganiswa naleminye imitsi yabodokotela.  Yi-Xcel brainpower kuphela lengakuncedza etifundvweni takho.  I-Xcel brainpower iyatfolakala kuwo onkhe emakhemisi elive jikelele, ingemaphilisi nesirapu. [Itsetfwe ephephabhukwini, iBona yamhla ti-20, Inyoni 2016] 3.1 Bhala sihloko longakhangisa ngaso i-Xcel brainpower. (1) 3.2 Kulomusho longentasi dvwebela lokusentakutsi. Bhala imphendvulo kuphela. Yenta kuse nge engcondvweni. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 9 DBE/Lweti 2017 NSC 3.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Shano kutsi lenkhulumo ledvwetjelwe kulomusho longentasi isho kutsini. Inciphisa kudzinwa, ibuyise umcondvo: A Kucabanga ufundze B Kucabanga uphile C Kucabanga ujule D Kucabanga ulale (1) 3.4 Bhala inkhulumo lekhombisa kutsi loku lokukhangiswako kukunika emandla kulesikhangisi lesingenhla. (1) 3.5 Uyavuma yini kutsi yi-Xcel brainpower kuphela lengakuncedza etifundvweni takho? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.6 Bhala KUBILI lokukulesikhangisi longakutsengisela batsengi. (2) 3.7 Lokhangisako usebentise liphi lisu lelingenta batsengi labakhashane batsenge lomkhicito wakhe? (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 10 DBE/Lweti 2017 NSC UMBUTO 4: IKHATHUNI Fundza lekhathuni bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E 1. Sidziniwe ngulamabhasi akho lafikisa bantfwabetfu 2. Ngiyetsemba uyativela 3. Madvodza ngiyasihlonipha ledi esikolweni. Uyangiva mnumzane. Nami ungibona sikhalo senu. Ngitawubita na? Sikunike tinyanga nje ngishiye lihhovisi umhlangano webashayeli. letimbili solo ngitewukhulumana Ngitawunatisa ngelucingo akunamphendvulo. nendzaba yinye. ngaJuni. 4. Mine ngiyintsatseli levela enasipoti, lelengikuvako kuliciniso na? Impela ngibona konkhe akutsatsa kancane. [Itsetfwe ephephabhukwini, i-Drum, lamhla ti-24, Mabasa 2013] 4.1 Bhala umusho lokhombisa kucasuka kulekhathuni lengenhla. (1) 4.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Shano kutsi lenkhulumo ledvwetjelwe enkhulumeni 2 isho kutsini? A Kunukana B Kulitjatwa C Kulekelelana D Kutfwalisana (1) 4.3 Bhala sifinyeto saleligama lelidvwetjelwe kulomusho longentasi. Ngiyatsemba uyativela Mnumzane. (1) 4.4 Lungisa ligama lelipeleke kabi kulomusho longentasi. Mine ngiyintsatseli levela enasipoti. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 11 DBE/Lweti 2017 NSC 4.5 Tsatsa sabito kulomusho longentasi usisebentise emshweni lotakhele wona. Impela ngibona konkhe akutsatsa kancane. (2) 4.6 Bhala lomusho longentasi uphikise leligama lelidvwetjelwe. Madvodza ngiyasihlonipha sikhalo senu. (2) 4.7 Tsatsa ligama lelingena ngaphasi kwalelidvwetjelwe kulomusho longentasi utakhele ngalo umusho wakho. Sikunike tinyanga letimbili solo akunamphendvulo. (2) [10] UMBUTO 5: IPHROZI 5.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F TIFO TEMATSAMBO NGEKUHLUKANA KWATO Tifo tematsambo tibanga butsakatsaka bematsambo lokuholela ekutseni asheshe aphuke. Bantu baye babukane nesimo sekulimala kwematsambo. Lena yinkinga lencane lebangwa kushoda kwe-vithamini D lesita kucinisa wona ematsambo. Inkinga yesibili ibangwa ligciwane lelichamuka esilondzeni lesimila enyameni lengetulu kwelitsambo njengesilondza sashukela. Labanye baye bahlaselwe ngumdlavuta welitsambo. Umdlavuta utinhlobo letimbili ukhona lochamuka kulo litsambo nobe kube ngumdlavuta lochamuka kulelinye lilunga lemtimba, uhambe kancane uyofika khona etsanjeni. Tinyenti-ke tifo letibanga kulimala kwematsambo. Uma unetinkinga tematsambo kubuhlungu kukhuphuka titepisi. Nakufanele usukume uyadzinwa imisipha iyacina. Uva umtimba ubanjwe tinhlungu. Labo labanematsambo labutsakatsaka kumele babonane nadokotela. Batawubalaphela esibhedlela. Bayalapha nobe sebadziniwe. 