Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
LWETI 2020
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa 2
Leliphepha linemakhasi la-21.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2020 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2020 Question Paper
Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2020, 21 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2020 · siswati. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2020
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 21
- File size
- 404.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 21
This exam
NSC November Exam 2020
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 1.2Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
- Question 2.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 2.2Lubukhwari (Literature — Set Works)78 marks
- Question 3.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 3.2Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto
lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.
2. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE
SIGABA A: Inoveli (35)
SIGABA B: Umdlalo (35)
SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35)
SIGABA D: Tinkondlo (35)
3. Bahlolwa baphendvula imibuto LEMIBILI kuphela. MUNYE umbuto kunobe
ngutiphi tigaba LETIMBILI. (Umbuto ube MUNYE kuluhlobo lunye lwembhalo
lalufundzile) lokutawenta emamaki la-70 njengobe kukhonjisiwe ngentasi.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
4. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.
5. Landzela ticondziso letisekucaleni KWALESO NALESO SIGABA.
6. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
7. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA.
8. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi la-60 kuleso
naleso sigaba losiphendvulako.
9. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
LOKUCUKETFWE
Lelikhasi litawusita umhlolwa ekukhetseni imibuto LAFUNA kuyiphendvula ngaphandle
kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. Kwasha Tikhotsa 35 5
2. Ngenca Yakho 35 8
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
3. Lahloma Ladvuma 35 11
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
4.1 'Lizizi' 17 15
4.2 'Babe Ungehlulile' 18 16
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
5.1 'Luvatsi Lwekukhanya' 17 18
5.2 'Nasengikhatsele' 18 20
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita umhlolwa ekukhetseni imibuto LAFUNA kuyiphendvula ngaphandle
kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO ()
A: Inoveli 1–2 1
(Imibuto lemifisha)
B: Umdlalo 3 1
(Imibuto lemifisha)
C: Tindzaba letimfisha 4.1 + 4.2 2
(Imibuto lemifisha)
D: Tinkondlo 5.1 + 5.2 2
(Imibuto lemifisha)
CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
SIGABA A: INOVELI
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI A
Sandlane abehamba naMngayi kanye naTikhuba nabaya kaMahamba.
Luhambo lwabo lwabaluhle kakhulu. Baphumelela kubahlanganisa bantfwana
bakhuluma nabo. 'Njengobe nisibona silapha nje sitfunywe yiNgwenyama itsi
sinibite kutewukhulunywa temndeni,' kusho Sandlane agwinya ematse
kanyenti. Wachubeka Sandlane watsi, 'iNgwenyama itsi siyicolisele kakhulu 5
ngaloku lokwenteka kutsi inibite nidzabule tinkhalo nite eLudzidzini nifike
ningayikhandzi. Simo besingetulu kwemandla ayo yingako ingamange
iphumelele kuhlangana nani kukhulunywe. Ibonga kuyibeketelela kwenu
ngekutsi nihlale emalanga lamatsatfu niyilindzile kukhulu loku lenakwenta!'
Bantfwana bativa bakhululekile lapho bakhuluma naSandlane futsi babona 10
boMngayi naTikhuba. 'Ase usidvonse ngendlebe Sandlane kutsi yini lena
leyawukhulunywa eLudzidzini ledzinga bantfwana?' NguSomcubo walawo
mavi ladzinga inchazelo.
'Tindzaba temphakatsi atatiwa bafokati labafana natsi. Tsine site lapha
njengetitfunywa, ngako-ke akukho lesikwatiko,' kuphendvula Sandlane. 15
Bekubonakala kutsi kukhona lokufuna kubutwa nguSomcuba, kepha
bayesaba ngobe akutsenjwana. 'Kubangelwa yini kutsi Mswati asifune
kangaka Sandlane? Khuluma liciniso kuhle kwemuntfu afa Sandlane,' kusho
Somcuba kubonakala kutsi uphatseke kabi.
'Kube niyati kutsi unikhonte kanganani Mswati ngabe anizindli kangaka. Kube 20
abenganitsandzi abengeke aninikete tindzawo, imfuyo nebantfu labatawuba
ngaphasi kwenu,' kusho Sandlane. Batsite basahleli bacoca kamnandzi
bantfwana basola shengatsi baholelwa emgodzini.
Kwakhuluma Sidvwala, 'Ngicela kuveta wami umbono njengemuntfu lobeke
indlebe lapha.' 25
'Khululeka wena wekunene,' kuvuma Sandlane.
'INgwenyama seyilibhubhisile live. Ihlasele kaNgwavuma yancoba, yahlasela
baPedi yabancoba, yahlasela bakaZulu yabancoba. Kulokuhlasela lokungaka
ibe nekuphumelela ngekubambisana nani. Seyifuna kuhlasela lapha
kaMahamba nyalo?' 30
[Likhasi 57–58]
1.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Labalingisi labakhuluma kuletheksthi
lengenhla bakuphi nendzawo?
A Eludzidzini
B KaMahamba
C KaNgwavuma
D Embhuleni (1)
1.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Tigameko letenteka kulenoveli
tikhombisa kulandzela inchubo yemphilo yasiphi sikhatsi?
A Sikhatsi sakudzala.
B Sikhatsi sanyalo.
C Sikhatsi senala.
