Skip to content

siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question papersiSwati FALGrade 12202220 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2022, 20 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2022

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2022 EMAMAKI: 70 SIKHATSI: Ema-awa 2½ Leliphepha linemakhasi la-20. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2022 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto. 1. UNGALIFUNDZI lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. 2. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE. SIGABA A: Inoveli (35) SIGABA B: Umdlalo (35) SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35) SIGABA D: Tinkondlo (35) 3. Phendvula IMIBUTO LEMIBILI kuphela kunobe ngutiphi tigaba LETIMBILI ngalendlela: SIGABA A: INOVELI (35 emamaki) Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. SIGABA B: UMDLALO (35 emamaki) Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile. SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA (35 emamaki) Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha. SIGABA D: TINKONDLO (35 emamaki) Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale. 4. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo ephepheni lemibuto. 6. Cala LESO naleso sigaba ekhasini LELISHA. 7. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi lange-75 kuleso naleso sigaba. 8. Bhala ngebunono nangesandla lesobonakalako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2022 NSC LOKUCUKETFWE Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA A: INOVELI Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI 1. Kwasha Tikhotsa 35 5 2. Ngenca Yakho 35 8 SIGABA B: UMDLALO Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile. 3. Lahloma Ladvuma 35 11 SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha lotifundzile. 4.1 'Liphutsa Lakho' 18 14 4.2 'Inhlupheko' 17 15 SIGABA D: TINKONDLO Phendvula TOTIMBILI tinkondlo ngencwadzi loyifundzile. 5.1 'Yiphumuteni Nebakitsi' 17 17 5.2 'Nasengikhatsele' 18 19 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2022 NSC LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO () A: Inoveli 1–2 1 (Imibuto lemifisha) B: Umdlalo 3 1 (Imibuto lemifisha) C: Tindzaba letimfisha 4.1 + 4.2 2 (Imibuto lemifisha) D: Tinkondlo 5.1 + 5.2 2 (Imibuto lemifisha) CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2022 NSC SIGABA A: INOVELI Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A 'Akufuneki kutsi sibatsatsele phasi laba bantfu ngobe bayingoti. Simo bangasigucula litje ligaye ngalomunye umhlatsi. Njengobe siphumelele ekusebentiseni ingcondvo ekucupheni tifu, kumele sichubeke ekuyisebentiseni kute seneliswe kutsi indlu yaTsandzile ivalwe ngelihlahla,' kwenaba Fokotsi. 5 'Sengatsi uneluvalo entsanyeni njengesicoco mnaketfu. Aweneliswa yini yilemitamo lengaka lesesiyentile yekuphumelelisa emasu etfu? Ufuna kutsi sicale phasi sihlele lamanye emasu etikwalawa? Hhayi, sitawube sesidlala ngebucopho betfu. Yekelani kukhukhumeta Mswati nimente libhubesi, kantsi ingoto nje,' kusho Somcuba. 10 'Uphi S'dvwala, lijaha lembutfo lesibambisene nalo?' Kubuta Ndlela. 'Lidze libanga lesilihambile nalelijaha, kepha sesisondzele lapho siya khona. Utsi umati kahle S'dvwala yeNdlela?' Kusho Fokotsi. 'Suka lapha wena Fokotsi! Ngingahlala ngingamati njani: S'dvwala, lihlala mtsandzeni njengelibhubesi? S'dvwala lesimadvwaladvwala lesiyawudla 15 umhlanganiso naso. Ngimati kusuka nekuhlala mnaketfu. Lidzabuka eNingizimu lijaha lesikhuluma ngalo. Akusimachinga atulujane. Emehlo alo sengatsi ngewesihhanya.' Kuchaza Ndlela. 'Nguye phela lowelekelele uma sicupha tonkhe tifu leti. Uma Mswati angasindza kuto kutawube kusho kutsi bukhosi bekabekelwe bona futsi 20 emadloti anaye,' kusho Fokotsi. 