'Bantfwana ninakekele kahle ematsambo enu,' kwasho Nkhosatana Dlamini. [Itsetfwe ephephandzabeni Isolezwe lamhla ti-10, Likhasi, 14 Kholwane 2016] 5.1.1 Lungisa ligama lelidvwetjelwe kulomusho longentasi lamukeleke eSiswatini. Bantu baye babukene nesimo sekulimala kwematsambo. (1) 5.1.2 Sinongo sini senkhulumo lesidvwetjelwe kulomusho longentasi? Umtimba ubanjwe tinhlungu. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 12 DBE/Lweti 2017 NSC 5.1.3 Khokha siphawulo kulomusho longentasi. Lena yinkinga lencane lebangwa kushoda kwe-vithamini D. (1) 5.1.4 Cala lomusho longentasi ngekutsi: Cha … Tinyenti-ke tifo letibanga kulimala kwematsambo. (1) 5.1.5 Shano kutsi lamagama ladvwetjelwe kulemisho asebente njani. (a) Umdlavuta ukabili ukhona lochamuka kulo litsambo. (1) (b) Bodokotela banakekela bantfu labagulako. (1) 5.1.6 Shano kutsi lamagama ladvwetjelwe kulemisho lengentasi aletsa muphi umcondvo. Sibonelo: Thishela ufundzela bantfwana libhuku. Imphendvulo: kwentela. (a) Batawubalaphela esibhedlela. (1) (b) Bayalapha nobe sebadziniwe. (1) 5.1.7 Bhala lomusho lengentasi ngekusebentisa sihlanganiso lesifanele. (Kepha/Futsi) Kubuhlungu kukhuphuka titepisi. Nakufanele usukume uyadzinwa. (2) 5.1.8 Kulomusho longentasi tsatsa sabito sekukhomba wakhe ngaso umusho. Labo labanematsambo labutsakatsaka kumele babonane nadokotela. (2) 5.1.9 Cala lomusho lolandzelako ngekutsi: Nkhosatana Dlamini watsi … 'Ninakekele kahle ematsambo enu,' kwasho Nkhosatana Dlamini. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 13 DBE/Lweti 2017 NSC 5.2 SITFOMBE Fundza lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI G IFREYIMI 1 Yena singamnaki, ngiyindvodza lecinile. Sengijake lusuku lwemdlalo. Hheyi! Solly naJuke anilali niphupha ibhola busuku nemini. Ngivumelana nawe Juke. IFREYIMI 2 Ngifundzise nami kudlala ibhola. Kulomnyaka lophelile ngaluza imali. Bafundzi labadlalako bawina bonkhe. Wendy, ngifundzisa Solly tindlela tekudlala. Kutsintsa ibhola ngesandla nobe umkhono akufuneki. Kudlala ukhuluma enkhundleni kubi. [Itsetfwe ku-www.movemag.co.za, Inyoni 12, 2016, Likhasi 64] 5.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Nguwuphi umcondvo lovetwe ngulamagama ladvwetjelwe efreyimini 1? A Kuhlobanisa B Kuyamanisa C Kuhlanganisa D Kucatsanisa (1) 5.2.2 Khokha ubhale sabito selucobo lesisetjentiswe efreyimini 1. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 14 DBE/Lweti 2017 NSC 5.2.3 Khipha ubhale umusho lokhomba sandziso sesikhatsi lotfolakala efreyimini 2. (1) 5.2.4 Bhala ligama lelikhomba sibaluli kulomusho longentasi. Bafundzi labadlalako bawina bonkhe. (1) 5.2.5 Shano kutsi lemisho lelandzelako ikutiphi tindlela tesento. (a) Kutsintsa ibhola ngesandla nobe umkhono akufuneki. (1) (b) Kudlala ukhuluma enkhundleni kubi. (1) [20] SAMBA SESIGABA C: 40 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all