D Sikhatsi semphucuko. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
1.1.3 Tinkhulumo taSidvwala endzimeni yekugcina tikhombani? Sekela
Imphendvulo yakho. (2)
1.1.4 Emavi aSomcuba latsi, 'Kubangelwa yini kutsi Mswati asifune
kangaka Sandlane? Khuluma liciniso kuhle kwemuntfu afa
Sandlane', aveta hlobo luni lweludvweshu? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
1.1.5 Ishoni lenkhulumo letsi, 'Ase usidvonse ngendlebe Sandlane kutsi
yini lena leyawukhulunywa eLudzidzini ledzinga bantfwana?' (2)
1.1.6 Ngemaphuzu LAMABILI fakazela umbono lotsi Mswati
bekangumuntfu longatsandzi kulwa kungenasizatfu. (2)
1.1.7 Chaza kutsi uvelana kangakanani naboFokotsi nalabanye
banakaboMswati ngalokwabavelela ekugcineni. (2)
1.1.8 Ucabanga kutsi lendlela yaMswati yekufuna kukhulumisana
nebanakabo basebentisane ekuholeni sive beyikahle yini? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
1.1.9 Ngutiphi tintfo lebetingakalindzeleki esiphetfweni salendzaba?
Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3)
NA
1.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI B
'Bukhosi ngibutsetse esikhatsini lesilukhuni lapho sive sisibekelwe lifu
lelimnyama,' kusho Mswati kubhoke imicabango leminyenti emcondvweni
wakhe angati kutsi kumele atsatseni ayihlanganise nani kuze tintfo tilunge.
'Cha Ngwenyama yesive tintfo titawulunga kumnyama kubovu!' Kuphendvula
Sandlane aniketa iNgwenyama sibindzi. 5
Kulawo malanga abengalali Mswati acabanga angacedzi. Phela bese amise
sigodlo sakhe eMbhuleni, endzaweni leyatiwa ngekutsi kuseDlomodlomo.
Bekungekho kuphepha kulesosigodlo, ngobe kwase kugcwele sive
sebeSutfu, sakhe etintsabeni ngematje. Kuleso naleso sigodzi bewubona
umuti lowakhiwe ngematje. INgwenyama yabita inceku yayo Khambi. 10
'Gijima Khambi uyewubita Mbovane. Uhlabe umkhosi ubite iNdlavela iphelele
lapha eLudzidzini embi kwekutsi libuyise ematfunti. Khubalo sewume
ngemumo ulindzele kwelapha imphi,' kusho Mswati.
'Hhawu Ngwenyama, akukapheli ngisho emalanga lamabili Giba abuyile,
sekuyaphunywa futsi?' Ngemavi aKhambi lawo lakhombisa kungaphumuli 15
kweNkhosi.
'Umuntfu lophumulile Khambi ngulolele umlalela wafutsi. Sitawufika sami
sikhatsi sekutsi ngiyewuphumula, kepha-ke kwanyalo mnyenti umsebenti
lekumele ngiwente,' kusho Mswati.
Waphuma Khambi wayewubita Mbovane neNdlavela. Kwahlwa iNdlavela 20
yecayeca emabaleni emphakatsi. INgwenyama ifuna kuyiphaka imphi
njengobe seyibonisene naSandlane kutsi akubukanwe nebeSutfu
bakaMabhula lesebagcwele lonkhe laMswati. Kuliciniso leSiswati kutsi uma
ufika endzaweni yemuntfu ufike ukhonte, kepha beSutfu bakhe kulolonkhe
ngaphandle kwekukhonta. 25
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
'Live lababe kwehlukaniselwane ngalo etindzaweni letinyenti. Labobantfu
abakakhonti, kepha batisikele nje ngaphandle kwemvumo yami. Loko
labakwentako kwedzelela mine,' kusho Mswati akhombisa kukhatsateka
ngendlela lemangalisako.
[Emakhasi 33–34]
1.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Letheksthi lengenhla ikhomba kutsi
Mswati ubukene nayiphi inkinga?
A Yekubekwa esihlalweni.
B Yekubamba umhlangano.
C Yekulahlekelwa bukhosi.
D Yekuhlaselwa banakabo. (1)
1.2.2 Sizatfu sini lebesenta kungabi nekuphepha esigodlweni
saseMbhuleni? (1)
1.2.3 Ngabe yini lekuletheksthi leyenta kutsi sifundze lendzaba siyofika
esiphetfweni? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.2.4 Ngusiphi simo semphilo lesivetwa nguletheksthi lengenhla
nawubuka similo nekutiphatsa kwebalingisi? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
1.2.5 Lenkhulumo yaSandlane letsi, 'Cha Ngwenyama yesive tintfo
titawulunga kumnyama kubovu!' ichazani? (2)
1.2.6 Mswati bekayinkhosi lengatsatsi tintfo ngemawala. Vuma nobe
uphikise lombono ngalokushiwo etheksthini lengenhla. (2)
1.2.7 Bhala KUBILI lokufanako kuloku lokushiwo kuletheksthi
nalokwenteka embusweni weNingizimu Afrika. (2)
1.2.8 Ucabanga kutsi kubaluleke ngani kutsi inkhosi kube ngumuntfu
lonesibindzi? Sekela ngalokwenteka kulenoveli. (2)
1.2.9 Sento sekwelashwa kwemabutfo enkhosi sikhomba yiphi inkholelo
lelandzelwako? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.2.10 Ngusiphi sinyatselo lebewungasitsatsa kube bekunguwe inkhosi
yesive ngaletive letakhe ngalokungemtsetfo eveni lakho? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
[35]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane
2.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI C
'Hheyi iyadzabula lenja yakho Figa mngani wami,' kusho lelijaha lelisandza
kungena. Liphindze lichubeke litsi, 'Asewubuke nje kutsi ihleti njani lapha
emnyango. Ihletise kwenja vele.' Uve asinata. Ngesikhatsi enta njalo baphele
ngeluhleko. Kwevakala etinkhulumeni tabo kutsi lelijaha lelisandza kungena
nguPiet ligama lakhe kantsi leli lelisisegusegu nguFiga. Bese kutsi leli lelidze 5
lelincama kube nguPeru.
