Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 12201811 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2018, 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESITSATFU (P3) LWETI 2018 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 100 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-11. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 2 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA A: INDZABA UMBUTO 1 1.1 INDZABA LELANDZISAKO Sigameko lengingeke ngasikhohlwa. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Akuvele tintfo letimenta angasikhohlwa lesigameko. Sibonelo: (kunetfwa yimvula/kushonelwa lilanga/kulahlekelwa yimali njll.) • Akuvele kusitakala kwakhe kulesigameko. (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50] 1.2 INDZABA LECHAZAKO Kulondvolota emanti. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Akavete tindlela letingasetjentiswa kulondvolota emanti. Sibonelo: (Kungavulwa timpompi emanti acitsekele phasi/kuvalwa kwemaphayiphi lavutako/kungasetjentiswa liphayiphi nakuwashwa imoto njll.) • Akuvele kugcugcutela labanye ngaletindlela latisebentisile. (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50] 1.3 INDZABA LEVETA LIMUVA LEMBHALI Kube ngalalela bothishela ngabe ngaphumelela kahle kumatekuletjeni ('Matric'). Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Akuvele tento takhe letimbi lebekatenta. Sibonelo: (Kudoja emaklasi/ kungabhali umsebenti/kulova/kungafiki ngesikhatsi esikolweni njll.) • Akuvele imiyalo yabothishela. Sibonelo: (Kumkhutsata etifundvweni/ kumlandzelela emsebentini wakhe wesikolo njll.) • Yini lekayifundza kubo? Sibonelo: (Inhlonipho/kwenta umsebenti/ kuyekela kuganga/kukhetsa bangani labakahle njll.) • Akuvele tincomo. (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 3 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka 1.4 INDZABA LEVETA LUHLANGOTSI LUNYE/LEHLANGOTSILUNYE Kubambisana kwemphakatsi nemaphoyisa kungaletsa kuthula lapho sihlala khona. Vuma nobe uphikise lombono. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Bahlolwa labavumelana nembono bangabhala lamaphuzu lalandzelako: Sibonelo: (Kusukumela etulu nakubikwa bugebengu/kugadza kulahleka kwemadokhethi emaphoyiseni/kubikwa kwebugebengu/kukhetfwa kwemaphoyisa emmango/kungatsengi tintfo letebiwe njll.) • Bahlolwa labangavumelani nembono, bangabhala lamaphuzu lalandzelako: Kungetsembeki kwemaphoyisa: Sibonelo: (kulahleka kwemadokhethi/kusebentisana netigebengu/kungalandzeleli imibiko lebikiwe/kungasukumi ngekushesha uma kubikwe bugebengu njll.) (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50] 1.5 INDZABA LENHLANGOTSIMBILI Buhle nebubi bekwakha bungani. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. Buhle bekwakha bungani. • Kungachazwa buhle bekwakha bungani. Sibonelo: (Kusitana ngemisebenti/kuvakashelana/kubonisana ngemphilo njll.) Bubi bekwakha Bungani. • Kungachazwa bubi bekwakha bungani. Sibonelo: (Kwakha bungani nebantfu lababi labadla tidzakamiva/labakhohlisanako/labantjontjako njll). (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50] 1.6 Bahlolwa batawunika tihloko letihambelana netitfombe. Letindzaba tetitfombe letilandzelako tingatsatsa nobe nguluphi luhlobo lwetindzaba kuleti: lelandzisako/lechazako/lehlangotsilunye/lenhlangotsimbili/leveta likamuva lembhali. 1.6.1 LECHAZAKO/LELANDZISAKO/LEHLANGOTSILUNYE/INDZABA LENHLANGOTSIMBILI/LEVETA LIMUVA LEMBHALI. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Bahlolwa batawunika tihloko letahlukahlukene. • Bahlolwa bangabhala ngekubaluleka kweligaraji. Sibonelo: (kutsela imoto idizili/phethiloli/iwoyela/emanti/kuhlola umoya emavilini emoto njll.) • Bahlolwa bangabhala ngekutfola lusito egaraji. Sibonelo: (kubuta nangabe ulahleka/tindlu tangasese nangabe uphatsekile/kudla nangabe ulambile njll.) (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 4 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka 1.6.2 LECHAZAKO/LELANDZISAKO/LEHLANGOTSILUNYE/INDZABA LENHLANGOTSIMBILI/LEVETA LIMUVA LEMBHALI Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Bahlolwa batawunika tihloko letahlukahlukene. • Bahlolwa bangacoca ngekuba munye kwemndeni; Sibonelo: (Kuhlala ndzawonye/kudla/kucoca/kuvakasha/kubonisana njll.) (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesitfombe yemukelekile.) [50] 1.6.3 LECHAZAKO/LELANDZISAKO/LEHLANGOTSILUNYE/INDZABA LENHLANGOTSIMBILI/LEVETA LIMUVA LEMBHALI Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Bahlolwa batawunika tihloko letahlukahlukene. • Bahlolwa bangacoca ngalokuphatselene nekulwa/kudlala kwetilwane, kulondvolotwa kwemvelo/kuvakashela tindzawo tetinyamatane. • Bangabeka nemibono yabo ngalokwenteka kulesitfombe. (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesitfombe yemukelekile.) [50] BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA INDZABA SIGABA A. SAMBA SESIGABA A: 50 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 5 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZANA UMBUTO 2 2.1 INCWADZI YEBUNGANI SAKHIWO SENCWADZI YEBUNGANI • Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Ayibe nelikheli linye lemhlolwa ngasesandleni sekudla. • Akweciwe umugca. • Akube nesibingelelo lesihambisana neluhlobo lwencwadzi ngasesandleni sesancele. • Akweciwe umugca. • Akube nemapharagrafu. Sibonelo: (Kukhuluma ngelusuku lwekutalwa/indlela lesipho lesimjabulise ngayo/kumbonga njll.) • Akweciwe umugca kube nesivaleliso lesifanele (Ligama lemhlolwa lelingenasibongo) ekugcineni kwencwadzi, ngasesandleni sesancele. LOKUCUKETFWE YINCWADZI • Kuphawula ngebuhle balesipho. • Ayivete kukhombisa kubonga thishela, avete nenjabulo yakhe. (Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [30] 2.2 UMLANDVOMUFI Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako: • Awube nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Ligama nesibongo sa-anti. • Lapho ahlala khona. • Umnyaka, lusuku lwekutalwa nelwekushona. • Indzawo lashonele kuyo. • Kugula nekushona kwakhe. • Temfundvo. • Temsebenti. • Labashiye emhlabeni. [30] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 6 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka 2.3 I-AJENDA NEMAMINITHI EMHLANGANO Akabe naloku lokulandzelako: • Akafake ekhatsi lusuku, indzawo, nesikhatsi lekwahlanganwa ngaso. • Akavete luhlobo lwemhlangano. Sibonelo: (Umhlangano wetakhamuti.) • Akavete kuvulwa kwemhlangano. • Akavete emavi asihlalo. • Akavete emalunga lakhona nalangekho. • Akavete kufundvwa kwemaminithi emhlangano lowengcile. • Akavete lokwavuka emaminithini. • Akavete umsebenti welusuku. Sibonelo: (Kungcola lesekukhona endzaweni yakubo/tibi lesetisakatwe tinja/liphunga lelibi leligcwele yonkhe indzawo/tifo lebasabela kutsi tingahle tiphatse bantfwana njll.) • Akavete lokunye lokwakhulunywa ngako nangabe kukhona. • Akavete lusuku lwemhlangano lotako. • Akuvele kuvalwa kwemhlangano. Emaminithi emhlangano • Emaminithi akabhalwe ngesikhatsi lesengca nangelulwimi loluhlelekile. • Emaminithi akasuselwe ku-ajenda leniketiwe. • Akavete tonkhe tihlokwana letiku-ajenda. • Umhlolwa akanabe kusinye ngasinye saletihloko. [30] 2.4 INKHULUMO SAKHIWO SENKHULUMO • Sihloko: (Kukhutsatwa kwemphakatsi ngekongiwa kwemanti.) • Kubingelela sihlalo netetsamelilwati. • Singeniso lesetfula loko lekutawukhulunywa ngako. • Tindzima tenkhulumo letinemaphuzu labumbene. • Siphetfo. Kusongwa onkhe emaphuzu labetfulwa enkhulumeni. • Kubongwa sihlalo netetsamelilwati. Lokubalulekile ngenkhulumo • Kusetjentiswa irejista lefanele. • Akucikelelwe kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile. • Caphela. Inkhulumo ayiphatselane nekukhutsatwa kwemphakatsi ngekongiwa kwemanti. [30] BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA IMIBHALOMBIKO LEMIDZANA SIGABA B. SAMBA SESIGABA B: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 7 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA C: EMATHEKSTHI LAMAFISHA EMIBHALOMBIKO/LATICUKATSILWATI UMBUTO 3 3.1 LIKHADI LESIMEMO Lokubalulekile ngelikhadi lesimemo. • Akusetjentiswe inkhulumombiko. • Alivete ligama lemcimbi. • Bamemi nalabamenywako ababhalwe ngalokugcwele. • Indzawo lapho umcimbi utawubanjelwa khona. • Akuvele lusuku nesikhatsi semcimbi. • Tembatfo. • Imininingwane yekuchumana. [20] 3.2 IDAYARI Lokubalulekile ngedayari. • Ayibe netinsuku, inyanga nemnyaka. • Akuvele sikhatsi salenitakwenta. • Akuvele emalanga aloku lokutawentiwa. • Akuvele imininingwane yaloko lokutawentiwa. Sib: (Sikhatsi sekucala/sekuphuma/indzawo/tifundvo letitawentiwa njll.) [20] 3.3 TICONDZISO Ticondziso atikhombise loku lokulandzelako. Akuvetwe tintfo letitawulandzelwa batali ekuvikeleni bantfwana babo. • Kungabavumeli bahambe ebusuku. • Kungagibeli timoti lebangatati. • Kungatsatsi tintfo lebaphiwa bantfu labangabati. • Kungaceli imali ebantfwini labangabati. • Kungabatfumi ebusuku. • Kungabatfumi khashane. • Kungamtfumi etindzaweni letingakaphephi. • Kungamvumeli ahambe emaphathini ebusuku. • Kungashiyi bantfwana bodvwa endlini. • Kungabashiyi kamakhelwane. (Naleminye imibono yemhlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [20] BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA IMIBHALOMBIKO LEMIFISHA SIGABA C. SAMBA SESIGABA C: 20 SAMBA SAKO KONKHE: 100 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka CAPHELA: • Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A). • Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako, Lokusacatfuta naLokungaphumelelisi). • Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono. • Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelinelizinga lelisetulu ngalokungababateki. IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NEKUHLELA -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako. -Imphendvulo -Yonkhe imphendvulo lengemalengiso lababateka lesecophelweni lelisetulu -Imibono ibumbene futsi lengakabumbani. iyanhlanhlatsa. Lizinga lelisetulu (Imphendvulo ngetulu ngalokubabatekako. ikholweka -Imibono ayikacaci kantsi -Imibono ihlangahlangene nemibono) kwalokulindzelekile. -Imibono ivutsiwe, iyaheha ngalokwenetisako. futsi akusiyo futsi iyadidana, ayikacondzi -Imibono ivutsiwe, ihambisana nesihloko -Kuhleleka kubumbene yekuticambela. ngco. Kuhleleka inekuhlakanipha, ngalokuphelele. nesingeniso, umtimba -Buncane bufakazi -Kunekuphindzaphindza kwemibono ngalokubabatekako lokukhombisa kucabanga -Kuhleleka nesiphetfo bekuhleleka lokungevakali. nakulungiselelwa lokujulile. kusecophelweni lelisetulu ngalokwenetisako. nekubumbana. -Akukho kuhleleka kubhala. -Kuhleleka kakhulu, lokubumbene nekubumbana. Kucikelelwa kungemalengiso nesingeniso, umtimba kwenhloso, lababatekako, kubumbene nesiphetfo. tetsamelilwati nesingeniso, umtimba nesimongcondvo. kanye nesiphetfo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 Lizinga lelisetulu 30 EMAMAKI -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako -Imphendvulo legcwele -Awukho namncane lengemalengiso kodvwa lesecophelweni lelisetulu. kodvwa kukhona kunhlanhlatsa. umzamo wekuphendvula ingenato timphawu -Imibono iyaheha, lokungevakali kahle. -Imibono ayihlangani, ngesihloko. tekubabateka. ihambisana nesihloko. -Imibono ibumbene, iyadidana. -Yonkhe imphendvulo -Imibono ivutsiwe futsi -Kuhleleka iyakholweka. -Abukho bufakazi iyanhlanhlatsa, ayemukeleki. ngalokungababateki ihlakaniphile. lokusecophelweni -Kukhona kuhleleka lokutsite bekuhleleka -Akuvakali, -Kuhleleka lelisetulu lokubumbene kanye nekubumbana nekubumbana. kuhlangahlangene. lokungemalengiso, nesingeniso, umtimba nesingeniso, umtimba kubumbene nesingeniso, nesiphetfo. nesiphetfo. umtimba nesiphetfo. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] (continued) Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LULWIMI, SITAYELA 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Lulwimi aluvakali. Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama sitayela -Umoya, irejista, sitayela kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, nesilulumagama nesilulumagama Kuhambelana tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati akuhambelani akuhambelani nakancane kwemoya irejista, nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo nenhloso, nenhloso, tetsamelilwati sitayela, silulumagama ngemalengiso lababatekako. ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako. tetsamelilwati nesimongcondvo. nenhloso -Lulwimi lolunekutetsemba, -Lulwimi lusecophelweni -Lulwimi lusetjentiswe nesimongcondvo. -Silulumagama sincane nesimongcondvo. lolugculisako nalolunemba lelisetulu kantsi nemoya ngalokwenetisako kwetfula -Kusetjentiswa ngendlela yekutsi Kusetjentiswa ngemalengiso lababatekako. uyemukeleka lokushiwo embhalweni. kwelulwimi kusacatfuta. lokubhaliwe kwelulwimi, timphawu -Emasu ebugagu belulwimi emphendvulweni yonkhe. -Umoya uyenetisa. -Umoya nekukhetseka akungalandzeleki. tekufundza nekubhala, asetjentiswe ngemphumelelo -Emaphutsa eluhlelo -Emasu ebugagu belulwimi kwemagama luhlelo, sipelingi. lenkhulu kuveta umoya nesipelingi akasimanyenti. asetjentisiwe kunotsisa akwemukeleki. (lupelomagama) nekuheha kwemphendvulo. -Kuticambela lokucuketfwe. -Silulumagama sincane -Esikhatsini lesinyenti lokusecophelweni kakhulu. 15 EMAMAKI kakhulu emaphutsa eluhlelo lelisetulu. nesipelingi kute. -Kunekuticambela lokungemalengiso lasetulu kakhulu. 13 10 7 4 Lizinga lelisetulu -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe ngemalengiso ngemphumelelo ngalokwenetisako kodvwa ngalokungenetisi. nangalokuveta umoya lesecopheweni lelisetulu. ngalokungafani embhalweni -Kusetjentiswa lokhutsatako -Umoya uyemukeleka futsi wonkhe. kwetinhlobo ngemphumelelo uneligalelo lelemukelekile. -Imvamisa umoya letehlukene temisho ngalokungababateki -Esikhatsini lesinyenti -Emaphutsa eluhlelo wemukelekile, emasu kuncane/kute. emaphutsa eluhlelo nesipelingi ambalwa. ebugagu belulwimi -Silulumagama sincane nesipelingi awekho -Icambeke kahle. asetjentiswe kancane. kakhulu. -Kuticambela kungemalengiso SAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Sihloko sitfutfukiswe -Imininingwane itfutfukiswe -Imininingwane ihambisana -Lamanye emaphuzu -Emaphuzu ladzingekile Timphawu tetheksthi, ngemalengiso. ngalokuhlelekile. nesihloko. emukelekile. asilele. Kutfutfukiswa -Imininingwane yetfulwe -Kunekubumbana. -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Imisho netindzima kwetindzima ngemalengiso. -Imisho, netindzima kwakheke kahle kunemaphutsa. kunemaphutsa. nekwakhiwa kwemisho. -Imisho, netindzima kuhlelekile futsi Indzaba iyevakala. -Indzaba iyevakala -Indzaba ayinamcondvo. kwakheke ngemalengiso kutinhlobonhlobo. noko. 5 EMAMAKI lababatekako. KWEHLUKA KWEMAMAKI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 10 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UBHALOMBIKO LOMUDE SIGABA B. IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [30 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo lengemalengiso -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi lababatekako. lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati Imphendvulo nemibono -Imibono ivutsiwe, lekhombisa. lwati lweluhlobo lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo Kuhleleka kwemibono inekuhlakanipha, -Lwati lolusecophelweni lwetheksthi lebhalwako. lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako. lokukhombisa kucabanga lelisetulu lweluhlobo -Umbhalo awukacondzi -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa, nakulungiselelwa lokujulile. lwetheksthi lebhalwako. ngco ngalokuphelele, lokunyenti. igcwele kutsemeleta kubhala -Lwati lolungemalengiso -Umbhalo ucondze ngco, unekutsemeleta lokutsite. -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti. Inhloso, tetsamelilwati, lwetimphawu teluhlobo awutsemeleti. -Emaphuzu alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe timphawu/timiso, lwetheksthi lebhalwako. -Lokucuketfwe kunemibono alokucuketfwe abumbene kakhulu. akakabumbani nakancane. nesimongcondvo. -Umbhalo ucondze ngco. lebumbene ngelicophelo ngalokwenetisako. -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu -Lokucuketfwe kunemibono lelisetulu. -Leminye imininingwane leyesekela sihloko. imininingwane leyesekela 18 EMAMAKI lebumbene ngemalengiso. -Imininingwane yetfulwe iyasesekela sihloko. -Imitsetfo netimiso sihloko. -Yonkhe imininingwane ngelicophelo lelisetulu kantsi -Sakhiwo siyenetisa letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso icaciswe ngemalengiso kantsi yonkhe yesekela sihloko. kodvwa sinemaphutsa setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi futsi yesekela sihloko. -Sakhiwo lesemukelekako latsite. ngalokufanele. letibalulekile atikalandzelwa -Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa langasho -Kunyenti lokubalulekile nakancane. lesingemalengiso lutfo. lokusilele. nalesingenamaphutsa. LULWIMI, SITAYELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, akuhambelani kahle akuhambelani nakancane Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati inhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo. nesimongcondvo. -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako -Kunemaphutsa lamanyenti -Kugcwele emaphutsa nesimongcondvo kantsi futsi icambeke kahle -Luhlelo luvame kungabi -Kunemaphutsa latsite eluhlelo. lamanyenti ladidanako. Timiso nekusetjentiswa -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi eluhlelo -Silulumagama sincane -Silulumagama kwelulwimi akunamaphutsa. umbhalo ucambeke -Silulumagama kakhulu. asihambisani nakancane Kukhetseka kwemagama ngelicophelo lelisetulu. lesenetisako -Inshokutsi iyaphazamiseka. nenhloso. Timphawu tekufundza -Silulumagama -Emaphutsa -Inshokutsi ihlangahlangene nekubhala nesipelingi sisecophelweni lelisetulu. akayiphazamisi kakhulu. -Emaphutsa ambalwa inshokutsi 12 EMAMAKI kakhulu. KWEHLUKA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 KWEMAMAKI Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 11 DBE/Lweti 2018 NSC – Ticondziso tekumaka SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA C. IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMFISHA WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [20 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati Imphendvulo nemibono lababatekako. lekhombisa. lwati lweluhlobo lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo Kuhleleka kwemibono, -Imibono ivutsiwe, -Lwati lolusecophelweni lwetheksthi lebhalwako. lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako. inekuhlakanipha, lelisetulu lweluhlobo -Umbhalo awukacondzi -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa, Timphawu/Timiso lokukhombisa kucabanga lwetheksthi lebhalwako. ngco ngalokuphelele, lokunyenti. igcwele kutsemeleta nesimongcondvo. lokujulile. -Umbhalo ucondze ngco, unekutsemeleta lokutsite. -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti. -Lwati lolungemalengiso awutsemeleti . -Emaphuzu alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe 12 EMAMAKI lwetimphawu teluhlobo -Lokucuketfwe kunemibono alokucuketfwe abumbene kakhulu. akakabumbani nakancane. lwetheksthi lebhalwako. lebumbene ngelicophelo ngalokwenetisako. -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu -Umbhalo ucondze ngco. lelisetulu. -Leminye imininingwane leyesekela sihloko. imininingwane leyesekela -Lokucuketfwe kunemibono -Imininingwane yetfulwe iyasesekela sihloko. -Imitsetfo netimiso sihloko. lebumbene ngemalengiso. ngelicophelo lelisetulu kantsi -Sakhiwo siyenetisa letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso -Yonkhe imininingwane yonkhe yesekela sihloko. kodvwa sinemaphutsa setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi icaciswe ngemalengiso -Sakhiwo lesemukelekako latsite. ngalokufanele. letibalulekile atikalandzelwa kantsi futsi yesekela sihloko. lesinemaphutsa langasho -Kunyenti lokubalulekile nakancane. -Sakhiwo lesifanele lutfo. lokusilele. lesingemalengiso nalesingenamaphutsa. LULWIMI, SITAYELA 7–8 5–6 4 3 0–2 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, akuhambelani kahle akuhambelani nakancane Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo. nesimongcondvo. inhloso, tetsamelilwati -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako -Kunemaphutsa lamanyenti -Kugcwele emaphutsa nesimongcondvo, kantsi futsi icambeke kahle. -Luhlelo luvame kungabi -Kunemaphutsa latsite eluhlelo. lamanyenti ladidanako. Timiso nekusetjentiswa -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi eluhlelo -Silulumagama sincane -Silulumagama kwelulwimi, Kukhetseka akunamaphutsa. umbhalo ucambeke -Silulumagama kakhulu. asihambisani nakancane kwemagama, Timphawu ngelicophelo lelisetulu. lesenetisako -Inshokutsi iyaphazamiseka. nenhloso. tekufundza nekubhala -Silulumagama -Emaphutsa -Inshokutsi ihlangahlangene nesipelingi. sisecophelweni lelisetulu. akayiphazamisi kakhulu. -Emaphutsa ambalwa inshokutsi 8 EMAMAKI kakhulu. KWEHLUKA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 KWEMAMAKI SAMBA SAKO KONKHE: 100 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all