'Inhloso yetfu kutsi Mswati angalibusi. Yena usandza kubutsatsa bukhosi, ngako-ke akufuneki kutsi aze atinte esikhundleni. Kumele kuliwe naye nyalo ahlulwe. Kubulala sihlahla sesinetimphandze kumatima ngobe kumele ucale ngemagala, kulandzele sicu ugcine ngetimphandze. Uma sisesincane 25 sihlahla uyasigubha nje bese siyatifela. Mswati sihlahla lesincane lekumele sigujwe nje bese siyafa.' Bahleke. 'Ungamtsatseli phasi mnaketfu. Ukhumbule kutsi Mswati unebalekeleli, beluleki nembutfo lonemandla,' kusho Fokotsi. 'Ngiyavuma kutsi unebalekeleli nebeluleki, hhayi emandla. Usho kanjani kutsi 30 unemandla ube wati kahle kutsi akekho lose wahlaselwa wancotjwa? Umuntfu uye abitwe ngelichawe uma ahlabene,' kusho Ndlela. [Likhasi 20–21] 1.1.1 Lamavi lakuletheksthi latsi, 'Akufuneki kutsi sibatsatsele phasi laba bantfu ngobe bayingoti,' aveta siphi simo semoya? (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2022 NSC 1.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Lenkhulumo lekuletheksthi letsi 'litje ligaye ngalomunye umhlatsi,' isho kutsini? A Tintfo setigadzekile. B Tintfo setiphukile. C Tintfo setigucukile. D Tintfo setisindzile. (1) 1.1.3 Fokotsi ubonakala akhatsatekile. Kungani? (2) 1.1.4 Ngukuphi lokubonakala kubhebhetsekisa ludvweshu kuletheksthi? (2) 1.1.5 Tinkhulumo taSomcuba kuletheksthi timveta anesimilo lesinjani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.6 Ngabe letheksthi iyasivetela yini ingcikitsi yalenoveli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.7 Catsanisa emavi aNdlela latsi, 'Usho kanjani kutsi unemandla ube wati kahle kutsi akekho lose wahlaselwa wancotjwa?' nesiphetfo salenoveli. (2) 1.1.8 Phawula ngeliciniso lalokushiwo ngemaphupho ubhekise kuSidvwala neliphupho leyise. (2) 1.1.9 Ngabe siphetfo salenoveli siyakuveta lebekungakalindzeleki yini? Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMATSATFU. (3) 1.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B 'Emehlo abona kancono lapho amanyenti,' kusho Mswati emcondvweni wakhe atsatsa abeka ngaloku lakuve ngaSicobolonjwane, nangaloku lakusolako lokuhloswe banakabo. Kulawo malanga abeva ingati yakhe imshiya, kumbikela kutsi kukhona lokumkhokhobelako. Wathula … wathula … wathula Mswati. Kuthula kwakhe bekubonakala kutsi udla ematsambo 5 engcondvo. Kwehluleka kweNgwenyama yesive nalabo leyibambisene nabo bekusho kubhubha kwesive, kantsi kuphumelela kwabo kusho kuma, kuphumelela nekundlondlobala kwesive. 'Ngiyatibona titsa letikhashane natsi, kodvwa laba bengati yami bayingoti 10 lenkhulu!' Kusho Mswati kubonakala kutsi uphatseke kabi ngaloku lokwentiwa bakubo. Wachubeka watsi, 'Kuhle kucocisana umlomo nemlomo kucala kunekutsi kucociswane ngesijula nelijozi.' Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2022 NSC Mswati ufikelwa simo lesimatima kanje nje, akasitsatsi sincumo sekutsi yena 15 utawulibusa njani. Akamange asitfole sikhatsi sekucabanga kutsi kumele alibuse njani, ngobe simo bese simanaphanapha sesifuna kuhliphita sive sakhe: tinjinga tigucuke tichaka; banumzane bagucuke bafokati; bantfu bagucuke tilwane. 'Ingangami ingilingene. Lamuhla ngiyindvodza kumele ngimelane naso 20 sonkhe simo lesimatima,' kusho Mswati eme sibindzi. Eludzidzini, Mswati wesibili ukhuluma netindvuna takhe: 'Ngiyajabula kunibona niphelele tindvuna tami. Kuhlatjwe umkhosi wekunibita nje, ngobe simo sibi. Akukho lokunyenti lengitakulandza, ngaphandle kwekunijuba tindvuna tami.' 25 'Bayethe!' Kukhuleka tindvuna. 'Nine lapha Eludzidzini nigadze kutsi konkhe kuchubeka ngendlela lefanele yini. Libutfo leli utawulehlukanisa emacembu lamanyenti kuze ligadze yonkhe indzawo lapho kunebantfu ngakhona.' 'Bayethe! Ngitawenta njengekusho kweNkhosi,' kuvuma Sandlane. 30 [Likhasi 9–10] 1.