'Eyi kunjani bafana labadzala, yinindzaba shengatsi kumnandzi lapha
eMajuba lonyaka?' kubuta Piet ahlala kuleminye yemibhedze lelapha
ekamelweni.
'Shaluza, ayiphume yona iyohlala ngephandle,' kusho Figa acondzise 10
kuMshumayeli.
Acondze ngasemnyango Mshumayeli afike aphakamise umlente alingise inja
nayichama, ichamela sidzindzi nome lubondza. Akhase ngemadvolo
aphume. Asaphumile Mshumayeli, basale baticocela ngekukhululeka.
Etinkhulumeni tabo kwakhanya kutsi babafundzi lasebacedza kufundza 15
lapha eMajuba. Lamuhla bete nje ngobe naku tikolo tisandza kuvulwa
ngako-ke batawujuba umsila nje kuphela. Kutawutsi lapho sebacala
kufundza bese bayatihambela. Lelikamelo langeniswa kulo Mshumayeli
bekahlala kulo lamajaha kulomnyaka lofile ngesikhatsi basafundza. NaSimon
wangeniswa kulo ngesikhatsi afika. Ingani phela yena bekafike ngayitolo 20
lapha esikolweni. Sekunyenti labamentise kona solo bamjuba umsila.
Yebo, beyilukhuni imphilo etikolweni letinye nangabe tisavula.
Labafikako bebafikiswa ngekutsi bajutjwe umsila. Nangabe bewungumfana
lohlulekako kubeketela, bewungeke uyimele lemphilo. Labanyenti vele
bebabaleka etikolweni ngenca yako kujutjwa umsila. Nekuyowuceba 25
kulabakhulu bekungalungi ngobe bekukutidvonsela emanti ngemsele.
[Likhasi-70]
2.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Lesigameko lesenteka kuletheksthi
senteka kuyiphi indzawo?
A EMvongotsini
B Epulazini
C Emajuba
D Emfuleni (1)
2.1.2 Siko lini lebelenta boFiga batfolakale lapha esikolweni kantsi
sebacedzile kufundza? (1)
2.1.3 Bhala tintfo LETIMBILI letivela kuletheksthi letingasentiwa
etikolweni tanyalo. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
2.1.4 Figa ungumlingisi lonesimilo lesibi. Sekela lombono ngemaphuzu
LAMABILI ubhekise kuloko lokwenteka kulesicashunwa. (2)
2.1.5 Letheksthi lengenhla isivetela yiphi ingcikitsi? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
2.1.6 Ucabanga kutsi kungaba yini umphumela waloko lokwenteka
kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu
LAMABILI. (2)
2.1.7 Chaza kutsi bafundzi labavelelwa nguloko lokwenteka
kuMshumayeli kuletheksthi bangasitwa njani kubuyisa umdlandla
wekufundza. (2)
2.1.8 Ngabe kukhona yini kuhambelana emkhatsini wesihloko salenoveli
netigameko tekuhlupheka kwaMshumayeli? Chaza usekela
imphendvulo yakho. (2)
2.1.9 Kubeketela kuyaphumelelisa. Sekela lombono ngemaphuzu
LAMATSATFU ngekubuka siphetfo salenoveli. (3)
NA
2.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI D
'Ingani phela utsi nguye indlalifa nenkhosana. Ukwenta loko ngobe naku
ngive batsi umsebenti sewumphelele le eJozi manje-ke sewubuye lapha
emuva ekhaya. Ngikhuluma nje sewungumahlalela. Sewukhiphe liso
lelingaka kuletinkhomo tamkhulu. Akasafuni nekutsi kutsengiswe nayinye
khona mine ngitowutfola imali yekufundza.' 5
'Manje mkhulu wakho utsini ngalendzaba?'
'Imphatsa kabi umuntfu lomdzala kepha kute naye intfo langayenta ngobe
sewutigugele, futsi lendzaba iyamudla mkhulu ngobe nemphilo yakhe
ayiseyinhle njengakucala.'
'Kufanele mkhaya wami ngobe belikukhontile lelikhehla.' 10
'Ingani phela ngiko-ke loko lokususe umona kumalume. Batsi usho nekusho
kutsi angeke kwenteke kutsi mine ngidle lifa leyise kube yena akhona.'
'Kepha utsi utayicedza incwadzi yelishumi?'
'Simon mkhaya likusasa lami limnyama. Vele mine ngingulahliwe ngobe
ngalahlwa ngumake,' kusho Mshumayeli abheka phasi. 15
Ubuka phasi nje Mshumayeli ngobe sewuva kushisa tinyembeti emehlweni.
Tishisa ngobe kufanele. Phela yena bekasabeke litsemba lakhe lonkhe
kumkhulu wakhe. Likusasa lakhe bekalibona litawuba lihle. Nebuntsandzane
bakhe buphele ngobe asatfole imfundvo. Naku-ke lamuhla malume wakhe
sewumdlela umona. 20
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
'Cha Mshumayeli ungalilahli litsemba. Uncono wena uphiwe nasenhloko,
mhlawumbe kukhona labatakuvela bakuphe imali yekuchubeka nesikolo.'
'Hawu! Sewufuna kusiyekela sikolo Simon?' kubuta Mshumayeli aphakamisa
inhloko ambuka.
'Njengaloku ngisho mkhaya.' 25
[Likhasi-85]
2.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Ngubani umlingisi logcamile
kuletheksthi lengenhla?
A NguMabhunu
B NguMshumayeli
C NguSimon
D NguKhanyisile (1)
2.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Tinkhulumo taMshumayeli
kuletheksthi tikhomba kutsi kunahlobo luni lweludvweshu
emkhatsini wakhe naMabhunu?
A Ludvweshu lwangekhatsi.
B Ludvweshu lwasekucaleni.
C Ludvweshu lwasemkhatsini.
D Ludvweshu lwangaphandle. (1)
2.2.3 Bhala tizatfu TIMBILI lebetenta Mabhunu afune kutsatsa tinkhomo
teyise ngenkhani. (2)
2.2.4 Fakazela lombono lotsi Simon ungumngani longenawo umona
ngalokushiwo kuletheksthi. (1)
2.2.5 Ngulonjani umuntfu lophiwe enhloko njengobe kusho Simon
kuMshumayeli? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
2.2.6 Ngabe basekhona yini bafundzi labafana naSimon nawubuka
sincumo lekasitsetse? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.2.7 Ngekubona kwakho yini leyenta tigameko letenteka kulendzaba
tihambelane nendzawo letenteka kuyo? Bhala KUBILI. (2)
2.2.8 Kube bekunguwe Mshumayeli bewungamentani Mabhunu? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
2.2.9 Tento taMabhunu timveta angumuntfu lonjani ngekwesimilo? Bhala
emaphuzu LAMABILI. (2)
2.2.10 Sifundvo siphi lesitfolakala kulenoveli nasibuka lokwentiwa
nguMshumayeli kumalume wakhe Mabhunu ekugcineni
kwalenoveli? Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (3)
[35]
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
3.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI E
LIJAHA: (Lihlehlela emuva kancane) Bantfu bebantfu ngicoleleni
ngendlule. Ngibuya kudze kakhulu kantsi neluhambo lwami
angilwati kutsi luphelelaphi. Angivalelise ngicele indlela.
VUSEMATFWA: (Aphakamisa sagila samuntfu lolindzele kugadla.) Ungeke
ucale usishiye nje, ungasasitjelanga kutsi ubuyaphi 5
khashane nje, ungubani longumsa wabani, ubabelephi
utfwashata ngalotsandza ematsafeni ebukhosi bebaTfwa.
LIJAHA: Cha, lekutalwa nginguTsembative lolichamukisa le
kulemaLima. Ngicondze emkhosini lomkhulu, siBhimbi
sebaTfwa. 10
VUSEMATFWA: (Atsi kumjabulela kancane) Hawu, kantsi unguMndzawe!
Ewu ubuya ekudzeni vele. Indlala?
TSEMBATIVE: Hhewu! Akubutwa. Nekudzinwa sengiyingcuba nje!
Ucinisile?
VUSEMATFWA: Pho, sewungate udzangute emahlandze netintsaba, 15
ubabele siBhimbi nje? Cha uyabatsandza baTfwa jaha
lakitsi.
TSEMBATIVE: Kona kubukeka kunjalo. Kodvwa mbambambamba
nginelitsenjana lekutsi ngahle ngitfuke ngitfole babe
longitalako, make umkhomba ngakuto letiganga tebaTfwa. 20
VUSEMATFWA: Ewu shano! Cha sewufikile eveni lebaTfwa. Lamajaha
lamabili lawa ngiwo lacipha abuye avisise umbutfo
weMbiba aphindze engamele labo labacize umuti
weNkhosi. Bonga bakini kutsi bacabange kutsi
uwasesigodlweni, ngabe sekutekwa letinye nyalo. 25
SIGWACA: Cha, usindze impela!
TSEMBATIVE: Kusho kutsi bakitsi bahamba nami mpela mpela.
VUSEMATFWA: (Asuka kubo) Majah'eNkhosi, tsatsani lesivakashi setfu
nisiphe lokuya ngasetfunjini. Nibosilungiselela nendzawo
yekufihla inhloko khona lapha esigodlweni siphumule 30
sitekwati kubukela kahle siBhimbi kusasa. …
SIGWACA: Yithi Mngane!
TFOLWANE: Awukhul' uyembil' uMliba.
VUSEMATFWA: Kufute siwaphatse ngetandla letitfokomele emaLima,
bukhosi bawo bumcoka kabi esiveni sebaTfwa. 35
SIGWACA: Mngane.
VUSEMATFWA: Tsembative tivele ukenu lapha. Khululeka ubukele
siBhimbi kusasa. Ngitayatisa iNkhosi nangibuya
eMphelave kutsi sinesivakashi. (Atsatse tinyatselo
aphindze eme alayete) Sigwaca, ningavele nimendlalele 40
lena kami eSiyalwini lona wekuhamba. Funa nitsi niya
emalawini etivakashi nikhandze indzawo seyiphelile
njengaloku kunjena nje. Ngisaphutfuma eMphelave.
Umnaketfu utsi lukhona ludzaba lokufute siluhlanganise
kungakefiki lwangemuso. 45
[Likhasi 18–19]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
3.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Ngubani umdlali lonenkinga
kuletheksthi lengenhla?
A NguTsembative
B NguKhetsiwe
C NguVusematfwa
D NguNdvukutemphi (1)
3.1.2 Bekuyini umsebenti waSigwaca kulomdlalo? (1)
3.1.3 Bhala sizatfu lebesenta Tsembative afike eveni leBatfwa. (1)
3.1.4 Bekubangelwa yini kutsi bacabange kutsi Tsembative
wasesigodlweni kulendzaba? (1)
3.1.5 Bhala KUBILI lokungenta lesicashunwa lesingenhla sidlaleke
esiteji. (2)
3.1.6 Chaza kutsi kufika kwaTsembative kwaliphazamisa njani lichinga
laNdvukutemphi lekutsatsa bukhosi. (2)
3.1.7 Sento saVusematfwa sekukhuluma kahle naTsembative
sikhombani? Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMABILI. (2)
3.1.8 Chaza kutsi ngabe loku lokwentiwa nguTsembative
kulesicashunwa lesingenhla kusenteka yini kulesikhatsi
sanamuhla. Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.9 Emavi aVusematfwa latsi, 'Tsembative tivele ukenu lapha',
anasisindvo sini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.10 Chaza sifundvo lesikulesicashunwa lesingenhla ubhekise
kuNdvukutemphi naVusematfwa. (3)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
3.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI F
TSEMBATIVE: (Uyasukuma uhlangabeta Madzandza ngenkhulumo.
Madzandza uta uyahacatela uyacalata.) Bese ngitsi vele
ngiyengiwe akuti muntfu lapha! Kadze ngilindzile sekute
kuhlwe kwacedzela solo mane ngetfuka tanya! Nguwe
Madzandza, nkhosatana? 5
MADZANDZA: (Atibamba emahlombe ngenca yelichwa akhulumela phasi)
Ungasacitsi sikhatsi kuhlwa angeke sakuncandza kuyingubo
leyembesa live lonkhe. Neyakho imphilo seyikuhlwele.
TSEMBATIVE: Ukutsatsaphi loko?
MADZANDZA: Kunelicenjana lelincane lelatiko kutsi wena awusiyo iNkhosi. 10
Madvute nje utawubulawa. Ngako-ke yetama kutisindzisa,
usindzise neNkhosi letfunjiwe. (Atsi kucalata ngekwesaba
kutsi kungahle kube khona labamcatsamelako.)
TSEMBATIVE: Itfunjiwe? Isaphila kodvwa? Itfunjwe ngubani wayifihlaphi?
MADZANDZA: Kahle ngesangcotfo semibuto. Wena nje sita usindzise 15
lemiphefumulo letawubhubha ingenacala.
TSEMBATIVE: Nkhosatana ngiyalubabata lusito lwakho, kepha, ngitsandza
kwati kutsi wahlupheka kangaka ngatsi, utawubuyelwa yini
wena?
MADZANDZA: (Acalata) Uyati sitate sibanjwe ngalemfumbe yemibuto! 20
Uvile kutsi ngisingani saNdvukutemphi?
TSEMBATIVE: Yemo, lisho njalo livi lolitfumele.
MADZANDZA: Ndvukutemphi nebalandzeli bakhe sebati konkhe ngawe.
Nyalo sebakhe lichinga lekutenta shengatsi abati kutsi
emakhosi mabili. Batakubitela eMphelave lapho nemphilo 25
yakho itawuphelela khona.
TSEMBATIVE: Inkhosi-ke yona? Batayi ...?
MADZANDZA: Bindza ulalele. Emva kwekucedza ngawe nayo
itawulandzela.
TSEMBATIVE: Hamba ubatjele kutsi nabo batakwehlela bonkhe kulolubishi. 30
Sive batasitsini sekute iNkhosi yaso.
MADZANDZA: Batakuveta tidvumbu letimbili batsi benibangisana iNdvuku
yembuso.
TSEMBATIVE: (Abindze sikhashane) Cha ngiyeva! Lokungiphicako kutsi
wena ubahlamuke ngaliphi kukhutukela kusita tsine ngobe 35
utsi usingani saNdvukutemphi?
[Likhasi 47–48]
3.2.1 Khetsa imphendvulo yakho. Bhala indzawo lapho senteka khona
lesicashunwa semdlalo lesingenhla.
A Kuselawini laNdvukutemphi.
B Kusesigodlweni seButfwa.
C Kusentsangeni yaKhetsiwe.
D Kusenkhundleni yesibhimbi. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
3.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Kwentanjani kwetfuka tanya njengobe
Tsembative asho kulesicashunwa?
A Kwetfuka uwile.
B Kwetfuka kakhulu.
C Kwetfuka lite.
D Kwetfuka kancane. (1)
3.2.3 Chaza kutsi Tsembative abentiwa yini kubuta imibuto leminyenti
kangaka kuMadzandza. (2)
3.2.4 Shano kutsi lesigameko lesenteka kulesicashunwa siveta hlobo
luni lweludvweshu. Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.2.5 Lenkhulumo yaTsembative letsi, 'Hamba ubatjele kutsi nabo
batakwehlela bonkhe kulolubishi,' imveta angumdlali lonjani?
Sekela. (2)
3.2.6 Nguyiphi ingcikitsi levetwa ngulesicashunwa? Sekela
ngalokwenteka emdlalweni wonkhe. (2)
3.2.7 Ngabe asekhona yini emantfombatana lafana naMadzandza
kulesikhatsi sanamuhla? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.2.8 Ucabanga kutsi kwentiwa yini Madzandza asite Tsembative ajikela
Ndvukutemphi? Sekela ngalokwenteka emdlalweni. (2)
3.2.9 Ngabe kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi Ndvukutemphi
bekangumdlali loneludlame? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.2.10 Kwehluleka kwelisu laNdvukutemphi lekuvimba likusasa
laVusematfwa kunawuphi umlayeto ebantfwini? Chaza
ngekusekela ubhekise emdlalweni. (2)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
4.1 'LIZIZI' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI G
'Lokuncono hamba uyotsenga sibulalitinambutane lapha esitolo,' kweluleka
Sithole.
Kutsite kusenjalo, Madoda wavela emnyango esitolo wabakhweba.
'Hamba wena Sithole ndvodza,' kusho Sibhono. Nembala ehle agijime.
Aphindze futsi umLumbi akhwebe naye Sibhono. Wacansuka wafa Sibhono. 5
Bekasolomane aphungana netimphungane.
Sibhono wehla evenini solomane aphungana netimphungane ave ajeceta
abuka emuva kutsi atimlandzeli yini. Utsite ubuka emuva kantsi akaboni kutsi
sewusemgwacweni sekufanele abuke timoto, yabe seyichamukile i-Valiant
lemnyama yamtsatsa. Ngenhlanhla beyingadli emagaloni kakhulu kwatise 10
phela kutsi kusedolobheni lapha. Wabamba emabhiliki umntfwaneliNdiya
kwanuka emathayi yafike yamtsatsa. Yamtfwala ngesiphumulo yahamba
naye libangana lelincane. Yatsi lapho icedza kuma khona itsi nsi,
kwangukhatsi imkhafula.
Yamkhafulisa kwemdlonja wena lowawubona ujomba ungena esitibeni. 15
Wawa wafika watsi bhalakaca ngesisu. Bakhuta bancincita bantfu badzimate
bavala emehlo.
Ngenhlanhla imoto ayimange imlimate. Walala phansi imizuzwana.
Wavuka watsi cala cala, watibamba sisu wakhandza kutsi ematfumbu
bekakadze awakhungele elukhalweni, akhumukile adzacateka phansi. Watsi 20
khayikhayi wesuka ngematubane wagocana wafinyela wabangaka.
'Yehheni! Ngumhlolo phela lona! Lendvodza yagijima kangaka kube
ematfumbu ayisenawo asele phansi kuyangani?' kubuta lenye indvodza
itidlela imfe yayo. Labanye batsi akagijinyiswe lomuntfu abanjwe mhlawumbe
uhlanganelwe ngumcondvo. Labanye bakhumbula indzaba yalenye indvodza 25
leyawiswa libhayisikili yashumphuka intsamo yacedze yakhipha liduku
yatesula yatsi: 'Ngacishe ngafa,' yawa phansi yaphela.
[Likhasi 91]
4.1.1 Bhala KUNYE lokukuletheksthi lengenhla lokwenta sitsi Sibhono
ungumlingisi lomkhulu. (1)
4.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala kutsi labalingisi labakhuluma
kuletheksthi lengenhla bakuphi nendzawo.
A Emadzeleni
B Emathuneni
C Esontfweni
D Ekhaya (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
4.1.3 Kwenta njani kuwa utsi bhalakaca phasi ngesisu njengobe kushiwo
kulendzatjana? (2)
4.1.4 Ngabe lendzatjana iwulandzele yini umgomo wekubhalwa
kwendzatjana? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
4.1.5 Chaza kutsi kuliciniso nobe liphutsa yini kwekutsi lamatfumbu
lafihlwe nguSibhono vele anesifo. (2)
4.1.6 Itsini ingcikitsi yalendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.7 Ucabanga kutsi tigameko letinjengaleti letenteka kulendzatjana
tisenteka yini kulesikhatsi lesiphila kuso? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
4.1.8 Kube bekunguwe umlumbi waSibhono ngutiphi tintfo LETIMBILI
lebewungatenta ngalesento sakhe sekuntjontja? (2)
4.1.9 Sifundvo sini lesitfolakala kulendzatjana nawubuka siphetfo sayo?
Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (3)
NA
4.2 'BABE UNGEHLULILE' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI H
Kutsite kusenjalo kwangena yena umfundisi Hlatjwako. Naye ungena nje
ugodle Libhayibheli lakhe ekhwapheni, uhlabelela liculo lakhe lalikhontile
lelitsi, 'Nxa ngimbona Umsindisi.' Ulihlabelela phansi ngendlela
yekunhhinhhitela.
'Siyabonana ndvodzakati.' 5
'Yebo babe,' kuvuma Busisiwe elula sandla achawula kuyise.
'Philani-ke ndvodzakati natsi siphilile.'
'Yebo siyaphila babe singavusela nine.'
Bacocacoce letinye tindzaba bese LaMtsetfwa utsi, 'Ewu babe, Busisiwe
uyakhala lapha utsi imali akamange ayitfole, kantsi awumange umposele 10
yini?'
'Hawu! Awumange utfole lutfo eposini ndvodzakati?' kubuta uyise.
'Ngatfola Libhayibheli nje kuphela kanye nencwadzi lengitjela kutsi
nangilambile nome ngifuna imali ngibofundza liBhayibheli.'
'Walifundza kodvwa wena?' kubuta uyise atsi kuphenyaphenya lelakhe 15
kancane.
'Yebo ngalifundza babe ngalicala kuGenesisi ngaze ngayewugcina
encwadzini yeSambulo.'
'Ucinisile kodvwa Busisiwe ndvodzakati kutsi walifundza leiBhayibheli lakho
lesakutfumelela lona?' kubuta uyise. 20
'Yebo babe ngalifundza kodvwa bengite kahle sikhatsi sekulifundza ngobe
bengimatasatasa ngifundzana nemabhuku etifundvo tesikolo njengobe
besilungiselela kubhala kuhlolwa kwekuphela kwemnyaka nje,' kusho Busi
abuke phansi adlana netingalo.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
'Liphi manje leliBhayibheli lesakutfumelela lona?' 25
'Likhona lisethrankhini ngale ekamelweni.'
'Hamba ulilandze uliletse lapha,' kusho uyise.
Nemambala-ke ahambe Busi alilandze. Aligudvute alitfole, ete nalo.
'Nali-ke babe,' kusho Busi amniketa.
'Ucinisile, ucinisile Busi kutsi wake walifundza leLibhayibheli?' Kubuta uyise 30
aliphenyaphenya kancane.
[Likhasi 99]
4.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Ngusiphi simo lesisitfola kulabalingisi
labakuletheksthi lengenhla?
A Simo sekulalelana.
B Simo sekungavisisani.
C Simo sekucolelana.
D Simo sekuhambelana. (1)
4.2.2 Khetsa YiNYE imphendvulo. Loku lokwenteka kulendzatjana
kwenteka ngasiphi sikhatsi semphilo?
A Sikhatsi sanyalo.
B Sikhatsi sasemini.
C Sikhatsi sakudzala.
D Sikhatsi sentfutfuko. (1)
4.2.3 Bhala KUBILI lokungakwenta kutsi ufundze lendzatjana uyofika
nayo esiphetfweni. (2)
4.2.4 Bhala KUBILI lokukhomba kutsi Busisiwe ungumlingisi
longabahloniphi batali bakhe. (2)
4.2.5 Nguyiphi inkholelo lechutjwa kaHlatjwako nasibuka imphilo yabo?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.6 Ngekubona kwakho ngabe Sento saHlatjwako sekufaka imali
eBhayibhelini sikahle yini? Sekela. (2)
4.2.7 Bantfwana labafana naboBusisiwe Hulumende waseNingizimu
Afrika angabanika luphi lusito? Bhala KUBILI. (2)
4.2.8 Chaza ngemaphuzu LAMABILI kutsi LaMtsetfwa ungumlingisi
lonesimilo lesinjani. (2)
4.2.9 Ngabe basekhona yini bantfwana labenta njengaBusisiwe
kulesikhatsi sanyalo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.10 Ngabe kukhona yini kuhambelana emkhatsini wesihloko
nesigameko lesenteka kulendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
5.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
LUVATSI LWEKUKHANYA – SL Sigudla
1 Luvatsi lwekukhanya!
2 Ngewakh' umusa khanya,
3 Ngewakh' emandla khanya,
4 Ngeyakh' inhlakanipho khanya,
5 Ngesakho sineke khanya.
6 Luvatsi lwekukhanya!
7 Sula lubandlululo etindzebeni temlomo,
8 Sus' umhobholo nekutigabisa kimi,
9 Sus' etindzebeni temlomo,
10 Susa buchomoketi nebuchwensi kimi.
11 Luvatsi lwekukhanya!
12 Ngiphe sibindzi sekuncoba:
13 Ngilwe nebucaba ngibuncobe,
14 Ngilwe nebugovu ngibuncobe,
15 Ngilwe nebuncavitsi ngibuncobe.
16 Luvatsi lwekukhanya!
17 NjengaSolomoni ngicela kuhlakanipha,
18 NjengaSamsoni ngicel' emandla,
19 NjengaJobe ngicela kubeketela,
20 NjengaPawula ngicela sibindzi.
21 Luvatsi lwekukhanya!
22 Ngetfule bumine kuwe,
23 Wena lowati buhle nebubi,
24 Wena lowati kucala nekuphetsa,
25 Kwelibanga lemphilo yami.
[Likhasi 72–73]
5.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lwebunkondlo lobu
lobudvwetjelwe emigceni lengentasi?
'Sula lubandlululo etindzebeni temlomo,
Sus' umhobholo nekutigabisa kimi'
A Imvumelwanosigcino
B Imvumelwanomaphakatsi
C Imvumelwanosicalo
D Imvumelwano leyecako (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
5.1.2 Bhala kutsi lenkondlo lengenhla iluhlobo luni. Sekela imphendvulo
yakho ngaKUNYE lokushiwo endzimeni ye-4. (2)
5.1.3 Chaza ngekuhleleka kwemigca yalenkondlo lelandzelako.
'Ngeyakh' inhlakanipho khanya,
Ngesakho sineke khanya.' (2)
5.1.4 Ngabe sonkondlo bekashoni ngaloko lakusho emgceni we-24
newe-25? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.5 Bunkondlo buni lobuvetwa ngulomugca lotsi, 'Luvatsi
lwekukhanya'? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.6 Sinongo sini lesikulomugca walenkondlo longentasi? Sekela
imphendvulo yakho.
'Luvatsi lwekukhanya!' (2)
5.1.7 Ucabanga kutsi kuliciniso nobe liphutsa yini loku lokushiwo
ngulomugca longentasi? Sekela imphendvulo yakho.
'Wena lowati buhle nebubi' (2)
5.1.8 Sonkondlo bekabhala lenkondlo akusiphi simo? Sekela
imphendvulo yakho ubhekise endzimeni yesibili. (2)
5.1.9 Ngabe kukhona yini lesikufundza kulenkondlo? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
5.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
NASENGIKHATSELE – JJ Ncongwane
1 Nasengikhatsele ngaphela nya,
2 Imikhono yami seyitsambe bhece,
3 Emehl' ami asavaleke ngci,
4 Imicabango yami seyiphelile,
5 Umoya wami awukapheli,
6 Imphilo yami ayikagcini
7 Ngigcinekile nje kulelikhasi,
8 Akusilo likhasi lami lekugcina.
9 Ngifihleni emfihlakalweni yemabhuku,
10 Ngibekeni kulendlu legcin' emabhuku,
11 Lapho ngitawuphumula khona kulesibhuku,
12 Siphuku sami singigcine lapho
13 Ningangihlukanisi nebantfu,
14 Ngive bantfu bangibuta tintfuli,
15 Batsi bhu bhu bhu!
16 Ngifihleni emfihlakalweni yemicabango,
17 Imicabango yami yembuleleke lemfihlo,
18 Yekucondz' imicondvo yemaBhunu,
19 Ngibhukule ngishone kulela lemabhuku,
20 Ngilale ngibhek' etulu kulemimoya
21 Ngiv' emabhuk' angibhudzisa ngedvwa,
22 Atsi bhu bhu bhu!.
23 Ngitfwaleni ngemaphepha ningiphephise,
24 Ningicamelis' etikwemabhuku ngiphumule,
25 Ngiphumule kucabanga ngemabhuku,
26 Ningibeke dvute nelibhuku lelikhulu,
27 Lelavul' emehlo ami emoya,
28 Umoya wam' uyavuma kakhulu,
29 Ngiv' umoy' ungiphephets' enhloko,
30 Utsi bhu bhu bhu!
31 Nasengikhatsele bahlobo bami,
32 Ningangilahli kulabalahliwe,
33 Ngitjaleni nje etihlotjeni tami,
34 Lengihlobene nato ngisemusha,
35 Busha bami buvuswe kabusha,
36 Ngenyanga yami yentfwasahlobo,
37 Ningikhumbule ngenkhumbulo lensha.
38 Nasengikhatsele ningakhatsateki,
39 Ngiphumulisen' emkhatsini wemabhuku,
40 Ningibek' engcongwaneni mine waNcongwane,
41 Lapho ngitawushayelwa khona ngumoya,
42 Umoya wami sewuphakamela kulemimoya,
43 Umphefumulo wami sewuphumulile kulesibhuku,
44 Ngitawuv' emabhuk' abhulana odvwa
45 Atsi bhu bhu bhu!
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 21 DBE/Lweti 2020
SC/NSC
46 Nasengikhatsele ningangikhatsaleli,
47 Tikhatsaleleni nine netinkhatsalo tenu,
48 Kuphila kwami kwacal' eBhukwini,
49 Khatsalelani kuts' emagama enu aseBhukwini,
50 Nikhatsateke kakhulu nangab' akubhukwana,
51 Ningalali nitsi bhu ga ningakalivi Livi,
52 Lelimemeta kancan' emabhukwini
53 Litsi bhu bhu bhu!
[Likhasi 10–11]
5.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala kutsi luhlobo luni lwebunkondlo
lobu lobudvwetjelwe kulomugca longentasi.
'Siphuku sami singigcine lapho'
A Sifanangwaca
B Sifanankhamisa
C Sifutamsindvo
D Siphukuto (1)
5.2.2 Shano kutsi bunkondlo buni lobukulemigca yenkondlo
lelandzelako. Sekela imphendvulo yakho.
'Ngilale ngibhek' etulu kulemimoya
Ngiv' emabhuk' angibhudzisa ngedvwa' (2)
5.2.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lweluchumano
lolukumugca we-24 newe-25 enkondlweni lengenhla?
A Luchumano loluphambene.
B Luchumanosigcino.
C Luchumanomkhatsini.
D Luchumano lolutjekile. (1)
5.2.4 Itsini ingcikitsi yalenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.2.5 Ngulabanjani bantfu labalahliwe njengobe sonkondlo asho
emgceni we-32? (2)
5.2.6 Ucabanga kutsi sonkondlo ucondze kusitjelani ngenkhulumo letsi
'Kuphila kwami kwacal eBhukwini'? (2)
5.2.7 Sonkondlo ngumuntfu lokholwela kuNkulunkulu. Fakazela lombono
ngekucaphuna imigca lemitsatfu endzimeni ye-4. (3)
5.2.8 Chaza kutsi sonkondlo kungani asho lamavi langentasi.
'Nasengikhatsele ningangikhatsaleli,
Tikhatsaleleni nine netinkhatsalo tenu' (2)
5.2.9 Chaza ngekuhambelana kwesihloko naloko lokushiwo yinkondlo. (3)
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2020 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum