Confidential
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
LWETI 2025
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa la-2½
Leliphepha linemakhasi la-24.
Emalungelo agodliwe Phenya
You're offline
Skip to contentQuestion paper 





View all
Siswati FAL P2 Nov 2025
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · siswati. Question paper, 24 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 24
- File size
- 920.6 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 24
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
1. UNGALIFUNDZI lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka.
2. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE.
SIGABA A: Inoveli (35)
SIGABA B: Umdlalo (35)
SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35)
SIGABA D: Tinkondlo (35)
3. Phendvula IMIBUTO LEMIBILI kuphela kunobe ngutiphi tigaba LETIMBILI
ngalendlela:
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lokubutwe ngato.
Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.
4. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba.
5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
6. Cala LESO naleso sigaba ekhasini LELISHA.
7. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi la-75 kuleso
naleso sigaba.
8. Bhala ngebunono nangesandla lesibonakalako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
LOKUCUKETFWE 2025
Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza
lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. Kwasha Tikhotsa 35 5
2. Ngenca Yakho 35 9
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
3. Lahloma Ladvuma 35 13
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha lotifundzile.
4.1 'Luphawu' 17 17
4.2 'Liphutsa lakho' 18 19
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo ngencwadzi loyifundzile.
5.1 'Lamanti' 18 21
5.2 'Mtfombo Welwati' 17 23
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litakusita ekukhetseni imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza
lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKHA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO ()
A: Inoveli 1–2 1
(Imibuto lemifisha)
B: Umdlalo 3 1
(Imibuto lemifisha)
C: Tindzaba letimfisha 4.1 + 4.2 2
(Imibuto lemifisha)
D: Tinkondlo 5.1 + 5.2 2
(Imibuto lemifisha)
CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI A
Simo besishubile eveni lonkhe. Wonkhe umuntfu abebuke ngemehlo
lakhaliphile kutsi iNgwenyama Mswati utawuphuma njani kulobumatima. Itsite
isadla ematsambo engcondvo esigodlweni sayo Ekufinyeni, tfushu Khambi,
inceku yaMswati ibika kutsi kukhona labakhulekelako. INgwenyama yatsi
Khambi akangacitsi sikhatsi, kodvwa akabangenise labo bantfu. 5
Pho, bekubobani kungesibo boTsandzile, indlovukati yesive naFile unina
lomncane waMswati. 'Ngavakashelwa tisekelo tesive, kwentenjani? Utsi
emadloti akatewungibita kulamalanga ngifulatsele lelive?' Kubuta Mswati
akhombisa kukhatsateka kunekutsi ajabule ngobe abona bonina.
'Akukho lengitewukukhuluma nawe Mswati, kepha ngikuphatsele ingcamu 10
yemavi lamabili lengiwaniketwe nguyihlo ephusheni watsi kumele
ngiwendlulisele kuwe bese ngiyafulatsela ngiyahamba. Lawo mavi atsi. ''Mani
sibindzi!'' ' watsi abewasho lawo mavi Tsandzile, bavalelisa bahamba
bayewuniketwa lokudliwako edladleni. Kuvakashelwa bonina kwamenta
wacina lidvolo Mswati washo watsi akasabuyeli emuva, kodvwa uya embili. 15
Mswati wativa aba nemandla ngendlela lemangalisako. Wabita Khambi watsi:
'Sondzela kimi nceku yami leyetsembekile ngikutfume uyewubita Sandlane.
Umtjele aphutfume Ekufinyeni kungakahwalali.'
'Ngeke liwele phasi lakho Ngwenyama yesive,' kusho Khambi akhombisa
kwenanela nekwesasela emavi lashiwo yinkhosi yesive kuye. Utsite nakatsi 20
uyaphuma Khambi, weva ligwalagwala lesive, Gwalagwala, imbongi yenkhosi
seyigedzetela njengengedze egumeni.
[Likhasi 24–25]
1.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo.
Lendzaba yenteka ngasiphi sikhatsi?
A Sakudzala
B Samanje
C Sayitolo
D Salomuhla (1)
1.1.2 Ngukuphi lokwagcugcutela Mswati kutsi abe nemandla ekuma
sibindzi avikele sihlalo sebukhosi? Chaza. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
1.1.3 Lokushuba kwesimo bekubangelwa yini njengobe kushiwo
kuletheksthi? (2)
1.1.4 Kwentanjani kucina lidvolo njengobe Mswati wenta ngemuva
kwekufika kwabonina? Chaza. (2)
1.1.5 Bhala KUBILI lokwaba tinkhomba tekutsi tintfo atihambi kahle simo
sishubile eveni laMswati. (2)
1.1.6 Letheksthi lengenhla iveta luphi luhlobo lweludvweshu? Usho
ngani? (2)
1.1.7 Nguliphi lichinga lelacatjangwa boFokotsi kususa Mswati
esihlalweni sebukhosi? Chaza. (2)
1.1.8 Buyini buhle nebubi baloku lokwenteka kulendzaba naloku
lokwenteka kulesikhatsi lesiphila kuso? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.1.9 Kulwa kwebantfu bemndeni kungaba namuphi umtselela esiveni
sonkhe? Sekela imphendvulo yakho ngaloko lokwenteka kulenoveli. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
1.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI B
'Lapha sibukene nebantfu lababili: Somcuba naMtjekeni. Kumele kubukwane
namunye umuntfu embikwekubuka lona lomunye. Somcuba uluphahla lwendlu
lolume etikwesisekelo lesinguMtjekeni. Umbono wami utsi akubhidlitwe
lesisekelo kucala embikwekubhidlita luphahla,' kusho Mswati.
'Batsi labadzala inyoni ayikhulunyelwa etiko. Ngicela kuyewutifikela matfupha 5
kuMtjekeni ngihamba neMigadlela,' kusho Tikhuba akhombisa kutsi asisekho
sidzingo sekutsi baloku bakhuluma ngaMtjekeni kutsi ahlaselwe nje kuphela.
Tatsi tindvuna tisalindzele kutsi iNgwenyama ivete umbono wayo ngalesicelo
saTikhuba, yamemeta Sicobolonjwane naKhambi yatsi abaphume bayewubita
Imigadlela iphelele angakabuyi ematfunti. Baphuma bagijima bayewubita 10
emabutfo.
'Ingangawe Tikhuba! Hamba uyewutilungiselela ubuye lapho sewuva emaculo
emphi. Kumele kuphunywe lamuhla ntsambama. Mtjekeni ngifuna nimbambe
nibuye naye lapha. Ngifuna angitjele kahle kutsi yini lembangele abhidlite sive
salabadzala lokutsatfwe iminyakanyaka sakhiwa.' 15
Wajabula Tikhuba nakeva kutsi nguye 'lobulewe' ngekwetfweswa umsebenti
longaka. Waphuma wayewutilungiselela. Abejabulele kutfola litfuba
lekuhlabana futsi. Tachubeka tindvuna nenkhulumo yato.
'Nitsini ngekusikwa kwemhlanga, kukha lusekwane nekubutfwa kwemabutfo
losekuyewentiwa kaMahamba?' Kubuta Mngayi. 20
'Liphupho lasemini lelo Mngayi.' Kuphendvula Sandlane. Tichubeka
nenkhulumo tindvuna nje embikwato kunelihalatelo, liphuphusi nemhidvo.
'Udlala ngelikhuba kutiliwe Somcuba.' kusho Mngayi. 'Sikwentile
lokusemandleni etfu kutsi simbonise. Kepha walile kubona. Ungamtsini
umuntfu lotenta imphumphutse abe anemehlo labonako? Umuntfu atente 25
sitfulu abe anetindlebe letivako?'
[Likhasi 65–66]
1.2.1 Bhala lokwenteka kuletheksthi lokungakwenta uchubeke ufundze
lendzaba uyofika esiphetfweni sayo? (2)
1.2.2 Khokha emavi aMswati lasekucaleni kwetheksthi lakhomba kutsi
bekahlakaniphile akwati kulwa imphi ayincobe uwabhale phasi. (2)
1.2.3 Sincumo saMswati sekulawula emabutfo kutsi atilungiselele
kuyohlasela siveta siphi simo? Chaza. (2)
1.2.4 Ngemaphuzu LAMABILI bhala lokwajabulisa Tikhuba. (2)
1.2.5 Lamavi aSandlane latsi, 'Liphupho lasemini lelo' bekachazani? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
1.2.6 Kuhlaselwa kwaMtjekeni bekutawuba nawuphi umphumela
kulemphi lebebabukene nayo boMswati? Chaza. (2)
1.2.7 Kube bewunguMswati bewungatsatsa siphi sincumo ngaloku
lebekwenteka kulendzaba? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.2.8 Lenkhulumo lecindzetelwe endzimeni yekugcina ibikani
ngaSomcuba? (2)
1.2.9 Catsanisa lokwenteka esiphetfweni salendzaba nesihloko lesitsi,
Kwasha Tikhotsa. (2)
[35]
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane
2.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI C
'Wena Simon tsatsa nayi imali lengangemasenti lamabili uyongitsengela
sinkhwa, emashibisi, nesinatfo lesibandzako kanye nentethe. Ungabese-ke
udla intjintji yami ngobe ngiyayifuna nayo. Phutfuma-ke fana,' kusasho lona
lelijaha lelisisegusegu limnika leyo mali.
'Shengatsi yincane lemali ...' 5
'Hheyi ungangitjeli loko mfana wami. Umtsetfo wakho uyadzelela nhhi? Ufuna
kuhamba sewukhala?'
Wayitsatsa leyo mali Simon waphuma kodvwa inhlitiyo yakhe ibuhlungu. Pho
kepha yini intfo labekangayenta ngobe ulala nawo lapha ekamelweni lamajaha
lamenta lentfo. 10
Kutsite kusesenjalo kwevakala kunconcotsa kwemuntfu emnyango.
Mshumayeli wakhonjwa nje ngenhloko kutsi akasale acala umsebenti wakhe.
'Ngena!'
Latsi liyangena lijaha, wabe asavakele Mshumayeli. 'Hhawu! Hhawu!'
Asakhonkhotsa lelijaha lelingenako. Ulikhonkhotsa usho kuliluma emilenteni. 15
Libhengute lijaha likhahlele lilinga kumsusa. 'Hheyi yentani lenja yakho Figa
ifuna kungiluma? Fuseki!' kusho lelijaha lelingenako. Kwabe sengatsi
umbangile Mshumayeli nakenta njalo. Wakhonkhotsa wacondza esitfweni
salelijaha. Walihlala ngematinyo. Lazupha lijaha seliva buhlungu.
'Hheyi wena mfana sewungiluma sibili kantsi?' Kubuta lelijaha selibambe 20
esitfweni.
Lalala ngeluhleko lelijaha lelisisegusegu. Kuhleka bani pho ngobe sigemfunga
nje selijaha. Ngesikhatsi lihleka, sikibha salo besikadze lisigcokile
besiphakama sifike lapha esifubeni kuze kuvele sisu sihlale ebaleni. Pho utsi
sisu yini naso lesa ngobe lichaga nje. 25
[Likhasi 68–69]
2.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo.
Letheksthi lengenhla yenteka ngayiphi ithemu yemnyaka?
A Yesine
B Yesibili
C Yesitsatfu
D Yekucala (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
2.1.2 Ngukuphi lokukuletheksthi lokungakwenta uchubeke nekufundza
yonkhe lendzaba? Usho ngani? (2)
2.1.3 Bhala KUBILI lokukhomba kuhlukubeteka kwemlingisi longuSimon. (2)
2.1.4 Bekuyini sizatfu lesenta bafundzi labadzala baseMajuba bajube
labafikako imisila? (2)
2.1.5 Ngusiphi sigameko lesenteka kuletheksthi lebebangakasilindzeli
kutsi singenteka kuboFiga nebangani bakhe? (2)
2.1.6 Loko lokwenteka kuletheksthi kuMshumayeli kwalivimba yini
liphupho lakhe lekufundza? Usho ngani? (2)
2.1.7 Mshumayeli uyatimisela nakenta intfo. Khokha sigameko
lesifakazela lombono lesenteka kuletheksthi. (2)
2.1.8 Bantfwana lebangakhoni kumelana nebumatima njengoba sibona
kwenteka kulendzaba kungaba yini umphumela wabo emphilweni?
Bhala KUBILI. (2)
2.1.9 Indlela locala ngayo emphilweni ayisho siphetfo sakho. Fakazela
lesitatimende ubhekise esiphetfweni saMshumayeli. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
2.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI D
'Ngingumtukulu waGendinyoni Motsa mkhulu,' kuphendvula Mshumayeli
ekugcineni.
'Wo, kantsi ungumntukulu wesilomo mfana. Hawu, ngiyamati Gendinyoni
mkhulu wakho. Sabutseka naye. Angitsi watsatsa intfombi yaShewula Masina,
Finishi. Sasiyibanga namkhulu wakho leyo ntfombi. Ngisho gogo wakho 5
Finishi,' kuphendvula Maseko aze ahleke kakhulu.
Lihleke nalelelinye likhehla. Kusuke tindzaba takudzala. Aphikisane
lamakhehla sikhashana.
'Bamba Motsa wehlise ludzendza,' kusho Maseko amnika ludziwo. Wangatsita
Mshumayeli kulutsatsa. Noko wabuye watekhuta, walwemukela wanatsa. 10
Watsi nku nku wase uyaphumula udvonsa umoya. Waphindze futsi wacamela
eludziweni wabeka phasi sekusele sikhobosi. Abukana odvwa emehlweni
lamakhehla nakabona Mshumayeli anatsa ngalendlela.
'Maseko, lilambile phela lelijaha. Sitawufelwa ngumntfwanebantfu ngenca
yendlala,' kusho lelelinye likhehla. 15
Wasukuma Maseko wabita bantfwana. Kwasabela intfombi yakalo lelikhehla.
Bekuyintfombi yini ngobe bekuyindzabulaluvalo. Yachamuka ivunule emahiya.
Ita nje emehlo ayo alapha kuMshumayeli. Beyimfanisa.
