SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
INKHWEKHWETI/INHLABA 2024
TICONDZISO TEKUMAKA
EMAMAKI: 70
Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-12.
Emalungelo agodliwe Phenya
You're offline
Skip to contentMemorandum View all
Siswati FAL P2 May June 2024 MG
Siswati Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · siswati. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 12
- File size
- 315.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 12
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
TICONDZISO TEKUMAKA
• Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka
timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto
wekucala kuleso naleso SIGABA.
• Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala
iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili
ingamakwa.
• Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele ticondziso
tekumaka.
• Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi
nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki.
• Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele
acaphune akangajeziswa.
• Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe
emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
• Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA A: INOVELI
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1 1.1.1 Kulelo nakulelo khaya bekukhulunywa ngaye Mswati.√ (1)
1.1.2 D/Sekalungele kuyolwa.√ (1)
1.1.3 Bekavikela Sive nesikhundla sakhe sebukhosi/bekangafuni
kwedzeleleka lebesekwenteka/bekafuna kuncoba titsa takhe
kusenesikhatsi.
(Kubili kwaloku) √√ (2)
1.1.4 Chubeka ndvodzana, umsebenti wakho muhle uyababateka.√√ (2)
1.1.5 Sikhomba kuhlonipha sigodlo nemasiko asebukhosini, kungako
bente konkhe loko bekufuneka kwentiwe khona esigodlweni
bakhululwa ngemuva kwaloko. √√ (2)
1.1.6 Kufuna kubona kutsi ingabe Mswati utawubahlasela yini banakabo
nangabe sekuliwa. √√ (2)
1.1.7 Kuliciniso ngobe bekabonisana naye ngaso sonkhe sikhatsi ngembi
kwekutsatsa tincumo. √√ (2)
1.1.8 Uyawetsemba emabutfo akhe futsi uyasebentisana nawo akafani
nebaholi balesikhatsi samanje labatentela labakufunako bangabi
nendzaba yalabantfu lababaholako.
(Timphendvulo titawehluka). √√ (2)
1.1.9 Umvete ngekukhuluma kwakhe ngobe ubonakala ancoma
kusebenta kwendvodzana yakhe nekutsi sive sesilala kamnandzi
singesabi lutfo. √√ (2)
1.1.10 Angivelani nabo ngobe kube wabayekela bebatambulala batsatse
sikhundla sebukhosi badvukise sive.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile). √√ (2)
1.2 1.2.1 B/Sekungevani. √ (1)
1.2.2 'Khambi yinhloli yami lengiyetsembako angeke angibambe
ngeludzaka.' √ (1)
1.2.3 Ludvweshu lwangekhatsi ngobe yonkhe lemicabango iyaphitsitela
engcondvweni yakhe kepha imphendvulo akayitfoli. √√ (2)
1.2.4 Kungobe uchamuke nembiko lowehlukile kulona waKhambi inkhosi
yatitfola ididekile ngaloko. √√ (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
1.2.5 Sibangelwa ngulombango webukhosi lokhona emkhatsini waMswati
nebanakabo. √√ (2)
1.2.6 Njengemuntfu longakhohliseki lula futsi lohlakaniphile ngobe
wakhona kubona kutsi kukhona longakhulumi emaciniso emkhatsini
waSicobolonjwane naKhambi, kungobe watfumela ndvunankhulu
kuyewubabita. √√ (2)
1.2.7 Bengingatiyela matfupha kubanaketfu ngiyobeva kutsi
batangiphendvula batsini njengenkhosi yabo.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile)√√ (2)
1.2.8 Tifundvo letitsi sibohlonipha baholi betfu kute siphephe/yemukela
loko lonako/ungenti emasu ekubulala umuntfu lohlobene naye/
asivikele imindeni yetfu ngako konkhe lesinako.
(Kubili kwaloku) √√ (2)
1.2.9 Mswati bekashisa emasimu netiganga tetive nebantfu
bekabahlasela abehlule abuye ashise nemiti yabo. Ngako-ke
kuyahambisana nesihloko salenoveli lesitsi, 'Kwasha Tikhotsa.' √√√ (3)
[35]
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane
2.1 2.1.1 A/Kwesaba. √
2.1.2 Uyabanaka bafundzi bakhe/uyachumana nemindeni yabo/
uyabajezisa nabonile.
