Skip to content

siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

Question papersiSwati FALGrade 12202120 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2021, 20 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2021

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2021 EMAMAKI: 70 SIKHATSI: Ema-awa 2½ Leliphepha linemakhasi la-20. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2021 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto. 1. UNGALIFUNDZI lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. 2. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE. SIGABA A: Inoveli (35) SIGABA B: Umdlalo (35) SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35) SIGABA D: Tinkondlo (35) 3. Phendvula IMIBUTO LEMIBILI kuphela kunobe ngutiphi tigaba LETIMBILI ngalendlela: SIGABA A: INOVELI (35 emamaki) Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. SIGABA B: UMDLALO (35 emamaki) Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile. SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA (35 emamaki) Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha. SIGABA D: TINKONDLO (35 emamaki) Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale. 4. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo ephepheni lemibuto. 6. Cala LESO naleso sigaba ekhasini LELISHA. 7. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi lange-75 kuleso naleso sigaba. 8. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2021 NSC LOKUCUKETFWE Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA A: INOVELI Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI 1. Kwasha Tikhotsa 35 5 2. Ngenca Yakho 35 8 SIGABA B: UMDLALO Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile. 3. Lahloma Ladvuma 35 11 SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha lotifundzile. 4.1 'Lizizi' 18 14 4.2 'Sulumlomo' 17 15 SIGABA D: TINKONDLO Phendvula TIMBILI tinkondlo ngencwadzi loyifundzile. 5.1 'Silomo Sakuleli' 18 17 5.2 'Sihlalo Sebukhosi' 17 19 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2021 NSC LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto labafuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO () A: Inoveli 1–2 1 (Imibuto lemifisha) B: Umdlalo 3 1 (Imibuto lemifisha) C: Tindzaba letimfisha 4.1 + 4.2 2 (Imibuto lemifisha) D: Tinkondlo 5.1 + 5.2 2 (Imibuto lemifisha) CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA A: INOVELI Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A Kumele sihlale etikwetikhali, sivuke etikwetikhali. Sahlaselwa kanye sehlulwa sesiyawuba inkhundla yekugidzela. Onkhe emakhosi latawufuna kuvivinya emabutfo awo atawavivinya lapha kitsi. Sikhatsi asivumi kutsi sigoce tandla sibukele. Uma singakwenta loko kuyawuba ngumlandvo kutsi kwase kwabusa Mswati,' Kuphendvula Mngayi. 5 'Simunye ndvuna yami! Lakho ngelami Mngayi. Litsini lakho Tikhuba?' Ngemavi aMswati lawo. 'Seyicedzile iNgwenyama yesive. Akwentiwe njengekusho kwayo. Uma singayekela simo sichubeke ngalendlela, batukulu betfu bayawusisola sibili. Siyawuphendvuka inhlekisa eveni lonkhe. Kuyawucanjwa taga ngatsi. Akusukunywe kumiwe ngetinyawo! Kuhlala phasi 10 angeke kusisite ngalutfo,' kuphendvula Tikhuba. 'Ngibonga imibono yenu nonkhe tindvuna tami. Emadvodza akhuluma ngetento kunekwandza ngemlomo,' lawo ngemavi aMswati ekuphetsa inkhulumo yakhe netindvuna takhe. Watsi abe acedze kukhuluma netindvuna takhe wativa anelisekile Mswati. 15 'Inkhosi yinkhosi ngetindvuna. Bukhosi buba bukhosi ngetindvuna,' kusho Mswati akhombisa kwetsembela etindvuneni takhe. Kuphaka imphi yakhe abukane netitsa letibucalu naletikhashane bekusho kona kutsi loku lekwentiwa ngebengati yakhe utakubona kamuva. Kulawo malanga bekubona wonkhe umuntfu kutsi iNgwenyama ihlala isemicabangweni lejulile. 20 Umcondvo wayo uyakha ubuye ubhidlite, utsatse ubuye ubeke. Emavi labewasho ngulatsi akukho lokwehlula kubambisana nekutimisela ekwenteni tintfo. Kungayiphaki imphi iphume ngemivilavila bekusho kubhubha kwembuso waboNdvungunye kusale kungumlandvo kutsi kwake kwabakhona umbuso 25 weMaswati. [Likhasi 14–15] 1.1.1 Hlobo luni lweludvweshu loluvetwa indzima yekucala? (1) 1.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Lokuvivinya emabutfo lobekushiwo nguMswati kuletheksthi lengenhla bekusho kuwentani? A Kuwatsetsisa B Kuwavusa C Kuwadlisa D Kuwacecesha (1) 1.1.3 Lamavi aTikhuba latsi, 'Seyicedzile iNgwenyama yesive' amveta angumuntfu lonjani ngekwesimilo? (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2021 NSC 1.1.4 Ngumuphi umsebenti lowenta Khubalo abaluleke lapha ebukhosini? (1) 1.1.5 Bhala kutsi lomugca longentasi umveta ahlalisene njani Mswati netindvuna takhe. 'Simunye ndvuna yami, lakho ngelami …' (2) 1.1.6 Lamavi aMswati latsi, 'emadvodza akhuluma ngetento kunekwandza ngemlomo abesibiketelo sasiphi sigameko? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.7 Ngekubona kwakho ngabe vele Mswati bekuyinhloso yakhe yini kutsi ahlasele banakabo? Usho ngani? (2) 1.1.8 Ngusiphi sento lebesenta Mswati atsembe kakhulu tindvuna takhe naleso lesenta angabavisisi banakabo? (2) 1.1.9 Sizatfu sini lesenta sitsi teluleko taTsandzile tamsita Mswati? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.10 Ngabe kuliciniso noma kungumbono kutsi loku lokwenteka kulenoveli kusenteka naseveni lesiphila kulo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.11 Catsanisa siphetfo salendzaba naloko lokushiwo endzimeni yekugcina yalesicashunwa. (2) 1.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B 'Angimange ngikhulume nayinye yemakhosi lawo langihlaselako nyalo. Angiwati nawo akangati, kodvwa ayangihlasela. Loku lokwentekako nyalo akunginiketi litfuba lekutsi ngicabange inchubo lekumele ngiyilandzele. Bengisengakakhetsi kutsi ngilandzele yababe yekubusa ngekuthula nome ngilinyakatise live ngiphungwe la nale. Angikacedzi nesikhatsi 5 ngikulesikhundla, kodvwa titsa setingangetjani!' 'Sitawuphephiswa njani sive kulesimo lesetfusako lesibukene naso?' Kubuta Sicobolonjwane. 'Kumele ngicabangisise masinyane, ngenca yesikhatsi lesesingimpintjile. Lenye inkinga lesibukene nayo yebantfwana baMlambo boBashele 10 naMhlangala labanikitana kuhle kwemphonjane nenja. Kumele ngiyewulamula leyomphi eMambane. Inkinga lenye ngeyesikhundla lengikuso lesifunwa ngebendlu yaketfu,' kusho Mswati akhombisa sibindzi nekukhululeka. 'Kwati labalele kutsi sitawuphuma njani kuletinkinga,' kusho Sicobolonjwane. 15 'Somcuba! Uyativela-ke nawe mnaketfu kutsi simo sibi. Ngiphe seluleko lewubona kutsi sitawusenta siphumelele,' kusho Mswati asagucukele KuSomcuba. 'Sicobolonjwane ngibone sengatsi uyahabisa Ngwenyama. Ngako-ke ngitsi ungetfuki mnaketfu akukho lekuyakuphatamisa esikhundleni lewukuso,' kuphendvula Somcuba amisa Mswati sibindzi. 'Ngibonga emavi 20 akho langimisa sibindzi mnaketfu. Kukhona lesifihlelana kona nawe, Sifikile sikhatsi sekutsi ngiyikhiphe yonkhe imphi yami. Sicobolonjwane! Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2021 NSC Hamba uyewubita tindvuna temphi tite lapha masinyane,' kusho Mswati akhombisa kugucubala, kantsi abebukeka akhululekile sonkhe lesikhatsi. Waphuma wayewubita tindvuna Sicobolonjwane. Wachubeka Mswati watsi: 25 'Ingabe loku lokungivelelako kushoni? Babe walibusa ngekuthula waphumelela.' [Likhasi 6–7] 1.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo lechaza loku lokukulomugca lolandzelako. Titsa setingangetjani: A Titsa tihle kakhulu. B Titsa tibi kakhulu. C Titsa tinyenti kakhulu. D Titsa tigijima kakhulu. (1) 1.2.2 Letheksthi lengenhla imveta akusiphi simo semoya Mswati? (1) 1.2.3 Ngukuphi lokwentiwa bantfwana baMlambo lokufanana nalokwentiwa bantfwana baSobhuza wekucala? (1) 1.2.4 Nguyiphi inkinga bekabukene nayo Mswati kulethesthi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2.5 Umbhali bekahlose kubatjelani bafundzi ngalenkhulumo yaSomcuba letsi, 'ungetfuki mnaketfu akukho lekuyakuphatamisa esikhundleni lewukuso?' (2) 1.2.6 Lesicashunwa siyayitfutfukisa yini ingcikitsi yalenoveli? Sekela. (2) 1.2.7 Uyavumelana yini nalombono wekutsi Mswati uvetwa anesibindzi futsi atetsemba kulenoveli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2.8 Uma sifundza lenoveli nguyiphi inkholo labekholelwa kuyo Mswati nesive sakhe? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2.9 Nguwuphi umehluko lokhona kulendlela bekabusa ngayo babe waMswati nalena lekabusa ngayo Mswati? (2) 1.2.10 Fakazela lenkhulumo letsi, 'imphi yemndeni ayingenwa' ubhekise kuSidvwala. (2) [35] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2021 NSC UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane 2.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI C Wesuka lapho Mabhunu wavulela tinkhomo watigalela tacondza emadlelweni. Besekatitsatsele yena phela lomsebenti wekwelusa tinkhomo. Futsi bekatelusa ngemdlandla ngobe besekumkhanyela kutsi setakhe. Bekatsi angatibeka emadlelweni bese wehlela emfuleni ayowubuka insimu yakhe yensangu. Ayihlakulele ancutsancutse naleyo leseyivutsiwe abheme lenye 5 njalo ayitsengise. 'Ubomcaphela malume wakho Mshumayeli. Solo wabuya eJozi inhlitiyo yakhe seyabalitje. Uyinhloko futsi nasahoshahoshe lomtfunti wakhe wetinkhukhu. Utsi nakabuya lapho ukhandze emehlo asamancane, umlomo sewuhhwabe shengatsi bekakhuma umlotsa. Lapho-ke akasadli uyawolela nje. Ucedza 10 libhodo lonkhe leliphalishi,' kusho gogo Finishi ngemuva kwekuba Mabhunu asaphumile. 'Hhayi ungatihluphi ngami gogo. Mine ngiyahamba ngisayowufuna umsebenti emadolobheni. Enhlitiyweni yami ngisafuna kuchubeka nesikolo. Intfo nje kutsi ngite imali. Yingako-ke ngisafuna kubambabamba ematohwana kuze 15 ngitfole bozukwana bekungichuba esikolweni.' 'Buka-ke kube malume wakho ngumuntfu ngabe sitsengisa yinye inkhomo khona utotfola imadlana yekuyowufuna leyo misebenti phela …' 'Hhawu gogo ungaze utihluphe ngekucabanga intfo lenjalo. Atsengise inkhomo malume? Ngabe ngigezephi angentele loko? Uyambona nawe 20 uvuka indlwabane nakukhulunywa indzaba yetinkhomo. Malume angati kutsi waba njani, ute inyongo nemuntfu.' 'Utawubulawa yinhlitiyo-ke ngobe mine angikho lapho. Mine ngeke ngize ngiyilwele intfo ingasiyo yami.' [Likhasi 120] 2.1.1 Ngubani umlingisi losicaba kuletheksthi lengenhla? (1) 2.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Kusho kutsini kutsi malume solo wabuya eJozi inhlitiyo yakhe seyabalitje? A Seyabalula B Seyabalukhuni C Seyabaludzaka D Seyabamanti (1) 2.1.3 Lokweluswa kwetinkhomo kuveta siphi sibekandzaba? (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2021 NSC 2.1.4 Tinkhulumo taMshumayeli ngamalume wakhe tiveta luphi luhlobo lweludvweshu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.5 Uma ufundza lesicashunwa Mabhunu uvetwe njengemlingisi lonjani ngekwesimilo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.6 Ngusiphi sigameko lesentiwa nguLindiwe Shongwe kuMshumayeli lesenta bafundzi bamhleka nakefika esikolweni saseMajuba? (2) 2.1.7 Lesehlakalo sekudzabuka kwelibhuluko laMshumayeli aze ahluleke kusukuma ekilasini siveta luphi luhlangotsi lwemphilo yakhe? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.8 Mdlalose ubaluleke ngani emphilweni yaMshumayeli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.9 Ngemaphuzu LAMABILI veta kutsi Mshumayeli bekahlukumeteka kanjani ngenca yelibala lakhe. (2) 2.1.10 Kubeketela kuletsa imphumelelo ekugcineni. Bhala KUTSATFU. (3) 2.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D Mzukwana atseleka kuleli Mshumayeli, bekahlangabetwe nguMdlalose, Khanyisile kanye nagogo Finishi esikhumulweni setindiza eJan Smuts. Injabulo leyabakhona lapho ayichazeki. Mshumayeli wabuya sekakhulile alijahandvodza. Lihwanca beligcwele buso kepha lihhulwe kahle. Beseyihambile iminyaka kugogo Finishi. Nakuye Mdlalose beseyihambile. 5 Kubo lilanga beseliyowushona kantsi kuboMshumayeli naKhanyisile belisaphuma. Liphuma nje, bahlome ngetikhali letifanele, imfundvo. 'Ewu, kube nasekufeni kunje, ngabe kuncono,' kusho Mshumayeli ngesikhatsi basabingelelana. Phela, watsi ngekufika nje Mshumayeli, salukati lesingugogo Finishi satiphonsa kuye. Sambamba. Bagonana. Bacabuzana. 10 Samyekelela. Kweta Khanyisile. Babambana bankonkoshelana. Bagonana. Bacabuzana. Bayekelana. Mdlalose welula sandla bachawulana waze wasihlukuta kabili katsatfu sandla saMshumayeli. Bangena emotini emabombo bawabhekisa ekhaya. Emaviki lamabili afikile 15 Mshumayeli, kwahlatjwa imbuti bamentela umcimbi wekumhalalisela, ekuphumeleleni kwakhe etifundvweni takhe. Salukati lesingugogo Finishi sangena esibayeni sabikela labaphasi. Saya nasedlizeni lamkhulu Gendinyoni sayowukhuluma kulo. Senta loku nje siphetse lijazi nesigcoko semfundvo saMshumayeli labuye naso phesheya. 20 NaMdlalose bekakhona kulowo mcimbi. Wasukuma naye wabeka emavi. 'Siyabonga Mshumayeli chawe lakitsi. Usebentile ndvodzana. Tsine sonkhe siyatigcabha ngawe. Sifuna loku-ke kubantfwabetfu. Hhayi lentfo leseyenteka kulamalanga emfundvweni yetfu. Siyabonga ndvodzana kutsi ulwe kulwa lokuhle.' 25 [Likhasi 194] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2021 NSC 2.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Letheksthi lengenhla iveta yiphi incenye yesakhiwo salenoveli? A Setfulo B Luvutfondzaba C Sicakacaka D Siphetfo (1) 2.2.2 Letheksthi isivetela siphi simo semoya? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.3 Bhala KUBILI lokuvetwe kutheksthi lokukhomba kutsi gogo Finishi bekakholelwa emadlotini. (2) 2.2.4 Lenkhulumo lekuletheksthi letsi, 'kuboMshumayeli naKhanyisile lilanga belisaphuma' ichaza kutsini? (2) 2.2.5 Ngekwakho kubona ngabe tintfo tenteka ngasiphi sikhatsi semphilo kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.6 Endzaweni lesihlala kuyo bakhona yini bomake labafana namake waMshumayeli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.7 Ngekubona kwakho emantfombatane alomuhla afundzani kuKhanyisile? Bhala KUBILI. (2) 2.2.8 Sincumo saMshumayeli sekuyekela Angela nemsebenti eMelika abuyele emuva ekhaya simveta angumuntfu lonjani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.9 Ngumuphi umlayeto lowedluliswa ngumbhali ngemphilo yaMshumayeli? (2) SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa 3.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E VUSEMATFWA: (Akanamandla ubukeka agula) Ngibonga kugcwala umlomo wakitsi. Ungikhiphe egodzini! Lomuntfu simfuye lapha esigodlweni nje uyimamba lukhonkhotse! TSEMBATIVE: Uphi nyalo? VUSEMATFWA: Utse uyabuya nakabuya uyangenyusa vele. Angati nekutsi 5 ubhekephi. TSEMBATIVE: (Amsukumisa) Asiphumise kwembane, utate asikhandze lapha. Futsi singahle sihambe kalukhunyana ngobe naku seliyacinisa kudvuma lapha ngaphandle. Ngigwaze balindzisango lababili nangingena lapha, asetsembe kutsi 10 basakhubatekile angeke bangilandzele, nekutsi kute longibonile wahlaba umkhosi. Phakamisa tinyawo, jaha! Kubi! VUSEMATFWA: Ewu, kuyala! Phela nendlala seyadla yakhatsala! TSEMBATIVE: (Bema) Ubona kutsini? Ngikwetjatse? (Litsi manya 15 umbane!) VUSEMATFWA: Ase setame futsi sibone. Hheyi mubi nalombane bo! (Nakatsi uyamphakamisa kungene Qedizizwe.) QEDIZIZWE: Wo! Ngamakhos' oJijimeza! (Ngeluhleko lwendzelelo) Bayede Makhosi! Bhojongwana ndini, iyaphi inyamazane 20 yami? TSEMBATIVE: (Abeka Vusematfwa phasi) Ubute kube ungati yini? QEDIZIZWE: (Abatungeleta ngendzelelo nekutetsemba lokukhulu) Wo! Sekunguwena iqhawe loButfwa kulezinsuku? Uyawubona umkhonto lona? Udla fumuka udle silaza, udla igazi 25 lamaqhawe! Leli ebeliconsa lapha selipholile, umkhonto ufuna ukuhlala ushisa. Thatha ezakho-ke nsizwa sizwan'amandla. TSEMBATIVE: (Akhweshisela Vusematfwa khashanyana ngaselutsandzane) Ngulapho ngikhona-ke lapho! Ngite 30 ngihlomile-ke Zulu! Vika! (Bavikisana.) QEDIZIZWE: Namhlanje iganel'esokeni Nozinja kababa! Kudala nizenza ababusi ngento engacaci. Lowo ozothola uBukhosi ngozobe ebulwele. Vika! Nanso! (Avike Tsembative aphindze agadle.) 35 TSEMBATIVE: Anginavu nawe jaha! Yivume! (Asengaketeleli simhlabe emkhonweni sikhali saQedizizwe.) [Emakhasi 61–62] 3.1.1 Nguyiphi inkinga lekahlangabetana nayo Tsembative ngalesikhatsi etama kusita Vusematfwa? (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2021 NSC 3.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Bekasho kutsini Tsembative nakatsi, abaphumise kwembane? A Abaphume ngekushesha. B Abaphume ngemandla. C Abaphume ngekunyenya. D Abaphume ngesineke. (1) 3.1.3 Nhloboni yeludvweshu loluphakatsi kwaTsembative naQedizizwe kuletheksthi? (1) 3.1.4 Bhala KUBILI lokungenta lesicashunwa sitfokotelwe esiteji. (2) 3.1.5 Yini lebeyenta kutsi Imbiba yetsembe kutsi nguVusematfwa labebekwa njengenkhosi yeBatfwa? (2) 3.1.6 Lokudvuma nekumanyata kwelitulu kulitjelani tetsamelilwati kuletheksthi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.1.7 Nawufundza lesicashunwa yini lengakuheha kutsi ufundze lomdlalo wonkhe? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.1.8 Lenkhulumo letsi, 'tibanjwa ngaletikudlako' inamuphi umphumela emphilweni yaVusematfwa? Sekela. (2) 3.1.9 Sihloko lesitsi, 'Lahloma Ladvuma' siyahambisana yini nemdlalo wonkhe? Sekela. (2) 3.1.10 Sento seMbiba sekuvumela Tsembative kutsi ahambe naKhetsiwe ngabe siyahambisana yini nesikhatsi sanyalo? Sekela. (2) 3.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F NDVUKUTEMPHI: Ufike nini wena lapha? (Ubeka tikhali takhe ubuyela esihlalweni.) MADZANDZA: (Etama kwehlisa kuphakama kwemaphaphu) Ngiyangena nje 'Temphi'. Ninjani vele? NDVUKUTEMPHI: Ucinisile? 5 MADZANDZA: Hawu? Yebo ngiyangena nje! Nalaba labeme esangweni bangafakaza. NDVUKUTEMPHI: Cha akudzingeki loko. Kadze sanigcina. QEDIZIZWE: E- e! Kungaba kuhle mina ngicele indlela, Zinyane leSilo. Masiyibone ngosuku loButimba leyo nyamazane. 10 Ayixabene! NDVUKUTEMPHI: Kulungile Zulu, asimise kanjalo. (Aphume Qedizizwe) Tjela mine, ukhala ngani-ke lamuhla? MADZANDZA: Kute lengikhala ngako. Ngitse asengitokubona nje ngive kutsi solo mane uyakhiphita yini ngalomntfwanakho … 15 NDVUKUTEMPHI: Ngakutjela kutsi angati lutfo. Ufuna ngikhulume kangakhi? MADZANDZA: Uyati angiva kutsi lomntfwanami usikhubekiso ngani loba nemkhosi sewengcile awukabutfoli nebukhosi lobe ubu … 20 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/Lweti 2021 NSC NDVUKUTEMPHI: (Asondzela kuye kungatsi ufuna kumbeka sandla.) Yewena! Yekela tindzaba letingasito takho uyangiva? MADZANDZA: Cha kumangala nje kutsi sewusikhubekiso ngani nyalo. Kumbe vele awusangitsandzi? Mhlawumbe bacinisile laba labatsi liso lakho selinamatsele kuKhetsiwe, 25 iNdlovuka … NDVUKUTEMPHI: Khetsiwe wani? Leyo ntfo leyo! Nginje nje nje ngiyo! MADZANDZA: Nx! NDVUKUTEMPHI: 'Temphi', vele uyamphika lomntfwana? MADZANDZA: Uvile nje! Ngiphindze kangakhi? 30 Ulahla litsambo lakho? Cha angikushiye-ke. Bengitsi umfula sewubohlile. (Atsi nase afulatsela agucuke ambuke atsi) Ubolibamba lingashoni. Siphundvu sibohlala sibona ngobe labosa ngebumnyama esangweni bangahle bose emantjontjo uwabukile, 35 tinyenti kabi tinkhomo letilindze kuhlatjwa. [Likhasi 45] 3.2.1 Nguyiphi lenkinga lebukene naMadzandza kuletheksthi? (1) 3.2.2 Bhala umugca lokhomba kutsi Ndvukutemphi uneludlame? (1) 3.2.3 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Bekasho kutsini Qedizizwe nakatsi ucela indlela? A Ucela kulahla. B Ucela kulala. C Ucela kuhlala. D Ucela kuhamba. (1) 3.2.4 Lomdlalo lotsi, 'Lahloma Ladvuma' uluhloboluni lwemdlalo? Sekela. (2) 3.2.5 Lokutsi Madzandza abe nesisu angakashadi kusitjelani ngekutiphatsa kwakhe? (2) 3.2.6 Inkhulumiswano phakatsi kwaQedizizwe naNdvukutemphi iyawutfutfukisa yini lomdlalo? Sekela. (2) 3.2.7 Ngabe umdlali longuNdvukutemphi angafanela yini kuba ngubabe locotfo? Sekela imphendvulo ngalokwenteka kuletheksthi. (2) 3.2.8 Khetsiwe abeyintfombatane letiphetse kahle futsi iwati emalungelo ayo. Vuma nobe uphikise lombono. (2) 3.2.9 Tfolwane naSigwaca bebatindvuna letetsembekile kuVusematfwa. Fakazela lombono ngalokwenteka ngelilanga lesibhimbi. (2) 3.2.10 Uyavuma yini kutsi siphetfo salomdlalo siveta lebesingakulindzeli? Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMABILI. (3) SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha. 4.1 'LIZIZI' – JJ Ncongwane Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI G Kwase kuvakele kutsi tifo letinyenti bantfu baseMlambongwenya batitfola ematfunjini latsengiswa bantfu labatsite ngalokungekho emtsetfweni. Loku kwatfolakala embikweni lowakhishwa Litiko Letemphilo Netenhlalakahle. Ngobe sandla semtsetfo asikhetsi kutsi uyahlupheka nome cha. NaSibhono lebekadze atiphilisa ngekutsengitsengisa ematfumbu, watikhandza 5 sesimlengele enhloko. Besekumahlandla lamanyenti dokotela wetinkhomo amnyenti lapha emadzeleni. Bekatsi angefika atsatse bulongo baleyo nkhomo letawuhlatjwa ahambe angene ehhovisini lakhe khona lapha emadzeleni. Kutawutsi-ke emuva kwamahora lamabili atfumele umbiko kutsi bulongo benkhomo 10 nombolo bani bukhombisa kutsi inesifo. Ngako-ke leyo nkhomo ayiyombelwa. Kulapho-ke kwacala kujokotela nekukhonondza kubahlindzi nakuto tisebenti jikelele. Kulapho-ke futsi umnumzane Madoda umnikati wasemadzeleni acinisa khona sandla watsi: akungabikho namunye umuntfu lophuma nematfumbu ngaphandle kwemvumo yakhe. Lotawutfolakala aphuma 15 nematfumbu litakumenela lijele kalangashona, kavalwangekukhiya, kavulwangekukhiya. Wema Sibhono wayibuka inkhabi lenkhulukati ngalelinye lilanga iyombelwa yonkhe nesikhumba sayo ingamane idlelwe inyama. 'Inyanisi tiyadzela tintfutfwane netinondvo tona tentelwa nje lidzili lamahhala,' wakhuluma lamavi 20 Sibhono wacedza wacoshama wokhela lipipi lakhe wabhema. Kwatsi entsambama nasishayisako sikwati, Sibhono njengemuntfu losala emuva akhiye: watsi uyakhiya kulenye indlu, wabona kulenga ematfumbu. Wacalata wabona kutsi kute lombonako, kantsi nemLumbi Madoda usaye ngasendlini. 25 'Mncwi, lelitfuba leli ngiyalisebentisa lamuhla. Nangipholisa emaseko ngabe kusho kutsi angiyati inhlupheko lengiphetse.' [Likhasi 89–90] 4.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Ngumuntfu lonjani lobitwa ngekutsi lizizi? A Ngumuntfu lotsandza inhloko. B Ngumuntfu lotsandza inyama. C Ngumuntfu lotsandza inyoni D Ngumuntfu lotsandza inyanga (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/Lweti 2021 NSC 4.1.2 Ngaphandle kwekusebenta emadzeleni nguyiphi lenye indlela bekatiphilisa ngayo Sibhono? (1) 4.1.3 Letheksthi lengenhla yenteka ngasiphi sikhatsi semphilo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.1.4 Nika sizatfu lesicinile lesenta kutsi bahlindzi bakhonondze ngekulahlwa kwenkhomo yonkhe kutsiwa inesifo. (2) 4.1.5 Hlobo luni loludvweshu lolutfolakala kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.1.6 Ngemaphuzu LAMABILI chaza similo saMadoda ngekubuka indlela bekalichuba ngayo libhizinisi lakhe. (2) 4.1.7 Ngumuphi umlayeto longawedlulisela kebantfwini bendzawo ngalokwentiwa nguSibhono? (2) 4.1.8 Ucabanga kutsi sento saSibhono sekuntjontja ematfumbu besingeke samfaka ejele na? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.1.9 Ngekubona nguliphi litiko lebelingasita Sibhono futsi ngayiphi? (2) 4.1.10 Veta tizatfu LETIMBILI letenta sitsi lendzatjana iphetseke kahle. (2) 4.2 'SULUMLOMO' – JJ Ncongwane Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI H 'Sulu mntfwanaketfu, ngicela kutsi ungasaphindzi ungibite ngenkhwela. Lentfo leyo iyangilulata.' Kusho Dzeliwe Mkhonta adzimate abambe elukhalweni. Phela ngalenye intsambama, Sulumlomo wefika wema esangweni kaMashinini, kamalume waDzeliwe phela,washaya inkhwela abita Dzeliwe. Waphuma waphonseka Dzeliwe. Kwatsi nakatsi uyaphuma emnyango, 5 wahlangana nenja wagilana nayo iphuma itsi kubitwa yona. Yakhala buklewuklewu inja. Yamfakela tinhloni inja waya esangweni asakhophota abuke phasi. 'E, uyabona-ke Dzeliwe sengitakwenta njeyi nyalo, ngitawutsi ngingafika lapha esitaladini salapha kamalume wakho, macondzana nelikhaya, ngitsatse 10 litje lelincane ngiliphose etikwendlu. Ngitawujikijela ematje lamatsatfu etikwendlu tikhawu letintsantfu kute nawungakeva kodvwa lesitsatfu ulive. Kutawudzingeka kutsi onkhe emalanga entsambama tindlebe takho uhlale utivulile kudzimate kushaye insimbi yemfica ebusuku.' Kusho Sulumlomo. 'Kulungile Sulu, shangatsi lilungile futsi lincono lelichinga lakho kunalokubitwa 15 ngenkhwele shangatsi ngiyinja.' Kusho Dzeliwe. Phela Dzeliwe lona bekancama ngemtimba alingana namalume wakhe nangebudze. Bayichuba-ke leyo ndlela yekubitana sikhatsi lesidze yaba yimphumelelo. Bekutsi lapho nakeva litje litsi thara-thara etikwemathayela Dzeliwe, ageze. Kutsi lapho nakukhala lesibili agcoke atifutse ngemakha akhe lawakhontile 20 i-C.C. Kutsi lapho nakukhala lesitsatfu aphume samuntfu loya ngephandle, endlini lencane phela. [Likhasi 205–206] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/Lweti 2021 NSC 4.2.1 Bhala BUNYE bubi bekutsi Dzeliwe atsandzane naSulumlomo nalendvodza lehamba ngemoto. (1) 4.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Asho kutsini emavi aDzeliwe latsi, 'Lentfo leyo iyangilulata'? A Asho kutsi iyamjabulisa. B Asho kutsi iyamkhuphula. C Asho kutsi iyamehlisa. D Asho kutsi iyamdvumisa. (1) 4.2.3 Bangaki balingisi labakulendzatjana? (1) 4.2.4 Nguyiphi intfo lekuletheksthi lengakwenta kutsi ufundze lendzatjana uyofika nayo esiphetfweni? (1) 4.2.5 Ngukuphi lokwehlisa sitfunti saDzeliwe kuletheksthi? (2) 4.2.6 Itsini ingcikitsi yaletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.7 Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi Sulumlomo ngumlingisi longenawo emaciniso? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.8 Catsanisa similo saDzeliwe neselusha loluphila kulesikhatsi sanyalo. (2) 4.2.9 Kulingana kwaDzeliwe namalume wakhe ngekwemtimba kudlala yiphi indzima kulendzatjana nawubuka siphetfo sayo? (2) 4.2.10 Ngutiphi tecwayiso longacwayisa lusha ngato nawubuka lokwenteka kulendzatjana? Nika TINTSATFU. (3) SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/Lweti 2021 NSC SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato. 5.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. SILOMO SAKULELI – VJ Nkwanyana 1 Ngiyawanabela lawo mandl' akho latfusako, 2 Ngiwabek' eludzengelweni ngiwatfose, 3 Ngelunwali abebovu njemagudvwane, 4 Lebeniwatfolela ngetingib' emasimini, 5 Nitosonga ngawo ngisekuy'ekwaluseni, 6 Neluse tinjongosi netindlulamitsi, 7 Tigaluj' ematfunga netihlahlakati 8 Tematfundvuluka letibunongonongo njengemshushutane. 9 Lapho betigewuke tigewukile, 10 Kodvwa nibe nitseleka nato selitsambeme, 11 Kujakadvula timbedvula nemakhonyane, 12 Banibone neyisa mbamba banikhwive ngemiboyi, 13 Lapho wahlomuka njengelubhaca, 14 Washantjukela bondlebetikhanyilanga, 15 Lebashwal' emachawe lamakhulukati, 16 BoSteve Biko lebalentukiswa netayendle. 17 Nibangameli bekusikhots' emanceba, 18 Lapho sabhohoma saviwa beTranskei, 19 Basihloma wena chawe lelingundzabamlonyeni, 20 Lapho wawumise inhlokwan' ulwa njengemamba, 21 Nkhosi yami besitawutsini singenaye 22 Umsiti lofana naw' asimeme nanoma sonile, 23 Simagwal' ekubeni labutsekiswa emanyamane, 24 Wasichweba ngaleliphimbo lakho sitinkihlinga. 25 Wasihloma timbaca letakleletisa tingcondvo, 26 Lebetibhukush' ebumnyameni lobungubona, 27 Busigila njengetiphunti sadzedzemelela, 28 Kulichitjana lelilele bomokhane netimfundzamakhwela, 29 Lesatiphulula kulo sesiphetfwe ngemazeze, 30 Lebekasitinyela sivuvuke ngemadlaziyane, 31 Kodvwa ngesekufika kwakho silele mbamba 32 Lolo shawulo lwensangu lusisindze tinhloko salala. 33 Wena ntentewan' ulibhubezi lelisabekako, 34 Lamahlatsi ngewakh' ubhodla kanye, 35 Kuphume nabobabe ndlovu labaphetse 36 Imicibisholo lekhafula tinhlase, 37 Laph' ingene khon' ubashiya nebunyanga, 38 Lapho wawubonwa belive leMaputo, 39 Beta batewutselelana kuleyo midzibi yakho, 40 Jozi, uyinkunkela Madiba chawe lemachawe. [Likhasi 52] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/Lweti 2021 NSC 5.1.1 Hlobo luni lweluchumano lolusemgceni we-18 newe-20? (1) 5.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Bunkondlo buni lobusemgceni lolandzelako? 'Lapho betigewuke tigewukile.' A Imphindvwa B Imphindza C Indida D Imvumelwano (1) 5.1.3 Sinongo sini lesisemgceni we-33? Usho ngani? (2) 5.1.4 Chaza ngekuhleleka kwemigca nemagama kulemigca lengentasi? 'Nitosonga ngawo ngisekuy'ekwaluseni, Neluse tinjongosi netindlulamitsi' (2) 5.1.5 Khokha umugca lonesidvonsamoya endzimeni yekugcina bese uyasidvwebela. (2) 5.1.6 Sonkondlo bekakusiphi simo nakabhala lenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.1.7 Sonkondlo bekachazani ngemugca we-36? (2) 5.1.8 Lomugca longentasi usiletsela siphi sitfombe ngaMadiba? 'Lapho wawumise inhlokwan' ulwa njengemamba' (2) 5.1.9 Ucabanga kutsi yini sonkondlo angalufaki luphawu emgceni wekucala kulena lelandzelako? 'Nkhosi yami besitawutsini singenaye Umsiti lofana naw' asimeme nanoma sonile' (2) 5.1.10 Ngabe sihloko siyahambisana yini naloko lokuchazwe inkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/Lweti 2021 NSC 5.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. SIHLALO SEBUKHOSI– JJ Thwala 1 Sewusitfolile sihlalo sebukhosi, 2 Kadz' usisimel' ungabutsi shu, 3 Wehla wenyuk' imini nebusuku 4 Ufuna kuphats' umphakatsi. 5 Selifikile litfuba lakho-ke manje, 6 Livete likhono lakho njengesetsembiso, 7 Uvumile ngemlomo kuts' utakumela, 8 Onkh' emehlo sekabuke wena. 9 Usitholile sihlalo sebukhosi, 10 Bewungati yini kutsi kushiwoni, 11 Sewukhafulela etulu ngatsi uyasukelwa, 12 Emuva naphambili awusaboni. 13 Liholo lakho ligcwala libhavu, 14 Inyanga iphela uvil' uvovekile, 15 Lokumnadzi kuwe akusekho, 16 Ngek' ukuphumisele kulabanye. 17 Bapholile bontsanga yakho yimphelasontfo, 18 Uyehla uyenyuka kuhle kweluhlanya, 19 Sewemukwa nemvume yekuvala makhalekhikhini, 20 Sihlalo sebukhosi kuphela lesikushisa njengemalangabi. [Likhasi 80] 5.2.1 Bhala kutsi bunkondlo buni lobudvwetjelwe kulomugca longentasi. (1) 'Sewusitfolile sihlalo sebukhosi' 5.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lwenkondlo lolu? A Isathaya B I-ephiki C Ilirikhi D Isonethi (1) 5.2.3 Sentakutsi lesisetjentiswe emgceni we-2 sishoni? (1) 5.2.4 Bhala bunkondlo lobutfolakala emgceni we-3 bese uyabuchaza. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/Lweti 2021 NSC 5.2.5 Bekuyini inhloso yasonkondlo ngekubhala loko lokushiwo endzimeni yesitsatfu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.6 Endzimeni yesine khokha umugca lokhomba kutsi lomuntfu lekukhulunywa ngaye akasawujabuleli lomsebenti wakhe. (2) 5.2.7 Nguwuphi umoya lotfolakala kulenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.8 Kunemigca lenemvumelwanosigcino leyecako endzimeni yesitsatfu. Yibhale phasi bese uyayidvwebela. (2) 5.2.9 Itsini ingcikitsi yalenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.10 Uyavumelana yini nalombono lotsi bantfu labasebentela umphakatsi abakutfoli kuphumula? Sekela ngelokushiwo yinkondlo. (2) SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all