Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 12202311 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2023, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) 2023 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 70 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-11. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka TICONDZISO TEKUMAKA  Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso SIGABA.  Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa.  Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele ticondziso tekumaka.  Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki.  Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele acaphune akangajeziswa.  Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.  Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA A: INOVELI UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 1.1.1 Bekatfukutseliswe kutsi Somcuba uyamkhohlisa akamtjeli onkhe emaciniso. (1) 1.1.2 D/sibone. (1) 1.1.3 Ludvweshu lwangephandle ngobe iveta kungevani emkhatsini waMswati naSomcuba. (2) 1.1.4 Kukhona. Kubona kutsi boSomcuba batawuchubeka yini nekwenta emasu ekuketula Mswati njengobe asababonile. (2) 1.1.5 Angisuye umntfwana lokhasela etiko. (2) 1.1.6 Kungobe tenta kutsi Mswati angakhoni kubusa kahle endzaweni yakhe, setenta lokuphambene nemtsetfo. (2) 1.1.7 Lamavi ayaphukuta ngobe benta lokuphambene nawo, batfolakala bahlangana nebanakabo labanye bakhe lisu lekumbulala. (2) 1.1.8 Itifundzisa kutsi uyinkhosi lehlakaniphile, tintfo takhe akatitsatseli etulu futsi uyabatsandza, ababonise nangaloku lekafuna kukwenta akamane alwe nabo angakabatjeli. (2) 1.1.9 Tindvuna taMswati tiyameseka kuMswati nanobe sekajikelwe banakabo, ngito letema naye wadzimate waphumelela ekugcineni. (2) 1.1.10 Lesaga sihambisana kakhulu naloko lokwenteka esiphetfweni salenoveli ngobe sichaza kutsi uma ukhutwa ungalaleli ugcina ubulewe. Esiphetfweni banakaboMswati bagcine bafile ngekungalaleli nabekhutwa. (2) 1.2 1.2.1 A/Ngwavuma, Mzila, Mhlangala naMtjekeni. (1) 1.2.2 NguMswati, ngobe kuto tonkhe tigameko lekukhulunywa ngato etheksthini tifaka ligama lakhe. (2) 1.2.3 Usho kutsi unesiphiwo sekubona tintfo letifihlakele. (2) 1.2.4 Sidvwala uvetwe njengemlingisi longutulujani/ unemachinga/ unesibindzi/longetsembeki. (2) (Kubili kwaloku) 1.2.5 Yenteka esikhatsini sakudzala ngobe bekusabusa emakhosi/ kulandzelelwa emasiko. (2) 1.2.6 Sigameko lapho Mswati sekahlasela banakabo naletive letingubomakhelwane atincoba. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka 1.2.7 Itsintsa imphilo kanye nekuhlalisana kwaMswati nebanakabo/Ikhuluma ngekungenelela kwaletinye tive emmangweni longasiwo wato. (Kubili kwaloku) (2) 1.2.8 Umbhali uphumelele kahle kuveta ingcikitsi lengumbango. BanakaboMswati babangisa Mswati sikhundla sakhe lekaniketwa sona/bakha emasu nebantfu bangaphadle ekumbulala/Naletive lakhelene nato tilwa naye. Mswati netindvuna takhe naye balwa naletive kute bativikele. (Kubili kwaloku) (2) 1.2.9 Sihloko siyahambelana nesiphetfo salenoveli ngobe sitsi, 'Kwasha Tikhotsa', lokusho kusha kwetiganga. Mswati bekatsi nakahlasela sive lesitsite asehlule bese ushisa netiganga takhona. Esiphetfweni utfolakala ashisa tonkhe tiganga talabo labahlasela lokufaka ekhatsi nebanakabo. (2) [35] UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane 2.1 2.1.1 Kuveta simo sekuvana nekuhlalisana kahle ngobe baticocela kamnandzi ngetimo letiphatselene