(Kunye kwaloku) √ (1)
2.1.3 Kutsandzana/kukhatsalelana/kuhloniphana/kuvelana.
(Kubili kwaloku.)√√ (2)
2.1.4 Tento takhe/kukhuluma kwakhe/kuchazwa nguKhanyisile.
(Kubili kwaloku)√√ (2)
2.1.5 Sikhatsi sasekuseni sekungena kwesikolo ngobe batse basemile
bakhuluma kwakhala insimbi bagijimela emgceni lapho
bathandazela khona. √√ (2)
2.1.6 Sigameko sekuganga kwaMshumayeli ashise indlu yamkhulu
wakhe/kukhala kwesimbi kutsi babuyele eklasini emva
kwelikhefu, lokunye kwebafana kwasuka ngematubane
kwaphuma emabaleni esikolo lokusentiwa bantfwana labaphila
esikhatsini samanje. (2)
2.1.7 Kungobe bekamhlonipha futsi esaba kushaywa nguthishelanhloko
ngalesento sakhe.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile) √√ (2)
2.1.8 Kucala lusuku ekuseni ngekuthandaza emigceni lapho bantfwana
bagcugcutelwa khona ngemfundvo nangekutiphatsa emabaleni
esikolo/kukhala kwesimbi kutsi sikolo siyangena.√√ (2)
2.1.9 Abangayisebentisi imvubu kucondzisa bafundzi/abasebentisane
nebatali bebantfwana ngaso sonkhe sikhatsi/abatfolele bafundzi
beluleki bengcondvo/abanike bantfwana kudla etikolweni.
(Kutsatfu kwaloku) √√√ (3)
2.2 2.2.1 C/Sekukhatsateka. √ (1)
2.2.2 Inkinga yekunyamalala kwaMshumayeli. √ (1)
2.2.3 Kuveta inkholelo yalabaphasi ngobe akholwela kutsi
lalabangasekho bangamvetela kutsi umtukulu wakhe unyamalele
uyephi √√ (2)
2.2.4 Kufuna kutfola kutsi Mshumayeli unyamalele nje ukuphi njengobe
angatfolakali emsebentini nalapho bekahlala khona.√√ (2)
2.2.5 Simo sekuhlalisana kahle banakekelane ngobe sibona Mdlalose
namake Maluleka balekelela gogo Finishi ekufuneni Mshumayeli.√√
(2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
2.2.6 Imveta angumake lonenhlitiyo lenhle lonelutsandvo nebuntfu ngobe
bekamnakekela Mshumayeli ngatsi uyindvodzana yakhe.√√ (2)
2.2.7 Ucabanga kutsi Mshumayeli utawutsatsa lifa nemfuyo leshiywe
ngumkhulu Gendinyoni lekayibona ifanele yena njengendvodzana
yamkhulu. √√ (2)
2.2.8 Mdlalose wehlukile kubobabe labaphila kulesikhatsi sanamuhla
ngobe uyawukhatsalela umndeni wakaMotsa uyabalekelela
ekukhuliseni Mshumayeli kantsi bobabe balesikhatsi sanamuhla
abasanandzaba naloko lokwenteka kuleminye imindeni.√√ (2)
2.2.9 Lendzawo yente kutsi kubematima kutfola Mshumayeli
ngalesikhatsi anyamalele ngobe isemakhaya ayinato tinsita letanele
lebetingenta atfolakale masinyane.
(Naleminye imibono yamukelekile) √√ (2)
2.2.10 Itifundzisa kutsi kubalulekile kuhlalisana nekuphatsana kahle
nebantfu nitsandzane ngobe sibona make Maluleka alekelela kutsi
Mshumayeli atfolakale waze walalisa Mdlalose naGogo Finishi
kakhe ngaphandle kwenkinga.
(Naleminye imibono yamukelekile) √√ (2)
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
3.1 3.1.1 C/Lehloniphako.√ (1)
3.1.2 Sikhatsi sakudzala ngobe kusahlonishwa imihambo nemasiko
ebukhosi. √√ (2)
3.1.3 Ngavele ngabanjwa sitfozi mtimba wonkhe ngelilanga lesibhimbi
lapho ungena enkhundleni. √√ (2)
3.1.4 Kungobe bekumele aticoce alandzele njengobe besekakhetfwe
kutsi utawutekwa nguloyo lotawutsatsa sikhundla sebukhosi. √√ (2)
3.1.5 Safezeka ngobe beketele kutewufuna uyise wakhe, lekafike
wamtfola nekutsi uyinkhosi yesive seBatfwa. √√ (2)
3.1.6 Kuliciniso ngobe naTsembative bekayindvodzana yenkhosi
lendzala. √√ (2)
3.1.7 Bahluleka boQedizizwe kutsatsa bukhosi/kubekwa kwaKhetsiwe
kutsi abe yiNdlovukati akuzange kuphumelele/iMbiba yagucula
umtsetfo wekubulala bantfu labonile ngobe ingeke ibulale
indvodzana yayo/emaciniso ekukhulelisa kweMbiba aphumela
ebaleni.
