Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
2018
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa 2
Leliphepha linemakhasi la-25.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2018 Question Paper
Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2018, 25 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · siswati. Question paper, 25 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 25
- File size
- 418.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 25
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 2Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 4.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.2Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 5.1Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
- Question 5.2Lubukhwari (Literature — Set Works)51 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/2018
SCE
TICONDZISO
1. Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto
lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.
3. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE.
SIGABA A: Inoveli (35)
SIGABA B: Umdlalo (35)
SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35)
SIGABA D: Tinkondlo (35)
4. Bahlolwa abaphendvula imibuto LEMIBILI kuphela. MUNYE umbuto kunobe
ngutiphi tigaba LETIMBILI. (Umbuto ube MUNYE kuluhlobo lunye lwembhalo
lalufundzile) lokutawenta emamaki lange-70 njengobe kukhonjiswe ngentasi.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
5. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.
6. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso NALESO SIGABA.
7. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
8. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA.
9. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi la-60 kuleso
naleso sigaba.
10. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/2018
SCE
LOKUCUKETFWE
Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. Kwasha Tikhotsa 35 5
2. Ngenca Yakho 35 7
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
3. Lahloma Ladvuma 35 9
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha lotifundzile.
4.1 'Titifiketi' 18 11
NA
4.2 'Wangenta Makhelwane' 17 13
NOBE
5.1 'Lizizi' 18 14
NA
5.2 'Inhlupheko' 17 16
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TIMBILI tinkondlo ngencwadzi loyifundzile.
6.1 'Ncamul' Emave' 17 18
NA
6.2 'Mnukubeti Wemvelo' 18 20
NOBE
7.1 'Sihlutfulelo' 17 21
NA
7.2 'Nasengikhatsele' 18 23
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/2018
SCE
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO ()
A: Inoveli 1–2 1
B: Umdlalo 3 1
C: Tindzaba letimfisha 4–5 2
D: Tinkondlo 6–7 2
CAPHELA: Yenta siciniseko sekutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI
kuphela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/2018
SCE
SIGABA A: INOVELI
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI A
Wathula lesidze sikhatsi Mswati uma eva emavi aSicobolonjwane futsi
awacatsanisa nalawo aKhambi. Wafikelwa ngumdlandla wekulalela achubeke.
Washo ngenhlitiyo kutsi kukhona locamba emanga emkhatsini waboSicobolonjwane
naKhambi. Washo watsi liciniso nemanga kufana nemanti nemafutsa. Wanakashela
ngekutsi liciniso litawuvela libonakale. 5
'Veta wakho umbono ngabomnaketfu ngive Sicobolonjwane.'
'Betfusiwe Ngwenyama kwatsiwa ufuna balandzele bokhokho ngenca yemitamo
yabo yekukubangisa sikhundla. Intfo lebafakele luvalo lolukhulu kuncotjwa
kwemakhosi lanemandla kalula,' kusho Sicobolonjwane.
Waphuma Sicobolonjwane elawini lengwenyama ngemuva kwekutfula inkhulumo 10
yakhe ngemphumelelo. Mswati wasala nemibuto leminyenti ledzinga kuphendvulwa.
'Ngubani lonemanga emkhatsini waSicobolonjwane naKhambi? Ngabe bomnaketfu
balwa nami impela? Ngabe ngubani longasita acatulule lena ndzaba yemndeni?
Loyo mcatululi utawuphumelela yini emitameni yekucatulula?' Yonkhe leyo mibuto
beyibutwa nguMswati, abe angenayo imphendvulo lefanele. Umcondvo wakhe 15
wawubhekisa kuboKhambi naSicobolonjwane.
'Khambi ngako -ke ngiyametsemba. Loku lakubikile ngabomnaketfu kuliciniso,' atsi
kuthula kancane Mswati etjisa imicabango yakhe ngaKhambi. Wachubeka
wacabanga ngaSicobolonjwane:
'Sicobolonjwane inhloli yami lengiyitsandzako leseyente umsebenti wayo sikhatsi 20
lesidze ngemphumelelo. Ukhulume emavi lamnandzi kakhulu ngabomnaketfu.
Ngikholwe yena nobe ngikholwe Khambi?'
INgwenyama yesive yasala imangele ingati kutsi kumele ikholwe bani emkhatsini
waKhambi naSicobolonjwane. Yatsatsa sincumo sekutsi ikhiphe Sandlane,
ndvunankhulu wesive aye kubomnakabo ayewubacela kutsi bete eLudzidzini futsi 25
batewukhuluma temndeni.
[Likhasi 54–55]
1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Nguluphi ludvweshu loluletfwa singeniso
saletheksthi? Ludvweshu ...
A lwangaphandle.
B lwasekucaleni.
C lwasemkhatsini.
D lwangekhatsi. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/2018
SCE
1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Lenkhulumo lekuletheksthi letsi, 'Liciniso
nemanga kufana nemanti nemafutsa' isho kutsini? Isho kutsi ...
A akuhambisani.
B kuyahambisana.
C kunye.
D kuhlalelene. (1)
1.3 BoKhambi naSicobolonjwane benta msebenti muni nawubhekisa endzabeni
yonkhe? (1)
1.4 Ngabe kukhona yini kuletheksthi lokwenta umfundzi afise kuchubeka
nekufundza lendzaba? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.5 Tizatfu tini letikwenta utsi Mswati vele bebumfanele bukhosi? Bhala tibe
TIMBILI. (2)
1.6 Bhala ngemaphuzu LAMABILI kutsi yini leyabangela Somcuba waba
nelitsemba lekutsi Mswati angeke alibuse live nawufundza lenoveli. (2)
1.7 Ngabe indlovukati Tsandzile isifakile yini sandla ekwenteni Mswati akhone
kuncoba bobhuti bakhe? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.8 Bhala KUBILI lokwaba buhlungu lokwenteka esiphetfweni salenoveli. (2)
1.9 Lenkhulumo yaSicobolonjwane letsi, 'Betfusiwe Ngwenyama kwatsiwa ufuna
balandzele bokhokho' isho kutsini? (2)
1.10 Umbhali uphumelele yini kusetfulela inkinga labukene nayo Mswati
kulesicashunwa? Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.11 Catsanisa similo saSicobolonjwane nesaKhambi ubhekise emibikweni
lebayetfulela inkhosi kuletheksthi. (2)
1.12 Ngabe lendzaba yenteka esikhatsini sanamuhla nobe sakudzala? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
1.13 Lukuphi luvutfondzaba kulenoveli letsi, 'Kwasha Tikhotsa'? (2)
1.14 Tento taMswati tihambisana kangakanani nesihloko salenoveli? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
1.15 Kuyabonakala kutsi Mswati nabobhuti bakhe abakahlalisani kahle. Sekela
lenkhulumo ngemaphuzu LAMATSATFU. (3)
1.16 Bhala sifundvo lositfola kulenoveli ngendlela lebabulawa ngayo boSomcuba.
Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.17 Kube bekunguwe Mswati ubukene naletinkinga letingaka tekuhlaselwa
bewungatsatsa siphi sincumo? (2)
1.18 Mlayeto muni longatfolwa ngemacembu etepolitiki anamuhla uma angafundza
lenoveli? Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3)
[35]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/2018
SCE
UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI B
'Simon mkhaya likusasa lami limnyama. Vele mine ngingulahliwe ngobe ngalahlwa
ngumake.' Kusho Mshumayeli abheke phasi.
Ubuka phasi nje Mshumayeli ngobe uva sekushisa tinyembeti emehlweni. Tishisa
ngobe kufanele. Phela yena bekasabeke lonkhe litsemba lakhe kumkhulu wakhe.
Likusasa lakhe bekalibona litawuba lihle. Nebuntsandzane bakhe buphele ngobe 5
asatfole imfundvo. Naku-ke lamuhla malume wakhe sewumdlela umona.
'Cha Mshumayeli ungalilahli litsemba. Uncono wena ngobe uphiwe nasenhloko,
mhlawumbe kukhona labatakuvela bakuphe imali yekuchubeka nesikolo. Uyabona
mine ngifuna kusiyekela nje sikolo ngobe ngiyabona kutsi angikaphiwa lapha
enhloko.' 10
'Hawu! Sewufuna kusiyekela sikolo Simon?' kubuta Mshumayeli aphakamisa
inhloko ambuka.
'Njengaloku ngisho mkhaya.'
'Cha mkhaya kute nami lengingakwenta. Phela kuphindza libanga linye kabili kusho
kona kutsi awukaphiwa lapha enhloko. Kodvwa ungakhatsateki ngami Mshumayeli. 15
Mine ngumnyaka wami wekugcina lapha eMajuba. Ngiyaphasa nome ngiyafeyila,
vele ngiyasishiya sikolo. Sengifuna kuyofuna umsebenti. Sikhatsi sami sekuhlala
esikolweni sesiphelile. Kodvwa ngitsi chubeka wena Mshumayeli ufundze. Sesibuke
wena kutsi utawusimela uphakamise indzawo yakitsi. Uphindze uphakamise lipulasi
lakaTimbulu.' 20
'Manje Simon uyowufuna kuphi umsebenti?'
'Hhayi ungahlupheki ngami Mshumayeli mine ngifuna kuyowufuna le eMsidamu
emasotjeni. Ngifuna kuyobamba inganono. Ngiyawutsandza lomsebenti webusotja.
Ngako-ke nangiphumelela ngiwutfola ngitakutfumelela imadlana. Ngiyati wangisita
kakhulu wena Mshumayeli sisafundza eMvongotsini.' 25
[Likhasi 85–86]
2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Kulabalingisi labalandzelako ngubani
lobekabukene nenkinga lenkhulu?
A NguSimon
B NguMshumayeli
C NguMabhunu
D NguKhanyisile (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/2018
SCE
2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Tento talabalingisi labakhuluma kuletheksthi
tilufundzisani lusha lwalomuhla?
A Kucabana
B Kuzondana
C Kubambisana
D Kuyengana (1)
2.3 Nguyiphi inkinga labukene nayo Mshumayeli kuletheksthi lengenhla? (1)
2.4 Emavi aMshumayeli latsi, 'Vele mine ngingulahliwe ngobe ngalahlwa
ngumake' uwakhulunyiswa yini? (1)
2.5 Bhala inkhulumo lesendzimeni yesitsatfu lesitjela kutsi Mshumayeli
bekahlakaniphile esikolweni. (2)
2.6 Bhala emaphuzu LAMABILI lafakazela kutsi Mshumayeli bekayitsandza
indzawo yakubo. (2)
2.7 Itsini ingcikitsi yalenoveli uma ufundza letheksthi? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.8 Bhala tigameko LETINTSATFU letiveta kahle kamhlophe kutsi lendzaba
yenteka esikhatsini sakudzala. (3)
2.9 Kubi ngani kubeka litsemba lakho kulomunye umuntfu njengobe Mshumayeli
bekabeke litsemba lakhe kumkhulu Gendinyoni? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
2.10 Bhala KUBILI lokungaba ngumphumela lomubi wekuyekela kwaSimon
kufundza sikolo. (2)
2.11 Ucabanga kutsi umbhali bekahloseni ngekusibhalela lenoveli? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
2.12 Ngabe uyavelana yini naMabhunu ngekuboshwa kwakhe ayodvosa ejele?
Sekela ngemaphuzu LAMATSATFU. (3)
2.13 Ngabe kuliciniso nobe liphutsa loko lokushiwo nguMshumayeli kutsi
buntsandzane bakhe bungaphela nangatfola imfundvo? Sekela imphendvulo
yakho ngemaphuzu LAMABILI. (2)
2.14 Catsanisa indlela lebebaphila ngayo boMshumayeli neyebafundzi balesikhatsi
sanamuhla. (2)
2.15 Ngabe gogo Finishi uvetwe angumlingisi lonjani ngesikhatsi abuta
emaphoyiseni kutsi atitfumele yini titfupha taMabhunu ePitoli? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
2.16 Ngusiphi sifundvo lesitfolakala kulenoveli nasibhekise kuthishelanhloko
Mdlalose? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.17 Ngabe sihloko salenoveli sikhetseke kahle yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.18 Ngabe uyavumelana yini nembono lotsi, lenoveli iphetseke kahle? Sekela
imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMATSATFU. (3)
[35]
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/2018
SCE
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI C
IMBIBA-NCHANTI: Awusho-ke kutsi unyoko wakwetsa watsi ungubani ligama
lakho?
TSEMBATIVE: NginguTsembative, Mliba!
IMBIBA: Tsemba – tive! Yebo-ke kuyewak ...
INDLOVUKATI: (Ngekumangala.) Tsemba-ti-ve? 5
IMBIBA: Ngishito kadzeni kutsi silulu sibole tfuhlu! Mbiba! Abafe!
(Asondzele emabutfo.)
IMBIBA-NCHANTI: (Abhekise kumbutfo.) Kahleni! Nifuna kucitsa ingati yami
nginibukile?
Phasi! (Abhekise etindvuneni takhe.) Kuhhuma inhloko-ke 10
manje!
IMBIBA: Nitsini Batfwa?
IMBIBA-NCHANTI: Kungatsiwani Mbiba, baganene labantfu!
IMBIBA: Nini manje? Be-benteni?
IMBIBA-NCHANTI: Baganene! 15
INDLOVUKATI: Ngubabe lowafa yini? Tiphila tini leti letehlela mine?
IMBIBA: Ntfombatana, usihlolelani sikwetsembe nakangaka?
IMBIBA-NCHANTI: Liciniso babe! (Kubindze sikhashana futsi.)
SIGWACA: Avele bafe kute lokunye!
INDVODZA 1: Tindvuna, litsini lenu? 20
Kumatima Mbiba!
INDVODZA 2: Lami litsi kabafe Mbiba! Usho njalo umtsetfo! Umtsetfo
ngumtsetfo!
IMBIBA: Bafe bobabili? Kute nje buKhosi lobuma ngaphandle
KweNdlovukati? Akufe lomlisa isindze yona! Ngiyema lapho! 25
(Sihlebo.) Safa bachamuki labacedza lifa leBatfwa sibukile!
TFOLWANE: Cha livi-ke lelo! Nami ngiyaleseka. Akufe lomchamuki.
IMBIBA-NCHANTI: Kahleni ngemawala Batfwa baboMbokodvo!
Khumbulani, lomlisa ulitsambo lami!
Ngekubona kwami Batfwa, abacolelwe bobabili batichubekele 30
bahlale eveni laboyisemkhulu!
LABANYE: Hheyi hlala phasi uyahhema jahalakitsi! Mdvoseni ngenjobo
ahlale phasi bo!
[Likhasi 74–75]
3.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Kuletheksthi iMbiba-nchanti ibonakala
ingumlingisi lonjani?
A Loyindilinga
B Losicaba
C Longumbhebhetseli
D Longummeleli (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/2018
SCE
3.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala ligama lelichazwa ngulenkhulumo
yeMbiba-nchanti letsi, 'Nifuna kucitsa ingati yami nginibukile'.
A Kubuyisela
B Kushaya
C Kubulala
D Kubukela (1)
3.3 Ngusiphi lesigameko lesentiwe iNdlovukati naTsembative lesimangalisa
iMbiba kuletheksthi lengenhla? (2)
3.4 Ucabanga kutsi bebumfanele yini Ndvukutemphi bukhosi? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
3.5 Singadlaleka yini esiteji lesicashunwa? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.6 Kukhuluma kwalabadlali kuletheksthi kusivetela luphi luhlobo lweludvweshu?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.7 Lenkhulumo yeMbiba letsi, 'ngishito kadzeni kutsi silulu sibole tfuhlu' isho
kutsini? (2)
3.8 Tento taKhetsiwe timveta angumdlali lonjani ngekwekutiphatsa kulomdlalo?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.9 Bhala KUBILI lebekuhlupha Vusematfwa ate afikelwe kwesaba kulomdlalo. (2)
3.10 Ngemaphuzu LAMABILI bhala lokubanga kutsi kufa kwaNdvukutemphi
singakukhaleli. (2)
3.11 Chaza kutsi bekahloseni umbhali ngekusetfulela Tsembative longabunatsi
tjwala. (2)
3.12 Ngabe tifiso taboSigwaca naTfolwane tekufuna kubona Tsembative abusa
taphumelela yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.13 Ngabe lesento lesiphakanyiswa yindvodza leyincenye yemabutfo eMbiba
sekutsi ababulawe boKhetsiwe naTsembative siyahambisana yini nemtsetfo-
sisekelo weNingizimu Afrika? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.14 Chaza kutsi yini leyenta sitsi Ndvukutemphi udlale indzima lebalulekile
ekutfutfukiseni lomdlalo uze ufike kuluvutfondzaba. (2)
3.15 Kungumbono nobe kuliciniso kutsi Tsembative bekangumuntfu longahloniphi
imitsetfo yasebukhosini? Sekela ubhekisa kuKhetsiwe. (2)
3.16 Ngabe Madzandza uwavulile yini emehlo emantfombatana lamaningi? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
3.17 Ngabe lomdlalo uyimbangalusizi nome usenamisi nasibuka siphetfo sawo?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.18 Ngekubona kwakho amangaliswa yini emadvodza esiphetfweni salomdlalo?
Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/2018
SCE
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 4: LITSAMBO – EJ Mhlanga
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
4.1 'TITIFIKETI' – JJ Thwala
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI D
KuseNsimini High leyakhiwe lapha kulakaNhlapho esigodzini
saseDundonald. Kulesikolo kunelijaha lelifundzisako lelitsi nalikhuluma
nebantfu litisho ngalokuphelele.
'NginguNdzabatakhe Magongo lonanati ticu: BA; C.E.D. lowatitfola ngale
kweluThaka kuleSwatini. Ngingakusita ngani-ke wena weKunene?' 5
'Ngiyabuta nje mayelana nemfundvo lephakeme yenteni?,' kusho Musa
Madvonsela.
'Ungabuti nje; buta ngive. Ubutani? Utsi imfundvo lephakeme yenteni?'
kubuta Ndzabatakhe ngekunganaki.
'Anginalo lwati lolwanele ngemfundvo lephakeme; manje-ke ngicela 10
ungichazele ngibe nelwati,' kunakashela Musa.
'Konje ungubani wena? Ngihlale ngikubona nje ufake thayi wendlula lapha
embikwesikolo setfu.'
'NginguMusa Madvonsela lophase mathiliki eLitjelembube High ngemnyaka
lophelile. Lonyaka ngifundzisa kulesa sikolo lesincane lesilapha 15
edvundvwini,' kusho Musa atichaza.
'Hawu, uma embikwebafundzi ngamathiliki? Unguthishela nje wena?
Wabufundzela kuliphi likolishi?'
'Bengitsi sengichazile simo sami sonkhe kuwe. Ngichazile kutsi ngafundza
ngagcina kuliphi libanga futsi kusiphi sikolo.' 20
'Abekho yini bothishela labanetitifiketi njengatsi labangafundzisa kulesikolo
lofundzisa kuso?'
'Yebo, abekho. Ngite lapha nje kuwe, ngobe ngitewufuna lwati. Ngisite
mnaketfu ngelwati lwemfundvo lephakeme.'
'Beyingekho yini i-Life Orientation esikolweni senu?' kubuta Ndzabatakhe. 25
Wamshiya lapho Ndzabatakhe umsa waMadvonsela agcolotele.
[Likhasi 104]
4.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala libito lemlingisi logcamile
kuletheksthi lengenhla?
A NguNdzabatakhe
B NguMusa
C NguSifiso
D NguMandla (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/2018
SCE
4.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Lenkhulumo yaNdzabatakhe letsi,
'Hawu, uma embikwebafundzi ngalomethiliki? Unguthishela nje
wena?' beyikhombisani? Beyikhombisa ...
A kumfisela.
B kumjabulela.
C kumhalalisela.
D kumedzelela. (1)
4.1.3 Ngabe Musa ubukene nayiphi inkinga kulendzatjana yonkhe? (1)
4.1.4 Bangaki balingisi lababalulekile kuletheksthi? (1)
4.1.5 Abecinisile yini Ndzabatakhe kutsi tifundvo takhe watitfola
ngesheya kweluThaka? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.6 Indzatjana yonkhe yenteka esikhatsini sanyalo. Bhala emaphuzu
LAMABILI lafakazela loko. (2)
4.1.7 Bhala ngemaphuzu LAMABILI kutsi Ndzabatakhe uvetwe
njengemlingisi lonjani ngekwesimilo nawubhekisa kulenkhulumo
lengentasi.
'Abekho yini bothishela labanetitifiketi njengatsi labangafundzisa
kulesikolo lofundzisa kuso.' (2)
4.1.8 Ngabe sento saNdzabatakhe sekusebentisa titifiketi temanga
siyintfo leyentekako yini nanyalo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.9 Ungamsita kanjani Musa kute atfutfukise imfundvo yakhe? Bhala
emaphuzu LAMABILI. (2)
4.1.10 Ngabe sihloko sendzatjana lesitsi, 'TITIFIKETI' siyahambelana yini
naloko lokwenteka kulendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.1.11 Ngusiphi sifundvo lesitfolakala kulendzatjana nawubuka siphetfo
sayo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/2018
SCE
4.2 'WANGENTA MAKHELWANE' – MF Mkhonza
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI E
'Lokwabona ngimi kwabona yinja ngenyeti, uyati ngiyavelelwa. Mine
bengibuke kutsi Bonisile sekusele kancane acedze kufundza atewusebenta
angiphumute kulenhlupheko lengibukene nayo, kantsi ngiyabhudza nje.
Nango phela sewugugudlele, futsi nanyalo ungatsi uyangilaya
nangumntfwana. 5
Angati kutsi Mlangeni ngitawumbukelwa ngubani?'
Ukhuluma yedvwa nje LaZulu uhleti esitubhini kakhe, uphetse likomishi
ngesandla. Bekasakhohliwe nekutsi unatsa litiya nalo beselibandza mpo.
Ulikhohlwa nje lomdzala udla ematsambo enhloko.
LaZulu bekendze kaMlangeni eMkhwakhweni eMatsulu. 10
Ukhuluma yedvwa akatenti. Bonisile longemahlangano abo naMlangeni
sewutetfwele. Besekusele umnyaka munye nje vo aphotfule ticu takhe te-
B.A. enyuvesi yaseQwaqwa.
Ngekwesweleka kwemfundzate uyise wagcina avumile kumchuba
etifundvweni takhe, kantsi wacala washaya phasi ngendvuku. Phela yena 15
bekakholwela ekutseni intfombatana asikho sidzingo sekutsi ifundze ize
igogodze, ngoba kwayo kupheka, iwashe, ilime iphindze itale bantfwana
lapho yendze khona.
Noko kusebenta nebantfu eNgodvwane kwayitsambisa ingcondvo yakhe
wakubona kubaluleka kwemfundvo kulabasikati. 20
Yingako avuma kutsengisa tinkhomo kute kutfolakale imali yekuchuba
Bonosile.
Bekacabanga angacedzi nje LaZulu bekangatenti, bekacabangela lemali
yaMlangeni leseyemuke nemfula. Washikashikeka nemicabango LaZulu
wagcina abone kutsi kuncono ayibite ayibute intfombi yakakhe, ngoba phela 25
yena besekayifundze ivaliwe. Pho bekaneliso kulolo hlangotsi, umuntfu
lotetfwele bekambona sisasuka nje phasi.
[Likhasi 98]
4.2.1 Khetsa yinye imphendvulo. Ngumuphi umlingisi lomkhulu
kuletheksthi lengenhla?
A NguLaZulu
B NguMlangeni
C NguBonisile
D NguMandla (1)
4.2.2 Ngabe ludvweshu lolukuletheksthi lengenhla ngulolunjani? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
4.2.3 Bhala KUNYE locabanga kutsi Bonisile bekufanele akusebentise
kuvikela kukhulelwa. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/2018
SCE
4.2.4 Itsini ingcikitsi yalendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.5 Catsanisa similo saLaZulu nesaLaSiwela kutsi sibaveta babalingisi
labanjani? (2)
4.2.6 Chaza indzawo lapho kwenteka khona lendzatjana. (2)
4.2.7 Kukhona yini kuhambelana emkhatsini wesihloko naloko
lokwenteka kulendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.8 Bhala KUBILI lokungasitwa ngako bantfu labafana naboBonisile
njengobe afundza enyuvesi. (2)
4.2.9 Ngabe uvelana kangakanani nemlingisi longuBonisile nawubuka
kuphetseka kwalendzatjana? Sekela imphendvulo yakho
ngemaphuzu LAMABLI. (3)
[35]
NOBE
UMBUTO 5: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
5.1 'LIZIZI' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI F
'Yehheni! Kodvwa umuntfu angenta njani? Ngete phela ngidzabule inyama
seyibita kangaka esilaheni. Acale nini ematfumbu kuba netifo manje?
Yinindzaba kudzala besiwadla ematfumbu kodvwa besingaguli?'
Yonkhe lemibuto lengaka watibuta yona Sibhono Simelane, lichegu
lelisebenta emadzeleni eBhadini. Sibhono sewusebente iminyaka 5
lesikhombisa lapha emadzeleni.
'Sithole, tingakhi lomuhla tinkhomo letihlatjiwe?' kubuta Sibhono kulomunye
babe labasebenta naye emadzeleni. Yena-ke usandza kufika lapha
emsebentini, kodvwa sewuneminyaka lemitsatfu asebenta lapha.
'Tintsi,' asho amkhombisa imphama yonkhe. 10
'Impela ngiyawesaba umona wabodokotela betinkhomo. Deshedi,
angimange sengibabone badzeshi labanemona longaka! Sisu sonkhe
senkhomo siyolahlwa nje tsine sikhona sifuna inyama?' kusho Sibhono
asula tandla emuva kwekutigeza. Nalomuhla ugcoke le-avaloni yakhe
lebovu layigcoka onkhe emalanga. Nale-avaloni yinkhulu shangatsi 15
wembulelwa.
Empeleni solomane kwahamba lowaya dokotela wemNgisi umnumzane
Thatcher, kwefika lodokotela wemBhunu, sekukhona nematfumbu
lalahlwako, ngalesinye sikhatsi kulahlwa inkhomo yonkhe.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/2018
SCE
'Kwentiwa yini kutsi batsi inkhomo inesifo ngako-ke ematfumbu ayo 20
akafanele adliwe ngobe atawubulala bantfu, kodvwa yona lenkhomo ayifi
ngaleso sifo? Beyinani kufa ngembi kwekutsi ihlatjwe kube lesifo besibulala
phela? Kwenteka njani kutsi lenkhomo ibonakale kutsi inesifo seyihlatjiwe?'
kubuta Sibhono kuSithole.
'Impela ubuta umbuto lofanele kubutwa Simelane. Ngingeva mine 25
nabakhuluma ngengcuba kutsi ingadliwa, ngobe phela isuke ingatiwa leyo
nkhomo kutsi ibulawe yini,' kusho Sithole.
[Likhasi 88]
5.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Ngubani umlingisi logcamile
kuletheksthi lengenhla?
A NguMadoda
B NguSibhono
C NguSithole
D NguThatcher (1)
5.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Bekasho kutsini Sibhono nakatsi,
'Inyama seyibita kangaka esilaheni' kuletheksthi?
A Usho kutsi iyadula.
B Usho kutsi yinyenti.
C Usho kutsi ishiphile.
D Usho kutsi iyindlala. (1)
5.1.3 Labalingisi labakhuluma kuletheksthi lengenhla babukene nayiphi
inkinga? (1)
5.1.4 Bangaki balingisi labakuletheksthi? (1)
5.1.5 Aliciniso nobe aliphutsa lamavi aSithole latsi, 'Ngingeva mine
nabakhuluma ngengcuba kutsi ingadliwa, ngobe phela isuke
ingatiwa kutsi ibulawe yini?' Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.6 Bhala emaphuzu LAMABILI lafakazela kutsi lendzatjana yenteka
kulesikhatsi sanyalo. (2)
5.1.7 Kukhala kwaSibhono ngekubita kwenyama kumveta angumlingisi
lonjani? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
5.1.8 Ngabe sento saSithole kulendzatjana siyintfo leyentekako
emisebentini yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.9 Timphungane letambonya Sibhono ngekushesha angakafiki
nasekhaya betikhombani? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.10 Kukhona yini kuhambelana emkhatsini wesihloko naloko
lokwenteka kulendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.1.11 Chaza kutsi ngusiphi sifundvo lesitfolakala kulendzatjana
nawubuka siphetfo sayo. Sekela imphendvulo yakho. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/2018
SCE
5.2 'INHLUPHEKO' – JJ Ncongwane
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI G
'Hhawu! Lenhloko le shengatsi yamake? Hhawu! Vele ngeyakhe!' kusho Titi
ngesikhatsi atsi uyafunafuna atfola inhloko yenina incunyiwe yase ihlonywa
esiphuntini sesihlahla.
Wema Titi wayibuka inhloko yenina. Tehla tinyembeti tagobhota etihlatsini
takhe. 5
'Hhayi, kuncono kutsi ngisuke kulendzawo ngobe kusho kutsi kukhona
bantfu labakhandze make alapha base bayambamba bamjuba inhloko.
Ewu, make waze wangishiya kabuhlungu-ke! Ingabe Rosa-ke yena
bamentenjani? Loku babulele make, kusho kutsi naye bambulele,' kusho Titi
atsatsa tinyawo asuka kulendzawo. 10
Nguye loya ahamba akhwacela ngetihlahla. Bekahamba ngekucaphelisisa
impela. Leto titselo bekatiphatsele unina, wasale watidla yedvwa. Watsi
ngekutidla aticedze, wase ugibela esihlahleni uyahlala.
Nakacedza nje kugibela esihlahleni, weva emavi emadvodza akhuluma.
Wahlahla emehlo wabuka ngalapho achamuka ngakhona lamavi. Wabona 15
tfushu emadvodza lamatsatfu aphetse tibhamu.
Eta njalo-ke lamadvodza acondza ngco ngaphasi kwesihlahla lagibele kuso.
Ahamba nje lamadvodza ayacalata. Kuyabonakala vele kutsi kukhona
lakufunako.
'Ewu, Nkhosi yami ngabanjwa-ke. Lamadvodza atawubona letindvumbu 20
temanumbela kutsi kukhona umuntfu lobekawadla. Ewu,nami ngente
liphutsa kutsi ngilahle letindvumbu lapha phasi,' kusho Titi emcondvweni
wakhe, asafile luvalo.
Efika ngaphasi kwesihlahla lamadvodza. Yagobondzela yacobonga yinye
yase ikhombisa lawa lamanye kutsi lendvumbu isenematse emuntfu, 25
lokusho kona kutsi kukhona umuntfu bekadla emanumbela kulendzawo.
[Likhasi 74]
5.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Ngusiphi simo lesisitfola kulabalingisi
labakuletheksthi lengenhla? Simo ...
A senhlupheko.
B Simo sekujabula.
C Simo senala.
D Simo sekuvota. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/2018
SCE
5.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Ngumuphi umlingisi lomkhulu
kuletheksthi lengenhla?
A NguRosa
B NguTopisa
C NguTiti
D NguTimbulu (1)
5.2.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lweludvweshu lolutfolakala
endzimeni yesibili kuletheksthi lengenhla?
A Lwasemkhatsini
B Lwasekugcineni
C Lwangaphandle
D Lwangekhatsi (1)
5.2.4 Bhala KUNYE locabanga kutsi emasotja kungenteka akwenta
kuRosa njengobe Titi agcine angakamtfoli. (1)
5.2.5 Itsini ingcikitsi yalendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
5.2.6 Sento semasotja sekubulala unina waTiti ngendlela lebuhlungu
siwaveta njengebantfu labanjani ngekwesimilo? Bhala emaphuzu
LAMABILI. (2)
5.2.7 Lendzatjana yenteka kuliphi live? Sekela ngekubhekisa
kulokushiwo encwadzini. (2)
5.2.8 Indlela bantfu lababulawa ngayo kulelive lebekuhlala khona boTiti
ikhomba kutsi sinjani simo senhlalo kulelive? Bhala KUBILI. (2)
5.2.9 Bhala KUBILI lokungasitwa ngako bantfu labafana naboTiti. (2)
5.2.10 Chaza kutsi uvelana kangakanani nemlingisi longuTiti uma ubuka
kuphetseka kwalendzatjana? (3)
[35]
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 18 DBE/2018
SCE
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 6: LETFWESE – PT Jele na JJ Thwala
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
6.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
Ncamul' emave – SR Mdluli
1 Inhlitiyo lengalali namuntfu
2 Ibubula ingacedzi namuhla
3 Ngitiva tehla nesibibitfwane singasiti
4 Idzabuka ingeke iletse mehluko
5 Timsitsile tintsaba letikudze Ncamul' emave
6 Namuhla ngikudla kwemizindlo nemicabango
7 Ingabe uyawubuya aphila nje nebakitsi?
8 Ngubani longakhohlwa ngulesa simomondiya
9 Sikhikhikhi Lomagadvula sishingishane selucobo
10 Uma sekajika ekhoneni kudzela sibukeli
11 Abelesela asho ngaleliphasi livi
12 Ngimoyitele kancane ngisho ngekutichenya
13 Ncamul' emave tintsaba tiyamdedela!
14 Uma agezile wapolishwa kudzela botsotsi
15 Umkhandza asakhukhumukise emahlombe acunusile
16 Ubone ngemehlo kutsi simele kutsintfwa silwane
17 Uyalalela akasuye sonkhanise Ncamula
18 Ubhukula imincele aye kuleSwatini ngekwetsembeka
19 Akakhononi ngisho akhonjwa leya eKZN indlela
20 Sifungo sekutsi siyofa silahlane sisecinile
21 Sinini sami lesihambe naye namuhla
22 Sibika baphetsene kahle eluhambeni.
23 Nangu achamuka egedeni sebamletsile
24 Nangu amandzatela ngebusokati
25 Sinini sami lesihambe naye namuhla
26 Sibika baphetsene kahle eluhambeni.
27 Waba lilanga lucobo namuhla!
28 Ncamul' emave tintsaba tiyamdedela!
[Likhasi 29]
6.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala luhlobo lwenkondlo lengehla.
A Inkondlosililo
B Ilirikhi
C Isathaya
D Inkondlomlandvo (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 19 DBE/2018
SCE
6.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala imvumelwano lekulemigca
lelandzelako?
Inhlitiyo lengalali namuntfu
Ibubula ingacedzi namuhla
A Imvumelwanosigcino
B Imvumelwanomkhatsini
C Imvumelwanomaphakatsi
D Imvumelwanosicalo (1)
6.1.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Sonkondlo ucondzeni ngalomugca
longentasi?
'Namuhla ngikudla kwemizindlo nemicabango'
A Akalali ucabanga siphelane.
B Akalali udlala siphelane.
C Akalali ufundza siphelane.
D Akalali uhamba siphelane. (1)
6.1.4 Bhala KUNYE lokusendzimeni yesitsatfu lekatsi sonkondlo
uyakutsandza ngaNcamul' emave wakhe. (1)
6.1.5 Sonkondlo usebentise kumuntfutisa nesifanisongco endzimeni
yekugcina. Bhala lemigca lenaletinongo. (2)
6.1.6 Nguliphi ligama lelingachaza lokwente sonkondlo wangafaki ngci
kulomugca lolandzelako? Sekela imphendvulo yakho.
Sinini sami lesihambe naye namuhla
Sibika baphetsene kahle eluhambeni. (2)
6.1.7 Sonkondlo ukhuluma ngani kulenkondlo lengenhla? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
6.1.8 Bhala bunkondlo lobuletfwa nguletinhlavu letidvwetjelwe
kulomugca longentasi.
Sifungo sekutsi siyofa silahlane sisecinile (1)
6.1.9 Chaza kutsi abecondze kutsini sonkondlo ngalomugca
lolandzelako? Bhala emaphuzu LAMABILI.
Akakhononi ngisho akhonjwa leya eKZN indlela. (2)
6.1.10 Lenkondlo imveta akusiphi simo semoya sonkondlo? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
6.1.11 Mlayeto muni longawudlulisa emphakatsini ngalenkondlo
lengenhla. (2)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 20 DBE/2018
SCE
6.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
Mnukubeti Wemvelo – AT Fakude
1 Utsini ngalomoya lowunukubeta nsuku tonkhe?
2 Utsini ngalamanti lowakhipha sitfunti?
3 Utsini ngalomhlaba lowukhipha buwona?
4 Utsini ngalolwandle loluncisha inhlonipho?
5 Vele sonkhe sesihlukubetekile,
6 Vele sonkhe sesihluphekile,
7 Sekwanele Mhlukubetindzini.
8 Salusikhawula ngekushesha.
9 Kutsanti bekwekhutwa wen' eMgwenya
10 Itolo bekwelulekwa wen' evenini yakho yentfutfu.
11 Namuhla kusahhunyutwa wena ngemfuhlumfuhlu yetibi takho
12 Tehle letingeyusulwa ngumuntfu,
13 Akhale Noyana,
14 Tikukhalele takaSigonyela.
15 Emabhodlela, emabhodlela emigwacweni yetfu
16 Asihlaba sihlabeke enyameni yetfu
17 Emaphepha, emaphepha emabaleni etfu
18 Aphephuka sihlabeke etindleleni tetfu
19 Tincamu, tincamu etindleleni tetfu
20 Tincamul' imphilo yetfu eveni ngekushesha
21 Kantsi yini ngawe Mnukubeti?
22 Kantsi kwakhala nyonini kuwe?
23 Kantsi wabhunyiselwa ngatiphi wena?
24 Usilwane cobo lwaso wena
25 Sekwenele Mnumzane – COLA.
26 Mnukubeti, Mnukubeti,
27 Cabanga, ucabangisise,
28 Zindla uzindlisise
29 Tinsuku takho setibaliwe,
30 Sala kutjelwa sibona ngemopho.
[Likhasi 37]
6.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lweluchumano
lolukulemigca we-1 kuya kuwe-4?
A Luchumanosigcino
B Luchumanosicalo
C Luchumanomkhatsini
D Luchumanomaphakatsi (1)
6.2.2 Nguluphi luhlobo lwesinongo senkhulumo loluvetwa nguleligama
lelidvwetjelwe?
Usilwane lucobo lwaso. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 21 DBE/2018
SCE
6.2.3 Bhala iphethini yalomugca.
'Sala kutjelwa sibona ngemopho.' (1)
6.2.4 Bhala sifanamsindvo lesisetjentiswe emgceni longentasi uphindze
ubhale neluhlobo lwaso.
'Emaphepha, emaphepha emabaleni etfu.' (2)
6.2.5 Bhala KUBILI lokusenkondlweni lokunukubeta imvelo. (2)
6.2.6 Sonkondlo uchazani ngalomugca lolandzelako?
'Tinsuku takho setibaliwe,' (2)
6.2.7 Ngemaphuzu LAMABILI bhala lokushiwo ngulenkondlo lengenhla. (2)
6.2.8 Bunkondlo buni lobutfolakala emigceni lelandzelako? Sekela
imphendvulo yakho.
'Tincamu, tincamu etindleleni tetfu'
'Tincamul' imphilo yetfu eveni ngekushesha' (2)
6.2.9 Chaza kutsi kungacedvwa njani kunukubetwa kwemvelo. (2)
6.2.10 Sihloko salenkondlo sibumbene yini nalokushiwo yinkondlo?
Sekela imphendvulo yakho. (3)
NA
UMBUTO 7: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lokubutwe ngato.
7.1 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
Sihlutfulelo – J Nkwanyane
1 Inhlitiyo iyachichima,
2 Ngekudzabula tintsaba netintsatjana,
3 Ngihulukushela nasemaweni,
4 Ngiphikelele kuyohlutfula sihlutfulelo,
5 Lomuhla ngitishaya sifuba,
6 Ngisitfolile sihlutfulelo.
7 Ngineligugu ngalesihlutfulelo,
8 Ngitawuvula tinkanankana te-Afrika,
9 Nobe sebangidzele bonkhe,
10 Sengite nendzawo yekufihla inhloko,
11 Ngitasidvonsa sitfongwana.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 22 DBE/2018
SCE
12 Ete walahleka,
13 Ete waguga.
14 Ete wangishiya,
15 Ete ngakulahla,
16 Utangondla ngite ngife.
17 Sivumelwano sami nawe
18 Singesheya eMelika,
19 Kulapho la ngahlutfula
20 Ngesihlutfu sihlutfulelo,
21 Uluju lomuhla.
22 Nobe kungeta imikhovu ngilele,
23 Ete ngashaywa yinyoni,
24 Lutsandvo lwami nawe ludze,
25 Ete balucedza bomonase.
26 Ngawe sengiphehlelelwe.
[Likhasi 39]
7.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lwenkondlo lena
lengenhla? Inkondlo ...
A leyilirikhi.
B lelandzisako.
C legcekako.
D yekufa. (1)
7.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Hlobo luni lwemvumelwano
lolukulemigca lelandzelako?
'Ngihulukushela nasemaweni,'
'Ngiphikelele kuyohlutfula sihlutfulelo,'
A Imvumelwanosigcino
B Imvumelwanomkhatsini
C Imvumelwanomaphakatsi
D Imvumelwanosicalo (1)
7.1.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Sonkondlo usho kutsini ngalomugca
longentasi?
'Ete ngashaywa yinyoni,' Ngeke ashaywe ...
A luvalo.
B yinyoni.
C sivalo.
D yindvuku. (1)
7.1.4 Bhala KUNYE lokusenkondlweni lekatsi sonkondlo lesihlutfulelo
ngete sakwenta. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 23 DBE/2018
SCE
7.1.5 Bunkondlo buni lobukulamagama ladvwetjelwe emigceni
lelandzelako? Sekela imphendvulo yakho.
Kulapho la ngahlutfula
Ngesihlutfu sihlutfulelo, (2)
7.1.6 Ngusiphi lesihlutfulelo sonkondlo lakhuluma ngaso? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
7.1.7 Bunkondlo buni lobutfolakala kulemigca lengentasi? Sekela
imphendvulo yakho.
'Sivumelwano sami nawe'
'Singesheya eMelika,' (2)
7.1.8 Bhala imigca lemibili leneluchumanosicalo letfolakala kulenkondlo. (1)
7.1.9 Usho kutsini sonkondlo nakatsi, 'Ngitawuvula tinkanankana te-
Afrika?' (2)
7.1.10 Sonkondlo bekakusiphi simo uma abhala lenkondlo? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
7.1.11 Nguwuphi umlayeto loletfwa ngulenkondlo lengenhla? (2)
NA
7.2 Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.
Nasengikhatsele – JJ Ncongwane
1 Nasengikhatsele ngaphela nya,
2 Imikhono yami seyitsambe bhece,
3 Emehl' ami asavaleke ngci,
4 Imicabango yami seyiphelile,
5 Umoya wami awukapheli,
6 Imphilo yami ayikagcini
7 Ngigcinekile nje kulelikhasi,
8 Akusilo likhasi lami lekugcina.
9 Ngifihleni ngasemfihlakalweni yemabhuku,
10 Ngibekeni kulendlu legcin' emabhuku,
11 Lapho ngitawuphumula khona kulesibhuku,
12 Siphuku sami singigcine lapho,
13 Ningangihlukanisi nebantfu,
14 Ngive bantfu bangibuta tintfuli,
15 Batsi bhu bhu bhu!
16 Ngifihleni emfihlakalweni yemicabango,
17 Imicabango yami yembuleleke lemfihlo,
18 Yekucondz' imicondvo yemaBhunu,
19 Ngibhukule ngishone kulela lemabhuku,
20 Ngilale ngibhek' etulu kulemimoya
21 Ngiv' emabhuk' angibhudzisa ngedvwa,
22 Atsi bhu bhu bhu!
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 24 DBE/2018
SCE
23 Ngitfwaleni ngemaphepha ningiphephise,
24 Ningicamelis' etikwemabhuku ngiphumule,
25 Ngiphumule kucabanga ngemabhuku,
26 Ningibeke dvute nelibhuku lelikhulu,
27 Lelavul' emehlo ami emoya,
28 Umoya wam' uyavuma kakhulu,
29 Ngiv' umoy' ungiphephets, enhloko,
30 Utsi bhu bhu bhu!
31 Nasengikhatsele bahlobo bami,
32 Ningangilahli kulabalahliwe,
33 Ngitjaleni etihlotjeni tami
34 Lengihlobene nato ngisemusha,
35 Busha bami buvuswe kabusha,
36 Ngenyanga yami yentfwasahlobo,
37 Ningikhumbule ngenkhumbulo lensha.
[Likhasi 10-11]
7.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Bunkondlo buni lobusemgceni we-15,
we-22 newe-30?
A Imvumelwano
B Imphindzamcondvo
C Imphindvwa
D Isuzuri (1)
7.2.2 Bhala umoya walenkondlo. Sekela imphendvulo yakho. (2)
7.2.3 Bhala iphethini yalomugca:
'Ngifihleni emfihlakalweni yemicabango,' (1)
7.2.4 Bhala sifanamsindvo lesisetjentiswe emgceni longentasi uphindze
ubhale neluhlobo lwaso.
'Siphuku sami singigcine lapho,' (2)
7.2.5 Bhala indzawo lapho lisetjentiswa khona lelibhuku lelikhulu
lekakhuluma ngalo sonkondlo emgceni we-26? (1)
7.2.6 Sonkondlo uchazani ngalomugca lolandzelako?
'Ngitjaleni etihlotjeni tami.' (2)
7.2.7 Ngemaphuzu LAMABILI bhala lokushiwo ngulenkondlo lengenhla. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 25 DBE/2018
SCE
7.2.8 Bunkondlo buni lobutfolakala emigceni lelandzelako? Sekela
imphendvulo yakho.
'Ngiv' umoy' ungiphephets, enhloko,'
'Utsi bhu bhu bhu!' (2)
7.2.9 Sonkondlo uyakutsandza kufundza? Sekela lenkhulumo
ngemaphuzu LAMABILI. (2)
7.2.10 Sihloko salenkondlo sibumbene yini naloko lokushiwo yinkondlo?
Sekela imphendvulo yakho. (3)
[35]
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2018 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2018 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2020 Question Paper
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum