Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2021 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 12202112 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2021, 12 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2021

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2021 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 70 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-12. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka TICONDZISO TEKUMAKA  Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso SIGABA.  Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa.  Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele ticondziso tekumaka.  Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki.  Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele acaphune akangajeziswa.  Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.  Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA A: INOVELI UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 1.1.1 Ludvweshu lwangaphandle. (1) 1.1.2 D/Kuwacecesha. (1) 1.1.3 Amveta angumuntfu lohloniphako, lowenta loko latjelwa kona. (1) 1.1.4 Khubalo bekayinyanga asebenta kucinisa emabutfo asebukhosini nawatawuya emphini. (1) 1.1.5 Bahlalisene ngekuthula/babambisene/bayevana. (2) 1.1.6 Lamavi bekasibiketelo semphi leyayitawuba khona lapho Mswati nemabutfo akhe bahlasela titsa takhe batibhubhisa tonkhe. (2) 1.1.7 Bekungasiyo inhloso yakhe, Mswati wetama konkhe lokusemandleni akhe kwekutsi akhulumisane nebanakabo kepha bona bangafuni ngobe bafuna kuphatse bona. (2) 1.1.8 Ngulesekutsi tindvuna takhe betimlalela kantsi bomnakabo bebamlwisa bafuna kumbulala batsatse bukhosi. (2) 1.1.9 Teluleko taTsandzile tamsita kutsi akhone kumelana netive letisedvute nakhashane letilwa naye, wabuye wakhona kuvikela sikhundla sakhe sebukhosi kutsi singatsatfwa banakabo. (2) 1.1.10 Kuliciniso ngobe eveni lesiphila kulo bantfu bayalwa balwele tikhundla, siyatfola netive tangaphandle setingenela ngobe tifuna kuhlala kuleli ngalokungekho emtsetfweni. (Timphendvulo titawehluka) (2) 1.1.11 Loku lokushiwo endzimeni yekugcina yalesicashunwa kuyefana naloko lokwenteka esiphetfweni sendzaba ngobe vele imphi yaphakwa kwahlaselwa tonkhe titsa taMswati tabhujiswa, kwashiswa nemasimu ato. (2) 1.2 1.2.1 C/Titsa tinyenti kakhulu. (1) 1.2.2 Imveta asesimeni sekukhatsateka. (1) 1.2.3 Nabo bebalwa njengobe nalaba balwa. (1) 1.2.4 Mswati bekabukene nenkinga yekubangiswa sikhundla sakhe, abangiswa titsa bekanato kungakapheli nesikhatsi lesidze ayinkhosi. (Timphendvulo titawehluka) (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka 1.2.5 Bekahlose kubatjela kutsi Somcuba unemanga ngaloko lakushoko ngobe naye bekangafuni Mswati abuse, bekafuna kutsi atsalalise nje bese bayagadla uyehlulwa. (Timphendvulo titawehluka) (2) 1.2.6 Lesicashunwa siyayitfutfukisa ingcikitsi yalenoveli yembango webukhosi ngobe siveta kutsi kuyaliwa kumelwe kuphakwe imphi yekuvimbela kuhlaselwa kwebukhosi. (2) 1.2.7 Ngiyavuma ngobe bekangesabi nakehlaselwa kepha bekasukuma alekelelane netindvuna takhe alwe kuvikela sive sakhe. (2) 1.2.8 Inkholo bekakholelwa kuyo Mswati yemadloti/ labaphasi ngobe bekunenyanga lenguTikhuba esigodlweni lelapha emabutfo netindvuna takhona. (2) 1.2.9 Umehluko ngulokutsi