(Kubili kwaloku) √√ (2)
3.1.8 Yebo kukhona ngobe bekakhetsiwe kutsi abe yiNdlovukati yesive.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile)√√ (2)
3.1.9 Bangabobakhetsela bantfwababo bantfu lokumele batsandzane
nabo/bobabe abangakhulelisi bese bashiye bantfwababo
bangabanaki ngobe batawuvela ekugcineni/abakhulume emaciniso
ngaso sonkhe sikhatsi bangabi netimfihlo.
(Kubili kwaloku) √√ (2)
3.2 3.2.1 D/Sekungavisisani.√ (1)
3.2.2 Babanga Madzandza. Qedizizwe uyamshela, Ndvukutemphi ulwela
kutsi kushelwa intfombi yakhe. √√ (2)
3.2.3 Badlali batsatfu kuphela/bamile bayakhuluma/atikho tihibe/
kunemnyakato nenkhulumiswano.
(Kubili kwaloku)√√ (2)
3.2.4 Kutsi ubambe emavi lakhulunywe nguNdvukutemphi lekawasho
kuye ngaphambilini kutsi akasamtsandzi Madzandza. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
3.2.5 Umvete ngetento ubamba Madzandza phambi kwaNdvukutemphi.
Ngekukhuluma kwakhe ngobe uphendvula Ndvukutemphi ngendlela
lekhomba kwedzelela.√√ (2)
3.2.6 Kubangelwa kutsi emajaha awafuni kuhlulwa nobe atsatselwe
ngulelinye lijaha intfombi noma ngabe akayitsandzi leyo ntfombi
ngobe loko kutalenta libukeke njengesehluleki.√√ (2)
3.2.7 Tento taQedizizwe tisikhomba kutsi akasilo ligwala, uyakhona
kumelana nalenye indvodza alwe nayo futsi tikhomba kuba
nesibindzi. √√ (2)
3.2.8 Bekatifundzisa kutsi nawungumuntfu kumele utiphatse kahle,
uhloniphe labanye bantfu ungaticabangeli wena wedvwa ngobe
nawuphila imphilo lenjalo ugcina ngekufa.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) √√ (2)
3.2.9 Atitfola asele odvwa nebantfwana labanganabobabe ngekutsandza
tintfo ngobe Madzandza bekafuna kutibona ashade
naNdvukutemphi abitwa ngekutsi uyiNdlovukati wakhulelwa kepha
Ndvukutemphi wasiphika lesisu.
(Timphendvulo titawehluka) √√√ (2)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane
4.1 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane
4.1.1 NguMandlenkhosi Zulu. √ (1)
4.1.2 A/Sekugula kwemntfwana.√ (1)
4.1.3 Inkinga yekutsi umkakhe longuJeaneth uhlala atfola tincingo onkhe
malanga bese uyahamba atsi uya emsebentini ngemuva kwaloko.√√
(2)
4.1.4 Kungobe balingisi labakuletheksthi bangaphasi kulabasihlanu. √√ (2)
4.1.5 Bekakhuluma nelucingo sikhatsi lesidze ahlekelele abe ahleli
nemyeni wakhe/bekakhuluma Singisi ngobe umyeni wakhe angeva
lutfo/bekahamba ashiye umyeni wakhe nendvodzakati yabo atsi uya
emsebentini kantsi unemanga.
(Kubili kwaloku) √√ (2)
4.1.6 Iveta ingcikitsi yekungetsembeki. LaMwelase akaketsembeki
endvodzeni yakhe ngekuba nesingani ashadile futsi acambe
emanga. √√ (2)
4.1.7 Yenteka esikhatsini sanyalo ngobe kunetincingo, tibhedlela,
bomake sebayatisebentela abahlali emakhaya bakhulise
bantfwana. √√ (2)
4.1.8 Ngingameluleka ngekutsi abite batali balomfati ahlale nabo phasi
abachazele ngemphilo lephilwa ngumntfwanabo/ngekutsi akacele
batali balomfati bamtsatse bahambe naye/akamcoshe/
akahlawulise lomuntfu latsandzana naye. √√
(Kubili kwaloku) (2)
4.1.9 Inemlayeto lotsi, kubalulekile kwetsembeka ngasosonkhe sikhatsi
ngobe utawubanjwa nawucamba emanga kungenasidzingo.√√ (2)
4.1.10 Tifundza kutsi ungabomfisela umuntfu lokubi ngobe kungagcine
kuvelele wena.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) √√. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
4.2 'LUPHAWU' – JJ Ncongwane
4.2.1 Kungobe emathekisi atsatsa sikhatsi lesidze kugcwala/babalekela
kubhadala imali lenyenti/basuke baphutfuma bangafuni kulindza
kakhulu.
(Kunye kwaloku) √ (1)
4.2.2 D/Emgwacweni. √ (1)
4.2.3 Imveta kutsi ungumuntfu lodzelelako futsi akabahloniphi labanye
bantfu.√ (1)
4.2.4 Ludvweshu lwangaphandle ngobe lomshayeli walethekisi ucabana
naZakes ngekulayisha bantfu ngemoto yakhe.√√ (2)
4.2.5 Ngulomshayeli weveni ngoba akanaso sitifiketi sekushayela.√√ (2)
4.2.6 Kungobe bagibeli bayancipha emarenkini bese balahlekelwe yimali
bangasakhoni kubhadala tikweledi tawo lamathekisi nekuwatselela
lapha emgwacweni.√√ (2)
4.2.7 Kuliciniso ngobe uyatfola bosomathekisi bahambahamba
emgwacweni balwa netimoto letilayisha bantfu. √√ (2)
4.2.8 Kuyakholweka ngobe vele bashayeli bemathekisi bayavamisa kulwa
nebashayeli labalayisha bantfu emigwacweni bangenayo imvumo
yekwenta loko. √√ (2)
4.2.9 Umphumela wekubulalana kwebashayeli bemathekisi nebantfu
baletinye timoto ngobe kubangwa labantfu labagitjeliswa
etimotweni. √√ (2)
4.2.10 Siyifanele ngobe sihloko sitsi, 'Luphawu' lomshayeli welithekisi
wajutjwa indlebe lekwaba luphawu lwekudzelela kwakhe. √√
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2)
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane
5.1 'EKUJULENI KWENGCONDVO' – JJ Ncongwane
5.1.1 A/Wasusa langakutsandzi.√ (1)
5.1.2 Luchumanosigcino lolwecako
Ngabese ngiyajula ngengcondvo,
Ngahlephula lokubabako ngalahla,
Nganetisela ngekujula ngengcondvo.√√ (2)
5.1.3 Sicedzelelamcondvo ngobe umcondvo wemugca we-10 uphelela
emgceni we-11.√√ (2)
5.1.4 Ngakubukisisa lilanga, lonkhe ngijula.√√ (2)
5.1.5 Yinhloso yekuveta sigci enkondlweni/sifanamsindvo√√ (2)
5.1.6 Umoya wekulangatelela/wekufisa ngobe sonkondlo ufisa kutsi
Lomalanga amtsandze. √√ (2)
5.1.7 Engcondvweni kwakheka sitfombe sentfombi lenhle kakhulu
njengelilanga naliphuma ekuseni. (2)
5.1.8 Sonkondlo bekachaza kutsi kufa ngobe nasekufikile akekho umuntfu
langakukhweshisa nobe akubalekele futsi ngiko lokutsatsa imphilo
yemuntfu.√√
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2)
5.1.9 Yebo sibumbene, sihloko sitsi, Ekujuleni kwengcondvo lokusho
kucabanga ngalokujulile, kanjalo nalenkondlo ikhuluma ngaloko
sonkondlo lakubuka ngemehlo wabe sewuyacabanga ngako.√√
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2)
5.2 'LAMANTI' – SL Sigudla
5.2.1 B/Ilirikhi. √ (1)
5.2.2 Imvumelwanosigcino.
Agelet' akhe imifulafula.
Wo hhe, mine ntalo yathayela. √√ (2)
5.2.3 Madzala lamanti mnaketfu/ Wo, hhe mine ntalo yathayela.√√ (2)
5.2.4 Luchumanosicalo neluchumanomkhatsini.√√ (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
5.2.5 Sifanangwaca, ngobe lamagama lakulomugca acala ngangwaca
lofanako S-.√√ (2)
5.2.6 Sonkondlo ukhuluma ngetjwala ngobe tjwala ngibo lobudida
ingcondvo futsi bunatfwa bubandza kepha nasewubunatsile
buyakushisa ngekhatsi bukwentise tintfo letiphambene.√√ (2)
5.2.7 Sifaniso.'Avutsise kwemlilo ngekhatsi'.√√ (2)
5.2.8 Injongo yasonkondlo kusecwayisa kutsi tjwala buyayidida ingcondvo
futsi buyabulala, ngako-ke asibunatse sicabange.√√
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2)
5.2.9 Kulahlekelwa ngumsebenti/Kubhidlika kwemindeni/Kugula
ngengcondvo/kuphelelwa yimali/Kuboshwa/kuvelelwa tingoti.
(Kutsatfu kwaloku) √√√ (3)
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Siswati Fal
Explore more published documents in this catalogue.


















