Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Question Paper

Question papersiSwati FALGrade 12202322 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2023, 22 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) 2023 EMAMAKI: 70 SIKHATSI: Ema-awa la-2½ Leliphepha linemakhasi la-22. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/2023 SC/NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto. 1. UNGALIFUNDZI lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. 2. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE. SIGABA A: Inoveli (35) SIGABA B: Umdlalo (35) SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35) SIGABA D: Tinkondlo (35) 3. Phendvula IMIBUTO LEMIBILI kuphela kunobe ngutiphi tigaba LETIMBILI ngalendlela: SIGABA A: INOVELI (35 emamaki) Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. SIGABA B: UMDLALO (35 emamaki) Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile. SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA (35 emamaki) Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha. SIGABA D: TINKONDLO (35 emamaki) Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale. 4. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo ephepheni lemibuto. 6. Cala LESO naleso sigaba ekhasini LELISHA. 7. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi lange-75 kuleso naleso sigaba. 8. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/2023 SC/NSC LOKUCUKETFWE Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA A: INOVELI Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI 1. Kwasha Tikhotsa 35 5 2. Ngenca Yakho 35 8 SIGABA B: UMDLALO Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile. 3. Lahloma Ladvuma 35 12 SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha lotifundzile. 4.1 'Babe Ungehlulile' 18 15 4.2 'Sulumlomo' 17 17 SIGABA D: TINKONDLO Phendvula TOTIMBILI tinkondlo ngencwadzi loyifundzile. 5.1 'Chawe Lemachawe' 17 19 5.2 'Leyo Ngoma' 18 21 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/2023 SC/NSC LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO () A: Inoveli 1–2 1 (Imibuto lemifisha) B: Umdlalo 3 1 (Imibuto lemifisha) C: Tindzaba letimfisha 4.1 + 4.2 2 (Imibuto lemifisha) D: Tinkondlo 5.1 + 5.2 2 (Imibuto lemifisha) CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/2023 SC/NSC SIGABA A: INOVELI Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile. UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A 'Ngimdzala uma ngingaka Somcuba! Siyawuyicela ivutsiwe ngalemihlangano yenu leminyenti. Kudzela inyoni leyingase indize isondzele inive nititeka. Lukhulu luyeta mnaketfu,' kuphawula Mswati. 'Abuhlungu emavi lewuwaphimisako mnaketfu. Ahlaba enhlitiyweni yami kwelinyeva ayephukela,' kusho Somcuba akhombisa kukhatsateka. 'Liciniso linjalo 5 mnaketfu. Lihlaba njengelinyeva. Loko lenikwenta kimi sekuye kwabonwa nabantfu bangaphandle kutsi kukhulu lenikuhlelako. Lengifuna nikwati Somcuba kutsi bukhosi lobu niyawukubutfola ngikulemilahlankhosi!' Kusho Mswati atishaya sifuba. 'Emavi akho angishayisa luvalo. Mnaketfu ubona sengatsi kukhona 10 lesifihlelene kona, kantsi akukho. Mani sibindzi!' Kusho Somcuba. 'Yini lewuyisolako kimi Somcuba?' Kubuta Mswati. 'Akukho lengikusolako kuwe mnaketfu,' kuphendvula Somcuba. 'Angisuye umntfwana lokhasela etiko. Ngiyayibona ingoti lengilengela kuyo. Ngwavuma ufuna live lami ngaselwandle. Ematfonga akatibeki phasi, alwa nami. Besutfu bafunga 15 bayalobela batsi abesuki eSilobela. Bakhe tindlu tabo tematje kusukela eMambane kulaMlambo kuze kufinyelelwe eMachibini lanemihlanga. Bagcoki bafuna lelo live lelingaseNshonalanga. BakaMabhula bakanekise eMgwenyane naseMgwenya. Live laSomhlolo bafuna kulihlephula ngala nangala, babelane ngalo. Lokunye-ke kutsi nine nifuna bukhosi bami,' kusho 20 Mswati akhatsatekile. 'Kuhlangana kwetfu nebanaketfu boFokotsi naNdlela sisuke sikhuluma ngesimo selive lesimatima. Siyatibona titsa tivumbukise kwemakhowa. Tisihacile mnaketfu. Lolwa nawe mnaketfu, kusho kutsi ulwa natsi sonkhe. Kuhlala phasi sigoce tandla, sitawube sitigwaza ngetetfu.' 25 [Likhasi 2–4] 1.1.1 Mswati bekatfukutseliswe yini endzimeni yekucala yaletheksthi? (1) 1.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Kusho kutsini kutsi 'Siyawuyicela ivutsiwe'? Kusho kutsi sitake … A sikhulume. B sihlebe. C silale. D sibone. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/2023 SC/NSC 1.1.3 Letheksthi ivete hlobo luni lweludvweshu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.4 Ngabe kukhona yini kuletheksthi lokwenta umfundzi afise kuchubeka nekufundza lendzaba? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.5 Endzimeni yesibili kunemavi lakhulunywa nguMswati lakhombisa kutsi akasiso silima. Wabhale phasi. (2) 1.1.6 Kubangelwa yini kutsi Mswati kungamphatsi kahle kungenelela kwaletinye tive endzaweni yakhe? (2) 1.1.7 Catsanisa emavi aSomcuba latsi, 'Lolwa nawe mnaketfu, kusho kutsi ulwa natsi' naloko lokwenteka kulendzaba. (2) 1.1.8 Indlela Mswati lekakhuluma ngayo nebanakabo itifundzisani tetsamelilwati talenoveli? (2) 1.1.9 Phawula ngendzima ledlalwa tindvuna taMswati ekusimamiseni umbuso wakhe. (2) 1.1.10 Lesaga lesitsi, 'emaphikankhani afela enkhanini' sihambisana kanjani nesiphetfo salenoveli? Sekela imphendvulo yakho. (2) NA 1.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B 'Alisekho litsemba lekutsatsa bukhosi beMaswati, ngobe tisekelo lebenginato Mswati utibhidlitile taphela,' kuphendvula Somcuba. 'Utsi kwentiwe njani nyalo kuze ematsemba abuye mnaketfu?' 'Yonkhe imitamo yetfu ayimange ibe yimphumelelo, ngako-ke kumele sihlale phasi sihlele emasu lamasha latawusiphumelelisa.' 5 Inkhulumo yebantfwana boSomcuba naNdlela kanye naFokotsi beyiba nesihloko sinye, 'Mswati' ngaso sonkhe sikhatsi. 'Ngabe Mswati usicabangelani lena eLudzidzini?' Kubuta Ndlela. 'Akukho lasicabangela kona ngobe sabekwa nguye kulendzawo lesihleti kuyo. Kube abecondze kusihlasela ngabe kadze akwenta loko, kepha 10 ubahlasela ngala nangala asishiye tsine.' 'Angeke umetsembe Mswati, ngobe ulala agucuka. Angiyetsembi leya ndvodza, sambane lesimba umgodzi singawulali lesa!' Kusho Ndlela akhombisa kusola lokukhulu. 'Khululeka Ndlela! Akukho lesingakwentiwa nguMswati siyingati yinye,' kusho 15 Somcuba acinisa Ndlela lidvolo. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/2023 SC/NSC Ndlela abenekusola lokukhulu akhombisa kungametsembi Mswati, kantsi Somcuba abenesibindzi angaboni bungoti kuMswati. Batsite basakhuluma bantfwana, kwafika Sidvwala ahamba ashakutela watsi, 'Sekuphele emalanga lamabili ngingalali bantfwabenkhosi.' 20 'Kwentenjani Sidvwala? Ulala udleni onkhe malanga loku lokukwenta ungalali?' Kubuta Somcuba. 'Kufika babe ngeliphupho utsi asitfutseni kulendzawo ngobe lukhulu luyeta luyenyelela.' 'Sitfutse sishiye indzawo lenhle kangaka siye kulesingayati?' Kubuta 25 Somcuba akhombisa kusola lokukhulu. 'Lami liphupho alishayi phasi. Nginelidloti lelinemandla lelingitjela konkhe lokutawukwenteka.' [Likhasi 73–75] 1.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Bobani letisekelo lekukhulunywa ngato kuletheksthi lengenhla? A Ngwavuma, Mzila, Mhlangala naMtjekeni B Ndlela, Sandlane, Khambi naMbovane C File, Somcuba, Mngayi naFokotsi D Sidvwala, Gwalagwala, Tikhuba naSicobolonjwane (1) 1.2.2 Letheksthi lengenhla iveta kutsi ngubani umlingisi logcamile? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2.3 Sidvwala usho kutsini nakatsi 'Nginelidloti lelinemandla'? (2) 1.2.4 Sidvwala uvetwe njengemlingisi lonjani ngekwesimilo? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) 1.2.5 Shano kutsi lendzaba yenteka ngasiphi sikhatsi. Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.2.6 Ngusiphi sigameko lesiveta luvutfondzaba kulenoveli? (2) 1.2.7 Ngutiphi tizatfu LETIMBILI letenta sitsi lenoveli iphatselene nemlandvo? (2) 1.2.8 Chaza ngemphumelelo yembhali ekwetfuleni ingcikitsi yalenoveli. (2) 1.2.9 Ngabe sihloko salenoveli siyahambelana yini nesiphetfo sayo? Sekela imphendvulo yakho. (2) [35] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/2023 SC/NSC UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane 2.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI C 'Cha, mine angiboni kutsi ami atawubola aphume nasengimdzala. Phela thishela Ndlovu usitjela onkhe malanga kutsi nasifuna kutsi ematinyo etfu angaboli, kufute siwageze onkhe malanga. Manje wena mkhulu ngike ngikubone nawucedza kudla, ematinyo awuwagezi. Wena utsatsa lutsi lwekuvungula uwavungule kuphela. Ngiko-ke lendzaba ematinyo akho abola.' 5 'Wo, usesemncane Mshumayeli mtukulu wami. Nakuwe kuyeta loku lokubona lakimi. Lokushwabana kwetinyama lapha ebusweni nakuwe kuyeta. Letimvu lotibona lapha kimi enhloko, nakuwe tiyeta. Nami bengimuhle nginebuso lobushelelako njengawe mtukulu. Angitsi nawe uyafisa kutsi ukhule ubemdzala ngalelinye lilanga.' 10 'Yebo ngiyafisa mkhulu. Ngifisa kuba njengathishela Ndlovu.' 'Kuyeta-ke nakuwe mtukulu, futsi akumemeti.' 'Hhayi, nangabe kunjalo, kusho kutsi kubi kuluphala. Kantsi kona lokuluphala kwavelaphi?' 'Nemambala usemncane Mshumayeli mtukulu wami. Usengakawati 15 emaciniso emphilo. Futsi kulukhuni kukutjela wona ngobe kusavimbe inkhungu lapha kuwe,' kusho mkhulu Gendinyoni. Wabindza Mshumayeli nakeva Mkhulu wakhe akhuluma ngalendlela. Kwamkhanyela kutsi kusesekunyenti lokufute akufundze emhlabeni. Kwatsi ngelikadze, wevakala mkhulu Gendinyoni atsi, 'E, kusasa kuncono ungayi 20 esikolweni mtukulu. Njengaloku mine nagogo wakho siyohola impesheni edolobheni, kantsi lilanga lekudibha tinkhomo, wena kutawufuta kutsi uye edibhini.' 'Thishelanhloko watsi singabomane silove nje esikolweni,' kusho Mshumayeli, kubonakala kutsi ayimphatsi kahle lendzaba yekuphutsa esikolweni.' 25 'Cha ungakhatsateki ngaloko mtukulu. Ngitawudlula kakhe Mdlalose ngimatise ngekuphutsa kwakho esikolweni kusasa. Kutawumele kutsi ngivuke ekuseni kakhulu.' [Likhasi 30] 2.1.1 Kucoca kwaMshumayeli namkhulu Gendinyoni ekucaleni kwaletheksthi kuveta siphi simo semoya? Sekela imphendvulo yakho. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/2023 SC/NSC 2.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Lenkhulumo yamkhulu lengentasi ishoni? 'Ngobe kusavimbe inkhungu lapha kuwe.' Isho kutsi ... A Usadlala. B Usesemncane. C Usagula. D Usabona. (1) 2.1.3 Khokha imigca LEMIBILI lekulethesthi lekhomba kutsi mkhulu Gendinyoni besekamdzala kakhulu. (2) 2.1.4 Mshumayeli uyasitsandza sikolo. Fakazela lombono ngalokushiwo etheksthini. (2) 2.1.5 Loku lokwenteka kuletheksthi kwenteka ngasiphi sikhatsi semphilo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.6 Kuletheksthi Mshumayeli uvetwe njengemntfwana lonjani ngekwesimilo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.1.7 Ucabanga kutsi ngusiphi lesinye sizatfu lesenta Mshumayeli angayijabuleli lentfo yekulova esikolweni ngaphandle kwaleso lasibala kuletheksthi? (2) 2.1.8 Kulesikhatsi lesiphila kuso lamuhla ngutiphi tintfo letibangela kulova kwebafundzi etikolweni? Bhala KUBILI. (2) 2.1.9 Ucabanga kutsi sento samkhulu Gendinyoni sekuyobika Mshumayeli kuthishelanhloko sibafundzisani batali bebantfwana? Bhala KUBILI. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/2023 SC/NSC 2.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D 'Asewubuke nje kutsi kuhle njani kona. Mine ngichazwa ngiletinwele takhe,' kusho lenye intfombatane lebeyigibele khona elolini. Watfukutsela wafa Gama kuva lamantfombatane akhuluma ngalendlela. Walisusa liloli laze lafuna kuphandza phasi. Labhodla kabili katsatfu ladvonsa. Lamtsela ngelutfuli Mshumayeli. 5 'Ungakhatsateki bhuti mine vele ngiyafa ngawe!' Kuchamuka livi lentfombatana etulu elolini. Batsi ngco ngeluhleko elolini. Wasala kanjalo Mshumayeli labe liyowushona liloli. Wavusa libhayisikili lakhe waligibela. Waligwedla. Lilanga beselitjekile impela. Intfo lebeseyikadze imhlupha kudzinwa kanye nendlala, noko emagwava labekadze awafake 10 ejoyisakeni, wawadla aze ambhudla esiswini. Noko wachubeka neluhambo lwakhe. Wakhuphuka intsaba lokutsiwa yiNtsabakayikhonjwa. Wayehla wase uyawuyekela umgwaco ungena tindlela tesintfu. Ngesheya wabona umuti. Watimisela kutsi utawudlula kuwo acele lokuya ngasetfunjini. Waligwedla ngemandla libhayisikili asajakele kulomuti. Nasafike kuwo, 15 wafikelwa ngemahloni kutsi angene acele kudla. Wangatsita kungena. Ekugcineni wacunga sibindzi wangena. Nakangena kulomuti, lilanga vele beselibovu liyowushona. Noko besekungasiko ekudzeni kakhulu kusuka kulomuti nawuya epulazini kaTimbulu. Wefika wamisa libhayisikili lakhe esangweni wangena. Lapha ngephasi kwesihlahla bekuhleti emakhehla 20 lamabili atinatsela umcombotsi. Wefika waguca phasi wawabingelela cedze wawabuta nemphilo. Lamakhehla omabili ambuta kutsi wakabani nekutsi uchamukaphi. Wawatjela konkhe mayelana neluhambo lwakhe. Wachaza nekutsi ungumntfwanesikolo. Hhayi-ke ase ayamtjela kutsi kukabani lapha ekhaya. 25 'Ngiyakuva Motsa, kenje ungumusa wabani?' kubuta Maseko lokunguye umnumzane walapha ekhaya. Wazimukelwa yinhloko Mshumayeli kutsi utawutsi ungumsa wabani ngobe uyise akamati. Lenye inhlitiyo yakhe yatsi akawatjele lamakhehla kutsi weva batsi uyise nguHaji liNdiya lelalishayela liloli lelitfwala tinkhwa, noko wabuye 30 watibamba. [Likhasi 112] 2.2.1 Lenkhulumo yalentfombatana letsi, 'Ungakhatsateki bhuti mine vele ngiyafa ngawe!' isho kutsini? (2) 2.2.2 Yini letfukutselisa Gama ngalesento salamantfombatane? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.3 Mshumayeli bekangenawo emahloni ngemphilo yakhe. Fakazela lombono ngekucaphuna kuletheksthi. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/2023 SC/NSC 2.2.4 Kuzimukelwa yinhloko kwaMshumayeli kusivetela hlobo luni lweludvweshu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.5 Sizatfu sini lesenta kutsi kube lukhuni kuMshumayeli kusho sibongo sakhe nakabutwa ngulamakhehla lamabili? (2) 2.2.6 Kuguca phasi kwaMshumayeli nakakhuluma nalamakhehla lamabili kubatjelani bafundzi baleNoveli? (2) 2.2.7 Loku lokwenteka kuletheksthi kwenteka endzaweni lenjani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.2.8 Catsanisa sento saMshumayeli sekuguca nesebantfwana balamuhla. (2) 2.2.9 Chaza kutsi bekungaba yini umphumela wekuveta kwaMshumayeli kutsi uyise wakhe nguHaji liNdiya lakaTimbulu? (2) SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/2023 SC/NSC SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa 3.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E TFOLWANE: Pho umuntfu utsini manje? Uyati silengela elibeni! (Azulazule nendlu) SIGWACA: Asilwe singakafi! Asivele sibhekane nayo iNkanyamba ngobe kuyakhanya yimisebenti yayo leyi. Asiye kuyo simbuyise. TSEMBATIVE: Cha! Livi lelo! Lidvuna mpela! Ngale kwaloko vele sonkhe 5 siya egodzini ngoba phela sesiyenge sive. TFOLWANE: Asisukusindvwa tinyawo ngoba nayingafa iNkhosi nyalo sonkhe sisemantini. Litinyo leNkanyamba lingavele lihlabe kuNdlovukati kucala njengoba batiteka nje! TSEMBATIVE: (Limetfuse lelo) Kh ... Khetsiwe? Ungenaphi emibangweni 10 yab ...? SIGWACA: Hamo! Kantsi awati? TSEMBATIVE: Kutsini? SIGWACA: Phela emahemuhemu atsi Ndvukutemphi ulala angalali asongela iNdlovukati asola kutsi ngiyo leyamonisela yatisa 15 sive kutsi ludziwo lwesigodlo lwabulawa nguye. Loko-ke kwase kumbita bukhosi bakhe. TSEMBATIVE: (Ngekufutseka) Uyahhema! Kute lotawutsintsa Khetsiwe ngikhona ... (tibukane tindvuna ngemehlo lasolako kodvwa tingasho lutfo) (Tsemba asatiba) Cha kantsi kubi impela! 20 Madvodza asiphangiseni, liyasimbonya lelifu solo simile lapha. Nitsini vele? TFOLWANE: Lami litsi asitameni kusasa, ngingati-ke ngoba kulungiselwa butimba lobuphuma ngemva kwelakusasa mhlawumbe ... (Ahlale phasi) 25 SIGWACA: Cha uyahhema Tfolwane, uteka takusasa nemalanga lalandzelako. TSEMBATIVE: Hawu! Kantsi butimba buphuma nini vele, buphuma ngemhlomunye? Sengente liphutsa-ke ngakhomba tinyanga letitako kulamajaha lete nelivi lekuva ngabo! 30 [Likhasi 33] 3.1.1 Tfolwane ukhuluma ngekulengela elibeni. Kungani asho loko? (1) 3.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Ngusiphi simo labakuso labadlali kuletheksthi lengenhla? A Sekujabula B Sekutfukutsela C Sekukhatsateka D Sekutsandzana (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/2023 SC/NSC 3.1.3 Ngutiphi tintfo LETIMBILI letingenta letheksthi lengenhla idlaleke enkhundleni? (2) 3.1.4 Letheksthi iveta luphi luhlobo lweludvweshu? Usho ngani? (2) 3.1.5 Sigwaca bekasho kutsini nakatsi, 'Asivele sibhekane nayo iNkanyamba ngobe kuyakhanya yimisebenti yayo leyi'. (2) 3.1.6 Ngusiphi sizatfu lesenta bantfu bacabange kutsi Ndvukutemphi usongela Khetsiwe? (2) 3.1.7 Lokufa kweludziwo lwesigodlo etandleni taNdvukutemphi kukhombisani? (2) 3.1.8 Ngekubona kwakho, yini lefunwa nguTsembative emkhatsini waKhetsiwe nebukhosi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.1.9 Ngabe sento sekutsandzana kwaTsembative naKhetsiwe lobekayiNdlovukati yesive sifanelekile yini? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.1.10 Kutfukutsela kwaTsembative aze akhiphe emavi latsi, 'Kute lotawutsintsa Khetsiwe' ahlangana njani nalokwenteka esiphetfweni? (2) 3.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F TSEMBATIVE: Phuma, phuma, phuma bo! QEDIZIZWE: (Angabanaki) Ndlovukazi! Xola Mhlekazi, ngileth' izindaba ezimbi eziminzisa umbuso. KHETSIWE: Ndzaba tini letenta wedzelele kanje? TSEMBATIVE: Akaphume bo! 5 QEDIZIZWE: Ngizohamba khona manje. Ndlovukazi, kunamahemuhemu athi iSilo sizulelwa ngamanqe. Athi kayizubuya eButimbeni. IZinyane Ndvukutemphi uyilole amazinyo. TSEMBATIVE: Utitsatsaphi leto wena? KHETSIWE: Yewena! Ngibita umbutfo uyakugadzata khona nyalo! 10 Phuma! TSEMBATIVE: Kahle Ndlovukati-ke sivisise! Manje loku nibomjingi namkhotsane, siyikholwa njani lensumansumane lota nayo? QEDIZIZWE: Kade ngithi ngiyakusiza nje ngoba wena nami siyafana. Bengibona kungangcono sisunduze lo Ndvuku bese 15 sishiyelana ugwayi kanjalo njengoba sizifananela nawe nje nsizwa. KHETSIWE: Angiva-ke? Ufana nawe ngaliphi? QEDIZIZWE: (Ahlekelela kancane) Phela siyizihambi sobabili lapha eButhwa! Ngakho-ke … 20 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/2023 SC/NSC TSEMBATIVE: (Amutsi hlasi ngesiphanga amdvonsele ngasemnyango) Yeja, ayibe bovu uvuliwe umnyango. Ngaphandle kwaloko ngikubhubuta ngesikhali ufela khona la nyalo nje! QEDIZIZWE: (Alayeta ngasemyango) Ikusasa alaziwa nsizw' enye! KHETSIWE: (Ashaya tandla) Tiphila! Yena wengce njani vele 25 kulabagadzile? TSEMBATIVE: Asati! KHETSIWE: Ngatsi sengiyasangana lapha! Kwentekani vele? Uyati ngiva sengatsi kukhona tintfo letingiphamba emehlweni ngitsi ngiwavule omabili? Labantfu badzeleliswa yini kanje 30 kungatsi batsembel' emakhabeni? Bakwesabise ngani, Vusamatfwa? Wavele wanetfwa waba yimvula nje? TSEMBATIVE: Uyati angati kutsi ukhuluma ngani? Sekusebusuku, bengicela Mhlekati mane ngibite labangakukhapha uyotibeka phasi. Utsi kungishiya kancane sengibuyise 35 umcondvo. Uyati umuntfu utawugcina sekaneluhhemane nganaba bantfu! Bacinisile kutsi sihlalo lesisha silangatelelwa nasihhanya, naso sicabanga kutsi sidladla saso singabamba umbuso. KHETSIWE: Cha kulungile. 40 [Likhasi 52] 3.2.1 Kubangelwa yini kutsi Tsembative acoshe Qedizizwe ekucaleni kwaletheksthi? (1) 3.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Emavi aQedizizwe latsi, 'Kade ngithi ngiyakusiza nje ngobe wena nami siyefana,' achazani? A Kutsi bobabili batinkhosi B Kutsi bobabili bayalwa C Kutsi bobabili batitsandzani D Kutsi bobabili batihambi (1) 3.2.3 Letheksthi iveta Qedizizwe angumdlali lonjani ngekwesimilo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.2.4 Nguyiphi indzima ledlalwa nguQedizizwe kuletheksthi? (2) 3.2.5 Khetsiwe kumfanele kuba iNdlovukati. Bhala KUBILI lokufakazela loko. (2) 3.2.6 Letheksthi lengenhla isivetela njani ingcikitsi yalomdlalo? Sekela imphendvulo yakho. (3) 3.2.7 Chaza kutsi Tsembative wasitakala njani ngekwatana naKhetsiwe. (2) 3.2.8 Ucabanga kutsi lomdlalo bewungachubeka yini kube Tsembative bekangekho? Usho ngani? (2) 3.2.9 Inkhosi iyatalwa ayitibeki yona. Hlanganisa lenkhulumo nalokwenteka kulomdlalo. (2) SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/2023 SC/NSC SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha. 4.1 'BABE UNGEHLULILE' – JJ Ncongwane Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI G 'Yehheni ngumhlolo wami yini lona? Kodvwa babe utsi uyaphila kahle lapha enhloko? Impela lomuntfu lomdzala uyagula. Ucabanga kutsi mine ngitawuhlalelana nekufundzana neLibhayibheli onkhe emalanga ngingafundzi tifundvo tami tesikolo? Mine ngicele kutsi bangitfumelele imali hhayi Libhayibheli. Libhayibheli licale nini kwenta imali nekudla? Sengibone kahle 5 babe mine uyangitondza. Nyalo usandza kungitfumelela-R20 nje kuphela. Lomuhla ungitfumelela Libhayibheli. Letikwelede tebantfu letingaka ngitatikhokha ngani? Phela bengetsembe kutsi ekhaya batangitfumelela imali lenconywana.' 'Sekusele liviki linye kutsi tikolo tivalwe, mine imali yekuhamba 10 ngitayitfolaphi? Nangabe bonkhe labantfu lengibakweledako kwenteke kutsi imali yabo bayifune ngembikwekutsi tikolo tivalwe, ngitayikhokha ngani? Uyati ngihlupheka shengatsi ngiyintsandzane kantsi babe namake bayaphila badla emabele. Impela kulukhuni kuba ngumntfwanemfundisi. Awubuke nje mine ngimi kuphela eklasini longakaphemi enhloko. Iphemu seyidzimate 15 iyaphuma efeshinini mine solo angikaphemi, emantfombatana onkhe aphemile. BoBongi sebaphema kwesitsatfu.' Kutsite kusenjalo yakhala insimbi yekubuyela emaklasini. Watsatsa lelo Bhayibheli walifaka elokheni yakhe. Kwatsi leyo ncwadzi waphuma nayo wayoyifundzisa umngani wakhe Bongi. Wefika eklasini wamnika Bongi 20 wayifundza ngephasi kwelideski. Abamange vele bakhone kukhuluma eklasini. Babona kutsi kuncono balindzele kuphuma kwesikolo. Lomuhla besibona kungatsi siyephuta kuphuma sikolo kantsi cha sikhatsi sitihambela njengasemihleni nje. Yatsi ikhala insimbi bacondza 'edomethri' labo. 25 'Hawu! Busisiwe, babe wakho utsi ungumfundisi kahle? Uyati lentfo layentako ayifani naye futsi ayikhombisi lutsandvo kuwe.' 'Unguye phela umfundisi ngobe naku uphila ngekufundza Libhayibheli ngobe liyindlela yekuphila,' kusho Busi ngekuphukuta. 'Busi mine Libhayibheli ngiyalati. Kukhona lapho litsi khona umntfwanakho 30 ngeke atsi acela inhlanti wena umnike inyoka nome atsi ucela sinkhwa wena umnike litje. Manje babe wakho loku lakwentako ukutsatsa kuliphi Libhayibheli?' Kubuta Bongi abe ati kahle kamhlomphe kutsi umhlaba wonkhe Libhayibheli linye ngobe wonkhe ahunyushwe ngekwehlukana kwetilimi kodvwa lona linye. 35 [Likhasi 96–97] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/2023 SC/NSC 4.1.1 Kuletheksthi lengenhla nika KUNYE lokuveta umoya wekukhatsateka kuBusisiwe. (1) 4.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Ekhabo Busisiwe bakholelwa kuyiphi inkholo? A Yemasiko B YemaHindu C YemaKhrestu D Yemadloti (1) 4.1.3 Letheksthi lengenhla isivetela luphi luhlobo lweludvweshu? Usho ngani? (2) 4.1.4 Caphuna KUBILI kuletheksthi lokukhomba kutsi Busisiwe uyedzelela. (2) 4.1.5 Bhala KUBILI lokwenta sitsi lendzaba iyindzaba lemfisha. (2) 4.1.6 Lendzatjana yenteka esikhatsini sanyalo. Bhala emaphuzu LAMABILI lafakazela loko. (2) 4.1.7 Ucabanga kutsi indlela lebente ngayo batali baBusisiwe yekufaka imali ebhayibhelini bangamtjeli beyifanele yini? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.1.8 KULICINISO nobe KULIPHUTSA yini kutsi kuleLibhayibheli bekuna-R20? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.1.9 Umbhali usikhombisa imiphumela yekungalaleli teluleko tebatali. Fakazela lombono ngemaphuzu LAMABILI ubhekise kulendzantjana. (2) 4.1.10 Phawula ngemphumelelo yembhali ekucambeni lendzatjana sihloko lesitsi, 'Babe Ungehlulile'. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/2023 SC/NSC 4.2 'SULUMLOMO' – JJ Ncongwane Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI H 'Manje utsini Dzeliwe, ngiyakutsandza phela?' kubuta Sulumlomo Mnisi kuDzeliwe Mkhonta ngalelinye lilanga beme endleleni yetimoto leya eMafusini. Emafusini phela bekuyindzawo nje yasemakhaya, kwakhe nje imiti lapha nalapha. Lendlela lena lebeme kuyo boDzeliwe naSulumlomo, ngulehamba timoto tabanumzane labakhe eMafusini. 5 'Cha mine angikutsandzi. Futsi ungangibuti sizatfu saloko ngobe ngitakutjela sizatfu lesitakuvisa buhlungu.' Kuphendvula Dzeliwe ngekucasuka lokukhulu. Empeleni besekuphele iminyaka lemitsatfu solomane ayisoma lentfombi Sulumlomo kodvwa lutfo kumgana. Kwatsi khona lapho basemile babona kuchamuka imoto le khashane. Yatsi nayisitsela emgodzini, Sulumlomo 10 wesuka lamadze emagonso wangena emeni wabhaca. Wasala wamangala Dzeliwe kutsi sekwentenjani manje. Yachamuka leyo moto ihamba kancane ibabalela tikhinsi nematje. Yefika yedlula lapho kume khona Dzeliwe. Umnumzane bekayishayela wefika wambingelela. NaDzeliwe naye wavuma. Kwatsi seyendlulile lemoto, 15 wavumbuka emeneni Sulumlomo. 'Eyi, wacishe wangibamba babe. Bengitawufika ngitsini nje kubabe ekhaya?' kusho Sulumlomo atsintsita tjani ebhulukweni lakhe. 'Hawu! Kantsi lobabe loya lohamba ngeMercedes Benz lenhle kangaka ngubabe wakho?' kubuta Dzeliwe ngekumamatseka lokuncane. 20 'Yebo ngubabe, buka nje utsite ekuseni nakahamba ngibosale ngigeza lelenye le ekhaya. Angati nje manje kutsi sengitakwentanjani ngobe naku sewudzimate uyabuya solomane angikayigezi?' kusho Sulumlomo akhipha liphakethe lemathofolaksi, akhipha linye adla wacedza walendlulisela kuDzeliwe, naye Dzeliwe wakhokha linye. 25 [Likhasi 203] 4.2.1 Caphuna umusho kuletheksthi losivetela sibekandzaba sendzawo. (1) 4.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Kusho kutsini kusuka lamadze emagonso? Kusho ... A kuma. B kubaleka. C kuhamba. D kuhlala. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/2023 SC/NSC 4.2.3 Bhala sizatfu lesente Sulumlomo acabange lelisu lekubaleka nakabona imoto. Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.4 Singeniso saletheksthi lengenhla siyilandzele imigomo yendzaba lemfisha. Sekela lesitatimende ngemaphuzu LAMABILI. (2) 4.2.5 Ngabe Sulumlomo uyayitfutfukisa yini ingcikitsi yalendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.6 Kuliciniso yini kutsi Dzeliwe akamtsandzi Sulumlomo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.7 Ngumuphi umlayeto umbhali lasedlulisela wona sitetsamelilwati ngaSulumlomo? (2) 4.2.8 Sigameko salobabe sekutsandzana nebantfwana labancane ngabe siyakholweka yini? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2.9 Phawula ngemphumelelo yembhali ekusiveteleni similo saDzeliwe. Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3) SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/2023 SC/NSC SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato. 5.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. CHAWE LEMACHAWE – JJ Ncongwane 1 Dvwala lemadvwala laphakadze! 2 Nsimbi ledle letinye tinsimbi, 3 Ingwenyama yetingwenyama, 4 Simakadze loliZulu lemaZulu 5 Lizulu lelandzabul' emazulu 6 Lancom' iminako yemhlaba, 7 Lancoma kuyovel' esibayeni. 8 Inkhosi lete sigodlo, 9 Ingani lamany' anetigodlo, 10 Sigodlo sayo sisenhlitiyweni, 11 Madida lodid' emakhosi netatimtsetfo, 12 Tatsi nanguMkhululi wesintfu 13 Lotawukhulula sive kutembangave, 14 Kantsi kulapho batawudideka, 15 Kwaze kwagodlotela tigodlo temakhosi! 16 Kwatseleka kwagodlotela saHerodi, 17 Wafulatsela kwagodlotela saPilatu! 18 Inkhanyeti yekusa kwebumnyama, 19 Bumnyama bekufa kwaphakadze, 20 Lokwadzabuk' ensimini yalababili! 21 Kwadzabuka buhlobo nebudlelwano, 22 Emkhatsini wesintfu neliZulu. 23 Umbuyisi wesintfu letisemasisweni, 24 Umelusi lomehlo lahlakaniphile, 25 Lasika kuvel' imicabango nemidlinzo, 26 Lasika kwembuleke tigemegeme letitakwenteka, 27 Netigemegeme leteteka naletentekako! 28 Ingwazi legwaza ngelivi neliciniso, 29 Umhambi wendlela leyimphicabadzala, 30 Lichawe lelite tibongo, 31 Lichawe lelilwa ngemkhuleko, 32 Lihlome ngemkhuleko nelukholo, 33 Lihlome ngekwetsembeka nemusa, 34 Kantsi lihawu lalo lutsandvo, 35 Lichawe lelidl' umhlanganis' eGolgotha, 36 Lapho liso lenyama seligungubele lifile [Likhasi 1–2] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/2023 SC/NSC 5.1.1 Hlobo luni lwenkondlo lolu? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Emagama ladvwetjelwe emgceni we-1 aletsa buphi bunkondlo? A Imphindvwa B Imphindzamcondvo C Imphindza D Imvumelwano (1) 5.1.3 Hlobo luni lwemvumelwano ledvwetjelwe emgceni we-23 newe-24? (1) 5.1.4 Emagama lacindzetelwe emgceni we-26 newe-27 abunkondlo buni? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.1.5 Letinhlavu letidvwetjelwe emgceni we-36 tiletsa buphi bunkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.1.6 Sonkondlo bekasho kutsini ngalomugca walenkondlo longentasi? Umhambi wendlela leyimphicabadzala. (2) 5.1.7 Ngabe utsini umcondvo lofihlakele walenkondlo lengenhla? (2) 5.1.8 Ngabe ligama lelitsi Chawe lemachawe limfanele yini Jesu Khrestu? Usho ngani? (2) 5.1.9 Ucabanga kutsi kugodlotela kwesigodlo saHerode naPilatu kwabangelwa yini? Chaza. (3) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 21 DBE/2023 SC/NSC 5.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. LEYO NGOMA – JJ Ncongwane 1 Ngihlabelele leyo ngoma yaVandross, 2 Ingoma lehlatjelwa titsandzani todvwa, 3 Ingoma yelutsandvo leviwa ngito kuphela, 4 Mhlawumbe kukukhumbula kungaphela, 5 Mhlawumbe kukungabata kungaphela. 6 Ngitamile kutidzabula titfombe takho, 7 Ngayishisa yonkh' imifanekiso yakho, 8 Ngakususa konkhe lokungikhumbuta wena, 9 Ngatishisa tonkhe tincwadzi letitsi wena, 10 Kepha ngisaluva lutsandvo lwakho. 11 Njalo nangiyiva leyo ngoma 12 Ingikhumbuta kaNongoma, 13 Ingikhumbute kaMahhala Kanyamazane, 14 Ingikhumbut' imbali yakaMbuyane. 15 Leyo ngoma mntfwanaMbuyane, 16 Sasiyivuma nawe siKanyamazane, 17 Ingoma yelikusasa laphakadze, 18 Ingoma yelitolo letfu laphakadze, 19 Litolo lelashiya tibati taphakadze. 20 Ngangitsi angifuni kukukhumbula 21 Ngobe nawe wehluleka kungivela. 22 Ngashisa konkhe lokutsi wena, 23 Ngasusa konkhe lokutsi wena, 24 Ngehluleka kukucish' enhlitiyweni. 25 Kepha lomuhla ngisigcili saleyo ngoma, 26 Nayidlal' inkhumbulo yakh' idlala ngami, 27 Bewungibuka ngalawo mehl' akho 28 Bewungibuka ngawo ngibone 29 Likusasa lami lifanana neliZulu. [Likhasi 26] 5.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo kuleti. Emagama lacindzetelwe emgceni we-4 newe-5 endzimeni yekucala abunkondlo buni? A Luchumanosigcino B Luchumanomkhatsini C Luchumomcondvo D Luchumanosicalo (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 22 DBE/2023 SC/NSC 5.2.2 Khokha umugca losendzimeni yesibili loveta kutsi sonkondlo akakhoni kucisha imiva yalesitsandvwa sakhe. (1) 5.2.3 Utsini ngekubhaleka kwalemigca yalenkondlo lengentansi? Bhala KUBILI. 'Njalo nangiyiva leyo ngoma Ingikhumbuta kaNongoma, Ingikhumbute kaMahhala Kanyamazane' (2) 5.2.4 Hlobo luni lwebunkondlo loludvwetjelwe emgceni we-15 newe-16? Usho ngani? (2) 5.2.5 Ligama lelitsi 'Imbali' emgceni we-14 lisiletsela siphi sitfombe? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.6 Itsini ingcikitsi yalenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.2.7 Bunkondlo buni lobukulemigca lengentasi? Sekela imphendvulo yakho. 'Ngangitsi angifuni kukukhumbula Ngobe nawe wehluleka kungivela.' (2) 5.2.8 Chaza kutsi sonkondlo bekakusiphi simo semoya nakabhala lenkondlo. (2) 5.2.9 Sizatfu sini besenta sonkondlo adzabule tonkhe titfombe talesitsandvwa sakhe? (2) 5.2.10 Ucabanga kutsi lenkondlo inamuphi umlayeto? Chaza. (2) SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all