Skip to content

siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper

Question papersiSwati FALGrade 12202111 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2021, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2021

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) LWETI 2021 EMAMAKI: 80 SIKHATSI: Ema-awa 2 Leliphepha linemakhasi la-11. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2021 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Sivisiso (30) SIGABA B: Sifinyeto (10) SIGABA C: Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi (40) 2. Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati. 3. Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA. 4. Dvwebela ekugcineni kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto njengobe tinjalo. 6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho. 7. Caphelisisa sipelingi/ lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho. 8. Kwehlukaniswa kwesikhatsi: SIGABA A: Emaminithi 50 SIGABA B: Emaminithi 20 SIGABA C: Emaminithi 50 9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A KUTIMISELA 1 Intfombatane yaseMangweni eMpumalanga nelihlanze lenguZodwa Lushaba lefundza libanga lelishumi nakubili eZwelonkhe High School, ibashaya enhloko bonkhe bafundzi bato tonkhe tinhlanga eHlanzeni. Phela bekunemncintiswano wekubhala i-eseyi ngeSingisi. Bonkhe bawe phasi batsi bhu afikile 5 Zodwa. 2 Indzaba lebekuncintiswana ngayo beyikhuluma mayelana nekutimela kwabomake ngenyanga yabo. Sihloko salendzaba besitsi, 'Imagine South African first Woman President in 2030.' Lomncintiswano bewentiwe waba yimphumelelo baka-Unilever. 10 3 Lentfombatane beyikhanya ngelibala, bewungayibuka uyedzelele ngenca yekuba nemtimba lomncane. Uyiva uma sewukhuluma nayo kutsi ingcondvo ikhaliphile. Zodwa utsi watjelwa nguthishela wakhe lofundzisa Singisi kutsi kunemncintiswano. Thishela wamtjela kutsi kufuneka atfole lomunye babe babili batewukhona 15 kubonisana ngalesihloko ngobe uma kayedvwa angahlangabetana nenkinga lapho angavisisi khona. Nembala Zodwa wayitfola lenye intfombatane lebekafundza nayo eklasini kutsi batawulekelelana bangenele lomncintiswano. Liklasi lonkhe labasita ngemaphuzu labatawasebentisa, ingani nathishela bekabatsembisile kutsi 20 utabasita kantsi nalapha esikoleni inkampani yaka-Eskom beyibakhele lomkhulu umtapotincwadzi. Kulomncintiswano bekuhlanganiswe tonkhe tikolo taseHlanzeni. 4 Zodwa nemngani wakhe bebayomela sikolo sabo. Phela bebatiwa kutsi Singisi basikhuluma kwangatsi sakubo, futsi nakunguZodwa 25 yena ungatsi wasimunya ebeleni lenina kantsi cha, uLiswati ngekutalwa. Batali bakhe bebafundzile, kungako lapha ekhaya bekudlalwa ngaso Singisi. Ngenca yekutsi batjelwe kusenesikhatsi ngalomncintiswano, bakhona kutilungiselela kahle ekubhaleni lendzaba. Benta lucwaningo lolwanele ngalesihloko, bacela 30 imibono nakulabanye bothishela kanye nebangani lebebabafisela inhlanhla kutsi baphumelele kulomncintiswano. Babhala emakhasi lamabili bahlanganisa nelwati lweSingisi lebasifundza esikoleni. Kule Eseyi bebakhuluma kakhulu ngemaphuzu laphatselene nekutfutfukiswa kwabomake netinkinga lebabukana nato 35 nabasetikhundleni letiphakeme. Phela bomake labaphetse lapho kugcwele bobabe khona njengasetimayini nasemafemini lamakhulu abahlonishwa kahle, babukelwa phasi. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2021 NSC 5 Loku kungulokunye kwetintfo lekufanele tibukwe ngeliso lekucaphela nguloHulumende lophetse. Kumele bafundziswe 40 bobabe kutsi nabomake bayakhona kwenta imisebenti leyentiwa bobabe futsi nangetulu. Labanye bobabe bashiya bomake nebantfwana emakhaya bayosebenta bagcine bangasabuyi emakhaya, bomake basale bakhulise bantfwana babodvwa. Banyenti bantfwana labafundzile bafundziswa bomake. 45 6 Lwafika lusuku lwemncintiswano, bapheleketelwa nguthishela wabo ngemoto yakhe. Zodwa nanobe atetsemba eSingisini kodvwa ubone sekugcwele bafundzi labaphuma etikoleni letiphambili wacala kwetfuka. Watibuta kutsi ungubani yena, kukhona bafundzi labasikhipha ngemakhala Singisi. Bafundzi 50 bahambisa ema-Eseyi abo, lamanye abhalwe ngemishini kantsi bona abo abhalwe ngesandla ngobe bangenabo bongcondvomshini esikoleni sabo. Bahlala balindze imiphumela. Luvalo belutentela lapha kubo. Kwatsi nasekuphelile kubukwa kwalama-Eseyi, kwaba sikhatsi semiphumela. Ngaleso sikhatsi 55 Zodwa abengasakhoni nekuhlala phasi ngekwetfuka, angati kutsi kufanele enteni. Ngembikwekutsi kukhishwe imiphumela, bakhuluma ngema-Eseyi labhalwe kahle. Lapho-ke wacishe wawa phasi Zodwa, wavele walilahla mbamba litsemba. Akazange akholwe uma eva ligama lakhe libitwa eluhlwini lolusetulu. 60 7 Zodwa waklonyeliswa ngelap top, makhalekhikhini wakaNokia, sikhwama se-lap top lesibuya ka-Unilever, tincwadzi, i-voucher yekuyoba sitatanyiswa eHoliday Inn. Ngaleso sikhatsi tinyembeti tenjabulo betitehlela nje, sifuba sesimanti nte. Wajabulela kutsi naye sewutawuba neLap top. 65 [Itsetfwe encwadzini Siyaticeketsa, likhasi 65] 1.1.1 Kusho kutsini kutsi ibashaya enhloko njengobe kushiwo kupharagrafu yekucala? (2) 1.1.2 Kupharagrafu yesibili caphuna umugca lofakazela kutsi loku lokwenteka kuletheksthi kuphatselene nabomake. (2) 1.1.3 BoZodwa balutfola kuphi lusito lwekutilungiselela ngalomncintiswano? Bhala KUBILI. (2) 1.1.4 Kupharagrafu yesine batsi, 'Singisi basikhuluma kwangatsi sakubo,' kushoni loko? (2) 1.1.5 Bhala kubaluleka kwetinkampani etikoleni ubhekise kuletheksthi lengenhla. (2) 1.1.6 Kuphumelela kwaZodvwa kulufundzisani lusha? (2) 1.1.7 Kubangelwa yini kutsi kukhetfwe labasikati kuphela kungenela lomncintiswano? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2021 NSC 1.1.8 Yini leyenta Zodwa wacishe wawa phasi nakukhulunywa ngema- Eseyi labhalwe kahle? (2) 1.1.9 Sikolo saboZodwa besingenato tinsita letifanele. Fakazela lombono ngemaphuzu LAMABILI. (2) 1.1.10 Ucabanga kutsi kuklonyeliswa nge-lap top kwamsita ngani Zodwa? Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3) 1.1.11 Nawufundza letheksthi, Zodwa uvetwa angumntfwana lonjani ngekwesimilo? Bhala KUBILI. (3) 1.2 Bukisisa lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B [Itsetfwe www.google. com] 1.2.1 Lomake lokunombolo ye-3 usebenta ngaphasi kwaliphi litiko? (1) 1.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti: Wenta muphi umsebenti lomuntfu lokunombolo ye-1 kulesibonwa? A Kushayela imoto. B Kushayela itekisi. C Kushayela indiza. D Kushayela ibhasi. (1) 1.2.3 Kufanele wente njani nawufuna kwenta umsebenti lowentiwa ngumuntfu lokunombolo ye-4? Bhala KUBILI. (2) 1.2.4 Bafundzi bafundzani kulesibonwa? (2) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Fundza letheksthi bese uyayifinyenta uvete emaphuzu LASIKHOMBISA lamayelana nekonga imali ngaKhisimusi. CAPHELA 1. Bhala emaphuzu LASIKHOMBISA ngemisho legcwele ngemagama LANGENGCI kula-60. 2. Imisho yakho ayibe netinombolo kusuka ku-1 kuya ku-7. 3. Bhala liphuzu LINYE emshweni ngamunye. 4. Sebentisa emagama AKHO. 5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto uwafake kubakaki. ITHEKSTHI C KONGA IMALI NGAKHISIMUSI Kujabulela Khisimusi kungakwenta ulahlekelwe yimali lenyenti kakhulu. Kudzingeka bantfu labatakwati kutibamba uma kuya ekusebentiseni imali ngemaholide. Nangabe ungakanaki, ungasala netikweleti letinyenti emva kwaKhisimusi. Kumele ube neluhlelo lwetintfo lofisa kutenta ngaKhisimusi ikakhulukati leto letidzinga imali. Sikhatsi saKhisimusi sikhatsi sekupha. Banyenti bantfu lesibatsandzako lesifisa kubapha tipho kepha kufanele ubuke kutsi kulomnyaka bobani lotawubatsengela tipho ngobe ngete ukhone kubenetisa bonkhe ngesikhatsi sinye. Hlela kahle ibhajethi yakho. Lesi sikhatsi sekwamukela tivakashi, loku kufanele ukufake kahle kubhajethi yakho, ubanike loko lonako, ungagcini sewuboleka imali ngobe ufuna kubajabulisa. Uma utsenga, buka kutsi utsenga lokushiphisiwe ngalesosikhatsi, utsenge kudla longakugcina efirijini kute kusetjentiswe ngaKhisimusi. Bantfwana batsandza tipho netintfo letimnandzi ngaKhisimusi, ungenti tintfo letitawubita imali lenyenti. Tsenga timphahla tebantfwana angakefiki Khisimusi. Indlela lelula kwekutsi utitsenge ngekubekela. Loku ungakwenta ngabo Septemba bese kutsi nakufika Khisimusi utikhiphe. Loko kutakongela imali ngobe leyo lotayitfola ngaKhisimusi utayibekela kuyisebentisa uma kuvulwa tikolo. Kuhle kutibhakela emakokisi, ungawatsengi ngobe latsengiswako ayabita kakhulu. Utsenga libhakede lemakokisi nga-R250. Kutsenga titsako tekubhaka kungeke kumcedze R100. Uma ubhaka ungenta tinhlobo letinyenti temakokisi uphindze uwahlobise wentele kutsi bantfwana bawabone ahlukile kulawo lebawetayele. Njengoba lesi kusikhatsi sekuvakashelana, uma uvakashelwe ngumndeni lotsite lungisa sipho sinye semndeni wonkhe ungatsengeli umuntfu ngamunye. Ligedlela nobe i-ayini ingaba sipho lesingasetjentiswa ngumndeni wonkhe kunekutsi utsenge iperfume yamake, tintfo tekudlala tebantfwana nesipho sababe. Nangabe nitawuvakasha niye endzaweni letsite, kudla kwaKhisimusi akuphekwe ekhaya ningahambi nitsenga yonkhe lendzawo ngobe ngaleto tikhatsi kudla kuyabita. [Itsetfwe ku-Clicks Club, likhasi 6] SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3: SIKHANGISI Fundza lesikhangisi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D 1. Semukela tonkhe tivakashi takuleli kuphela. 2. Sinalabamasaja umtimba mahhala hha. 3. Tona tindzawo tekulala tisezingeni lelisetulu. 4. Phutfuma utibhukele likamelo kusenesikhatsi uyotiphumulela. shayela ku: 082 734 6585 kinglodge@gmail.com [Itsetfwe ku-www.lodges.co.za] 3.1 Lesikhangisi singajatjulelwa ngubobani? Bhala KUNYE. (1) 3.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Nguyiphi imbangela yekutsi lesihloko sibhalwe ngefonti lenkhulu? A Kutsi bantfu bandlule. B Kutsi bantfu babone. C Kutsi bantfu bacime. D Kutsi bantfu balale. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/Lweti 2021 NSC 3.3 Khokha sabito selucobo kulomusho usisebentise emshweni lotakhele wona. Tona tisezingeni lelisetulu. (2) 3.4 Khokha inkhulumo lekhomba kutsi lesikhangisi asinalo lubandlululo uyibhale phasi. (2) 3.5 Lenkhulumo lengentasi isetjentiselweni kulesikhangisi? Phutfuma utibhukele likamelo kusenesikhatsi uyotiphumulela. (2) 3.6 Ngukuphi lokukhomba kuhhunga kulomugca logcanyisiwe kunombolo 2? Usho ngani? (2) [10] UMBUTO 4: IKHATHUNI Fundza lekhathuni bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E Thula utsi dvu, Ngicinisile Uyangicasula kambe bantfu ngivuke ninjalo nine bantfwana labadzala ekuseni niyadzelela bese nitsi basakhuluma. ngayodlala batali bahlukubeta Unemanga nje. ibhola. bantfwana. [Itsetfwe ku-www.cartoon.co.za] 4.1 Bhala lomusho longentansi ufake mcondvofana waleligama lelicindzetelwe. Uyangicasula kambe ninjalo nine. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 9 DBE/Lweti 2021 NSC 4.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Shano kutsi lencenye yeligama ledvwetjelwe kulomusho longentasi iluhlobo luni lwesakhi. Bantfu labadzala basakhuluma: A Sicu B Sicalo C Sijobelelo D Sivumelwano (1) 4.3 Bhala KUBILI lokukulekhathuni lokuveta kutsi labantfu bakhuluma basendlini. (2) 4.4 Bhala inkhulumo lekulekhathuni lesitjela kutsi bantfwana bavamise kungalalelwa uma bakhuluma. (2) 4.5 Buso balobabe lokulekhathuni bukhombani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.6 Ucabanga kutsi lenkhulumo lebhalwe ngalokwehlukile kulekhathuni iluhlobo luni? Sekela imphendvulo yakho. (2) [10] UMBUTO 5: IPHROZI 5.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F BODOKOTELA BETILWANE 1 Bodokotela betilwane banikwe titifiketi tekubabonga ngemsebenti lebawentile. Letitifiketi batinikwe beteLitiko leTekulima neLitiko leTemvelo. Labodokotela bebayincenye yemkhankhaso wa-2019 lebewubuke kunakekelwa kwemphakatsi. Bebangcwele yonkhe lePhrovinsi. Umsebenti wabo lomkhulu bekukucinisekisa kutsi tilwane 5 letifuywe emakhaya tiphatseke kahle futsi tiphephile. 2 Umsebenti wabo bewufaka ekhatsi kubuka kutsi kute yini tifo tetilwane njengemarabi, sifo lesibolisa umlomo netinyawo tetifuyo ne-anthrax. Bebatijova batisite letilwane kutsi tikhiphe emanyokane latihluphako. 10 3 Dkt. Lungelo Sikhuni utsi, 'Ngakhe budlelwano lobuhle mine nebalimi labafuyile eMpumalanga'. Ujatjuliswa kutsi bayamnika litfuba lekwenta umsebenti wakhe futsi betsembele kuye kutsi utawucatulula noma ngabe ngutiphi tinkinga lebahlangabetana nato. Maye! inesibindzi lentfombatane futsi ineliso. Dkt Molefe lophetse labodokotela 15 kuvelonkhe ubacele kutsi abasebentele live labo iNingizimu Afrika ngobe banemakhono langakavami kulelive. [Itsetfwe ku-Mpumalanga News, likhasi 3] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 10 DBE/Lweti 2021 NSC 5.1.1 Bhala ligama linye lelimele lenkhulumo lelandzelako: Bantfu labafuyile nalabalimako. (1) 5.1.2 Phindza ubhale lomusho bese udvwebela libito lelingumentiwa. Bodokotela bamnika litfuba lekufundza Magongo. (1) 5.1.3 Kusho kutsini kutsi,'uneliso'? (2) 5.1.4 Endzimeni yesibili khipha umusho lonetento letenteka tilandzelane. (2) 5.1.5 Kuletheksthi kuneligama lelikhomba indzawo, endzimeni yekucala. Lisebentise emshweni. (2) 5.1.6 Cala lomusho ngekutsi: utsi ... 'Ngakhe budlelwano lobuhle mine nebalimi' (2) 5.1.7 Shano kutsi letincenye letidvwetjelwe tinguluphi luhlobo lwetivumelwano? (a) Bodokotela banemakhono langakavami. (1) (b) Tilwane bebatijova (1) 5.1.8 Sebentisa leligama lelidvwetjelwe endzimeni yekugcina livete umcondvo lowehlukile kulona losendzabeni. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 11 DBE/Lweti 2021 NSC 5.2 SITFOMBE Fundza lesitfombe bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI G IFREYIMU YE-1 IFREYIMU YE-2 Nkhosi Ngijatjuliswa yami ngulabantfwa ngiya- na kepha bonga, yona inhloko umdeni yami longiphe ibuhlungu. wona. 5.2.1 Efreyimini ye-2 kuneligama lelingakapeleki kahle. Lilungise. (1) 5.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Shano kutsi sento 'ngihanjiswa' sinayiphi imphambosi? A Imphambosi yekwentela. B Imphambosi yekwentisa. C Imphambosi yekwentiwa. D Imphambosi yekwentisisa. (1) 5.2.3 Bhala lomusho ucalise ngekutsi, 'Cha ... (2) Ngiyakubonga Nkhosi. 5.2.4 Bhala umusho uvete inchazelo lebhacile yeligama 'inhloko'. (2) [20] SAMBA SESIGABA: C 40 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2021 Question Paper | Hlayiso