babe waMswati bekabusa ngekuthula kepha Mswati yena ubusa ngekulwa nekuhlasela. (2) 1.2.10 Lenkhulumo iliciniso ngobe ichaza kutsi tindzaba temndeni tigcina tisala ngawe, naSidvwala watitfola sekasenkingeni yekuhlaselwa ngekungenela tindzaba tasebukhosini angasiye wakhona. (2) [35] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane 2.1 2.1.1 NguMshumayeli. (1) 2.1.2 B/Seyaba lukhuni. (1) 2.1.3 Kutsi lendzawo kusemakhaya ngobe kusaluswa. (1) 2.1.4 Ludvweshu lwangaphandle ngobe vele Mshumayeli namalume wakhe bebangevani bebahlala bacabana njalo. (2) 2.1.5 Mabhunu uvetwe njengemlingisi lonenhlitiyo lembi, longenandzaba nalabanye bantfu. (2) 2.1.6 Ngulesigameko sekutsi amjube umsila ngekutsi ashayise Mshumayeli lichudze kepha uyintfombatane, loko kwenta kutsi ahlekwe nguwo wonkhe umuntfu. (2) 2.1.7 Siveta luhlangotsi lwekutsi bekahlupheka, aphila kabuhlungu angenayo imali yekutsenga tinsita netimphahla tesikolo. (2) 2.1.8 Mdlalose ubaluleke ngobe bekadlala indzima yekuba ngumtali kuMshumayeli loko kwamenta kutsi ayekele kuganga, abe ngumntfwana lotitfobile, afundze acedze sikolo ngobe bekasatfola lutsandvo lwababe neteluleko kuMdlalose. (2) 2.1.9 Make wakhe wamlahla ngobe Lindiya/bafundzi bebahlekisa ngaye esikolweni/Bekabitwa ngemlungu wesiganga/umphakatsi bewuhlekisa ngaye. (Kubili kwaloku) (2) 2.1.10 Mshumayeli bekangenabo batali/wabeketelela kuhlukunyetwa ngumalume wakhe/wabeketela wafundza ekugcineni waphumelela waphila imphilo lemnandzi nalenetsetekile. (Kutsatfu kwaloku) (3) 2.2 2.2.1 D/Siphetfo. (1) 2.2.2 Umoya wenjabulo ngobe bajabulele kutsi Mshumayeli ubuyile esikolweni, sewucedzile kufundza. (2) 2.2.3 Kuhlatjwa kwembuti/kungena esibayeni abikele labaphasi/kuya edlizeni lamkhulu Gendinyoni ayombikela ngekubuya kwaMshumayeli. (Kubili kwaloku) (2) 2.2.4 Lenkhulumo ichaza kutsi Mshumayeli naKhanyisile bebasasebasha/basenemandla ekucala phasi imphilo bakhe likhaya, bashade, batale bantfwana. (2) 2.2.5 Tintfo tenteka kulesikhatsi sanyalo kuletheksthi ngobe Mshumayeli bamlandza esikhumulweni setindiza ngobe bekafundza phesheya. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka 2.2.6 Yebo bakhona bomake labafana namake waMshumayeli labashiya bantfwana basale bakhuliswe bogogo nabomkhulu/bakhona labafaka bantfwana emigcomeni yetibi. (2) 2.2.7 Emantfombatane afundza kwetsembeka emntfwini lotsandzana naye/kubeketela. (2) 2.2.8 Sincumo saMshumayeli simveta angumuntfu lotsandza indzawo yakubo, afisa kuyitfutfukisa/bekafuna kutoteka intfombi yase Afrika. (2) 2.2.9 Umbhali wedlulisa umlayeto lotsi simo lotalelwe kuso asikuvimbi kutsi uphumelele njengoba sibona Mshumayeli aphumelela emphilweni/ayikho intfo longeke waphumelela kuyo uma uyenta ngekutimisela. (Naleminye imibono yamukelekile) (2) SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa 3.1 3.1.1 Inkinga yekungabi nemandla kwaVusematfwa bate batfolwa nguQedizizwe. (1) 3.1.2 A/Abaphume ngekushesha. (1) 3.1.3 Ludvweshu lwangaphandle. (1) 3.1.4 Badlali batsatfu kuphela/Bayakhuluma/Sicashunwa senteka ndzawonye. (Kubili kwaloku) (2) 3.1.5 Ngulokutsi Tsembative bekafana kakhulu naVusematfwa lokwenta kubelukhuni kubahlukanisa. (2) 3.1.6 Kudvuma kwelitulu bekuluphawu lwemphi leyaba khona ngalesikhatsi Tsembative atama kuphephisa Vusematfwa kuQedizizwe/kufa kwaNdvukutemphi. (2) 3.1.7 Kufuna kubona kutsi Tsembative utawuphumelela yini kusindzisa Vusematfwa. (2) 3.1.8 Inemphumela lomubi ngobe Vusematfwa wacishe walahlekelwa bukhosi ngendzaba yekutsandza tjwala. (2) 3.1.9 Siyahambisana ngobe sitfola boVusematfwa naNdvukutemphi bayalwa babanga bukhosi, wagcina Ndvukutemphi afile. (2) 3.1.10 Yebo siyahambisana ngobe Khetsiwe watikhetsela kutsandzana naTsembative njengobe kulesikhatsi sanyalo umuntfu unelilungelo lekutikhetsela. (2) 3.2 3.2.1 Inkinga yekukhuleliswa nguNdvukutemphi abuye aphike umntfwana. (1) 3.2.2 Ufike nini wena lapha. (1) 3.2.3 D/Ucela kuhamba. (1) 3.2.4 Ngumdlalo loyimbangalusizi ngobe ekugcineni kufa Ndvukutemphi naQedizizwe. (2) 3.2.5 Kusitjela ngekutsi uyintfombatane lengatiphatsi kahle, lefuna kubamba lijaha ngemntfwana. (2) 3.2.6 Lenkhulumiswano iyawutfutfukisa ngoba bakhuluma ngekubulala Vusematfwa kute Ndvukutemphi atotfola sihlalo sebukhosi. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka 3.2.7 Akafaneli ngobe uyamphika lomntfwana utsi akasuye wakhe. (2) 3.2.8 Ngiyavuma ngobe watigcina ayintfombi wabuye wangavumi kuganiselwa ebukhosini, watikhetsela umuntfu lamtsandzako Tsembative wahamba naye. (2) 3.2.9 Bebatsembekile ngobe bebangafuni kutsi Vusematfwa alahlekelwe sikhundla sakhe kungako bacela Tsembative kutsi eme endzaweni yaVusematfwa ngelilanga lesibhimbi. (2) 3.2.10 Ngiyavuma ngobe Ndvukutemphi lobekalwela bukhosi wafa akazange abutfole/Imbiba yacolela Tsembative/yavuma nekutsi ahambe naKhetsiwe lobekakhetfwe kutsi utawuba yiNdlovukati yebukhosi beBatfwa. (Kubili kwaloku) (3) SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane 4.1 'LIZIZI' – JJ Ncongwane 4.1.1 B/Ngumuntfu lotsandza inyama. (1) 4.1.2 Sibhono bekatsengitsengisa ematfumbu. (1) 4.1.3 Sikhatsi sanyalo ngobe tinkhomo natitawuhlatjwa ticale tihlolwe bodokotela kutsi atinato tifo yini. (1) 4.1.4 Sizathu lesenta bahlindzi bakhonone ngulokutsi nakumbelwa letinkhomo bona abasenawo umsebenti labatawenta loko kusho kutsi angeke bahole. (2) 4.1.5 Ludvweshu lwangaphandle ngobe Madvodza netisebenti takhe abavisisani ngendzaba yekulahlwa kwetinkhomo. (2) 4.1.6 Madvodza bekanesimilo lesihle ngobe bekabakhatsalela bantfu angabuki imali lengeniswa nguletinkhomo kepha tinkhomo letinetifo bekatilahla avikela bantfu etifeni/bekashaya umtsetfo lotsi kute lovumelekile kutsi atfolakale aphuma nenyama lapha emsebentini. (2) 4.1.7 Bafundza kutsi kuntjontja akukalungi ngobe ngalelinye lilanga utawutfolakala usehlazweni njengaSibhono/ungalahlekelwa ngumsebenti. (2) 4.1.8 Besitamfaka ejele ngobe loku lakwentile bekukuntjontja. (2) 4.1.9 Sibhono bekangasitwa Litiko letemphilo ngekutsi limyise esibhedlela atfole kwelashwa. (2) 4.1.10 Iphetseke kahle ngobe kuyavela kucatululeka kwenkinga yekuntjontjwa kwematfumbu. Besingakalindzeli kutsi umlumbi ahleke nakuvela kutsi nguSibhono lontjontjako/siphetfo sisishiya nembuto lotsi Sibhono wabuyela yini emsebentini. (KUBILI kwaloku) (2) 4.2 'SULUMLOMO' – JJ Ncongwane 4.2.1 Bubi kungabakutsi bangatselelana ngetifo temacansi/ bangabanengculazi/bangalwa babulalane. (KUNYE kwaloku) (1) 4.2.2 C/Iyamehlisa. (1) 4.2.3 Lendzatjana inebalingisi labangengci kulabasihlanu. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka 4.2.4 Lokungakwenta uchubeke nekufundza letheksthi kufuna kubona kutsi Sulumlomo naDzeliwe batawugcina ngani. (1) 4.2.5 Ngulokumbita ngenkhwele. (2) 4.2.6 Ingcikitsi yaletheksthi lutsandvo ngobe Sulumlomo naDzeliwe bebatitsandzani. (2) 4.2.7 Kuliciniso ngobe Sulumlomo wayenga Dzeliwe watsi lemoto leyachamuka eme naye yakubo. (2) 4.2.8 Similo saDzeliwe siyefana neselusha lwanamuhla ngobe ugane Sulumlomo uphindze ugana nalendvodza yemoto lokwentiwa bantfu labasha banamuhla. (2) 4.2.9 Kulingana kwaDzeliwe namalume wakhe ngemtimba kudlala indzima lebalulekile yekutsi malume waDzeliwe wakhona kutfola Sulumlomo ngobe bekacabanga kutsi kuta Dzeliwe nakambona eta. (2) 4.2.10 Sicwayiso sekutsi yamukela simo sakini ungacambi emanga ngemphilo yakho/hlonipha emakhaya ebantfu ngobe batakushaya njengaSulumlomo/ungagani bantfu labanyenti ngesikhatsi sinye njengaDzeliwe. (3) SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – B B Malangwane 5.1 'SILOMO SAKULELI' – VJ Nkwanyane 5.1.1 Luchumanosicalo lolwecako. (1) 5.1.2 B/Imphindza. (1) 5.1.3 Sifanisongco ngobe sonkondlo ubita intentewane ngelibhubesi. (2) 5.1.4 Imigca yenkondlo ayilingani ngobe emagama lasemigceni yomibili awalingani. Umugca we-1 unemagama lamane umugca we-2 unemagama lamatsatfu. (2) 5.1.5 Jozi, uyinkunkela Madiba chawe lemachawe. (2) 5.1.6 Sonkondlo bekasesimeni sekubongelela/sekudvumisa, ubongelela kutikhandla nekubeketela kwaMadiba alwela live laseNingizimu Afrika. (2) 5.1.7 Sonkondlo abechaza kutsi bekusetjentiswa tibhamu letikhipha tinhlavu letibulalako. (2) 5.1.8 Usiletsela sitfombe sekutsi Madiba bekangumholi longabuyeli emuva nakuliwa, bekalwa ngemandla akhe onkhe wate waphumelela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 5.1.9 Kungobe umcondvo wemugca wekucala uphelela emgceni wesibili/ Kungobe lomugca unesicedzelelamcondvo. (2) 5.1.10 Yebo siyahambisana sihloko sitsi, Silomo Sakuleli kantsi inkondlo ikhuluma ngemisebenti yebuchawe yaMadiba lekayenta wate wancoba ngekuletsela sive inkhululeko. (Timphendvulo titawehluka) (2) 5.2 'SIHLALO SEBUKHOSI' – JJ Thwala 5.2.1 Sifanangwaca sa-S. (1) 5.2.2 A/Isathaya. (1) 5.2.3 Sisho kutsi lomuntfu bekangalali. (1) 5.2.4 Kunekucatsanisa. Sonkondlo usebentise emagama laphikisanako, kwehla-kwenyuka/Imini nebusuku. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2021 NSC – Ticondziso tekumaka 5.2.5 Inhloso bekukuvetela bantfu kutsi nangabe baniketiwe tikhundla bebatifuna abawente umsebenti wabo ngekwetsembeka, bangenti kwangatsi bayasukelwa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 5.2.6 Lokumnandzi kuwe akusekho/Inyanga iphela uvil’ uvovekile. (2) 5.2.7 Ngumoya wekujabha ngalomuntfu lowehlulwa ngumsebenti lawuholelako nalekawulwela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 5.2.8 Imvumelwanosigcino leyecako. Bewungati yini kutsi kushiwoni, Sewukhafulela etulu ngatsi uyasukelwa, Emuva naphambili awusaboni. (2) 5.2.9 Ingcikitsi yetembangave ngobe lomuntfu lekukhulunywa ngaye bekalwela kukhipha lomunye esikhundleni afuna kuphatse yena. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 5.2.10 Ngiyavumelana nawo ngobe basebenta bangaphumuli njengobe kushiwo endzimeni yekugcina kutsi lomuntfu akasaphumuli nangemphelasontfo uloku asebenta, namakhalekhikhini wakhe awusavalwa. (2) SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all