nemphilo akukho kucabana emkhatsini wabo bobabili. (2) 2.1.2 B/usesemncane. (1) 2.1.3 Lokushwabana kwetinyama lapha ebusweni nakuwe kuyeta. Letimvu lotibona lapha kimi enhloko, nakuwe tiyeta. (2) 2.1.4 Akafuni kumane alove esikolweni kungenasidzingo. (2) 2.1.5 Sikhatsi sengucuko ngobe kusaphilwa sidzala kantsi tintfo setiyagucuka/sikhatsi semphucuko. (2) 2.1.6 Mshumayeli uvetwe njengemntfwana lohloniphako ngobe uyabalalela bantfu labadzala nabakhuluma abuye ente loko labamtjela kona njengobe simbona alalela thishela Ndlovu namkhulu wakhe/uvetwe njengemuntfu lonemaphupho ngemphilo yakhe. (2) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) 2.1.7 Sizatfu sekutsi bekasitsandza sikolo futsi angafuni kusalela emuva ngetifundvo takhe. (2) 2.1.8 Kugula/Kugadza bantfwana labancane emakhaya/Kushonelwa/ Kugula kwebatali/Kukhulelwa kwemantfombatane/kungabi (2) netimbatfo tesikolo. (Kubili kwaloku) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka 2.1.9 Sibafundzisa kutsi kubalulekile kubika bantfwana nangabe bangeke baphumelele kuta esikolweni/kumele bawuhloniphe umtsetfo wabothishela ngaso sonkhe sikhatsi/kumele bachumane nabothishela ngaso sonkhe sikhatsi bangatenteli labakutsandzako. (Kubili kwaloku) (2) 2.2 2.2.1 Isho kutsi anganaki laba labahlekako yona iyatitsandzela lapha kuye. (2) 2.2.2 Gama utfukutseliswa kutsi bakhuluma ngetinwele taMshumayeli lokumenta abone kwangatsi bayambandlulula abamtsatsi njengemuntfu lofana nabo. (2) 2.2.3 Lamakhehla atse nakambuta kutsi wakabani nekutsi uchamukaphi wawatjela konkhe mayelana neluhambo lwakhe, wachaza nekutsi ungumntfwanesikolo. (2) 2.2.4 Ludvweshu lwangekhatsi ngobe utitfola adidekile kutsi atsi wakabani kulamakhehla, asho sibongo seyise wakhe mbamba nobe leso samkhulu wakhe. (2) 2.2.5 Kungobe akazange wakhuliswa batali bakhe bekasebentisa sibongo senina. (2) 2.2.6 Kubatjela kutsi ungumntfwana lokhuliseke kahle futsi lobahloniphako bantfu labadzala. (2) 2.2.7 Indzawo lesemakhaya lesengakatfutfuki ngobe bantfu bakhona basete timoto tabo bagibela emaloli kantsi nemakhehla atihlalela ngaphasi kwetihlahla atinatsele umcombotsi awekho emathaveni. (2) 2.2.8 Abasekho bantfwana labagucako bakhombisa inhlonipho njengaMshumayeli kulesikhatsi sanyalo bavele bakhulume nemuntfu lomdzala bamile. Basekhona bantfwana labafana naMshumayeli labagucako kukhombisa inhlonipho. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 2.2.9 Bekungaba kucoshwa kwakhe kulelokhaya angancedvwa ngobe vele libala netinwele takhe bekuyinkinga endzaweni lakhulele kuyo/bekangabandlululwa ngekwelibala. (2) SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa 3.1 3.1.1 Kungobe kunyamalele Vusematfwa akatfolakali. (1) 3.1.2 C/sekukhatsateka. (1) 3.1.3 Badlali batsatfu kuphela/batihlalele phasi bayakhuluma/ Akunatihibe. (Kubili kwaloku) (2) 3.1.4 Ludvweshu lwangaphandle ngobe Ndvukutemphi usongela iNdlovukati yesive. (2) 3.1.5 Bekanemntfwana langazange atjele sive ngaye waze wativeta yena sekalijaha lelikhulile. (2) 3.1.6 Ndvukutemphi ucabanga kutsi Khetsiwe nguye lomnciphisela ematfuba ekuba yinkhosi ngekubika ngendzaba yekufa kweludziwo. (2) 3.1.7 Kukhombisa kutsi Ndvukutemphi angeke abe inkhosi yeBatfwa. (2) 3.1.8 Tsembative ufuna Khetsiwe kunebukhosi ngobe bekangati kutsi uyise uyinkhosi futsi akati lutfo ngebukhosi. Kufika kwakhe atewufuna uyihlo wakhe watfola nelutsandvo. (2) 3.1.9 Lesento sekutsandzana kwabo sifanelekile ngobe vele Tsembative bekayindvodzana yeNkhosi yekucala. Kube bekatiwa ngabe nguye lotsatsa bukhosi bese Khetsiwe uyachubeka nekuba iNdlovukati. (2) 3.1.10 Kutfukutsela kwaTsembative kuyahlangana nalokwenteka esiphetfweni, kutfolakala kwekutsi bayatsandzana nekuvunyelwa kwabo iMbiba kutsi bahambe bobabili. (2) 3.2 3.2.1 Kungobe akafuni kutsi abaphazamise banaKhetsiwe basatihlalele bobabili. (1) 3.2.2 D/Kutsi bobabili batihambi. (1) 3.2.3 Imveta angumdlali lonenhlitiyo lelukhuni, loticabangela yena yedvwa ngobe akafuni kutfolakala aneliphutsa. (2) 3.2.4 Indzima leveta kutsi boNdvukutemphi benta emasu ekutsatsa umbuso ngenkhani. (2) 3.2.5 Khetsiwe unesibindzi uyakhona kumelana netimo letilukhuni/ Akesabi kuvakalisa livi lakhe abuye eme kulo/Uyakhona kutsatsa tincumo letifanele ngaphandle kwekwesaba/Uyawati emasiko ebukhosi beBatfwa. (Kubili kwaloku) (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka 3.2.6 Letheksthi iyasivetela kutsi kulomdlalo kuyabangwa kungako Qedizizwe atsi abahlangane banaTsembative balwe naNdvukutemphi lofuna bukhosi ngenkhani. (3) 3.2.7 Wasitakala ngekutsi ati kancono ngemvelaphi yakhe abuye achazeleke ngako konkhe lokuphatselene nebukhosi. (2) 3.2.8 Bewungeke uchubeke ngobe ngelilanga lekubekwa kweNkhosi bekute umuntfu lowutakuma esikhundleni saVusematfwa. Loko bekutawenta boNdvukutemphi baphumelele ngelisu labo lekutsatsa bukhosi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 3.2.9 Lenkhulumo iliciniso ngobe boNdvukutemphi abazange baphumelele kuvimbela kutsi Vusematfwa angabutsatsi bukhosi. Kuphikisana kwabo naloko kwabaholela ekufeni, wasala Vusematfwa aphilile. (2) SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane 4.1 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane 4.1.1 Kungatfunyelelwa imali yekuhamba tikolo nativalwa/bantfu laboleke kubo imali akati kutsi uyobabhadala ngani/kutsi utawudlani. (Kunye kwaloku). (1) 4.1.2 C YemaKhrestu. (1) 4.1.3 Ludvweshu lwangekhatsi ngobe sitfola Busisiwe uyatibuta uyatiphendvula. (2) 4.1.4 Kodvwa babe utsi uyaphila kahle lapha enhloko? Impela lomuntfu lomdzala uyagula. (2) 4.1.5 Balingisi abengci kulabasihlanu/ayinatigameko letinyenti/sikhatsi sekuyifundza sifisha. (Kubili kwaloku) (2) 4.1.6 Kuyaphenywa enhloko/kuhanjwa ngemabhasi/kuyaposwa. (Kubili kwaloku.) (2) 4.1.7 Timphendvulo titawehluka labatsi beyifanele batawutsi kungobe indlela lakhuliswe ngayo bebafuna angakhohlwa kwekutsi ubuyaphi nekutsi kubonakale kutsi bangametsemba yini. Labatawehluka, bangasho kutsi libhayibheli belingaphazamisa tifundvo takhe uma atohlalela kulifundza uma ngabe lifike ngetikhatsi teluhlolo. (2) 4.1.8 Kuliphutsa ngobe imali seyiyonkhe bekulikhulu lemarandi. (2) 4.1.9 Busisiwe akazange ente ngendlela batali bakhe bamyale ngayo loko kwaveta kwekutsi unemanga/lokunye kungalaleli kwakhe kwamenta watitfola asenkingeni yekungayitfoli imali latfunyelelwe yona/babe wakhe wabona nekutsi akaketsembeki. (Kubili kwaloku.) (2) 4.1.10 Umbhali uphumelele ngobe sihloko sitsi 'Babe Ungehlulile' vele babe waBusisiwe wamehlula ngobe wahluleka kubona kwekutsi bekasho kutsini nakatsi akafundze leLibhayibheli nakadzinga imali yena wacabanga kutsi udlala ngaye. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka 4.2 'INHLUPHEKO'– JJ Ncongwane 4.2.1 Emafusini phela bekuyindzawo nje yasemakhaya, kwakhe nje imiti lapha nalapha. (1) 4.2.2 B/Kusho kubaleka. (1) 4.2.3 Besekusikhatsi lesidze Sulumlomo solo amsoma Dzeliwe angamgani manje bekafuna kumbona kutsi angatsi lolunyanyavu lakubo utawenta njani. (2) 4.2.4 Simvetile umlingisi logcamile nenkinga yakhe/Siyaheha/Sifisha. (Kubili kwaloku) (2) 4.2.5 Uyayitfutfukisa ngobe ingcikitsi lutsandvo naye ubonakala amtsandza kuDzeliwe. (2) 4.2.6 Kuliciniso ngobe uvume nakeva kutsi babe wakhe unetimoto wabe sekacala kutsamba enta shangatsi uyamtsandza.Kuliciniso ngobe kuyabonakala kwekutsi utsandza lanako kunekutsandza yena. (2) 4.2.7 Kutsi sibotsembeka/ube ngiloko longiko/umuntfu akutsandze nobe ungenalutfo. (2) 4.2.8 Siyakholweka ngobe emmangweni bakhona bobabe labadzala labaheha bantfwana labancane ngetimoto bagcine batsandzana nabo. (2) 4.2.9 Uphumelele ngobe sitfolile kutsi Dzeliwe bekayintfombatane lengakatiphatsi kahle/Uhlanganisa emadvodza/Ugana bantfu labadzala/Utsandza tintfo/Uyabaleka ebusuku ekhaya. (Kutsatfu kwaloku) (3) SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane 5.1 'CHAWE LEMACHAWE' – JJ Ncongwane 5.1.1 Yinkondlo yetenkholo. Sonkondlo ubongelela iNkhosi lenguJesu Khrestu ngebuchawe nemandla lamakhulu lanawo ngekutsi afele tono tebantfu. (2) 5.1.2 C/Imphindza. (1) 5.1.3 Imvumelwanosicalo yankhamisa u-. (1) 5.1.4 Luchumano lolutjekile. Lamagama omabili avundlile kantsi ayafanana asho lokufanako. (2) 5.1.5 Tiletsa sifanangwaca ngobe lamagama alomusho acala ngangwaca lofananako. (2) 5.1.6 Sonkondlo bekasho kutsi kubetselwa kweNkhosi Jesu abuye avuke ngemuva kwemalanga lamatsatfu kiyimphicabadzala ngobe akekho umuntfu lowafa wabuye wavuka. Loko lokwenteka kwakudida wonkhe umuntfu. (2) 5.1.7 Lenkondlo ikhuluma ngelichawe leliyiNkhosi lenguJesu leyabetselwa esiphambanweni inganasono kepha ifuna kusindzisa bantfu ekufeni kwaphakadze. (2) 5.1.8 Limfanele ngobe Jesu Khrestu wakhombisa buchawe weta emhlabeni wafela bonkhe bantfu ngisho nalabo lababitwa ngemachawe akulomhlaba kute tono tabo tisuswe futsi basindziswe. (2) 5.1.9 Kugodlotela kwesigodlo saHerode kwabangelwa kutsi sekuvele lenye inkhosi lekwamenta wasabela bukhosi bakhe. Kugodlotela kwesigodlo saPilatu kwabangelwa kuhluleka kubeka Jesu Khrestu licala ngobe vele bekangenalo kepha ayinkhosi lemsulwa wacolela kugeza tandla takhe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (3) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/2023 SC/NSC – Ticondziso tekumaka 5.2 'LEYO NGOMA' – JJ Ncongwane 5.2.1 A/Luchumanosigcino. (1) 5.2.2 Kepha ngisaluva lutsandvo lwakho. (1) 5.2.3 Lemigca yalenkondlo ayikahleleki kahle/imigca ayilingani/ emagama acala kula-2 aye kula-4. (Kubili kwaloku) (2) 5.2.4 Imvumelwanosigcino ngobe letinhlavu letisekugcineni kwalamagama tiyefana. (2) 5.2.5 Leligama lisifanisongco ngoba lisiletsela sitfombe sekutsi lesitsandvwa sasonkondlo besisihle, sibukeka njengembali lenhle. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 5.2.6 Ingcikitsi lutsandvo ngobe sonkondlo ukhuluma ngengoma yetitsandzani leyitsi nayikhala imkhumbute sitsandvwa sakhe sakudzala. (2) 5.2.7 Sicedzelelamcondvo ngobe umcondvo losemgceni we-20 uphelela emgceni we-21. (2) 5.2.8 Sonkondlo bekasesimeni senkhumbulo ngobe ngasosonkhe sikhatsi nakukhala lengoma yaVandros ukhumbula imbali yakhe lekangenawuphindze ayibone emphilweni yakhe. (2) 5.2.9 Kungobe bekafuna kusikhohlwa singasabi khona engcondvweni yakhe. (2) 5.2.10 Lenkondlo inemlayeto lotsi umuntfu lebewumtsandza ngekweliciniso akusilula kutsi umkhohlwe. Yonkhe intfo loyibonako naloyivako ivele ikukhumbute yena lomuntfu lebewumtsandza. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all