Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2015 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 12201510 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2015, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2015

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) 2015 FINAL MEMORANDUM EMAMAKI: 70 Lememorandamu inemakhasi la-10. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA A: INOVELI TICONDZISO TEKUMAKA • Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela. (Umhlolwa kumele aphendvule indzabambhalo kanye nemibuto lemifisha encwadzini yinye.) • Esigabeni A, nangabe umhlolwa aphendvule ngato tonkhe totine tinkondlo (Tinkondlo letifundvwe eklasini), maka letimbili tekucala kuphela. • Esigabeni B na C (Lulwimi Lwasekhaya), nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lemibili kulemifisha nobe imibuto lemibili yetindzabambhalo, maka imphendvulo yekucala kuphela uyekele lelandzelako. Nangabe umhlolwa aphendvule yomine imibuto, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso SIGABA, ngaphandle kwekutsi uphendvule munye umbuto lonemibuto lemifisha namunye umbuto wendzabambhalo. • Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa. • Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele imemorandamu. • Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki. • Umbuto wendzabambhalo: Nangabe indzabambhalo inemagama langaphasi kwalawo lemisiwe, umhlolwa akangajeziswa ngobe vele sewutijezise yena ngekwakhe. Nangabe indzabambhalo iyindze kakhulu, akahlolwe ngekwelikhono lakhe bese kucociswana nalabaphetse umsebenti wekumaka. Akusetjentiswe irubhriki yekumaka indzabambhalo lesesichibiyelweni A na B • Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele acaphune akangajeziswa. • Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. • Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 B/Mswati. (1) 1.2 C/Sikhatsi sakudzala. (1) 1.3 B/Somcuba. (1) 1.4 Mswati bekatfuma yona kutsi ihambise imibiko letsite esiveni/ beyihamba (1) itfolela Mswati tindzaba/ bekatindlebe nemehlo aMswati. 1.5 Lafezeka ngobe Sidvwala naSomcuba bahlaselwa ngemabutfo aMswati. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 1.6 Kuhlaselwa tive lakhelene nato. (1) 1.7 IKHOLOMU A IKHOLOMU B 1.7.1 Sicobolonjwane E Inhloli. 1.7.2 Tsandzile D Indlovukati. 1.7.3 Ndlela C Wesekela Somcuba. 1.7.4 Fokotsi A Ugcwele kwesaba. 1.7.5 Khubalo B Yinyanga yesive. (5) 1.8 Kutsi Mswati uyabatsandza banakabo sibona ngaloku lokulandzelako: -Ubanika indzawo yekuhlala/imfuyo/nebantfu labatawuba ngaphasi kwabo. -Utfumela tindvuna takhe kutsi tiyewumema banakabo. -Akafuni kuhlasela banakabo. -Akababambeli emagcubu. - Uyababeketelela. -Bekabahlonipha. (Kutsatfu kwaloku). (3) (Naletinye timphendvulo temukelekile). 1.9 Ungumuntfu lotentisako ngatsi uyamtsandza Mswati/unemanga ngalokukhulunywa emhlanganweni/uyamtondza/uyambandlulula. (Kubili kwaloku). (Naletinye timphendvulo temukelekile). (2) 1.10 Budlelwano babo abusibuhle ngobe banakaboMswati babangisa Mswati bukhosi futsi bafuna kumbulala/ kungavisisani. (2) 1.11 Fokotsi naNdlela babaleka beca umfula uMkhondvo/banikwa indzawo yekuhlala eDumbe kaKunene/Imigadlela yabalandzela ifuna kubahlasela yagcina incandzekile. (Kubili kwaloku). (2) 1.12 Lokufanako: Kubanga tikhundla/kucabana kwemacembu/kubulalana. (Kunye kwaloku). Lokungafani: Kuyakhulunyiswana/Enovelini kuphetse inkhosi lengavotelwa kantsi mengameli uyavotelwa kulesikhatsi lesiphila kuso. (Kunye kwaloku). (Timphendvulo titawehluka) (2) 1.13 Ufuna iNgwenyama ingamcabangeli lokubi/uphukuta ingwenyama/ulalisa ingwenyama/ uhamba ingwenyama phansi. (Kubili kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.14 Inyanga yelapha emabutfo kute akhone kumelana netitsa/yelapha icinise inkhosi uma igula/kwekhuta umhlolo usengakenteki. (Kubili kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 1.15 Bekalindzele kutsi emakhosi lakhelene nawo atamemukela njengenkhosi/kumesekela/kumhalalisele ngesikhundla sakhe/kumhlonipha/ kumeluleka/ lubambiswano. (Kubili kwaloku). (2) (Timphendvulo titawehluka). 