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Mswati bekasho kubobani kutsi, 'laba bengati yami bayingoti lenkhulu'? A Bekasho kulabadlako B Bekasho kubanakabo C Bekasho kulababukako D Bekasho kulabamtondzako (1) 1.2.2 Lenkhulumo yaMswati letsi, 'Emehlo abona kancono lapho amanyenti,' isivetelani ngaye? (1) 1.2.3 Khokha inkhulumo lekuletheksthi leveta kutsi Mswati bekangumuntfu longakutsandzi kulwa. (2) 1.2.4 Ngukuphi lokungakwenta ufundze lendzaba uyofika nayo esiphetfweni? (2) 1.2.5 Chaza kutsi sincumo saMswati sekucocisana netindvuna takhe sibe nawuphi umphumela. (2) 1.2.6 Kungani banakaboMswati bangafuni kucocisana naMswati ngetindzaba tebukhosi? (2) 1.2.7 Umlingisi longuSicobolonjwane usetfulela muphi umlayeto kulenoveli? (2) 1.2.8 Ucabanga kutsi kubaluleke ngani kutsi inkhosi ibe ngumuntfu lonesibindzi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2.9 Indlela Mswati lahola ngayo sive sakhe yehlukile kunalamanye emakhosi. Fakazela lombono. (2) 1.2.10 Lokwenteka kubanakaboMswati ekugcineni kwendzaba kuyisita ngani imindeni lesebukhosini? Sekela imphendvulo yakho. (2) [35] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2022 NSC UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane 2.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI C 'Yemkhulu, ngiva batsi mine ngatfolwa emgcomeni wetibi. Angizange ngitalwa. Manje ngifuna kuva lapha kuwe kutsi kantsi mine ngivelaphi?' kubuta Mshumayeli kumkhulu wakhe Gendinyoni Motsa ngalelinye lilanga. Wabindza lesidze sikhatsi umuntfu lomdzala wabuka phansi. Wanikina inhloko. Wenwaya impandla yakhe kancane. Kwabindza nako kwemfanyana 5 kulindzele imphendvulo. Yankanyankanyeka imphunga kutsi itawuphendvula itsini lombuto walomfana ngobe wayituma ingakateleli. Kwatsi ngelikadze wevakala umuntfu lomdzala atsi, 'Mshumayeli mtukulu, asewutsatse nati titja utimikise edladleni bese ungiphatsela lutsi lwekuvungula.' 10 Ingani phela bekacedza nje kudla lomdzala ngesikhatsi lomfanyana amphosa ngalombuto. Bekahleti ngaphandle kwesihlahla semganu ngobe naku lishisa likhokha umkhobo ematjeni lamuhla. Watitsatsa-ke Mshumayeli leto titja letimbili kanye neligabha lebelinemanti 15 elucwephe. Phela mkhulu Gendinyoni bebakadze bamphakele liphalishi balibundzetela kahle esitjeni salo lodvwa. Kwatsi-ke kulesinye sitja lesincane bamphakela inyama. Ngesikhatsi Mshumayeli amikisa titja edladleni, mkhulu Gendinyoni wasale wanoma ngalombuto wemtukulu wakhe. Emehlo uwahlabise emabhudzini 20 akhe lawagcokile. Phela bekagcoke loluhlobo lwemabhudzi loluboshwa luze lukhuphuke nesitfo. Yena-ke bekafake imilente yelibhuluko lakhe lapha emabhudzini wase uyawabopha. [Likhasi 10] 2.1.1 Kubangelwa yini kutsi bantfu batsi Mshumayeli watfolwa emgcomeni? (1) 2.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Letheksthi iyincenye yasiphi sakhiwo? A Setfulo B Sicakacaka C Sicongo D Siphetfo (1) 2.1.3 Sivetelwa luphi ludvweshu ngalesimo samkhulu Gendinyoni kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2022 NSC 2.1.4 Loku lokwenteka kuletheksthi kwenteka ngasiphi sikhatsi semphilo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.5 Mshumayeli bekangumfana lohlakaniphile futsi lohloniphako. Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2) 2.1.6 Kulesikhatsi sanyalo bantfwana labafana naMshumayeli hulumende ubasita ngani? (2) 2.1.7 Chaza kutsi Mshumayeli uhlukumeteka ngayiphi indlela ngaloku lokushiwo kuletheksthi. Bhala KUBILI. (2) 2.1.8 Indlela bomkhulu Gendinyoni nagogo Finishi lebakhulisa ngayo Mshumayeli ikhombisani kutetsamelilwati? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.9 Lusha lwalamuhla luvame kutifaka kuyiphi ingoti nalutitfola lusesimeni lesifana nesaMshumayeli? Sekela ngemaphuzu LAMATSATFU. (3) 2.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D Ngakusasa ekuseni wavuka Mshumayeli umtimba ubuhlungu nenhlitiyo imnyama. Uvuka nje vele seliphakeme lilanga. 'Senaba belumbi Mshumayeli. Senivuka lilanga lilapha etulu. Nize nivuswe ngilo selingena emlonyeni,' kusho malume wakhe Mabhunu ngesikhatsi abuya kuyosenga, akhandza Mshumayeli atsamele sicelu egumeni. 5 'Cha malume kutsi itolo ngilele umtimba udvubutekile ngenca yekudzinwa,' kusho Mshumayeli. 'Nembala senaba belumbi sibili. Utsini-ke ngatsi ngobe selusana netinkhomo onkhe malanga lapha emakhaya. Buka nje kusasa kufute ngitiyise edibhini. Sewusitile ngekubuya Mshumayeli ngobe kukhona ludzaba lokufute kutsi 10 silucoce nawe,' kusho Mabhunu asho cedze angene edladleni nelubisi. Wamangala Mshumayeli kutsi lwani loludzaba lasafuna kutsi balucoce. Wesuka lapho Mshumayeli wacondza edladleni kagogo wakhe. 'Hawu sewuvukile mtukulu?' 'Yebo gogo,' kuvuma Mshumayeli ahlala phasi. 15 'Maye sewukhulile mtukulu wami sengitawutfola bomalukatana,' kusho salukati lesingugogo Finishi simbuke size sififiyele. Ahlekahleke Mshumayeli kwasakudliwa ngemahlonyana. Bese utsatsa lapho utsi, 'Hhawu kuphi lapha gogo ngobe tsine sisengebantfwana besikolo.' 'Ungafuni kungihlolela wena Mshumayeli. Kantsi awukacedzi yini lonyaka 20 esikolweni?' 'Yebo kona kunjalo gogo kepha imfundvo ayipheli. Umuntfu ufundza aze afe.' [Likhasi 115] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2022 NSC 2.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Letheksthi isivetela siphi simo semoya emkhatsini waMshumayeli nagogo Finishi? A Sekutsetsisana B Sekuhlukumetana C Sekutsandzana D Sekutondzana (1) 2.2.2 Mabhunu utfolakala elusana netinkhomo nje yini inhloso yakhe ngato? (1) 2.2.3 Lenkhulumo yaMshumayeli letsi, 'Umuntfu ufundza aze afe,' imveta angumuntfu lonjani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.4 Nguluphi loludzaba Mabhunu bekafuna kulukhuluma naMshumayeli? (2) 2.2.5 Khokha inkhulumo lesendzimeni yesibili leveta kutsi Mabhunu bekangamtsandzisisi kuMshumayeli uyibhale phasi. (2) 2.2.6 Sizatfu sini lesenta kutsi Mshumayeli avuke lilanga seliphakeme? (2) 2.2.7 Mabhunu ungumlingisi loyindilinga. Sekela lombono ngalokwenteka encwadzini seyiyonkhe. (2) 2.2.8 Ngabe umbhali bekasedlulisela wuphi umlayeto ngemphilo yaMshumayeli naMabhunu? Chaza (2) 2.2.9 Ngabe basekhona yini bomalume labafana naMabhunu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.10 Lenkhulumo letsi, 'ungaphindziseli lokubi ngalokubi,' ihlangana njani naloko lokwentiwa nguMshumayeli kuMabhunu esiphetfweni salendzaba? Chaza. (2) [35] SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2022 NSC SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa 3.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E TSEMBATIVE: Ngiphendvule kukunye nje. KHETSIWE: Kukuphi? TSEMBATIVE: Uyangitsandza yini? KHETSIWE: Ngetama kusho njalo. (Aphose emehlo phasi esiyilweni.) TSEMBATIVE: Ungesabi, Aliphume nje kahle. 5 KHETSIWE: (Asolo abuke phasi kepha livi liphume kahle lingachachateli.) Yebo! Ngiyakutsandza! TSEMBATIVE: (Kube ngatsi ungenwa lichwa.) Hawu! Khetsiwe! Mntfwanaketfu! (Avele awe phasi ngadvolo linye lelinye lisale ligobene.) Mhlonishwa! Mhlekati! Ndlovukati! Ungibonani nje 10 mine ngingasi lutfo? KHETSIWE: (Amsukumisa.) Kahle bo Mngane! Awusilutfo ngani nyalo? Sewenta shangatsi ngimi iNkhosi wena ungaphasi kwami! TSEMBATIVE: (Sekatenwaya enhloko lokungapheli) Ewu! Kugajwa lutsandvo nenjabulo Khetsiwe. (Kuke kutsi kubindza 15 sikhashana Tsemba solo ehla enyuka abuka luphahla aphindze abuke siyilo atenwaye inhloko aphefumulela etulu.) KHETSIWE: (Angasati kutsi utawentani) E ... e Silo, bengicela kengitsi kuphuma … TSEMBATIVE: Sh ... sh ...! Ase ume kancane! 20 KHETSIWE: Seyini Nkhosi? TSEMBATIVE: Ngicela kubeka sicelo sibe sinye. KHETSIWE: Sicelo? TSEMBATIVE: Cha, sicedlwana nje. KHETSIWE: Ngilalele Silo! 25 TSEMBATIVE: Nasisobabili lapha, ngicela ungawasebentisi kakhulu lamabito ekutsi Mngane, Silo. KHETSIWE: Mh! Lusha luyefika! Ngitsini-ke, Vusematfwa? TSEMBATIVE: Chake! Nalelo ngicela ulitile. KHETSIWE: Hawu! Ngabe nguJijimeza yini! 30 TSEMBATIVE: Ngicela nje mane utsi Tsembalami, kimi kutabe kwengca kutsi Silo kalishumi. KHETSIWE: Kulungile-ke tsembalami. Ase ngikushiye ngiyobona babe bekatse ngike ngivele kungakahlwi. [Emakhasi 30–31] 3.1.1 Kufika kwaTsembative kwayigucula njani imphilo yaKhetsiwe? (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2022 NSC 3.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Ngusiphi simo labakuso labadlali kuletheksthi lengenhla? A Simo sekuzondana B Simo sekutsandzana C Simo sekulwisana D Simo sekudlalisana (1) 3.1.3 Tsembative bekamtsandza ngekweliciniso Khetsiwe. Fakazela lombono ngemaphuzu LAMABILI. (2) 3.1.4 Caphuna emagama lakhulunywa nguTsembative lekaveta kutsi akanandzaba netikhundla. (2) 3.1.5 Bhala KUBILI lokungenta letheksthi idlaleke esiteji. (2) 3.1.6 Chaza ingoti lebangatitfola bakuyo labadlali lababili. (2) 3.1.7 Kuliciniso nobe liphutsa yini kutsi Khetsiwe bekamdlali longesabi kutitsatsela tincumo. Usho ngani? (2) 3.1.8 Emagama aKhetsiwe latsi, 'Mh! Lusha luyefika! Ngitsini-ke, Vusematfwa,' akhombisani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.1.9 Ngukuphi lokwenta Tsembative afaneleke kuba yinkhosi? Nika KUBILI. (2) 3.1.10 Sifundzani ngalokwentiwa yiMbiba esiphetfweni semdlalo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F MADZANDZA: Ngiletse lelo livi-ke kutsi sibaya sebukhosi sitawudliwa ngoba phela besolo ngitiyenga ngitsi uyasomisa utawubuye ujikise umcondvo. NDVUKUTEMPHI: Nyalo-ke sewutibonele wativela angitsi? Hlukana nami-ke loko lokwenteka kwaba siphosiso ngangitidlalela nje, yami 5 inhlitiyo kayisekho lapho. MADZANDZA: Ungatetfukisi-ke nasekungeniswa licala, umtsetfo utsi wonkhe umuntfu lobhudla sibaya sendvodza uyahlawula, nobe ngabe utalwa yinkhosi nobe ngumtsakatsi. NDVUKUTEMPHI: Ungahlupheki, tigcwele tibaya! (Amhleka lusulu.) Nanyalo 10 sitase sibone tintfombi tebaTfwa kudla sibaya sebukhosi, lusha luyefika luta naMadzandza! Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/Lweti 2022 NSC MADZANDZA: Utsi awutsi ngiyadlala wena? Livi selibikwe nasetindvuneni nato tatsi kute lenye indlela, wonkhe muntfu usiboshwa semtsetfo nobe ubukhosi nobe 15 luntfu-nje lolufana naMadzandza. Usho njalo-ke umtsetfo webaTfwa, awunabukhosi awunasigodlo! Akusimalanga mangaphi-ke titseleke esibayeni sebukhosi tintfombi tesigodzi! NDVUKUTEMPHI: (Asetfukile) Usho kutsi nababe utayiva lendzaba? 20 MADZANDZA: Livi liphume kuye kutsi wonkhe muntfu lotibita ngelebuTfwa ungaphasi kwemtsetfo ngisho iMbiba lombala lebusa sive loku sikhuluma. NDVUKUTEMPHI: (Abindze kancane) Ingatsi itaba matinyana-ke lendzaba. Kodvwa wena usukwe yini uyatsa live lonkhe weneka 25 timfihlo tetfu etikhulwini nemakhosini? Awuboni kutsi lesento sakho sekutsatsela etulu sitangenyela inyama emantini emmangweni? MADZANDZA: Nayimihlola yami! Nguwe nje lotsi awatani namntfwana! Ngenteni-ke mine ngibetsele tandla ngitsi ugidza kahle 30 Zinyane? Nami kangifuni lihlazo lihashe umuti wababe kuphela kantsi sibabili kulendzaba. Ngumkhokha wetfu sobabili lona! [Likhasi 44–45] 3.2.1 Letheksthi isivetela yiphi inhlobo yeludvweshu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.2.2 Ndvukutemphi akabahloniphi bafati. Caphuna umugca lofakazela loko kuletheksthi. (1) 3.2.3 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Emavi aMandzandza latsi, 'ngumkhokha wetfu sobabili lona,' bekashoni? A Inhlanhla yabo bobabili B Indlu yabo bobabili C Indlela yabo bobabili D Inkinga yabo bobabili (1) 3.2.4 Ndvukutemphi bekamphikelani umntfwana waMadzandza? Sekela ngalokushiwo kuletheksthi. (2) 3.2.5 Kuletheksthi sibona Madzandza umelene naNdvukutemphi ngenkhulumo. Kukucabangisani loku ngengcikitsi yekuhlukunyetwa kwalabasikati kulomdlalo? (2) 3.2.6 Bhala KUTSATFU lokwenta Madzandza afane nemantfombatane alesikhatsi sanyalo. (3) 3.2.7 Ucabanga kutsi Madzandza angaba ngumake locotfo yini? Sekela imphendvulo ngalokwenteka kuletheksthi. (2) 3.2.8 Ngabe Ndvukutemphi kumfanele yini kubusa live? Usho ngani? (2) 3.2.9 Uyavelana yini nemdlali longuNdvukutemphi ngekufa angakabutfoli bukhosi? Sekela imphendvulo yakho. (2) SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/Lweti 2022 NSC SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha. 4.1 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI G 'Kahle Jeaneth mntfwanaketfu ungakhali, lalela lapha; mine ngitsi asimcishe. Kuphela nje wena nawungaveta onkhe ematfuba nesikhatsi. Mine ngitawenta wonkhe umsebenti wekumsusa,' kusho Sam. 'Sam, mine ngitsi asikwente lamuhla ebusuku. Litsi liphuma lakusasa limphumele akhashane kamnyamungasi kulamanye emave,' kusho Jeaneth. 5 Nembala-ke bavumelana boJeaneth naSam kutsi inyamatane yabo batayisusa ebusuku ngalelo langa. Batawutsi bangamgangadza bambulale, bese bamfaka esakeni kanye nelitje bayomgcumusela emfuleni iNkomazi. Kwatsi entsambama ngalelo langa, Zulu wathandaza umthandazo wakusihlwa watsi: 'Babe Somandla sesiyalala nyalo. Sicela Wena longateli 10 kutsi usilondvolote usigcine. Siyati Babe kutsi kulala kufanana nekufa, kanjalo nekufa kufanana nebutfongo. Siyati kutsi sitawufa kodvwa asati kutsi sitawufelaphi nekutsi sitawufa njani. Siyacela-ke Babe kutsi konkhe lokutakwenteka ebusuku silele, akwenteke ngentsandvo yakho, bese tsine siyakubonga siyakudvumisa. Konkhe loku sikucela ngekwetsembela kuMfeli 15 wetfu Jesu Khrestu. AMEN.' Njengekuvumelana kwabo boJeaneth naSam, Jeaneth akamange alale, wadla belutsi. Walala alindzile ngobe bekavumelene naSam kutsi yena utawuvula lifasitelo lelikamelo labo lekulala kute Sam akhone kungena ngalo atume Zulu ambulale ngekumekhama. 20 Kwatsi-ke ekujuleni kwebusuku lobuthulile, kuvakala kuphela tikhova nabomalwelwe bakhala lapha nalaphaya. BoJeaneth naSam batitimisa sidvumbu seMvangeli Zulu bayosigcumusela emfuleni iNkomazi. [Likhasi 86–87] 4.1.1 Caphuna MIBILI imisho lekuletheksthi lekhomba kutsi Zulu bekabikelwa kwekutsi utawufa ngalobo busuku. (2) 4.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Bewuyini umsebenti waJeaneth njengobe asebenta esibhedlela? A Ngudokotela B Ngumabhalane C Ngumhlengikati D Ngulogadza (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/Lweti 2022 NSC 4.1.3 Kushoni kutsi, 'kamnyamungasi' njengobe siva Jeaneth asho kuletheksthi? (1) 4.1.4 Bhala KUBILI lokukulethesthi lekwenta lendzatjana ifaneleke kuba yindzaba lemfisha. (2) 4.1.5 Kutsandzana kwaJeaneth naSam kuveta yiphi ingcikitsi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.1.6 Similo saJeaneth sibi. Fakazela lombono ngemaphuzu LAMABILI. (2) 4.1.7 Ngusiphi sizatfu lesicinile lesenta boSam naJeaneth bafune kubulala Zulu? Bhala KUBILI. (2) 4.1.8 Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi lomntfwana waJeaneth akasuye waZulu? Sekela ngalokwenteka endzabeni. (2) 4.1.9 Ucabanga kutsi ngusiphi sijeziso besifanele Sam? Chaza. (2) 4.1.10 Sifungo lesentiwa nguJeaneth nendvodza yakhe Zulu ngelilanga labo lemshado sihlangana kanjani nesiphetfo salendzatjana? Chaza. (2) 4.2 'INHLUPHEKO' – JJ Ncongwane Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI H 'Make sengophe kakhulu mine! Ngiva sengiphelelwa ngemandla! Ngibona kutsi kuncono ningishiye ngisale ngifa khona lapha ngobe sengitawuba ngumtfwalo kini,' kusho indvodzakati kunina. 'Cinisela mntfwanami sesitawufika emnyeleni welive. Sekusele nje kutsi sikhuphuke lentsaba bese siyafika kuloludaladi loluhlukanisa live lakitsi kanye 5 neleNingizimu Afrika,' kusho unina alinga kumdvudvuta. 'Cha make, ngivumele ngisale khona lapha. Ngeke mine ngisafika kulelo live. Kufa sekungikhandzile! Ngiva livi lako liyangimemeta! Kuyangibita kufa make! Emalanga ami ekuphila asaphelile. Sibane semphefumulo wami sesiyacisha! Ngivumele make ngiphumule sengidziniwe. Ngicela nje kutsi 10 ungicamelise lapha etikwalelitje khona ngitewufa kahle,' kusho indvodzakati vele itiphosa phasi. 'Hhawu! Mntfwanami! Topisa! Topisa mntfwanami!' Kukhala unina ngelivi lelilusizi. 'Ndlelanhle make. Shengatsi iNkhosi inganigcina nalapho niya khona. 15 Hambani make ningalindzeli mine, nikhumbule phela kutsi banganikhandza lapha, imphilo yenu itawuba sengotini. Mine sengilindzele incola yemlilo! Wota ncola yemlilo ungitsatse! Babe, etandleni takho ngiyawubeka umphefumulo wami! Ngemukeleni tingelosi taseZulwini! Sala mhlaba nesidvumbu sami!' kusho Topisa vele agebisa inhloko yakhe, uphume 20 umphefumulo. 'Ndvodzana, kepha singasafuni nemahlahla nje simbonye ngawo?' kubuta unina endvodzaneni yakhe. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/Lweti 2022 NSC 'Make, asikho leso sikhatsi,' asambeni, kusho Titi atsatsa tinyawo vele ahamba. 25 Wema unina wayibuka indvodzakati yakhe seyilele umlalelawafutsi. Tehla tinyembeti tageleta kumuntfu lomdzala kepha kungekho kwenta ngalokunye. Yebo, wagucuka kancane watsatsa tinyawo walandzela indvodzana yakhe lebeyikadze seyibucadlwana. Yebo, bachubeka-ke neluhambo lwabo. Bayikhuphuka-ke leyo ntsaba, baze 30 befika esicongweni sayo. Bema ngaphasi kwetihlahla baphosa emehlo abo ngesheya le entasi eveni laseNigizumu Afrika. Tinhlitiyo tabo taphuphuma injabulo yekutsi sebaphunyukile enhluphekweni. 'Make, indzaba-ke nyalo itawuba sekutseni sitawuphuma njani kuloludaladi ngobe lunagezi. Ngeke phela sicale silutsintse ngetandla ngobe logezi 35 utasibamba usidlutfule sife khona lapho. Lokunye lokufute kutsi sikucaphele kakhulu ngemasotja lagadze lapha emnyeleni,' kusho Titi kunina. [Likhasi 68–69] 4.2.1 Kubangelwa yini kutsi Topisa angasafuni kuchubeka neluhambo kuletheskthi lengenhla? Bhala KUBILI. (2) 4.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Ngubani umlingisi lowakhona kufika eNingizimu Afrika? A NguRosa B Ngunina C NguTiti D Ngemasotja (1) 4.2.3 Nguyiphi inkinga lebabukene nayo labalingisi labakuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (1) 4.2.4 Lendzatjana yenteka kuliphi live? Sekela ngekubhekisa kulokushiwo encwadzini. (2) 4.2.5 Ngukuphi lokubi lokungavelela Topisa njengobe bamshiya esigangeni? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) 4.2.6 Kubulawa kwenina waTiti ngesihluku kutivetelani tetsamelilwati ngesimonhlalo kulendzantjana? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) 4.2.7 Kushona kwaRosa bekutawuba natiphi tinkinga emphilweni yenina? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.8 Sigameko sekuvetwa kwaTiti athandaza siveta luphi luhlobo lwenkholo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.9 Kuyangani kutsi boTiti bajabule kangaka nababona kutsi sebawelele eNingizimu Afrika? Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3) SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/Lweti 2022 NSC SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato. 5.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. YIPHUMUTENI NEBAKITSI – JJ Ncongwane 1 Ningitfole ngishay' emangcolo, 2 Endlini yemakhenye lapho ngangisosobele, 3 Ngemicabango lekhwebul' imvula yetinyembeti, 4 Nashiy' ingcondvo yami seyilihobosha, 5 Njengemoba lapho selitsambeme kujokola, 6 Nemacoc' etiseleni kuphatim' emangeleti, 7 Nangicukula nayongidzimul' emahholokohlweni 8 Lamnyama kabi laph' ingcondvo yami, 9 Icale kukhetsakhets' emabala, 10 Ifunana nawe wena Ngculungculu maphiko, 11 Ungicomise tigudza temavi lamnandzi, 12 Ngibusiseke lapho besengililunga lemkhohlisi 13 Ngibambe lejubako lecondz' emtfonjeni, 14 Ngiyowedzambisa leto letimaholoholo. 15 Kodvwa aninanhlitiyo ninjengemajabhane, 16 Ngangititfungele kugucasithandaze, 17 Nangetfula nangibeka phansi, 18 Ngicoleleni nebakitsi musani ngelulaka, 19 Its' ingcondvo yami seyigwanye mbamba, 20 Yafa yaphetsa ngani seyiconelele injabulo, 21 Kodvwa senibuyile nakhwetela bomchinchi, 22 Betimphondvo tendlovu bosa inhlitiyo yami yahashuka. 23 Sengitawuva ngani lapho seningishumphetela, 24 Seningigubetel' etingutjaneni letimnyama, 25 Letigcokwa tiphelele emtimbeni, 26 Lapho nganibona nishumphetela LaMvuleni, 27 Ingcungce leyavundliswa nemanoni, 28 Ngasala njengelizini esidlekeni, 29 Iphumuteni musani kuhlomelana njengemabutfo, 30 Ningifofobalise kweluswane mbamba. 31 Niyabhadlula ningemalangabi lapho, 32 Nganiva seningifutfumeta inhlitiyo yayobayoba, 33 Nayihlohle ematfunjin' enu lapho, 34 Ingani kunyomuka nanini kuleto ticeshana, 35 Leningitsandzele ngato letitsandzelana 36 Njengemfet' imint' emantjwele, 37 Seningidlel' emandla ningemasela. [Likhasi 45] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/Lweti 2022 NSC 5.1.1 Hlobo luni lwenkondlo lolu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Sinongo sini lesisemgceni longentasi? 'Njengemoba lapho selitsambeme kujokola'. A Sifaniso B Sifanisongco C Sihabiso D Secamagama (1) 5.1.3 Bunkondlo buni lobucindzetelwe emgceni we-12 kuya kuwe-14? (1) 5.1.4 Sonkondlo uchazani ngalomugca longentasi? 'Kodvwa aninanhlitiyo ninjengemajabhane' (2) 5.1.5 Khokha umugca endzimeni ye-2 losho kutsi labantfu abacali kuhlasela, sebabuya batotiphindza. (2) 5.1.6 Sonkondlo bekakusiphi simo nakabhala lenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.1.7 Ucabanga kutsi bunkondlo buni lobuvetwa ngulemigca lelandzelako? Sekela imphendvulo yakho. 'Leningitsandzele ngato letitsandzelana Njengemfet' imint' emantjwele' (2) 5.1.8 Umugca we-37 usiletsela siphi sitfombe ngalokwenteke kusonkondlo? (2) 5.1.9 Ngabe sonkondlo uphumelele yini kuniketa inkondlo yakhe sihloko lesifanele? Sekela imphendvulo yakho. (3) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/Lweti 2022 NSC 5.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. NASENGIKHATSELE – JJ Ncongwane 1 Nasengikhatsele ngaphela nya, 2 Imikhono yami seyitsambe bhece, 3 Emehl' ami asavaleke ngci, 4 Imicabango yami seyiphelile, 5 Umoya wami awukapheli, 6 Imphilo yami ayikagcini 7 Ngigcinekile nje kulelikhasi, 8 Akusilo likhasi lami lekugcina. 9 Ngifihleni ngasemfihlakalweni yemabhuku, 10 Ngibekeni kulendlu legcin' emabhuku, 11 Lapho ngitawuphumula khona kulesibhuku, 12 Siphuku sami singigcine lapho, 13 Ningangehlukanisi nebantfu, 14 Ngive bantfu bangibuta tintfuli, 15 Batsi bhu bhu bhu! 16 Ngifihleni emfihlakalweni yemicabango, 17 Imicabango yami yembuleleke lemfihlo, 18 Yekucondz' imicondvo yemaBhunu, 19 Ngibhukule ngishone kulela lemabhuku, 20 Ngilale ngibhek' etulu kulemimoya 21 Ngiv' emabhuku angibhudzisa ngedvwa, 22 Atsi bhu bhu bhu! 23 Ngitfwaleni ngemaphepha ningiphephise, 24 Ningicamelis' etikwemabhuku ngiphumule, 25 Ngiphumule kucabanga ngemabhuku, 26 Ningibeke dvute nelibhuku lelikhulu, 27 Lelavul' emehlo ami emoya, 28 Umoya wam' uyavuma kakhulu, 29 Ngiv' umoy' ungiphephets' enhloko, 30 Utsi bhu bhu bhu! 31 Nasengikhatsele bahlobo bami, 32 Ningangilahli kulabalahliwe, 33 Ngitjaleni nje etihlotjeni tami 34 Lengihlobene nato ngisemusha, 35 Busha bami buvuswe kabusha, 36 Ngenyanga yami yentfwasahlobo, 37 Ningikhumbule ngenkhumbulo lensha. [Likhasi 10] 5.2.1 Emagama ladvwetjelwe emgceni we-4 newe-6 aletsa buphi bunkondlo? Usho ngani? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/Lweti 2022 NSC 5.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti: Lesentakutsi lesicindzetelwe emgceni we-3 sisho kutsini? A Emehlo akhe akasabambeki. B Emehlo akhe akasahlobi. C Emhlo akhe akasavaleki. D Emehlo akhe akasaboni. (1) 5.2.3 Sonkondlo bekashoni ngalomugca lotsi, 'Nasengikhatsele ngaphela nya'? (1) 5.2.4 Letinhlavu leticindzetelwe emgceni we-12 tibunkondlo buni? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.5 Sonkondlo ukhuluma ngani kulenkondlo lengenhla? Chaza. (2) 5.2.6 Endzimeni yesine khokha imigca LEMIBILI lekhomba kutsi sonkondlo bekatinikele kuNkulunkulu futsi amkhonta. (2) 5.2.7 Khokha imigca lenemvumelwanosicalo leyecako endzimeni ye-4 bese uyayidvwebela. (2) 5.2.8 Bunkondlo buni lobuvetwa ngulemigca legcanyiswe endzimeni ye-2 kuye-4? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.9 Indzima ye-5 yalenkondlo isedlulisela muphi umlayeto? Chaza. (2) 5.2.10 Kubhala tifiso ngekungcwatjwa kwakho usaphila kunamuphi umtselela nasewungasekho emhlabeni? Sekela imphendvulo yakho. (2) SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all