You're offline
Skip to content
Question paper

Siswati FAL P2 Nov 2025 MG

Subject: Siswati FalGrade 12202512 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2025 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 70 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-12. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka • Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso SIGABA. • Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa. • Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele ticondziso tekumaka. • Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki. • Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele acaphune akangajeziswa. • Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. • Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA A: INOVELI UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 1.1.1 A/Sakudzala. (1) 1.1.2 Kufika kwaboTsandzile naFile batomatisa ngeliphupho leyise abatfuma kutsi bamtjele kutsi akeme sibindzi. (2) 1.1.3 Kubangelwa kutsi banakaboMswati bafuna kumsusa esihlalweni sakhe sebukhosi. (2) 1.1.4 Kucina lidvolo kuba nemdlandla wekumelana nesimo lesimatima, Mswati waba nemdlandla nesibindzi sekucina esikhundleni sakhe sebukhosi. (2) 1.1.5 Kundiza kwemalulwane agcwale umkhatsi lilanga lingakashoni/ kubonakala kwesikhova sindiza ngekwenjikalanga sikhala. (2) 1.1.6 Ludvweshu lwangaphandle ngobe kuyavela kutsi simo besishubile lendzaba ize ingenelwa nangumake waMswati. (2) 1.1.7 Lichinga lekutsi kuncono babeke Mswati licala khona sive sitomsola bese uyehliswa esikhundleni sebukhosi ngobe bangasametsembi. (2) 1.1.8 Buhle baloku lokwenteka kulendzaba kutsi sikhundla sitsetfwe ngumuntfu lofanele lobukhosi, lokutawenta sive sinakekeleke kantsi bubi kutsi bantfu labanyenti balahlekelwa timphilo tabo ngenca yekulwela sikhundla sebukhosi. Loku kuyafana naloku lokwenteka kulesikhatsi lesiphila kuso ngobe nakukhetfwa umuntfu locotfo bantfu bayanakekelwa sive sitfutfuke kantsi nakukhetfwe umuntfu longenalutsandvo lwebantfu sive asinakekelwa bese kuba nemibhikisho kugcine kushone bantfu labanyenti. (2) 1.1.9 Kulwa kwebantfu bemndeni kuletsa kufa kwebantfu labanyenti njengobe kwenteka kulenoveli, imindeni leminyenti yalahlekelwa ngemalunga ayo, balahlekelwa nayimiti yabo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) NA 1.2 1.2.1 Kufuna kubona kutsi nembala Mswati utabahlasela ababulale yini banakabo. (2) 1.2.2 'Umbono wami utsi, akubhidlitwe lesisekelo kucala embikwekubhidlita luphahla.' (2) 1.2.3 Lesincumo siveta simo sekungasakhoni kubeketelela kudzelelwa banakabo, bekafuna kubatfola bangakalindzeli khona atobahlula. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka 1.2.4 Tikhuba wajatjuliswa kutsi utawuzuza sikhundla lesiphakeme nakangayincoba lemphi/utawetsenjwa emsebentini lanikwe wona/ utawuba sedvute nenkhosi/utawuhlonishwa. (Kubili kwaloku.) (2) 1.2.5 Lamavi achaza kutsi yintfo lekumatima kutsi yenteke leyo labakhuluma ngayo. (2) 1.2.6 Bekutawenta Somcuba angabi nemandla ekulwa ngobe bekasime ngaMtjekeni bese kuba malula kutsi emabutfo aMswati amncobe. (2) 1.2.7 Bengingahlasela bonkhe labalwa nami ngobe ngingafuni kudzeleleka. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 1.2.8 Lenkhulumo isibikela ngengoti letawuvelela Somcuba nebanakabo labalwa naMswati. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 1.2.9 Loku lokwenteka esiphetfweni salendzaba kuyahambisana nesihloko sayo ngobe sihloko sitsi ‘Kwasha Tikhotsa’ kantsi esiphetfweni emabutfo aMswati ashisa tiganga tebantfu lebebahlaselwa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) [35] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane 2.1 2.1.1 D/Yekucala. (1) 2.1.2 Kufuna kubona kutsi boMshumayeli batawubacolela yini boFiga nasekudlule lesikhatsi sekufikiswa kwabo ngalendlela kulesikolo ngobe labanye bantfu bangafuna kutiphindziselela. (2) 2.1.3 Wafakwa ewudilobhini kwatsiwa akamemetele umdlalo webhola longekho/watfunywa sinkhwa nemashibisi ngemali lencane/ kutsiwe akabuye nentjintji/watsenjiswa nekuhamba akhala nakatsi imali yincane. (Kubili kwaloku.) (2) 2.1.4 Kubafundzisa kuhlonipha bafundzi lababakhandze kulesikolo nekukhona kutimela njengobe basebangeni lekukhula. (2) 2.1.5 Sigameko sekulunywa kabuhlungu kwemngani wabo alunywa nguMshumayeli abe angumsila kulesikolo. (2) 2.1.6 Akuzange kulivimba ngobe wachubeka wafundza wacedza. (2) 2.1.7 Ngulesekuluma lelijaha lebelingumngani webafundzi labadzala lebebabajuba imisila angesabi kutsi bangamjezisa. (2) 2.1.8 Bangayekela sikolo bahambe babe tigebengu/bangadla tidzakamiva bafuna kukhohlwa ngebulukhuni betimphilo tabo/ bangashaya lababahlukumetako babalimate/bangagcina nabo bahlukumeta labanye kamatima/bangaba nenzondo nelunya/ bangatibulala. (Kubili kwaloku.) (2) 2.1.9 Lesitatimende siliciniso ngobe imphilo yaMshumayeli beyimatima kusukela ekucaleni kwayo nakalahlwa ngunina kepha siphetfo sakhe saba ngulesihle ngobe imphilo yamfundzisa kutimela nekulwela intfo layifunako, wagcina aphumelele, afundzile, aphila kamnandzi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) NA 2.2 2.2.1 Kungobe mkhulu waMshumayeli watsatsela lelinye likhehla intfombi basakhula kungako atsi usilomo. (2) 2.2.2 Sikhomba lutsandvo/umusa/sihawu ngobe lelikhehla lanika Mshumayeli ludziwo lwemcombotsi kutsi anatse ehlise kudzinwa. (2) 2.2.3 Watsi nku nku wase uyaphumula udvonsa umoya/Waphindze futsi wacamela eludziweni wabeka phasi sekusele sikhobosi/ walwemukela wanatsa. (Kubili kwaloku.) (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka 2.2.4 Bekadziniwe aphetfwe nayindlala kungako wangena kaMaseko wacela kudla. (2) 2.2.5 Kuchaza kutsi Vamile bekayintfombi lenhle kakhulu bekatsi emajaha nakambuka ashaywe luvalo. (2) 2.2.6 Maseko uvetwe njengemuntfu lonebuntfu lolungile nalophanako/lonesihawu/lonemusa ngobe wabona kutsi Mshumayeli ulambile, wasukuma wabita bantfwana kutsi bamnike kudla adle. (2) 2.2.7 Uhambisana nayo kakhulu ngobe wabeketelela kulahlwa ngunina/kukhula aluphuya nekuhlukunyetwa ngumalume wakhe Mabhunu. (2) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 2.2.8 Lenkhulumo iliciniso ngobe encwadzini sivetelwe Mshumayeli angenabo batali kepha watsatsa imphilo yakhe wayibeka etandleni takhe, wangatinaki tinkinga lanato, kwaba nguye lophucula likhaya lakubo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 2.2.9 Imphilo yaMshumayeli ifundzisa lusha lwanamuhla kutsi imphilo idzinga kutsi umuntfu atimisele angafuni kutfola tintfo nje mahhala ngobe naye bekatimisela ngako konkhe lebekakwenta angesabi nekucela lusito nakunesidzingo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa 3.1 3.1.1 B/Kuyacatjanwa. (1) 3.1.2 Badlali batsatfu kuphela/kuyakhulunywa/umnyakato awusimkhulu/ lokwentekako kwenteka ndzawo yinye. (Kubili kwaloku.) (2) 3.1.3 Umuntfukatana ngumuntfu longatalwa ebukhosini longenayo nakancane ingati yebukhosi. (2) 3.1.4 Ngulena letsi, 'seluphelile yini lubumba' nakatjelwa kutsi sewubulele ludziwo. (2) 3.1.5 Kungobe bekunguye lebekakhetsiwe kutsi utawuba yiNdlovukati yesive seBatfwa ashade nalotawutsatsa bukhosi. (2) 3.1.6 Sento saNdvukutemphi sikhomba buhonga nelunya lwekuticabangela yena yedvwa ngobe angeke ucitse ingati yakho kute wena utsatse konkhe. (2) 3.1.7 Kufa kweludziwo bekubika konakala kwetintfo nesinyama lesitawuvela emphilweni yaNdvukutemphi, lokwenta wabulawa ngembi kwekutsatsa bukhosi. (2) 3.1.8 NguVusematfwa ngobe unina wakhe utalwa ebukhosini futsi unenhlitiyo lenhle. Sive siyamtsandza, kantsi Ndvukutemphi yena akanandzaba nalomunye umuntfu unenhlitiyo lembi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 3.1.9 Umbhali walomdlalo ucwayisa tetsamelilwati ngekufuna tikhundla ngenkhani njengobe sibona Ndvukutemphi alwela lekangakanikwa kona wagcine alahlekelwe yimphilo yakhe. (2) NA 3.2 3.2.1 Batfuswa kubona Tsembative lofana kakhulu naVusematfwa kwabadida kutsi bayitsini lentfo labayibonako ngobe bati kutsi Vusematfwa uvalelwe. (2) 3.2.2 Babukene nenkinga yekutsi sikhatsi sekubekwa kwenkhosi siyasondzela kepha solo Vusematfwa akabonakali. (2) 3.2.3 Luphawu lwekukhomba inhlonipho ngobe bekacabanga kutsi Tsembative nguVusematfwa lizinyane lenkhosi yesive seBatfwa. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka 3.2.4 Cabangani njengemadvodza, uma ninekungidzinga, ngingewenu! Singahamba khona nyalo siyomfuna, ungesabi ngoba nami ngilijaha lembutfo lapho ngivela khona! (2) 3.2.5 Bebangafuni kulahlekelwa tikhundla njengetindvuna tenkhosi njengobe bebamati kutsi utabasusa ngobe angafuni kuphikiswa. (2) 3.2.6 Ingcikitsi yembango webukhosi ngobe kukhulunywa ngekwenta imitamo yekuvimba Ndvukutemphi kutsi abekwe esihlalweni lesingasiso sakhe. (2) 3.2.7 Inhloso bekukuvikela sihlalo sebukhosi kutsi singatsatfwa ngumuntfu longakakhetfwa ngulabaphasi njengobe sibona (2) Vusematfwa atfunjiwe. 3.2.8 Lisu lekutsi kubekwe Tsembative esikhundleni saVusematfwa njengobe bebafana futsi balingana nangekwemtimba. (2) 3.2.9 Umetse kahle ngoba Tsembative bekatsenjiwe esiveni semaLima lekabuya kuso wafika naseveni leBatfwa batsembela kuye kutsi asindzise sikhundla sebukhosi beBatfwa ngalesikhatsi Vusematfwa atfunjiwe. Ngaloko totimbili letive tikhomba kwetsembela kuye. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane 4.1 'LUPHAWU' – JJ Ncongwane 4.1.1 A/Ekhumbini. (1) 4.1.2 Lenkhulumo iveta kutsi kuyaliwa akuvanwa kulabantfu labagibele lekhumbi. (2) 4.1.3 NguPansula ngobe ubukene nenkinga yekubhenywa kweligwayi ekhumbini yakhe. (2) 4.1.4 Labalingisi benta ingafaneleki kuba yindzaba lemfishane ngoba bayengca enanini lelilindzelekile lebalingisi labasihlanu. (2) 4.1.5 Pansula wehlisa lamajaha evenini lebekatigibelele kuyo wawagibelisa kulekhumbi yakhe ngenkhani. (2) 4.1.6 Ludvweshu lwangaphandle ngobe lamadvodza lasikhombisa akhombisa kulwa naPansula longumshayeli wekhumbi. (2) 4.1.7 Lesento saPansula asisikahle ngobe lesibhamu besingadubula kulimale bantfu labangenacala labagibele kulekhumbi. (2) 4.1.8 Inemlayeto lotsi, kubalulekile kuhlonipha tincumo talabanye bantfu ungasebentisi ludlame kubo ngobe utawulimala. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 4.1.9 Lesihloko siyahambisana naloko lokwenteka esiphetfweni salendzatjana ngobe Pansula bamjuba indlebe yinye bamsika netimphumulo, lokwaba luphawu labekwa lona ngulamadvodza. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) NA 4.2 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane 4.2.1 Isivetela kutsi Zulu ungumuntfu lomhloniphako umkakhe futsi longenalo ludlame ngobe umphendvula ngemoya lophasi nobe ati kutsi ucambe emanga. (2) 4.2.2 Kungoba bekacabanga kutsi utawufika esibhedlela amtfole umkakhe njengobe bekangekho ekhaya atsite uya emsebentini. (2) 4.2.3 Kungobe bekatfukile acabanga kutsi Zulu sewutfolile kutsi bekahambe naSam futsi utamenta kabi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka 4.2.4 Unebudlelwano nalenye indvodza kantsi ushadile/Ucamba emanga utsi uya emsebentini kantsi utiyela etindzaweni takhe/unika umyeni wakhe umntfwana lekangasuye wakhe. (Kubili kwaloku.) (2) 4.2.5 Kumveta angumuntfu longakutsandzi kukhuluma nalobeketelako ngobe angafuni kucabana nemkakhe. (2) 4.2.6 Ngiyavumelana nalombono ngobe esibhedlela kusetjentwa nasebusuku ngiko kwaba lula kucamba emanga atsi uya emsebentini kantsi uhamba naSam. Labangavumelani nawo batawutsi Jeaneth bekatawuvele acambe lamanye emanga nobe ngabe bekasebenta kuphi ngobe bekangumuntfu longaketsembeki. (2) 4.2.7 Umbhali walendzatjana bekafuna kusivetela kutsi kungatsembeki akuphumelelisani njengobe sibona Jeaneth abanjwa ngumyeni wakhe ngekungetsembeki. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 4.2.8 Labavelana naZulu batawutsi: Bamvela ngekuba nelishwa lekushada umfati longaketsembeki kantsi ulungile futsi uyakholwa. Labavelana naJeaneth batawutsi: Bamvela ngekutsi atfolakale kutsi ucambe emanga kepha indvodza yakhe ingambuti lutfo kute akhone kucolisa. (2) 4.2.9 Sifundvo sekutsi singabocamba emanga ngobe ekugcineni liciniso liyavela, emanga netindlela letimbi taJeaneth tavela ekugcineni. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane 5.1 'LAMANTI' – SL Sigudla 5.1.1 Madzala lamanti mnaketfu. (1) 5.1.2 Unesidvonsamoya ngobe kusetjentiswe luphawu lwesiphumuti (,) emkhatsini walomugca kukhomba kuphumula. (2) 5.1.3 Imvumelwanosigcino leyecako ngobe letinhlavu tekugcina talamagama kulemigca lengalandzelani tiyafana. (2) 5.1.4 Sifanangwaca, ngobe onkhe lamagama lakulomugca acala ngangwaca lofanako 'L-'. (2) 5.1.5 Luchumanomkhatsini ngobe kunemagama lafanako emkhatsini kwalemigca yalendzima. (2) 5.1.6 Imitfombo yalawa manti Iyawukusha ngato tekugcina. (Umugca 35 newe-36) (2) 5.1.7 Sonkondlo ucondze kusitjela kutsi umuntfu lonatse tjwala uvukwa yinkhani, alwe nabo bonkhe bantfu. (2) 5.1.8 Lenkondlo ikhuluma ngetjwala ngobe ngibo lewutsi ungabunatsa bukudzakwe, bukwente umuntfu longasabi lutfo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 5.1.9 Sonkondlo wetfula secwayiso sekutsi tjwala buyayibulala ingcondvo/likusasa lemuntfu/bulimata imitsambo/ulahlekelwa ngunembeza yingako-ke, kufanele bantfu bayekele kunatsa tjwala kute baphile imphilo lencono bakhone nekuhlonipha labanye bantfu ngaso sonkhe sikhatsi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) NA 5.2 'MTFOMBO WELWATI' – SL Sigudla 5.2.1 B/Ilirikhi. (1) 5.2.2 Luchumanosigcino ngobe lamagama lacindzetelwe ekugcineni kwalemigca yomibili ayefana. (2) 5.2.3 Kunatse labakhulu nalabancane. (2) 5.2.4 Kungobe letinhlavu letisekucaleni kwalamagama tiyafana kantsi lamagama wona awafani. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka 5.2.5 Indzima yesitsatfu inemigca lemine lelinganako, yonkhe lemigca lekulendzima inemagama lamatsatfu. (2) 5.2.6 Imphindza ngobe kuphindvwe ligama lelitsi, 'sive' emgceni munye. (2) 5.2.7 Ingcikitsi yalenkondlo yimfundvo ngobe lenkondlo ikhuluma ngendzawo lapho bantfu batfola khona lwati. (2) 5.2.8 Sonkondlo ubhale lenkondlo asesimeni sekudvumisa, udvumisa buhle bemfundvo nekutsi ayichubeke njalo ikhule kute bantfu bonkhe bafundze. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 5.2.9 Sihloko salenkondlo sicambeke kahle ngobe imfundvo ingumtfombo welwati, ngaphandle kwayo imphilo angeke ichubekele phambili. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Siswati Fal

Explore more published documents in this catalogue.

View all