1.16 Siyahambisana ngobe inoveli iphatselene nekubanga umhlaba/ bukhosi/ kuyaliwa kufa bantfu, loku kufana nekusha kwetikhotsa/lapha bebahlasela khona bebabulala bashisa tindlu. (Kunye kwaloku). (2) 1.17 Yinoveli yemlandvo ngobe iphatselene nekubusa kwemakhosi akudzala: Sibonelo inkhosi Sobhuza, Somhlolo, Indlovukati Tsandzile naMswati wesibili/emagama netento letisenovelini tikhuluma ngemlandvo. (2) 1.18 Emphilweni yaMswati sifundza loku lokulandzelako: -Kucocisana netitsa takho kuze tilibone liciniso. -Kwati kutsi inkhosi yinkhosi ngenca yesive sayo lesibusako. -Umuntfu lofisela labanye lokubi nalofuna kutsatsa umbuso ngenkhani siphetfo sakhe siba buhlungu/ inhlonipho/ kutiphatsa/kweluleka. -Kukholelwa emadlotini/emaphusheni kuyaphumelelisana. (Kutsatfu kwaloku). (Naletinye timphendvulo temukelekile). (3) [35] SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z MOTSA 2.1 A/Umbango. (1) 2.2 A/Ikhuluma intfo yinye. (1) 2.3 C/Ndvukutemphi wabulala ludziwo. (1) 2.4 C/Kusenkhundleni yesibhimbi. (1) IKHOLOMU A IKHOLOMU B 2.5.1 Imbiba C Yinkhosi yeBatfwa. 2.5.2 Tfolwane B Yindvuna yenkhosi. 2.5.3 Madzandza A Intfombi yaNdvukutemphi. (3) 2.6 Wenteka esikhatsini sakudzala lapho emakhosi bekasabekwa sive. (1) 2.7 Ngiyavuma ngobe iMbiba itsi akubekwe Vusematfwa abe yinkhosi kube yena usaphila, nalenye indvodzana yakhe lenguNdvukutemphi nayo beyifuna lobukhosi. (2) 2.8 Tsembative liyamfanela ligama lakhe ngobe wetsembeka abuya kulesinye sive watewumela Vusematfwa ekutsatseni bukhosi. (2) 2.9 Wephula ludziwo/wemitsisa Madzandza/watibandzakanya nemuntfu wetive. (Kubili kwaloku) (Naletinye timphendvulo temukelekile) (2) 2.10 Kubaneka nekudvuma kwelitulu/kulwa babulalane/emalawu ekulala. (Kubili kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) 2.11 Uyimbangalusizi ngobe lichawe lemdlalo leliyinkhosi yeBatfwa litfolalakala lingakafi lihleli esigicini salo naVusamatfwa-naye akamange afe. (2) 2.12 Vusematfwa naNdvukutemphi babanga bukhosi/babanga Khetsiwe/kuphatsa. (Kubili kwaloku). (2) 2.13 Ucondze kusitjela kutsi lutsandvo alunamigomo/alunatihibe ngobe Khetsiwe wakhetsa kutsandzana naTsembative kantsi uyindlovukati lekumele itsatfwe nguVusematfwa/aluhloniphi emasiko. (Kubili kwaloku). (Naletinye timphendvulo temukelekile). (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 2.14 Lokukholwekako: Sento sekubanga tikhundla tekuphatsa/kuphika intfombi letetfwele/kudzakwa. (Kunye kwaloku). (Naletinye timphendvulo). Lokungakholweki: Kufana kwaboVusematfwa naTsembative/sigameko saselawini laVusematfwa/sigameko saselawini laNdvukutemphi. (Kunye kwaloku). (Naletinye timphendvulo). (2) 2.15 Unenhlitiyo lembi ngobe wabulala Ndvukutemphi/watfolakala ashela Madzandza ati kahle kutsi uliphovela laNdvukutemphi/washiya sive sakubo watewutenta Liswati. (Kubili kwaloku). (2) 2.16 Lokungakalindzeleki kute sitsi lomdlalo ubhaleke kahle: Kutsi Tsembative angabutsatsi bukhosi beBatfwa/kutsi Tsembative utawugcina ahambe naKhetsiwe longumake wesive/kufa kwaNdvukutemphi/ kungabulawa kwaTsembative. (Kubili kwaloku). (2) 2.17 