NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
LWETI 2024
TICONDZISO TEKUMAKA
EMAMAKI: 80
Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-8.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2024 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the November 2024 NSC, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- November 2024 NSC
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 223.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
November NSC 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary24 marks
- Question 1.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary7 marks
- Question 3Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)10 marks
- Question 4Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)10 marks
- Question 5.1Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA A: SIVISISO
KUMAKWA KWESIVISISO
• Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi ngaphandle
nakantjintja inshokutsi/kuvisisa. (Emaphutsa akakhonjiswe ngalokucacile.)
• Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
• Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA, nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Lokusho
kutsi alikho limaki lelinikwa: LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO.
Akunakwe sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
• Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
baphendvula ngemisho legcwele, kufanele kwemukelwe nangabe ligama
lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
• Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
• Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
• Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
UMBUTO 1
1.1 1.1.1 Kondla emakhasimendi akhe/kuwelapha/kwati kukhulisa bantfwana
bakhe.
(Kunye kwaloku.) (1)
1.1.2 Ishaladi/i-beetroot/i-ginger/ne-moringa.
(Kubili kwaloku.) (2)
1.1.3 Kuphelelwa ngumsebenti lapho bekasebenta khona. (2)
1.1.4 I-Marladys Jam ne-Ginger Jam. (2)
1.1.5 Kutitsengela makhalekhikhini ngemali layitfola ngekutsengisa
i-lettice esikolweni atsengisele bothishela nebafundzi. (2)
1.1.6 Emafutsa enta emakhandlela langasetjentiselwa kukhanyisa
nakuhambe gezi/kukhanyisa/kuhlobisa ngawo etindlini/kwenta
ngawo ipolishi. (2)
(Kunye kwaloku.)
1.1.7 Kungobe lenye yemadvodzakati akhe yafundza lomsebenti
lawentako kukhomba kutsi itawuchubekisela phambili lelibhizinisi
ngobe nayo beyikhombisa lutsandvo nelikhono. (2)
1.1.8 Kulikhangisa kumabonakundze ngobe mabonakudze ubukelwa
bantfu labanyenti/kukhangisa emsakatweni ngobe banyenti
labawulalelako/kuwufaka kuletinye tinkhundla tekuchumana ngobe
banyenti bantfu lebatisebentisako/kukhangisa esitaladini
ngemabhodi nome ngemapheshana (pamphlets) (2)
(Kunye kwaloku.)
1.1.9 Kuwusita ngekuwuceceshela emakhono ekutiphilisa kuhlanyela
titjalo/ kwenta jamu/abuye abafundzise kwenta manyolo/kutsi
ummango utfolo kudla lokunemphilo madvute (2)
(Kubili kwaloku.)
1.1.10 Kungobe bekakhona konga imali ngalokutsi atentele manyolo
wakhe futsi lomanyolo wekutentela bewenta indzawo lahlanyela
kuyo ingamosheki ngekutsi bekayivundzisa ngendlela lafuna ngayo
kunaloyo lotayelekile. (2)
1.1.11 Itifundzisa kutsi kudla lokuhlanyelwako kunemphilo/kubalulekile
kusebenta ngekutimisela ngobe uyaphumelela/nawunelwati
fundzisa labanye ungagodli/ngekuhlanyela titjalo ungatentela
imikhicito leminyenti.
(Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
1.1.12 Umlayeto lotsi labasikati abasukume batisebentele bangagoci
tandla/abangatsembeli kuhulumende kepha abasebentise
emakhono labanawo kutentela imali/ungatentela yakho imali
ngekusebentisa lwati nemakhono lonawo.
(Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako (3)
yemukelekile.)
1.2 1.2.1 Bangakubulala/bangakugebenga/bangakutfumba/Uma iphukile
ungalahlekelwa lwati lwemsebenti wakho wonkhe/ungabulawa
ngemehlo ngekuhlala utisebentisa/ungatfola ingoti yemoto
ikushayise nobe ushayise uma utisebentisa ushayela.
(Kunye kwaloku.) (1)
1.2.2 A/Tekuchumana. (1)
1.2.3 Loku lokukulesibonwa kutfwaleka malula ungakhona
kukusebentisa nobe ngukuphi kantsi ikhomphyutha yona kumele
uyisebentisele lapho isuke ibekwe khona. Ungakhona
kukusebantisa nanobe gezi angeko kantsi ikhomphyutha yona
idzinga gezi ngaso sonkhe sikhatsi. (2)
1.2.4 Isita bantfu ekutfoleni lwati/ekutfumeleni imilayeto/ekuchumaneni
nalabanye/ekutfwebuleni titfombe/ekugcineni lwati/ tikhumbuto
/ekutsengeni tintfo malula.
(Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2)
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Kumakwa kwesifinyeto akufake ekhatsi emaphuzu labalulekile lasetheksthini,
akungafakwa lokungakabaluleki.
• Kwabiwa kwemamaki:
o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini
ngalinye)
o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3.
o Samba semamaki: 10
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama
akhe:
o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki.
o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki.
o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise imisho
njengobe injalo:
o 6–7 imisho njengobe injalo: akanganikwa limaki lelulwimi.
o 4–5 imisho njengobe injalo: akanikwe 1 limaki
o 2–3 imisho njengobe injalo: akanikwe 2 emamaki
CAPHELA:
• Linani lemagama langengci kula- 60.
o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe.
o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani
lemagama lekumele lisetjentiswe, nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi.
o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe, akufundvwe kufikwe ekugcineni
kwemusho wekugcina bese kuyekelwa incenye lesele.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
EMAPHUZU LABALULEKILE KUTIVIKELA KUMDLAVUTA
LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA
1 'Kumele ugweme kubhema ligwayi nekunatsa 1 Yekela kubhema nekunatsa tjwala
kakhulu tjwala' ngalokwecile.
2 'Kumele utitsandze udle kudla lokunemphilo' 2 Dlani kudla lokunemsoco, tibhidvo
unatse nemanti lamanyenti.
3 'Cinisekisa kutsi sikalo semtimba wakho 3 Umtimba wakho awuhlale unesisindvo
ngulesemukelekile ngekwetemphilo.' lesemukelekile.
4 'Sebentise tindlela letehlukile uma utivocavoca' 4 Tilolonge ngetindlela letinyenti
letehlukile.
5 'Kumele utivikele ekushisweni lilanga 5 Balekela lilanga lingakushisi kakhulu.
ngalokwecile'
6 'Kumele kutsi usigomele lesifo' 6 Tfola umjovo wekutivikela kulesifo.
7 'Yenta luhlolo ngemnyaka nangenyanga 7 Tihlole minyaka yonkhe nangelusuku
yemdlavuta' lokubungatwa ngalo umdlavuta.
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
KUMAKWA KWESIGABA C
• Sipelingi/Lupelomagama:
➢ Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
inshokutsi yalelo gama.
➢ Timphendvulo letifuna imisho legcwele, kufanele tingemukelwa nangabe
liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
➢ Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
timphawu letifanele.
• Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
ngalokugcwele njengobe kubekwe eticondzisweni.
• Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.
UMBUTO 3: SIKHANGISI
3.1 Kulabo labanesifo sashukela. (1)
3.2 D/Kuhlola shukela. (1)
3.3 Bahlolwa bakha umusho ngesabito sibe inhloko yemusho. Sib: Wonkhe
umfundzi ubalulekile esikolweni. (2)
3.4 Ngulenkhulumo letsi, ngemadlana lencane nje. Tetsamelilwati batihhungela
kutsi tigijimele kuyotsenga. (2)
3.5 Ayisiliciniso iyimfundzisolite ngobe angeke uphile ngelilanga linye vo. (2)
3.6 Ifonti lencane yentelwa kutsi unganaki kutsi lelinani lalemali lisetulu. (2)
[10]
UMBUTO 4: IKHATHUNI
4.1 Ngakutjela kutsi ngitawuba ngumuntfu lonemali lenyenti. (1)
4.2 Omabili lamafreyimu bayajayiva/labomake bafake tibuko/kunemfati
nendvodza kuwo omabili.
(Kubili kwaloku.) (2)
4.3 B/Usengakayiboni. (1)
4.4 Indlela lajayiva ngayo/laphakamise ngayo tandla takhe/lavule ngayo umlomo.
(Kubili kwaloku.) (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/Lweti 2024
NSC – Ticondziso Tekumaka
4.5 Lenkhulumo yalomake iyitsintsa ngekutsi atsi bobabe abakwati kujayiva kube
akusibo bonkhe bobabe labangakwati kujayiva, bakhona labakwatiko. (2)
4.6 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'inhloko' kuveta umcondvo lowehlukille
(babe welikhaya) Sib: Kumele sipheke kudla lokumnandzi iyabuya inhloko
yelikhaya. (2)
[10]
UMBUTO 5
5.1 5.1.1 Linyenti lebantfu alivamisi kuhloma ngekutsenga imitsi/Linyenti (1)
lebantfu livamisa kungahlomi ngekutsenga imitsi.
(1)
5.1.2 Bosokhemisi
(2)
5.1.3 Imitsi yemkhuhlane longatsengelwa yona ekhemisi.
(2)
5.1.4 Sikhashana nemadlana.
5.1.5 Kusasa bancane bantfu labatawukwati kwekutsi nguwuphi
lobalungele. (2)
5.1.6 Bahlolwa bakha imisho lemibili ngeligama 'imbita' kuveta tinchazelo
letahlukene. Imbita yekukha emanti/nembita yekwelapha.
Sib: Thembeni uphule imbita yamake layitsandzako.
Gogo unatse imbita yesisu itolo. (2)
5.1.7 Bahlolwa batakhela umusho ngesento tsenga ube sendleleni
lephocako.
Sib:Tsenga lokudla Bafana! (2)
5.1.8 Dludlu utsi kuyenteka kutsi umutsi wesintfu ushayisane nalowo
lawutsenge ekhemisi. (2)
5.2 5.2.1 Sifaniso. (1)
5.2.2 D/Lesalibito. (1)
5.2.3 Bahlolwa batakhele umusho ngelibitombici 'mabonakudze'
Sib: Malume usitsengele mabonakudze ekhaya itolo. (2)
5.2.4 Bahlolwa batakhele umusho ngamcondvophika weligama 'uhleke'
Sib: Thembeni uyatsandza kukwenta ukhale ngasosonkhe sikhatsi. (2)
[20]
SAMBA SESIGABA C: 40
SAMBA SAKOKONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Question paper