'Hawu, kantsi sewubuyile emsebentini Vamile?' kubuta uyise.
'Yebo babe bengisageza,' ukhuluma neyise nje sewuguce phasi. 20
'Hamba uyowubukela lelijaha lokuya ngasetfunjini,' kusho uyise.
'Yebo babe,' kusho Vamile asukuma lapho bekaguce khona.
Vamile ubuka Mshumayeli nje uyamfanisa. Umfanisa nalelijaha lebalishiye le
emgwacweni ngesikhatsi bagibele elolini.
Ngekushesha wabuya Vamile angakaphatsi kudla. 25
'Babe kute kudla emabhodweni. Lokukhona ngubhatata lophekiwe.'
'Kulungile ndvodzakati, utawudla lomuntfu weNkhosi.'
[Likhasi 113–114]
2.2.1 Chaza kutsi kungani lelikhehla lelikhuluma naMshumayeli ekucaleni
kwaletheksthi libita mkhulu Gendinyoni ngesilomo. (2)
2.2.2 Lesimo semoya lapha endzimeni yesibili sikhombani? Usho ngani? (2)
2.2.3 Khokha imigca LEMIBILI lekuletheksthi lekhomba kutsi Mshumayeli
bekafile ngendlala. (2)
2.2.4 Sizatfu sini lesenta Mshumayeli waphambukela kaMaseko? Chaza. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
2.2.5 Kutsiwa Vamile bekayindzabulaluvalo. Kuchazani loko? (2)
2.2.6 Maseko uvetwe njengemuntfu lonjani endzimeni yesitsatfu
yaletheksthi? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.2.7 Mshumayeli uhambisana njani nengcikitsi yekubeketela? Chaza. (2)
2.2.8 Imphumelelo isetandleni temuntfu hhayi kubatali bakhe. Fakazela
lenkhulumo ngekubhekisa kulokwenteka encwadzini yonkhe. (2)
2.2.9 Imphilo yaMshumayeli ilufundzisani lusha lwanamuhla? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
[35]
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
3.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI E
KHETSIWE: Yehlisani emavi bo! Bantfu labengcako bangate batsi
kutalele hlokohloko lini vele?
NDVUKUTEMPHI: Bindza wena!
VUSEMATFWA: Ase ume kancane Khetsiwe, ucabanga kutsi angati lutfo lo!
Lalela lapha mnaketfu noma ngingaba sidzakwa, ngitalwa 5
bukhosi. Ngitalwa yiNkhosatana yale ebukhosini bemaLima
kaMndzawe. Wena? Unyoko ngumuntfukatana nje
bamvusa khona la etaleni. Ngeke-ke ubuhoshe bukhosi
intfo nobe endza kucala kubabe watibula ngawe
ngingakaveli. Akusho lutfo loko ngemisimeto yebukhosi, 10
ingati yenu itsandza kuba lula!
NDVUKUTEMPHI: (Asatfukutsele agcwele imbita) H-he-e mfana! Utawufisa
kutsi ngabe uwamitile lawo mavi! Angiva-ke? Longatsi
ungetfuka ngamake? (Acuphe tindvuku takhe) Tsatsa
takho-ke uvike sibone kutsi ingati lengelula iwushaya 15
kanjani umzaca. Phela sewuyihlohle emgodzini wayo nyalo!
(Atitsatse Vusa, bavikisane. Kungakabiphi kuvakale
phahla!)
KHETSIWE: Hawu, Ndvukutemphi! Walubulala ludziwo lwami!
NDVUKUTEMPHI: Seluphelile yini lubumba? (Anganaki, achubeke avikise 20
umnakabo)
KHETSIWE: Ndvukutemphi, ngulolu lengalinikwa yiNdlovbukati
nayingemukela nyakenye! Ndukutemphi sewulwephulile!
NDVUKUTEMPHI: (Sewuyetfuka naye) Ngulolo kantsi? Pho bewungasho
ngani? Nawe uluphetse dlakadlaka bo, nyalo buka se ... 25
VUSEMATFWA: Mine ngifuna kudla kwami la!
NDVUKUTEMPHI: Ase bamuve! Ungakhala ngetjwala ubona sesehlelwe
yinhlekelele? (Abhekise kuKhetsiwe) Khetsiwe yenta taba
bo utame kutfola lolunye khona lomuhla nje.
KHETSIWE: Lolunye? Lomuhla? 30
NDVUKUTEMPHI: Yebo, ngete ngalala nesinyama lesinjena. Tama bo!
KHETSIWE: Ngenteni nje Ndvukutemphi ngoba nawe uyati kutsi ...
(Kukhulekele umuntfu emnyango)
[Likhasi 11]
3.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo.
Tinkhulumo taNdvukutemphi naVusematfwa kuletheksthi tisivetela
kutsi ...
A kuyagidvwa.
B kuyacatjanwa.
C kuyahlatjelwa.
D kuyadanswa. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
3.1.2 Bhala KUBILI lokungenta letheksthi idlaleke enkhundleni. (2)
3.1.3 Umuntfukatana ngumuntfu lonjani njengobe siva Vusematfwa asho
kunina waNdvukutemphi? Chaza. (2)
3.1.4 Nguyiphi inkhulumo lekuletheksthi lekhomba kutsi Ndvukutemphi
akacabangi nakenta tintfo? (2)
3.1.5 Kungani Khetsiwe atfolakale eMphelave lapho bekulwela khona
Ndvukutemphi naVusematfwa? (2)
3.1.6 Utsini ngesento saNdvukutemphi sekulwa nemnakabo? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
3.1.7 Kufa kweludziwo kubikani ngaNdvukutemphi? Sekela
ngalokwenteka emdlalweni. (2)
3.1.8 Emkhatsini waNdvukutemphi naVusematfwa ucabanga kutsi
ngubani lebekangasihola ngendlela lefanele sive seBatfwa? Usho
ngani? (2)
3.1.9 Umbhali walomdlalo utecwayisa ngani tetsamelilwati talomdlalo?
Chaza. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
3.2 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI F
GALELA: (Athule, abukisise Tsemba. Asetfukile) H-ha-wu! (Awe
ngemadvolo akhuleke) Zinyane, Mngane! A-a-ngi ... Kantsi
ubese uta ngalapha? Lucolo Mliba! Angitfutsi tindzaba
tebukhosi ... cola Mngane bengi ... bengi.
SIGWACA: (Atama kutiba kwetfuka kwabo) Cha ungahlupheki Gala! 5
EmaZinyane ayatidlela nje atama kubona kutsi umbutfo
weMbiba uciphe kanganani. Konkhe kusahamba kahle
ngabolonina.
GALELA: (Akhululeka) Hawu shano Ndvuna! Yithi Mngane! Zinyane!
(Aphume) 10
(Tindvuna ticheluke kancane kuTsemba nguleyo ndvodza
izulazule nendlu. Sigwaca umeme tandla ubala tintfungo
ngemehlo, Tfolwane ubuka siyilo lahamba kuso)
TSEMBATIVE: Cha iyaluma leNkanyamba. Nisho kutsi ingamkhotsamisa
vele? (Abuka Tfolwane) 15
TFOLWANE: Jaha! Loko asikwati futsi kwamanje ungatsi ngete sakuvimba.
Kepha lesidzinga kukuvimbela kutsi iNdvuku ibanjwe
ngunangu Ndvukutemphi ngemuso. Ntsangayetfu, ubindze nje
utinatinani?
SIGWACA: Ivele yangisolisa lendzaba yekuhlangana kusihlwa 20
eMphelave. Pho bengitawutsini lobatsi telusendvo atingenwa?
Buka nyalo, uyabuhlwitsa bukhosi nanguNhlitiyombi, lula nje!
Umuntfu utsini na? Sate savelelwa!
TFOLWANE: Siye eNkhosini?
SIGWACA: Ase ume ngemawala 'Ja! 25
TSEMBATIVE: Cabangani njengemadvodza, uma ninekungidzinga,
ngingewenu! Singahamba khona nyalo siyomfuna, ungesabi
ngoba nami ngilijaha lembutfo lapho ngivela khona!
SIGWACA: (Kungatsi uphaphama ebutfongweni) Uyati-ke! (Liso litse mbe
kuTsemba) 30
TFOLWANE: Khuluma kucace bo, busuku buya ngekukhula!
SIGWACA: Ntsangayetfu, nasikhandza lelijaha lakaLima lapha
ngephandle senteni?
TFOLWANE: Simile salicocisa. Pho?
[Likhasi 17–18]
3.2.1 BoGalela naboSigwaca batfuswa yini kuletheksthi lengenhla? (2)
3.2.2 BoSigwaca babonakala banenkinga kuletheksthi. Ngabe yini inkinga
lebabukene nayo? (2)
3.2.3 Kuguca kwaGalela ngemadvolo embikwaTsembative kuluphawu
lwani? Chaza. (2)
3.2.4 Caphuna emavi lakuletheksthi laveta kutsi Tsembative bekalijaha
lelingayisabi imphi futsi atetsemba. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
3.2.5 Nawufundza letheksthi kungani boSigwaca naTfolwane bangamfuni
Ndvukutemphi kutsi atsatse bukhosi? (2)
3.2.6 Letheksthi lengenhla iveta yiphi ingcikitsi? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
3.2.7 Ucabanga kutsi bekuyini inhloso yembhali yekuletsa Tsembative
ngalesikhatsi lekafike ngaso eveni leBatfwa? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
3.2.8 Lisu lini leleta naboSigwaca naTfolwane kutsi bavikele sihlalo
sebukhosi kutsi singatsatfwa ngumuntfu labangamfuni? Chaza. (2)
3.2.9 Ngabe umbhali walomdlalo umetse kahle yini libito Tsembative?
Chaza. (2)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Kulesigaba, imibuto imayelana naletindzaba letimfisha letilandzelako:
• 'LUPHAWU' – JJ Ncongwane
• 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane
UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane
Fundza lamatheksthi lacashunwe etindzabeni letimfisha LETIMBILI bese uphendvula
imibuto lebutiwe kuleyo naleyo. Linani lemamaki laniketiwe kulowo nalowo mbuto
liyinkhomba yebudze lobulindzelekile bemphendvulo yakho.
CAPHELA: Phendvula imibuto lebutwe ngalamatheksthi LAMABILI, UMBUTO 4.1
NEMBUTO 4.2.
4.1 'LUPHAWU' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI G
'Faka inyalitsi-ke babe, sifuna kulalela umculo tsine.' Kusho lomunye futsi
kulamadvodza lasikhombisa. Atsi angasho njalo akhiphe ligwayi lakhe
alilumeke abheme. Nalalamanye emadvodza lasitfupha akhiphe emagwayi
awalumeke aphafute khona lapho ekhatsi ekhumbini. Nekubhema kwakhona
uyakubona nje nawe kutsi kwekwalisa. Babhema bayiphafute nje lentfutfu 5
igcwale yonkhe ikhumbi.
'Yebafethu nibuyaphi nine leningati kutsi akubhenywa ekhumbini?' Kubuta
Pansula atsi kuweba ngemehlo lapha esibukweni lamadvodza.
'Kuleveni losehlise kuyo besibhema kuphela.' Kuphendvula lenye indvodza
kulamadvodza lasikhombisa. 10
'Yebafowethu ngitanehlisa phela mine nangabe nitawuphike kuchuba bubheva
lapha ekhumbini yami …'
'Lapho-ke sewunemanga mfana wami. Ngeke sewucale ungabona intfo
longazange sewuyibone.'
Balinge kuvula emafasitelo labanye bagibeli kepha kukhandzakale kutsi 15
banyenti labantfu lababhemako. Intfutfu seyitsite nje khuhle lapha ekhatsi
ekhumbini. Labanye lelibaphatsa kabi ligwayi, sebacalile vele
sebayakhwehlela.
'Yebafowethu asenisicolele ngaleligwayi lenu ngobe sengitawunyanya phela
mine.' 20
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
'Sewuphutile kunyanya, tsine kudzala sanyanya. Lamuhla nje sesitokukhomba
nje luphawu lwekutfukutsela kwetfu.'
Abindze kancane Pansula acabange ngalokujulile ngalesimo lasakuso
njenganyalo. Ngalesikhatsi acabanga abambe lapha engculwini yakhe.
Asikhandze sibhamu sakhe solo sicumbe njalo. Solo abanaso lesibhamu sakhe 25
Pansula akazange asasisebentise ngaphandle nje kwekudlala ngaso ebusuku
adubule lokwemabhodi lokulapha emgwacweni.
[Likhasi 145–146]
4.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo.
Loku lokwenteka kuletheksthi kwenteka kuphi nendzawo?
A Ekhumbini
B Evenini
C Ebhasini
D Esitimeleni (1)
4.1.2 Lenkhulumo ledvwetjelwe ekucaleni kwaletheksthi iveta siphi simo
semoya? Chaza. (2)
4.1.3 Nawufundza letheksthi lengenhla ngubani umlingisi lomcoka? Usho
ngani? (2)
4.1.4 Labalingisi lababalwe kuletheksthi ingabe benta lendzatjana
ifaneleke yini kuba yindzaba lemfisha? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.5 Nguyiphi imbangela leyenta lamadvodza lasekhumbini alwe
naPansula? (2)
4.1.6 Letheksthi lengenhla iveta luphi luhlobo lweludvweshu? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
4.1.7 Ucabanga kutsi lesento saPansula sekubamba sibhamu ekhumbini
sikahle yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.8 Lendzaba lemfisha inamuphi umlayeto kutetsamelilwati? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
4.1.9 Lesihloko lesitsi, 'Luphawu' ngabe siyahambisana yini naloko
lokwenteka esiphetfweni salendzatjana? Chaza. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
4.2 'LIPHUTSA LAKHO' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI H
'Hawu! Babe uphi umntfwana?' kubuta LaMwelase emyenini wakhe.
'Umntfwana uyagula, ngimyise esibhedlela ebusuku,' kuphendvula Zulu abuka
ngaphandle efasitelweni esivandzini setimbali.
'Hawu babe! Pho kepha wefika esibhedlela wangangiceli ngani kumethiloni kutsi
angibite? Khona nje umntfwana bamlalise kuwadi bani?' Kubuta LaMwelase 5
ashalatela ancisha umyeni wakhe emehlo.
'Bamlalise kuwadi A-12,' kusho Zulu ngemoya lophasi.
'Kulungile-ke babe ngisaphutfuma khona esibhedlela futsi,' kusho LaMwelalse
abamba indlela.
Endleleni asahamba Jeaneth watibuta kutsi ngabe Mandlenkhosi, methiloni 10
akamtjeli yini kutsi yena waphuma ilivi emavikini lamatsatfu lendlulile. Watsi
nakefika esibhedlela watfola kutsi Mandlenkhosi sebamtjelile yonkhe indzaba.
LaMwelase watiyelwa kutsi utakwenta njani nyalo. Wesuka esibhedlela wandlula
eposini eLukwatini washaya lucingo washayela Sam Mabuza.
'Sam, tintfo setingibhedzele phela lapha ekhaya,' kusho Jeaneth elucingweni. 15
'Hawu! Yini Jeaneth mntfwanaketfu? Ngabe lesilima seMvangeli wakho
sesikubambile yini?'
'Yebo ungibambile kodvwa akamange angibute kutsi bengiyephi,' kusho Jeaneth
adlala kancane ngentsambo yelucingo.
'Hhayi Jeaneth ungetfuki, mhlawumbe indvodza yakho ayikakuboni kutsi 20
bewungekho,' kusho Sam alinga kumdvudvuta nekumcinisa lidvolo.
'Hhayi Sam, ungalingi kungidvudvuta ngelite. Mine ngineliciniso kutsi Zulu
ungibonile kutsi mine bengimkhohlisa nangitsi ngiya emsebentini. Ngiyamati
phela Zulu, akakhulumi nangabe akubonele intfo bewukadze utsi uyamfihlela,
uvele nje abindze akubuke.' 25
[Likhasi 85–86]
4.2.1 Indlela Zulu laphendvula ngayo umkakhe LaMwelase ekucaleni
kwaletheksthi isivetelani ngesimilo sakhe? Chaza. (2)
4.2.2 Kungani Zulu atsatse sincumo sekungamshayeli umkakhe lucingo
nakamikisa umntfwana esibhedlela? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
4.2.3 Chaza sizatfu lesenta Jeaneth ashayele Sam lucingo. (2)
4.2.4 Bhala KUBILI lokwentiwa nguJeaneth lekumenta abe ngumlingisi
longatiphatsi kahle. (2)
4.2.5 Kubindza kwaZulu angambuti umkakhe kumveta kutsi ungumuntfu
lonjani? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.6 Kusebenta kwaJeaneth esibhedlela kwenta kwaba malula kutsi
acambe emanga. Vumela nobe uphikise lombono. (2)
4.2.7 Ucabanga kutsi yini leyente umbhali abhale lendzatjana? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
4.2.8 Emkhatsini waJeaneth naZulu ngumuphi umlingisi lomvela kakhulu?
Usho ngani? (2)
4.2.9 Ngusiphi sifundvo lesitfolakala kulendzaba lemfisha? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 21 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
SIGABA D: TINKONDLO
Kulesigaba imibuto ibutwe ngaletinkondlo letilandzelako:
• 'LAMANTI' – SL Sigudla
• 'MTFOMBO WELWATI' – SL Sigudla
CAPHELA: Phendvula imibuto ngato TOTIMBILI letinkondlo, UMBUTO 5.1
NEMBUTO 5.2.
UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane
5.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
LAMANTI – SL Sigudla
1 Madzala lamanti mnaketfu
2 Imvelaphi yatiwa bomkhulu,
3 Umlandvo waw' ujulile,
4 Watiwa bayitolo nebakutsanti-
5 Wo hhe, mine ntalo yathayela,
6 Lwami lwati luphelele elukhalweni.
7 Madzala lamanti mnaketfu,
8 Acubuk' ekhatsi kulelimadvwaladvwala,
9 Agobhot' akhe tiyaluyalu,
10 Agelet' akhe imifulafula-
11 Wo hhe, mine ntalo yathayela.
12 Lwami lwati lufiphele.
13 Madzala lamanti mnaketfu,
14 Anatfw' abandza mpo,
15 Avutsise kwemlilo ngekhatsi,
16 Kuvuk' umdlonga wakanhlaka,
17 Longat' aphendvuke sati,
18 Siyabhuyabhu siphendvuke sihlakaniphi.
19 Madzala lamanti mnaketfu,
20 Bawanatsa bakhulume ngetilimi,
21 Bawanatse babe bammeli,
22 Bawanatse babe bodokotela,
23 Bawanatse babe bahlengi,
24 Bawanatse babe bothishela.
25 Madzala lamanti mnaketfu,
26 Ingcondv' ayayidvunga,
27 Nembez' ayawucedza,
28 Imitsamb' ayayibulala,
29 Emehl' ayawacundza,
30 Likusas' ayalifiphata.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 22 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
31 Madzala lamanti mnaketfu,
32 Somhlolo wawashiy' anatfwa,
33 Mahlokohla wakhotsam' anatfwa,
34 Naw' uyawulal' anatfwa,
35 Imitfombo yalawa manti,
36 Iyawukusha ngato tekugcina.
[Likhasi 66–67]
5.1.1 Khokha umugca loyimphindvwa uwubhale phasi. (1)
5.1.2 Kungani kutsiwe umugca we-5 unesidvonsamoya? Chaza. (2)
5.1.3 Letinhlavu letigcanyisiwe emugceni we-8 newe-10 tiveta luphi
luhlobo lwebunkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.4 Bunkondlo buni lobuvetwa ngulemisindvo lecindzetelwe emugceni
we-12? Usho ngani? (2)
5.1.5 Bunkondlo buni lobuvetwa ngulamagama ladvwetjelwe endzimeni
ye-4? Usho ngani? (2)
5.1.6 Endzimeni yekugcina khokha imigca lemibili
lenesicedzelelamcondvo uyibhale phasi. (2)
5.1.7 Bekacondze kutsini sonkondlo ngemugca we-16? Chaza. (2)
5.1.8 Bhala umcondvo lofihlakele walenkondlo. Sekela imphendvulo
yakho. (2)
5.1.9 Ngemaphuzu LAMATSATFU ngusiphi secwayiso lesetfulwa
ngusonkondlo kulenkondlo lengenhla? (3)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 23 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
5.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
MTFOMBO WELWATI – SL Sigudla
1 Mtfombo welwati
2 Gobhota mtfombo welwati
3 Gobhota busuku nemini,
4 Kujabule lusapho lwaMswati,
5 Lunatse kujabule Mswati.
6 Gobhota mtfombo welwati,
7 Gobhota tindzawo tonkhe,
8 Kunatse labakhulu nalabancane,
9 Kunatse labatimisele bakholwe.
10 Gobhota mtfombo welwati,
11 Gobhot' etinkhangala bename,
12 Gobhot' emahlanzeni bename,
13 Gobhot' etingwavule bename.
14 Gobhota mtfombo welwati,
15 Sokukhutsal' anatse atidzelise,
16 Somavil' atigcabhe afulatsela,
17 Gobhot' mtfomb' ungashi!
18 Gobhota mtfombo welwati,
19 Sive siba sive ngawe,
20 Umuntfu uba' muntfu ngawe,
21 Imphilo iba yimphilo ngawe.
22 Gobhota mtfombo welwati,
23 Bashaye luhele bacondze kuwe,
24 Bayewunatsa bangaphindze bome,
25 Babukane netemhlaba jikelele.
26 Gobhota mtfombo welwati,
27 Kujabule Nhlakanipho anatse,
28 Kujabhe Siwula afulatsele-
29 Gobhota mtfombo ungashi!
[Likhasi 63–64]
5.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo.
Lenkondlo iluhlobo luni?
A Isathaya
B Ilirikhi
C Inkondlosililo
D Inkondlomlandvo (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 24 DBE/Lweti 2025
NSC Confidential
5.2.2 Bhala bunkondlo lobuletfwa ngulamagama lacindzetelwe endzimeni
yekucala. Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.2.3 Khokha umugca lonesicatsaniso endzimeni ye-2 bese
uyasidvwebela. (2)
5.2.4 Letinhlavu leticindzetelwe endzimeni yesine tiyimvumelwanosicalo.
Sekela lesitatimende. (2)
5.2.5 Chaza ngephethini yendzima yesitsatfu. (2)
5.2.6 Bunkondlo buni lobuvetwa ngumugca we-19? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
5.2.7 Itsini ingcikitsi yalenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.2.8 Ucabanga kutsi sonkondlo ubhale lenkondlo akusiphi simo semoya?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.2.9 Ingabe sihloko salenkondlo sicambeke kahle yini? Chaza. (2)
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
Siswati FAL P2 Nov 2023 hlayiso.com

Question paper
Siswati FAL P2 Nov 2023 MG hlayiso.com

Question paper
Siswati FAL P2 Nov 2022 hlayiso.com

Question paper
Siswati FAL P2 Nov 2022 MG hlayiso.com

Question paper
Siswati FAL P2 Nov 2021 MG hlayiso.com

Question paper
Siswati FAL P2 Nov 2021 hlayiso.com
More from Grade 12 Siswati Fal
Explore more published documents in this catalogue.