Uphumelele, Ndvukutemphi ngumdlali lotsandza kulwa ngobe wacabana naMadzandza/Wacabana naVusematfwa/wabulawa nguQedizizwe ngesikhali sakhe. (Kubili kwaloku.) (Timphendvulo titawehluka). (2) 2.18 Ndvukutemphi ukhala ngekutsi ingabe Vusematfwa bamnike cobo yini tjwala lobubuya kuleya nyanga./Ingabe udzakwe cobo yini. (2) 2.19 Alukabafaneli ngobe lomdlalo ufundzisa tilwimi letimnyama letimbili Sizulu neSiswati/kantsi bafundzi kumele bente lulwimi lunye lweSiswati/lulwimi lolusetjentisiwe lusezingeni lolusetulu kubafundzi balolulwimi/kusetjentiswa kwelulwimi lweSizulu kugcine kulahla inshokutsi yalomdlalo. (Kutsatfu kwaloku). (3) [35] SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga 3.1 TITIFIKETI – JJ THWALA 3.1.1 C/Uyindilinga. (1) 3.1.2 A/Siyaheha ngobe inkinga ivetwe ekucaleni. (1) 3.1.3 IKHOLOMU A IKHOLOMU B (i) Nsimini High B Bekufundzisa Ndzabatakhe. (iii) Sifiso A Wati ngetitifiketi taNdzabatakhe. (iii) Mphini D Bekafundzisa eLesotho. (iv) Musa C Bekafuna lwati ngemfundvo lephakeme. (4) 3.1.4 Wantjontja titifiketi tababe wakhe lomncane./Ufundzisa ngesitifiketi lesingasiso sakhe./Kudla imali yahulumende/Untjintje ligama Dludlumela. (Timphendvulo titawehluka). Kubili kwaloku. (2) 3.1.5 Musa ufundzisa bafundzi kutitfoba njengobe bekatitfobile ngalesikhatsi akhuluma naNdzabatakhe. (2) 3.1.6 Kuyahambisana ngobe ingcikitsi yendzaba kungetsembeki/ kukhohlisa/bugebengu/imfundvo/Ndzabatakhe bekafundzisa ngetitifiketi letingasito takhe. (Kunye kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) 3.1.7 Indzaba lemfisha kumele iphele ngelilanga linye, ngaloko-ke konkhe kulendzatjana kwenteka ngelilanga linye/balingisi kumele bangengci kulabasihlanu, kulendzatjana balingisi babili. (Kunye kwetimiso tendzaba lemfisha). (Timphendvulo titawehluka). (2) 3.1.8 Kuliphutsa Siswati kumele sifundvwe etikolweni ngobe ekhaya akufundziswa kuhleleka kwelulwimi/ Siswati sifana nato tonkhe (2) tifundvo letihluphako. 3.1.9 Siyakholweka, bakhona bantfu lesiva ngabo emaphephandzabeni/ emisakatweni nasemmangweni lesiphila kuwo kwekutsi baboshiwe ngenca yekutsengwa nobe kuntjontjwa kwetitifiketi/Linyenti labo livamise kutikhukhumeta kute singaboni kutsi bete lutfo kutemfundvo. (Kubili kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) [18] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 3.2 TIMBUTI – JJ THWALA 3.2.1 Umlingisi lomkhulu ubukene nenkinga yekungafuni kufundza sikolo nekutsi kuyobhalwa luhlolo lwekuphela kwemnyaka yena akati lutfo. (1) 3.2.2 D/Ludvweshu lwangaphandle. (1) 3.2.3 A/Balingisi labangengci kulabasihlanu. (1) 3.2.4 Kungafundzi kwaNdlebe kwenta kutsi lendzaba itfutfuke ize ifike lapho atfola khona emaphephambumbulu. (2) 3.2.5 Indzaba yenteka kaHhohloka/esikolweni iMlilo High/indzwawo ibutsekile/indzaba yenteka endzaweni yinye. (Kubili kwaloku). (2) 3.2.6 Iphetseke kahle ngobe kugcine kubonakele kutsi buvila bekungafundzi abukhokheli/uma utimisela uyaphumelela Ndlebe wagcina afeyilile kantsi Nhloko waphasa ngemalengiso/inkinga isonjululiwe ngobe lofundzako uyaphumelela, longafundzi akaphumeleli. (Kubili kwaloku). (2) 3.2.7 Lusha lwanamuhla alutsandzi kufundza emabhuku/luhamba lufuna emaphephambumbulu/ludzelela bothishela njengobe bekenta Ndlebe kulendzatjana. Labafana naNhloko bayahlonipha/ bayafundza/bayakhetfwa kutsi babe setikhundleni. (Kubili kwaloku). (2) 3.2.8 Ndlebe unemona kutsi Nhloko uyaphasa esikolweni/unemona kutsi Nhloko ukhetfwe njengemfundzi lomele labanye bafundzi/ unemona kutsi Nhloko bothishela bayamtsandza ngekuhlonipha nekutimisela kwakhe. (Kubili kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) 3.2.9 Sihloko sendzaba lemfisha sifaka letimiso letilandzelako: -Kumele sihehe, kulendzatjana wonkhe umfundzi ufuna kwati kutsi letimbuti tiyini -Kumele singaveti kutsi indzaba ikhuluma ngani. Lendzatjana ayiveti kutsi ikhuluma ngani. -Kumele singaveti kutsi indzaba itawuphetsa ngani. (Kubili kwaloku). (2) 3.2.10 Lutfola sifundvo sekutsi uma ungumfundzi ungalandzeli emaphephambumbulu/tinike sikhatsi lesenele sekufundza/Hlukana nekunatsa tjwala ulalele teluleko tabothishela/Khetsa bangani labafana naNhloko. (Kubili kwaloku). (Timphendvulo titawehluka). (2) [17] SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/2015 SCE – Imemorandamu SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 4 LETFWESE – PT Jele, JJ Thwala 4.1 INTFUTFWANE – MJ Thwala 4.1.1 D/Kukhutsala. (1) 4.1.2 D/Ilirikhi. (1) 4.1.3 C/Luchumanosiphambano. (1) 4.1.4 Lenkondlo ikhuluma ngentfutfwane leyati kutsi kufanele icongelele kudla ehlobo ikubeke ekhaya layo, kute ikusebentise ebusika/yati tilimela temnyaka/kubaluleka kwesikhatsi. (2) 4.1.5 Injambamenti/Sicedzelelamcondvo. (1) 4.1.6 Ucuketse sinongo sekumuntfutisa ngobe sikhatsi asinatinyawo tekuhamba loku kumuntfutisa lokutento tebantfu/ikwati kusebentisa ingcondvo njengemuntfu. (Kunye kwaloku). (2) 4.1.7 Sikhatsi sasehlobo ngobe ngulapho intfutfwane icongelela khona kudla letawukudla ebusika/ehlobo kudla kunyenti/ ngobe kusuke (2) kulinyiwe. 4.1.8 Liyivikela nasekubhoke emakhata/nemimoya yebusika/netimvula letina ehlobo/nesomiso/ indlala. (Kutsatfu kwaloku). (3) 4.1.9 Bekasesimeni sekudvumisa ngobe udvumisa umsebenti lomuhle lowentiwa intfutfwane/kufisa kuba intfutfwane. (2) 4.1.10 Ngulabo labangasebenti ngobe kumele bangahlali bangafuni lokudliwako, kumele bafane nentfutfwane/ngulabavilaphako. (Timphendvulo titawehluka). (2) [17] 4.2 UMTAPO – CD Masilela 4.2.1 C/Imvumelwanosicalo. (1) 4.2.2 Gogo. (1) 4.2.3 D/Silinganisomcondvo. (1) 4.2.4 Ucondze kutsi umtimba awusenamandla kodvwa inhlitiyo isafisa tintfo letinyenti/kute budlelwano emkhatsini kwemtimba nalokufiswa yinhlitiyo/livi alisaphumi kahle kodvwa inhlitiyo isabalisa. (Kubili kwaloku). (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/2015 SCE – Imemorandamu 4.2.5 Ugcizelela lwati loluligugu, gogo lalidlulisela etitukulwaneni/ Ubabata lwati loluligugu, gogo lanalo lalidlulisela etitukulwaneni. (Kunye kwaloku). (1) 4.2.6 Umtapo kulapho kugcinwa khona tintfo lotawutisebentisa esikhatsini lesitako kantsi nagogo lunyenti lwati lalugcinile engcondvweni yakhe/ yimfundvo (Timphendvulo titawehluka) (2) 4.2.7 D/Sihabiso. (1) 4.2.8 Inemigca le-17 ayinato titandza/emavesi/tindzima/sakhiwo asikahleleki kahle. (Kubili kwaloku). (2) 4.2.9 Usho kutsi wonkhe umuntfu kukhona lakutfolako naketa kugogo njengobe nensimu uyivuna ukhululekile/ akanamona uniketa bonkhe batukulu bakhe lwati ngekulingana/ akabandlululi. (2) (Timphendvulo titawehluka). 4.2.10 Ubasebentisela kudvonsa umoya emgceni/kuphumula/kutsatsa likhefu/ kwehlukanisa tintfo letinemcondvo lofanako/ kunakekela. (Kunye kwaloku). (1) (Naletinye timphendvulo ). 4.2.11 Bogogo bangatfolelwa bantfu bekuhlala nabo/Bangakhelwa tindlu letiphephile/Bangatsengelwa kudla lokwanele/ bangatsengelwa timphahla/ bahlonishwe baniketwe lutsandvo. (2) (Imibono itawehluka). Kubili kwaloku. 4.2.12 Phethiloli unika imoto emandla ekuhamba. Gogo nakuvela timo letimatima ebantfwaneni bakhe nebatukulu uyahamba ayotisombulula. Inhlitiyo yagogo ifaniswa naphethiloli lomnika emandla. (Timphendvulo titawehluka). (2) [18] SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all