Confidential
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
INKHWEKHWETI/INHLABA 2024
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa la-2½
Leliphepha linemakhasi la-22.
Emalungelo agodliwe Phenya
You're offline
Skip to contentQuestion paper View all
Siswati FAL P2 May June 2024
Siswati Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · siswati. Question paper, 22 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 22
- File size
- 459.5 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 22
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
1. UNGALIFUNDZI lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka.
2. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE.
SIGABA A: Inoveli (35)
SIGABA B: Umdlalo (35)
SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35)
SIGABA D: Tinkondlo (35)
3. Phendvula IMIBUTO LEMIBILI kuphela kunobe ngutiphi tigaba LETIMBILI
ngalendlela:
SIGABA A: INOVELI (35 emamaki)
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
SIGABA B: UMDLALO (35 emamaki)
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA (35 emamaki)
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
SIGABA D: TINKONDLO (35 emamaki)
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.
4. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba.
5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
6. Cala LESO naleso sigaba ekhasini LELISHA.
7. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi lange-75 kuleso
naleso sigaba.
8. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
LOKUCUKETFWE
Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza
lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. Kwasha Tikhotsa 35 5
2. Ngenca Yakho 35 8
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
3. Lahloma Ladvuma 35 11
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha.
4.1 'Liphutsa Lakho' 18 15
4.2 'Luphawu' 17 17
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula imibuto LEMIBILI ngetinkondlo.
5.1 'Ekujuleni Kwengcondvo' 17 19
5.2 'Lamanti' 18 21
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza
lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO ()
A: Inoveli 1–2 1
(Imibuto lemifisha)
B: Umdlalo 3 1
(Imibuto lemifisha)
C: Tindzaba letimfisha 4.1 + 4.2 2
(Imibuto lemifisha)
D: Tinkondlo 5.1 + 5.2 2
(Imibuto lemifisha)
CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI A
Talukati betitsi natihlangene ticoca ngetato tebudzala lingasali ligama
laMswati. Emachegu abetsi nakahlangene angalishiyi ligama laMswati.
Bafana nemantfombatana bebakhuluma ngaMswati. Kulelo nakulelo likhaya
bekukhulunywa ngaMswati.
Tatsi betifike Tinyatsi eLudzidzini kwagcinwa onkhe emasiko esive lafanele, 5
tase tiyakhululwa. INgwenyama yatitjela kutsi kumele tihlale tilindzile ngobe
kukhona lapho afuna tiyewuhlasela khona. Kwavunyelwana kutsi tiyawulala
etikwemahawu netikhali.
Ngelusuku lolutsite kwabonakala Mswati akhuluma nenina Tsandzile atsi,
'Phefumula ngive umbono wakho ngako konkhe lesengikwentile make.' 10
'Chubeka ndvodzana. Umsebenti wakho muhle uyababateka. Uyihlo wabusa
ngekuthula ngobe sikhatsi besivumela kona kuthula. Kuwe kucitseka ingati,
ngobe sikhatsi sivumela kona kucitseka kwengati. Kube awumange utsatse
lesi sinyatselo ngabe sesafa saphela,' kusho unina. 'Wahlaselwa sive sinye
sakuncoba, tiye tikuhlasele tonkhe ngobe tibona kutsi kuyehlela kuwe. 15
Wonkhe lofuna kuva kutsi ngabe imphi yakhe inemandla uyitfumela kuwe,'
kusho Mswati. 'Liciniso lelimsulwa lelo ndvodzana. Lolokwentele sive kuhle
kakhulu. Lomuhla silala butfongo ngenca yakho. Locabanga kuhlasela
Emaswati ucabanga kanyenti kutsi uyawumgiba njani Giba? Uyawutinyatsela
njani Tinyatsi? Uyawugadla njani eMigadleleni? Uyawuyibanjelwa ngubani 20
iNdlavela?' Kuchuba unina. 'Uma imitamo yami yesekelwa nguwe make loko
kuyangijabulisa. Uma sengiphambuka kutawuba kuhle kutsi ngikhutwe.
Inkhosi yinkhosi ngeteluleko,' kwenanela Mswati.
[Likhasi 44–45]
1.1.1 Caphuna umugca losendzimeni yekucala lokhomba kutsi Mswati
bekuhlala kukhulunywa ngaye. (1)
1.1.2 Lenkhulumo letsi, 'kwavunyelwana kutsi tiyawulala etikwemahawu
netikhali,' isitjelani ngemabutfo aMswati?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Sekalungele kungalaleli.
B Sekalungele kuyodlala.
C Sekalungele kuyogidza.
D Sekalungele kuyolwa. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
1.1.3 Bhala KUBILI lebekwenta Mswati atsatse sincumo sekuhlasela
kube uyise wabusa ngekuthula. (2)
1.1.4 Nguyiphi inkhulumo yenina waMswati lesendzimeni ye-3 lekhomba
kutsi uyayesekela indvodzana yakhe? (2)
1.1.5 Sento seTinyatsi sekufika tigcine onkhe emasiko sikhombani? (2)
1.1.6 Sizatfu sini lesingenta bafundzi balendzaba bachubeke
nekuyifundza nawubuka letheksthi? (2)
1.1.7 Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi Mswati bekanebudlelwano
lobuhle nenina? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.1.8 Chaza kutsi yini leyo leyenta Mswati ehluke kubaholi bamanje? (2)
1.1.9 Umbhali umvete ngayiphi indlela Tsandzile kutsi uyayetsemba
indvodzana yakhe? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.1.10 Ngabe uyavelana yini nebanakaboMswati ngaloko lokwabavelela
esiphetfweni salendzaba? Sekela imphendvulo yakho. (2)
NA
1.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI B
'Ngubani lonemanga emkhatsini waSicobolonjwane naKhambi? Ngabe
bomnaketfu balwa nami impela? Ngabe ngubani longasita acatulule lena
ndzaba yemndeni? Loyo mcatululi utawuphumelela yini emitameni
yekucatulula?' Yonkhe leyo mibuto beyibutwa nguMswati, abe angenayo
imphendvulo lefanele. Umcondvo wakhe wawubhekisa kuboKhambi 5
naSicobolonjwane. 'Khambi yinceku yami lengiyetsembako angeke
angibambe ngeludzaka emehlweni. Lidze libanga lesesilihambile naKhambi
ngako-ke ngiyametsemba. Loku lakubikile ngebanaketfu kuliciniso,' atsi
kuthula kancane Mswati etjisa imicabango yakhe ngaKhambi. Wachubeka
wacabanga ngaSicobolonjwane: 'Sicobolonjwane yinhloli yami 10
lengiyitsandzako leseyente umsebenti wayo sikhatsi lesidze ngemphumelelo.
Ukhulume emavi lamnandzi kakhulu ngabomnaketfu. Ngikholwe yena nome
ngikholwe Khambi?'
INgwenyama yesive yasala imangele ingati kutsi kumele ikholwe bani
emkhatsini waKhambi naSicobolonjwane. Yatsatsa sincumo sekutsi ikhiphe 15
Sandlane, ndvunankhulu wesive aye kubomnakabo ayewubacela kutsi bete
eLudzidzini futsi batewukhuluma temndeni. Wabitwa Sandlane watfunywa
kaMahamba. Kwabakhona letinye tindvuna letihamba naye Sandlane.
Umhlangano lowo bewuyonganyelwa boyise lababesadla lanhlavana
boMalunge naPhangadze. Sidzingo sekuhlangana besesikhona futsi 20
ingasekho indlela yekusibalekela. Bekuvakala emahemuhemu ekutsi
bantfwana batsi abafuni kubuswa nguMswati, ngako-ke sebahlangene netitsa
ngenhloso yekucumba phasi umbuso. Bantfu labanyenti bahlalela eluvalweni,
kepha baniketwa siciniseko sekutsi bantfwana angeke babe nemandla
etikweNgwenyama. 25
[Likhasi 55–56]
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
1.2.1 Ngulesinjani simo semoya lesitfolakala ekucaleni kwaletheksthi?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Sekwetsembana
B Sekungevani
C Sekuhlalisana
D Sekweluleka (1)
1.2.2 Caphuna umugca lokuletheksthi lokhomba kutsi Mswati
bekametsemba kuKhambi. (1)
1.2.3 Lemicabango yaMswati lapho atibuta abuye atiphendvule khona
ngetindvuna takhe iveta luphi luhlobo lweludvweshu? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
1.2.4 Sicobolonjwane akasuye umuntfu longametsemba. Chaza. (2)
1.2.5 Letheksthi iveta simo lesingasisihle esiveni seMaswati?
Kubangelwa yini loko? (2)
1.2.6 Ingwenyama ivetwe njengemuntfu lonjani endzimeni ye-2?
Usho ngani? (2)
1.2.7 Kube bekunguwe Ingwenyama bewungenta njani ngekutfola
timphendvulo letehlukile letivela kubanakabo? (2)
1.2.8 Tifundvo tini LETIMBILI letitfolakala kulenoveli? (2)
1.2.9 Sihloko salenoveli sihlangana njani naloko lokwenteka
kulendzaba? Sekela imphendvulo yakho. (3)
[35]
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane
2.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI C
'Uyati wena Mshumayeli unetiga ekhatsi,' kusho Khanyisile afa luhleko.
'Kulungile ngihleke ngobe uyacala kubona lingce lihlutfuke intsamo.'
'Cha kudzela lowatiko kutsi utawuvuma yini thishelanhloko kutsi ubhalele
esiletini shengatsi ungumntfwana lofundza Sub-A.'
'Kungavumi nekuvuma kwakhe akungihluphi kakhulu mine. Intfo 5
lengihluphako kutsi itawubese iyabhabateka lendzaba yekutsi mine ngishise
tindlu tamkhulu. Uyabona mine bengingafuni nakancane kutsi thishelanhloko
ayive lendzaba.'
'Uyadlala-ke nangabe ucabanga kutsi ngeke ivakale lendzaba.
Thishelanhloko vele utayati nakanjani. Mkhulu wakho ngeke ahlale 10
angamtjeli,' kuphendvula Khanyisile.
Kutsite kusenjalo yakhala insimbi lesho kutsi sikolo sesiyangena.
Basuka ngematubane bantfwana kwalala tjani sebajakele emgceni lapho
bathandazela khona. Bewungacala yini uhambe uhudvule tinyawo insimbi
seyikhalile? Ngabe ufuna kubonani wena? 15
Thishelanhloko Mdlalose bekakugcizelela kubaluleka kwensimbi.
Bekatsi insimbi nayikhala kufute kube nemehluko. Wonkhe umfundzi kufute
kutsi anyakate, agijime. Nakukhala nje insimbi agijime nje kuphela. Vele-ke
bebakwenta loko bantfwana baseMvongotsini.
Bese kusengatini kubo. Ngalelinye lilanga, yakhala insimbi lesho kutsi 20
bantfwana ababuyele emaklasini emva kwelikhefu, lokunye kwebafana
kwesuka ngematubane kwaphuma emabaleni esikolo.
Kwagijima lokwebafana kwayoshona emakhaya. Ngakusasa nakakubuta
thishelanhloko kutsi kubalekeleni ngayitolo, kwebafana kwamphendvula
kwatsi, kwasho yena thishelanhloko kutsi nayikhala insimbi wonkhe 25
umntfwana kufute kutsi agijime. Agijime nje, agijime. Wamamatseka kancane
Mdlalose wanyomula imvubu yakhe wabagaca.
[Likhasi 41]
2.1.1 Lokugijima kwebantfwana nakukhala insimbi kukhombani?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Kwesaba
B Kwedzelela
C Kujabula
D Kudlala (1)
2.1.2 Thishelanhloko Mdlalose uyakutsandza kusebenta ngebantfwana.
Bhala KUNYE lokufakazela lombono. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
2.1.3 Tinkhulumo taMshumayeli naKhanyisile kuletheksthi lengenhla
tisitjelani? Bhala KUBILI. (2)
2.1.4 Bhala TIMBILI tindlela letisetjentiswe ngumbhali kuletheksthi
kuveta bunjalo baMshumayeli. (2)
2.1.5 Ngusiphi sikhatsi bebakhuluma ngaso boMshumayeli naKhanyisile
ngekweluhlelo lwesikolo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.1.6 Ngusiphi sigameko lesivetwe yitheksthi lesikhomba kutsi tento
tebantfwana bakudzala tiyefana naleto tamanje? (2)
2.1.7 Ucabanga kutsi kungani Mshumayeli angafuni kutsi thishelanhloko
Mdlalose ayitfole indzaba yekushisa kwakhe tindlu? (2)
2.1.8 Chaza kutsi yini lebeyentiwa sikolo saboMshumayeli lesentiwa
etikolweni talomuhla. (2)
2.1.9 Ungabecwayisa utsini bothishelanhloko balesikhatsi salomuhla
nawulandzela timiso temtsetfosisekelo? Bhala KUTSATFU. (3)
NA
2.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI D
Ekhaya kaMaluleka make sewumangele kutsi Mshumayeli uyephi ngobe naku
sekuhlwile solo akabonakali. Bekacala Mshumayeli kutsi nakashayisile
aphute kufika ekhaya. Ngiko lokunye lokwabangela kutsi make Maluleka
angaphatseki kahle ngekungabonakali kwaMshumayeli. Ingani phela lamuhla
kufike gogo Finishi lapha kaMaluleka. Sifika nje salukati siletse tindzaba 5
letibuhlungu.
Ekhaya kaMotsa kwefika emaphoyisa bangakateleli. Afika emaphoyisa
akhandza Mabhunu abhema insangu. Amshaya waze waveta nekutsi
unensimu yayo insangu layilimile. Salukati lesingugogo Finishi site lapha nje
ngobe sitewubikela Mshumayeli kutsi malume wakhe setimshele. Sikhulume 10
nathishelanhloko Mdlalose kutsi asitsatse ngemoto yakhe asiletse lapha
kuMshumayeli. Solo bafike emini lapha kaMaluleka.
'Uyati kube kusemini gogo ngabe ngitsi asambe siyomhlola emsebentini,'
kusho thishelanhloko Mdlalose.
'Nanyalo mhlawumbe singahamba mntfwanami,' kusho gogo Finishi. 15
'Hhayi bekunene ningaze nitihluphe, utawufika khona nyalo Mshumayeli,'
kusho make Maluleka.
Nemambala-ke balindze bogogo nathishelanhloko Mdlalose. Mshumayeli
uyangena do. Sihambe sikhatsi. Ishaye insimbi yelishumi ebusuku,
Mshumayeli solo do kufika. Bacale manje baphaphuleke bonkhe. Namake 20
Maluleka aphelelwe litsemba.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
'Mhlawumbe njengaloku asatawuhamba, ubone kutsi kuncono asebente
ngalokwecile khona atowubhala imali letse kutsi caca,' kusho make Maluleka.
'Cha angiboni make Maluleka. Angitsi utsi bekasebenta emini kuleliviki?'
kubuta thishelanhloko Mdlalose. 25
'Yebo.'
[Likhasi 165]
2.2.1 Indzima ye-1 kuletheksthi iveta siphi simo semoya?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Sekujabula
B Sekutetsemba
C Sekukhatsateka
D Sekuhalalisa (1)
2.2.2 Bhala inkinga levetwe kuletheksthi. (1)
2.2.3 Kuya kwagogo Finishi enyangeni ayobuta ngekunyamalala
kwaMshumayeli kuveta yiphi inkholelo? (2)
2.2.4 Ngukuphi kuletheksthi lokungakwenta ufune kufundza lendzaba
uyofika nayo esiphetfweni? (2)
2.2.5 Bhala kutsi usibona sinjani simo sekuhlalisana kuletheksthi
lengenhla. Usho ngani? (2)
2.2.6 Letheksthi lengenhla imveta anjani make Maluleka ngekwesimilo?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.2.7 Chaza imbangela leyenta Mabhunu alwe naMshumayeli kulenoveli. (2)
2.2.8 Catsanisa tento tathishela Mdlalose nabobabe lesiphila nabo
kuletikhatsi tanamuhla. (2)
2.2.9 Lendzawo lekuhlalwa kuyo ibe namtselela muni ekunyamalaleni
kwamMshumayeli? (2)
2.2.10 Inhlalo yaMshumayeli kamake Maluleka itifundzisani tetsamelilwati
talendzaba? Sekela imphendvulo yakho. (2)
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
3.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI E
TSEMBATIVE: Khetsiwe, mntfwanaketfu, kungatsi ngi … kungatsi ngicala
nje kukubona kabusha kutona letinsukwana. Inhlitiyo yami
ishaya ngoma yinye itsi nangu losole ngimfuna. Khetsiwe,
yami imphilo ngiyayidzela ngendzaba yanal' utsandvo. Loku
lengikuvako nami kungifakela lichwa ngoba akufuni 5
sakugigwa yimitsetfo, timiso nemasiko, kuphela kungiholela
edvute nawe ntfombiyebaTfwa!
(Asondzele ete emva kwakhe ambambe amsonge
ngemikhono) Wena vele awungitsandzi Khetsiwe?
KHETSIWE: (Agucukele ngakuye kodvwa angaphumi emikhonweni 10
yakhe)
Jijimeza, utakutsi ngiyahlanya Vusematfwa. Nami angati
kutsi kwentekani lakimi. Ngavele ngabanjwa sitfozi mtimba
wonkhe ngelilanga lesibhimbi lapho ungena enkhundleni.
Ngitikhute ngatincinta ngaphindze ngatibuta kanyenti kutsi 15
utigeze ngani loku sati kahle kamhlophe sobabili kutsi
inhlitiyo yami imephi ngawe. Angati kutsi ngitsini Mbiba!
TSEMBATIVE: Ngiphendvule kukunye nje.
KHETSIWE: Kukuphi?
TSEMBATIVE: Uyangitsandza yini? 20
KHETSIWE: Ngitama kusho njalo. (Aphose emehlo esiyilweni)
TSEMBATIVE: Ungesabi, aliphume nje kahle.
KHETSIWE: (Asolo abuke phasi kepha livi liphume kahle
lingachachateli)
Yebo! Ngiyakutsandza! 25
TSEMBATIVE: (Kube ngatsi ungenwe lichwa) Hawu! Khetsiwe!
Mntfwanaketfu! (Avele awe phasi ngadvolo linye lelinye
lisale ligobene) Mhlonishwa, Ndlovukati! Ungiboneni nje
mine ngingasi lutfo?
KHETSIWE: (Amsukumisa) Kahle bo Mngane! Awusilutfo ngani manje 30
nyalo? Sewenta shangatsi ngimi iNkhosi wena ungaphasi
kwami!
TSEMBATIVE: (Sekatenywaya enhloko lokungapheli) Ewu! Kugajwa
lutsandvo nenjabulo Khetsiwe. (Kuke kutsi kubindza
sikhashana Tsemba solo ehla enyuka abuka luphahla 35
aphindze abuke siyilo atenywaye inhloko aphefumulela
etulu.)
KHETSIWE: (Angasati kutsi utawentani) E—e Silo, bengicela kengitsi
kuphuma …
TSEMBATIVE: Sh—sh–! Ase ume kancane! 40
[Likhasi 30]
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
3.1.1 Tinkhulumo taKhetsiwe timveta ayintfombatana lenjani kuletheksthi
lengenhla?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Ledzelelako
B Lenatsako
C Lehloniphako
D Legulako (1)
3.1.2 Loku lokwenteka kuletheksthi kwenteka ngasiphi sikhatsi
semphilo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.3 Khokha umugca lokuletheksthi lengenhla lokhomba kutsi Khetsiwe
wamtsandza acala kumbona kuTsembative. (2)
3.1.4 Kungani Khetsiwe akhuluma lamavi latsi, 'utakutsi ngiyahlanya
Vusematfwa'? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.5 Ngabe sizatfu saloko lebekuyelwe nguTsembative esiveni
seBatfwa safezeke yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.6 Kuliciniso nobe liphutsa yini kutsi Khetsiwe bekavele atewushada
nendvodzana yenkhosi? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.7 Kufika kwaTsembative esiveni seBatfwa kwatigucula njani tintfo
kulomdlalo? (2)
3.1.8 Ngabe kukhona yini kuhambisana kweligama laKhetsiwe naloko
lokwenteka kulomdlalo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.9 Ngutiphi tecwayiso longatiniketa bantfu labadzala nawubuka
umphumela waloku lokwenteka kuletheksthi lengenhla? Bhala
TIMBILI. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
3.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI F
NDVUKUTEMPHI: Hhamo! NguMliba yini? Zulu! Udleleni esitjeni sami?
QEDIZIWE: Ngithole sikhothwa yizinja lapha kusithumbanja ngathi
ncono ngizithathele ngizi …
MADZANDZA: Utfunywe nguwe yini lona Ndvukutemphi kutsi angetfuke
kanjena? 5
NDVUKUTEMPHI: Udlala ngami. Ngimthuma ngimkhandzaphi? YeZulu,
wentiwa yini ungahloniphi umgwembe lodlela bukhosi?
Ufunani elawini lami ngalesikhatsi bonkhe bantfu balele?
QEDIZIZWE: Izindlela zami sezijutshwa nguwena manje?
NDVUKUTEMPHI: Uyati uyadzelela nang' umuntfu? Wonkhe umuntfu lapha 10
kuwe sitsinti nje? Umfunani loMadzandza wati kahle
kutsi liphovela lami?
QEDIZIZWE: Iphovela? Kwamanini lokhu uthena kimi awusamthandi?
Thina sazi ukuthi nxa intombi isiyaliwe ingashelwa noma
ubani. 15
NDVUKUTEMPHI: Ngiko kweshela kwakho lokubhudluketa lilawu lami
ebusuku kanje?
QEDIZIZWE: Kangizufundiswa nguwe msa wamakhosi ukuthi intombi
ishelwa kanjani!
MADZANDZA: Yehheni! Uyadzelela nang' umuntfu nx! 20
NDVUKUTEMPHI: Yejaha lakaZulu, Madzandza akasiyo intfombi akasi
litjitji, liphovela laNdvukutemphi, solo awuva?
QEDIZIZWE: Mina ngibambe elentulo! Siyeke majikeduze nathi
sizikholise lapho ushiye khona ungasavunanga!
MADZANDZA: (Agijimela kuye ngentfukutselo) Yewena Zulu! 25
Angisisivandze mine uyeva? (Ambambe tandla Qeda,
Ehluleke kushaya Madzandza bese ugalela ngelitinyo)
NDVUKUTEMPHI: Zulu, yekela intfombi yami awuva yini?
QEDIZIZWE: Uma ngingayiyeki uzokwenzani? (Solo umbambile)
Ungathi wehlulwa nayizidakwa oVusamatfwa 30
nabaqhamuki abathethe umbuso ubhekile bese
ucabanga ukuthi ungalwa nami! Uyazethemba nsizwa
ngimfung' uNozinja kababa! (Atsi nyomu sikhali
emtsangweni Ndvukutemphi acale amvikise. Qeda
ayekele Madzandza masinyane abukane 35
naNdvukutemphi kodvwa angakahlomi ngalutfo yena.
Ngaleso sikhatsi agijime Madzandza ayowunamatsela
elutsandzane.)
[Likhasi 46–47]
3.2.1 Sinjani simo semoya lesikuletheksthi lengenhla?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Selutsandvo
B Sekuhloniphana
C Sekusebentisana
D Sekungavisisani (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
3.2.2 Yini lebangwa boQedizizwe naNdvukutemphi kuletheksthi
lengenhla? (2)
3.2.3 Bhala KUBILI lokungenta letheksthi lengenhla idlaleke
enkhundleni. (2)
3.2.4 Chaza lenkhulumo yaQedizizwe letsi, 'Mina ngibambe elentulo!'
kutsi beyisivetelani nawulalele konkhe lokukhulunywa kuletheksthi. (2)
3.2.5 Umbhali walomdlalo umvete ngatiphi tindlela Qedizizwe kutsi
uyedzelela? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.2.6 Ucabanga kutsi kubangelwa yini kutsi Qedizizwe alwe
naNdvukutemphi ngendzaba yaMadzandza? (2)
3.2.7 Utsini umbono wakho ngesento saQedizizwe sekuvele acondze
kuNdvukutemphi angenaso sikhali sekutivikela? Chaza. (2)
3.2.8 Umbhali walomdlalo bekatifundzisani tetsamelilwati ngekutsi
kubulawe Ndvukutemphi kulomdlalo? Chaza. (2)
3.2.9 Emantfombatana lanesimilo lesifana nesaMadzandza kuba yini
umphumela wawo? Sekela imphendvulo yakho. (3)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Kulesehluko, imibuto imayelana naletindzaba letimfisha letilandzelako:
'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane
'LUPHAWU' – JJ Ncongwane
UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane
Fundza lamatheksthi lacashunwe etindzabeni letimfisha LETIMBILI bese uphendvula
imibuto lebutiwe kuleyo naleyo. Linani lemamaki laniketiwe kulowo nalowo mbuto
liyinkhomba yebudze lobulindzelekile bemphendvulo yakho.
CAPHELA: Phendvula imibuto lebutwe ngalamatheksthi LAMABILI, UMBUTO 4.1
NEMBUTO 4.2.
4.1 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI G
Betisolomane tifike njalo tincingo timbitile LaMwelase. Njalo nangabe
LaMwelase abambe lucingo, ingcoco yakhe beyiba ngeSingisi futsi itsatse
sikhatsi lesidze. Kantsi futsi bekahleka ahlekile elucingweni adzimate
acetfuke. Ngalesinye sikhatsi adzimate asukume esihlalweni abambe
elukhalweni ngalesinye sandla shangatsi vele lomuntfu lakhuluma naye 5
sewuyambona.
Lokubuhlungu nalokudzabukisako kutsi Zulu bekangeva lutfo aphungela.
Bekutsi njalo LaMwelase nakatfole lucingo emuva kwaloko utambona
asageza angena engutjeni yakhe avalelisa emyenini wakhe Zulu amtjele kutsi
dokotela Du Toit uyambita esibhedlela. 10
Kwatsi ngalobunye busuku LaMwelase asemsebentini, Zulu asele ekhaya
nendvodzakati yabo lencane leliphahla, yahlatjwa kugula kwaba
ngulesimnyama. Kwadzingeka kutsi Zulu acashe imoto ayiphutfumise
esibhedlela kona loko ebusuku. Nembala-ke wayifuna wayitfola imoto
yamtsatsa. 15
'Nkhosatana angati nome ngingambona yini umhlengikati Jeaneth Zulu.
Umtjele kutsi umyeni wakhe Mandlenkhosi Zulu ucela kumbona
ngekushesha,' kusho Mandlenkhosi kulomunye umhlengikati
longunkhosatana Getrude Mkhonta.
'Hawu! Babe kantsi ungumyeni waJeaneth?' 20
'Yebo nkhosatana nginguye, ngabe kuyakumangalisa loko?' kubuta yena Zulu
abukisisa lomhlengikati.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
'Cha, akungimangalisi kodvwa kuyangitfokotisa kukwati. Ngabe nalomntfwana
lomletse lapha esibhedlela ngulowakhe loliphahla?' kubuta yena Getrude
njalo. 25
'Yebo nguye kanye,' kuvuma Zulu.
'Kulungile-ke babe ngisayobuta kumethiloni kutsi ngabe ukhona yini Jeaneth
emsebentini lomuhla ngobe ngimgcine emini,' kusho Getrude ahamba.
Wabuya asahamba namethiloni Baloyi, ingcumangcuma yamake lelapha
etulu kantsi nangemtimba utselile. 30
[Likhasi 83–84]
4.1.1 Nawufundza letheksthi ngubani umlingisi logcamile? (1)
4.1.2 Sigameko sini lesenta Mandlenkhosi atfole kutsi umkakhe akekho
emsebentini?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Sekugula kwemntfwana.
B Sekuhamba kwaJeaneth.
C Sekungeva kwaZulu.
D Sekubamba kwetincingo. (1)
4.1.3 Nguyiphi inkinga bekabukene nayo Mandlenkhosi Zulu kuletheksthi
lengenhla? (2)
4.1.4 Kungani kutsiwe letheksthi lengehla iwulandzele umgomo welinani
lebalingisi bendzatjana? (2)
4.1.5 Bhala KUBILI lebekwentiwa nguLaMwelase lebekukhomba kutsi
akayihloniphi indvodza yakhe. (2)
4.1.6 Letheksthi iveta yiphi ingcikitsi? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.7 Lendzatjana yenteka ngasiphi sikhatsi semphilo? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
4.1.8 Ungameluleka utsini umuntfu lokulesimo lesifana
nesaMandlenkhosi sekungetsembeki kwemkakhe? Bhala KUBILI. (2)
4.1.9 Lendzatjana inamlayeto muni kubafundzi bayo? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
4.1.10 Tetsamelilwati tifundzani ngekufa kwaJeaneth naMandlenkhosi
esiphetfweni salendzatjana? (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
4.2 'LUPHAWU' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI H
'Lucolo mfowethu kantsi lemoto yakho seyiyithekisi yini nayo?' Kubuta
lomunye umshayeli wethekisi kuZakes Mashabane lohamba ngeveni yakhe
yeluhlobo lweDatsun Nissan lemhlophe lenelithende.
'Cha, usho ngani mnaketfu?' Kubuta Zakes eva efikelwa kucansuka kancane
ngobe lomshayeli walethekisi wefika wayimisa lapha embikwaleyakhe. Zakes 5
phela bekatsi uyema ugibelisa lamanye emadvodza solo emile lapha
emgwacweni. Phela kusikhatsi lesidze lamadvodza solo emile lapha
emgwacweni angagibeli emathekisi lapha erenkini yemathekisi.
'Ngisho phela ngobe sewulayisha bantfu betfu ngalemoto yakho manje utsi
tsine sisebenta kuphi?' Kubuta lomshayeli wethekisi solo ithekisi yakhe 10
ayimise lapha embi kwemoto yaZakes, amvimbe ngayo.
Lomshayeli ukhuluma nje uvele kancane efasiteleni lekhumbi yakhe
yeluhlobo lwe-VW lebovu ngembala.
'Cha mnaketfu labantfu vele sikhulumile kutsi ngitawubatfola emgwacweni.
Nangaphandle nje kwaloko, kantsi lekhumbi yakho ilayisha bantfu nome 15
ngabe kukuphi emgwacweni, hhayi lapha erenkini yemathekisi?'
'Njengaloku ithekisi ima noma ngabe kukuphi yehlise umuntfu, loko kusho
kutsi iyamlayisha futsi nome ngabe kukuphi. Kantsi mfowethu nangabe ufisa
kulayisha bantfu, wayitsengelani leveni?' Uyati nine bantfu bakitsi angati kutsi
nabanjani umtsetfo wenu. Mfowetfu kuncono wehlise labantfu ngobe vele 20
ngeke ngize ngikuvumele kutsi ubagibelise. Phela ngitsi lesinemvume
yekulayisha umuntfu.
Sinetithifikethi tetfu letisho loko. Ngako-ke ngicela kutsi ungasibangisi
mnaketfu kusemsebentini wetfu lapha. Tsine ngeke uze usibone sitsatse
emakhumbi etfu siyobangisana nawe kulayisha ummbila ngaleveni yakho le 25
emasimini'.
[Likhasi 138]
4.2.1 Bhala KUNYE lokwenta bagibeli bangakutsandzi kuya emarenkini
njengobe sibona lamadvodza emile lapha emgwacweni. (1)
4.2.2 Labalingisi labakhuluma kuletheksthi bakhuluma nje bakuphi
nendzawo?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Erenkini.
B Ethekisini.
C Evenini.
D Emgwacweni. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
4.2.3 Lenkhulumo yaZakes letsi, 'Ngisho phela ngobe sewulayisha
bantfu betfu ngalemoto yakho' imveta kutsi ungumuntfu lonjani? (1)
4.2.4 Loku lokwenteka kuletheksthi kuveta luphi luhlobo lweludvweshu?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.5 Ngekubona kwakho ngubani loneliphutsa kulaba lababili? Usho
ngani? (2)
4.2.6 Ngusiphi sizatfu lesimcoka lesenta lomshayeli welithekisi alwe
nekulayishwa kwebantfu emigwacweni? (2)
4.2.7 Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi loku lokwenteka kulendzatjana
kusenteka ngaletikhatsi talomuhla? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.8 Ucabanga kutsi loko lokwenteka kulendzatjana kuyakholweka yini?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.9 Chaza kutsi sento saZakes singaba namuphi umphumela lomubi
emmangweni? (2)
4.2.10 Ngabe sihloko salendzatjana siyifanele yini? Usho ngani? (2)
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
SIGABA D: TINKONDLO
Kulesigaba, imibuto ibutwe ngaletinkondlo letilandzelako:
'EKUJULENI KWENGCONDVO' – JJ Ncongwane
'LAMANTI' – SL Sigudla
CAPHELA: Phendvula imibuto ngato TOTIMBILI letinkondlo, UMBUTO 5.1
NEMBUTO 5.2.
UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane
5.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
EKUJULENI KWENGCONDVO – JJ Ncongwane
1 Ngawahlab' etukwaLomalanga emehlo,
2 Ngabese ngiyajula ngengcondvo,
3 Ngahlephula lokubabako ngalahla,
4 Nganetisela ngekujula ngengcondvo,
5 Ngasho ngatibika ngenhlitiyo.
6 Ngatibuta ngatiphendvula ngaye,
7 Ngobe ngifise kument' ingubo yami
8 Leneboya lobungagobi nobe busemantini,
9 Lehlala ngekukhathimula njalo,
10 Lengenta ngijule ngengcondvo.
11 Ngatinika sikhatsi ngawe Lomalanga,
12 Ngakubukisisa lilanga, lonkhe ngijula,
13 Ngisho nekusho kuts' ulilanga liphuma,
14 Ngakhetselwa bokhokho ngiselizini,
15 Ngingakati nekutsi ngiyini.
16 Ekujuleni kwengcondvo yami,
17 Konkhe loko kutawuphela,
18 Kutakush' eboyeni njengetitfukutfuku tenja.
19 Kulapho sekafikile Nkunzikayidedi,
20 Lotekugwiny' imphilo yami.
[Likhasi 41]
5.1.1 Sonkondlo bekacondzeni ngalomugca longentasi?
'Ngahlephula lokubabako ngalahla'
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Wasusa langakutsandzi.
B Watsatsa lakufunako.
C Walahla lokumchazako.
D Wabamba lokunongotelako. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
5.1.2 Hlobo luni lweluchumano lolusemgceni we-4 nawe-5? Lubhale
phasi bese uyaludvwebela. (2)
5.1.3 Bunkondlo buni lobukulemigca lengentasi? Sekela imphendvulo
yakho.
'Ngobe ngifise kument' ingubo yami
Leneboya lobungagobi nobe busemantini' (2)
5.1.4 Kulenkondlo lengenhla khokha umugca lonesidvonsamoya
uwubhale phasi. (2)
5.1.5 Yini inhloso yasonkondlo ngekusebentisa sakhi 'nga …'
kulamagama lasemgceni we-6? (2)
5.1.6 Sonkondlo ubhale lenkondlo akusiphi simo semoya? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
5.1.7 Chaza kutsi sitfombesini lesakheka engcondvweni ngemugca
we-13 walenkondlo. (2)
5.1.8 Ucabanga kutsi sonkondlo abechazani ngaleligama lelitsi,
'Nkunzikayededi'? Usho ngani? (2)
5.1.9 Ngabe sihloko salenkondlo sibumbene yini naloko lokushiwo
enkondlweni? Sekela imphendvulo yakho. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 21 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
5.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
LAMANTI – SL Sigudla
1 Madzala lamanti mnaketfu,
2 Imvelaphi yatiwa bomkhulu,
3 Umlandvo waw' ujulile,
4 Watiwa bayitolo nebakutsanti-
5 Wo hhe, mine ntalo yathayela,
6 Lwami lwati luphelele elukhalweni.
7 Madzala lamanti mnaketfu,
8 Acubuk' ekhatsi kulelimadvwaladvwala,
9 Agobhot' akhe tiyaluyalu,
10 Agelet' akhe imifulafula-
11 Wo hhe, mine ntalo yathayela.
12 Lwami lwati lufiphele.
13 Madzala lamanti mnaketfu,
14 Anatfwa abandza mpo,
15 Avutsise kwemlilo ngekhatsi,
16 Kuvuk' umdlonga wakanhlaka,
17 Longat' aphendvuke sati,
18 Siyabhuyabhu siphendvuke sihlakaniphi.
19 Madzala lamanti mnaketfu,
20 Bawanatsa bakhulume ngetilimi,
21 Bawanatse babe bameli,
22 Bawanatse babe bodokotela,
23 Bawanatse babe bahlengi,
24 Bawanatse babe bothishela.
25 Madzala lamanti mnaketfu,
26 Ingcondv' ayayidvunga,
27 Nembez' ayawucedza,
28 Imitsamb' ayayibulala,
29 Emehl' ayawangcundza,
30 Likusas' ayalifiphata.
31 Madzala lamanti mnaketfu,
32 Somhlolo wawashiy' anatfwa,
33 Mahlokohla wakhotsam' anatfwa,
34 Naw' uyawulal' anatfwa,
35 Imitfombo yalawa manti,
36 Iyawusha ngato tekugcina.
[Likhasi 66–67]
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 22 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC Confidential
5.2.1 Hloboluni lwenkondlo lolu?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Inkondlosililo
B Ilirikhi
C Inkondlomlandvo
D Isonethi (1)
5.2.2 Bhala luhlobo lwemvumelwano lesemgceni we-10 nawe-11 bese
uyayidvwebela. (2)
5.2.3 Khokha imigca LEMIBILI leyimphindvwa endzimeni ye-1 naye-2
uyibhale phasi. (2)
5.2.4 Bhala tinhlobo LETIMBILI teluchumano lolusendzimeni ye-4. (2)
5.2.5 Bunkondlobuni lobucindzetelwe emgceni we-18? Sekela
imphendvulo yakho (2)
5.2.6 Nguwaphi lamanti sonkondlo lekakhuluma ngawo kulenkondlo
lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.2.7 Sinongosini senkhulumo lesisendzimeni ye-3 emgceni we-15?
Sibhale phasi. (2)
5.2.8 Ucabanga kutsi bekuyini injongo yasonkondlo yekusibhalela
lenkondlo lengenhla? (2)
5.2.9 Lamanti anawuphi umphumela lomubi ebantfwini labangafuni
kuyekela kuwanatsa? Bhala KUTSATFU. (3)
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Siswati Fal
Explore more published documents in this catalogue.


















