Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESITSATFU (P3)
2018
IMEMORANDAMU
EMAMAKI: 100
Lememorandamu inemakhasi la-10.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2018, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · siswati. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 333.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 3Memo
Questions in this paper
- Question 1.1Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.2Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.3Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.4Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.5Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)50 marks
- Question 1.6Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)50 marks
Show all 11 questions
- Question 1.7Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)200 marks
- Question 2.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary30 marks
- Question 2.2Lubukhwari (Literature — Set Works)30 marks
- Question 2.3Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary30 marks
- Question 2.4Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)60 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 2 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
SIGABA A: INDZABA
UMBUTO 1
1.1 Mhla ngitifaka enkingeni ngekukhuluma emanga.
Indzaba lelandzisako/Leveta limuva lembhali
Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
• Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Akuvele lusuku latifake ngalo enkingeni nekutsi bekanabobani.
• Akuvele kutsi wawakhuluma kubani lamanga. Sibonelo: (Kuthishela/
kumtali wakhe/kumakhelwane/kumngani wakhe njll).
• Akuvele sizatfu lesamenta wakhuluma emanga. Sibonelo: (bekalove
esikolweni nebangani bakhe/bekantjontjile/bekahambe wabuya ebusuku/
bekafeyilile esikolweni. njll).
• Akuvele imiphumela yekucamba emanga nobe inkinga lagcine angene
kuyo. Sibonelo: (bamshaya/bamtsetsisa/bamnika sijeziso lesilukhuni/
wacoshwa esikolweni njll).
(Naleminye imibono lengabhalwa bahlolwa lehambisana nesihloko
yemukelekile.) [50]
1.2 Ngumsebenti wetfu sonkhe kunakekela indzawo lesihlala kuyo.
Indzaba lechazako/Lelandzisako/Leveta limuva llembhali/
Lenhlangotsimbili
Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
• Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Umhlolwa utawuchaza ngekunakekelwa kwendzawo lebahlala kuyo.
Sibonelo. (Kulungiswa kwendzawo yekulahla tibi, kungalahlwa tibi nobe
ngabe kukuphi/bantfwana bakhelwe emaparks labatawudlala khona
bangadlali etitaladini ngobe bayangcolisa/kutsenwa kwetihlahla kute
tente imitfunti tingakhuli tize tiphazamise tintsambo tagezi/kwakhiwa
kwemihlobiso letawenta indzawo ibe yinhle njengekupendwa kwematje,
kuhlotjiswe tindzawo letingenabantfu tingayekelwa tidale umena/
kungatsanyelwa tibi tiyiswe etitaladini njll).
(Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50]
1.3 Indlela lengaphumelela ngayo etifundvweni tami.
Indzaba leveta limuva lembhali/Lechazako/Lelandzisako.
Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
• Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Akuvele indlela laphumelele ngayo. Sibonelo: (Kulalela batali nabamyala
ngemfundvo/kulalela bothishela nabafundzisa/kubhala umsebenti lanikwa
wona/kutinika sikhatsi ahlale elibrary afundze emabhuku/kubukela
emachannel etemfundvo kumabonakudze njll).
• Akuvele kukhutsata labanye ngekutsi abatjele imiphumela layitfola.
Sibonelo. (Waphumelela ngemalengiso etifundvweni tetibalo, tesayensi
naletinye/watfola umfundzate waya enyuvesi/nakhona waphumelela
ngemalengiso watfola umsebenti.
(Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 3 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
1.4 Buhle nebubi bekuba nemali.
Indzaba lenhlangotsimbili.
Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
• Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Buhle bemali.
Akuvetwe buhle bemali. Sibonelo: (Yenta imphilo ibe lula futsi ibe
mnandzi/kwakhiwa kwemakhaya lamahle/kutsenga timoto takalokusho/
kufundzisa bantfwana etikolweni letiphambili/kutsenga kalula tintfo
lotitsandzako naletibitako njll).
• Bubi bemali.
Akuvetwe bubi bemali. Sibonelo: (Ibanga bugebengu bantfu bayabulawa
kufunwe imali/kugcekezwa kwemakhaya ebantfu labanemali/kuntjontja
lapho basebenta khona/labanye uma banemali bayadvwala/abasabanaki
labanye bantfu njll).
(Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50]
1.5 Uma utelwe wedvwa kini uphila imphilo lemnandzi. Vuma nobe uphike.
Indzaba Letsatsa luhlangotsi/Lehlangotsilunye.
Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
• Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Labavumelana nesihloko batawuveta lamaphuzu: Sibonelo (Wonkhe
umuntfu losemndenini unakekela wena ngobe nguwe wedvwa
umntfwana/yonkhe intfo loyicelako uyaphiwa/kudla lokukhona kudliwa
nguwe/nangabe udzinga lusito bonkhe bafisa kukusita njll).
• Labaphikisana nesihloko batawuveta lamaphuzu. Sibonelo: (Kute
umntfwana lotawudlala naye lapha ekhaya/kudla kungaba kunyenti
kepha angeke ukujabulele kudla wedvwa/akusimnandzi kungabi nasisi
nobe bhuti lotawubonisana naye ngemphilo/njll).
(Naleminye imibono yebahlolwa lehambisana nesihloko yemukelekile.) [50]
1.6.1- Bahlolwa kulindzeleke kutsi bavete emaphuzu lavakalako lahambelana
1.6.3 netitfombe, bangagudluki kuto. Letindzaba tetitfombe letilandzelako
tingatsatsa nobe nguluphi luhlobo lwetindzaba kuleti: lelandzisako/
lechazako/lehlangotsilunye/lenhlangotsimbili/leveta limuva lembhali.
[50]
BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA INDZABA SIGABA A.
SAMBA SESIGABA A: 50
Indzaba lechazako/Lelandzisako/Leveta limuva llembhali/Lenhlangotsimbili
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 4 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZANA
UMBUTO 2
2.1 INCWADZI YEBUNGANI
SAKHIWO SENCWADZI YEBUNGANI
• Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Ayibe nelikheli linye lemhlolwa lelinelusuku esandleni sekudla.
• Akweciwe umugca.
• Akube nesibingelelo lesihambisana neluhlobo lwencwadzi esandleni
sesancele.
• Akweciwe umugca.
• Akube nemapharagrafu. Sibonelo: (Ukhutsata sihlobo sakhe kutsi
sibotinika litfuba lekuvakashela ekhaya njll).
• Akweciwe umugca kube nesivaleliso lesifanele (ligama lemhlolwa
lelingenasibongo) ekugcineni kwencwadzi, esandleni sesancele. [30]
2.2 UMLANDVOMUFI
Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako:
• Awube nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Ligama nesibongo saloshonile.
• Lapho bekahlala khona.
• Umnyaka, lusuku lwekutalwa nelwekushona.
• Indzawo lashonele kuyo.
• Kugula nekushona kwakhe.
• Temfundvo.
• Temsebenti.
• Labashiye emhlabeni. [30]
2.3 UMBIKO
Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako:
• Awube nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Akube khona ligama laloya kuye.
• Akube khona ligama laloyo lobuya kuye.
• Akuvele lusuku lokubhalwe ngalo umbiko.
• Akuvele sihloko saloko lokubhalwa ngako.
• Akube khona ummongo wembiko.
• Akube khona emavi ekubonga.
• Lobhalile akasayine ekugcineni. [30]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 5 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
2.4 INKHULUMO
Ayivete lamaphuzu lalandzelako:
• Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Ayibe nesihloko lesifaka lokutakwetfulwa.
• Akuvele ligama laloyetfulako.
• Akuvele indzawo, lusuku nekutsi iphatselene nani.
• Akubongwe mengameli ngekukhutsata bantfu labasha ngemfundvo.
• Akube khona emavi ekubonga labasha.
• Akubongwe labalungiselele lomhlangano.
• Kubongwe labawesekele ngekwetindleko, ngekudla njll. [30]
BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA UMBHALOMBIKO LOMUDZANA SIGABA B.
SAMBA SESIGABA B: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 6 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
SIGABA C: EMATHEKSTHI LAMAFISHA EMIBHALOMBIKO/LATICUKATSILWATI
UMBUTO 3
3.1 SIKHANGISI
Lokubalulekile ngesikhangisi:
• Asihehe (akusetjentiswe simo lesitakwenta sikhangisi sidvonse emehlo
sibuye sikhumbuleke).
• Asigcame.
• Akusetjentiswe lulwimi loluhhungako.
• Akuvetwe injongo netetsamelilwati.
• Akusetjentiswe emasu ekukhangisa. Sibonelo: (Kusebentisa ticubulo
netilogeni/tihloko letidvonsa emehlo/kuchaza umkhicito ngalokufisha/
buhle bemkhicito njll).
• Akuvele ligama lalokukhangiswako/libhizinisi lelikhangiswako.
• Likuphi nendzawo? Lowufunako uwutfola njani lomkhicito njll. [20]
3.2 IPHOSIKHADI
Lokubalulekile ngephosikhadi:
• Akusetjentiswe inkhulumombiko.
• Akuvele kutsi iya kubani ibuya kubani?
• Akuvele ligama lalotfunyelelwa iphosikhadi.
• Lokucuketfwe akube ngulokufinyetiwe. [20]
3.3 TICONDZISO
Lokubalulekile ngeticondziso:
• Yakata libhodo.
• Tsela emanti ebhodweni.
• Libeke etiko ulimbonye.
• Lindza kutsi abile emanti.
• Faka lutswayi.
• Faka imphuphu ujuje/tsela imphuphu ubondze.
• Yehlisa umlilo.
• Lilindze libhadle.
• Bondza ungete imphuphu nangabe limanti.
• Lindza kutsi lihlale sikhashana etiko.
(Naleminye imibono lehambisana nekupheka liphalishi yemukelekile) [20]
BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA UMBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA C.
SAMBA SESIGABA C: 20
SAMBA SAKO KONKHE: 100
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 7 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
CAPHELA:
• Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A).
• Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako, Lokusacatfuta
naLokungaphumelelisi).
• Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga
lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono.
• Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelinelizinga lelisetulu ngalokungababateki.
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NEKUHLELA -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako. -Imphendvulo -Yonkhe imphendvulo
lengemalengiso lababateka lesecophelweni lelisetulu -Imibono ibumbene futsi lengakabumbani. iyanhlanhlatsa.
Lizinga lelisetulu
(Imphendvulo ngetulu ngalokubabatekako. ikholweka -Imibono ayikacaci kantsi -Imibono ihlangahlangene
nemibono) kwalokulindzelekile. -Imibono ivutsiwe, iyaheha ngalokwenetisako. futsi akusiyo futsi iyadidana, ayikacondzi
-Imibono ivutsiwe, ihambisana nesihloko -Kuhleleka kubumbene yekuticambela. ngco.
Kuhleleka
inekuhlakanipha, ngalokuphelele. nesingeniso, umtimba -Buncane bufakazi -Kunekuphindzaphindza
kwemibono
ngalokubabatekako
lokukhombisa kucabanga -Kuhleleka nesiphetfo bekuhleleka lokungevakali.
nakulungiselelwa lokujulile. kusecophelweni lelisetulu ngalokwenetisako. nekubumbana. -Akukho kuhleleka
kubhala. -Kuhleleka kakhulu, lokubumbene nekubumbana.
Kucikelelwa kungemalengiso nesingeniso, umtimba
kwenhloso, lababatekako, kubumbene nesiphetfo.
tetsamelilwati nesingeniso, umtimba
nesimongcondvo. kanye nesiphetfo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
Lizinga lelisetulu
30 EMAMAKI -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako -Imphendvulo legcwele -Awukho namncane
lengemalengiso kodvwa lesecophelweni lelisetulu. kodvwa kukhona kunhlanhlatsa. umzamo wekuphendvula
ingenato timphawu -Imibono iyaheha, lokungevakali kahle. -Imibono ayihlangani, ngesihloko.
tekubabateka. ihambisana nesihloko. -Imibono ibumbene, iyadidana. -Yonkhe imphendvulo
-Imibono ivutsiwe futsi -Kuhleleka iyakholweka. -Abukho bufakazi iyanhlanhlatsa, ayemukeleki.
ngalokungababateki
ihlakaniphile. lokusecophelweni -Kukhona kuhleleka lokutsite bekuhleleka -Akuvakali,
-Kuhleleka lelisetulu lokubumbene kanye nekubumbana nekubumbana. kuhlangahlangene.
lokungemalengiso, nesingeniso, umtimba nesingeniso, umtimba
kubumbene nesingeniso, nesiphetfo. nesiphetfo.
umtimba nesiphetfo.
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] (continued)
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LULWIMI, 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
SITAYELA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Lulwimi aluvakali.
Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako
NEKUHLUNGWA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama sitayela -Umoya, irejista, sitayela
KWEMAPHUTSA kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, nesilulumagama nesilulumagama
tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati akuhambelani akuhambelani nakancane
nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo nenhloso, nenhloso, tetsamelilwati
Kuhambelana
ngemalengiso lababatekako. ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako. tetsamelilwati nesimongcondvo.
kwemoya irejista, -Lulwimi lolunekutetsemba, -Lulwimi lusecophelweni -Lulwimi lusetjentiswe nesimongcondvo. -Silulumagama sincane
sitayela, lolugculisako nalolunemba lelisetulu kantsi nemoya ngalokwenetisako kwetfula -Kusetjentiswa ngendlela yekutsi
silulumagama ngemalengiso lababatekako. uyemukeleka lokushiwo embhalweni. kwelulwimi kusacatfuta. lokubhaliwe
nenhloso -Emasu ebugagu belulwimi emphendvulweni yonkhe. -Umoya uyenetisa. -Umoya nekukhetseka akungalandzeleki.
nesimongcondvo. asetjentiswe ngemphumelelo -Emaphutsa eluhlelo -Emasu ebugagu belulwimi kwemagama
Kusetjentiswa lenkhulu kuveta umoya nesipelingi akasimanyenti. asetjentisiwe kunotsisa akwemukeleki.
kwelulwimi, nekuheha kwemphendvulo. -Kuticambela lokucuketfwe. -Silulumagama sincane
timphawu tekufundza -Esikhatsini lesinyenti lokusecophelweni kakhulu.
kakhulu emaphutsa eluhlelo lelisetulu.
nekubhala, luhlelo,
nesipelingi kute.
sipelingi. -Kunekuticambela
(lupelomagama) lokungemalengiso lasetulu
kakhulu.
15 EMAMAKI 13 10 7 4
Lizinga lelisetulu
-Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe
ngemalengiso ngemphumelelo ngalokwenetisako kodvwa ngalokungenetisi.
nangalokuveta umoya lesecopheweni lelisetulu. ngalokungafani embhalweni -Kusetjentiswa
lokhutsatako -Umoya uyemukeleka futsi wonkhe. kwetinhlobo
ngemphumelelo uneligalelo lelemukelekile. -Imvamisa umoya letehlukene temisho
ngalokungababateki
-Esikhatsini lesinyenti -Emaphutsa eluhlelo wemukelekile, emasu kuncane/kute.
emaphutsa eluhlelo nesipelingi ambalwa. ebugagu belulwimi -Silulumagama sincane
nesipelingi awekho -Icambeke kahle. asetjentiswe kancane. kakhulu.
-Kuticambela
kungemalengiso
SAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Sihloko sitfutfukiswe -Imininingwane itfutfukiswe -Imininingwane ihambisana -Lamanye emaphuzu -Emaphuzu ladzingekile
Timphawu tetheksthi, ngemalengiso. ngalokuhlelekile. nesihloko. emukelekile. asilele.
Kutfutfukiswa -Imininingwane yetfulwe -Kunekubumbana. -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Imisho netindzima
kwetindzima ngemalengiso. -Imisho, netindzima kwakheke kahle kunemaphutsa. kunemaphutsa.
nekwakhiwa -Imisho, netindzima kuhlelekile futsi Indzaba iyevakala. -Indzaba iyevakala -Indzaba ayinamcondvo.
kwemisho. kwakheke ngemalengiso kutinhlobonhlobo. noko.
lababatekako.
5 EMAMAKI
KWEHLUKA
KWEMAMAKI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 9 DBE/2018
SCE – Imemorandamu
SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UBHALOMBIKO LOMUDE SIGABA B.
IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [30 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo lengemalengiso -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi
lababatekako. lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati
Imphendvulo nemibono -Imibono ivutsiwe, lekhombisa. lwati lweluhlobo lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo
Kuhleleka kwemibono inekuhlakanipha, -Lwati lolusecophelweni lwetheksthi lebhalwako. lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako.
lokukhombisa kucabanga lelisetulu lweluhlobo -Umbhalo awukacondzi -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
nakulungiselelwa
lokujulile. lwetheksthi lebhalwako. ngco ngalokuphelele, lokunyenti. igcwele kutsemeleta
kubhala -Lwati lolungemalengiso -Umbhalo ucondze ngco, unekutsemeleta lokutsite. -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti.
Inhloso, tetsamelilwati, lwetimphawu teluhlobo awutsemeleti. -Emaphuzu alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe
timphawu/timiso, lwetheksthi lebhalwako. -Lokucuketfwe kunemibono alokucuketfwe abumbene kakhulu. akakabumbani nakancane.
nesimongcondvo. -Umbhalo ucondze ngco. lebumbene ngelicophelo ngalokwenetisako. -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu
-Lokucuketfwe kunemibono lelisetulu. -Leminye imininingwane leyesekela sihloko. imininingwane leyesekela
18 EMAMAKI lebumbene ngemalengiso. -Imininingwane yetfulwe iyasesekela sihloko. -Imitsetfo netimiso sihloko.
-Yonkhe imininingwane ngelicophelo lelisetulu kantsi -Sakhiwo siyenetisa letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso
icaciswe ngemalengiso kantsi yonkhe yesekela sihloko. kodvwa sinemaphutsa setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi
futsi yesekela sihloko. -Sakhiwo lesemukelekako latsite. ngalokufanele. letibalulekile atikalandzelwa
-Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa langasho -Kunyenti lokubalulekile nakancane.
lesingemalengiso lutfo. lokusilele.
nalesingenamaphutsa.
LULWIMI, SITAYELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela
KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama
kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, akuhambelani kahle akuhambelani nakancane
Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati
inhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo. nesimongcondvo.
-Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako -Kunemaphutsa lamanyenti -Kugcwele emaphutsa
nesimongcondvo
kantsi futsi icambeke kahle -Luhlelo luvame kungabi -Kunemaphutsa latsite eluhlelo. lamanyenti ladidanako.
Timiso nekusetjentiswa -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi eluhlelo -Silulumagama sincane -Silulumagama
kwelulwimi akunamaphutsa. umbhalo ucambeke -Silulumagama kakhulu. asihambisani nakancane
Kukhetseka kwemagama ngelicophelo lelisetulu. lesenetisako -Inshokutsi iyaphazamiseka. nenhloso.
Timphawu tekufundza -Silulumagama -Emaphutsa -Inshokutsi ihlangahlangene
nekubhala nesipelingi sisecophelweni lelisetulu. akayiphazamisi kakhulu.
-Emaphutsa ambalwa inshokutsi
12 EMAMAKI kakhulu.
KWEHLUKA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
KWEMAMAKI
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 10 DBE/2018
NSC – Imemorandamu
SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA C.
IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMFISHA WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [20 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi
lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati
Imphendvulo nemibono lababatekako. lekhombisa. lwati lweluhlobo lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo
Kuhleleka kwemibono, -Imibono ivutsiwe, -Lwati lolusecophelweni lwetheksthi lebhalwako. lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako.
inekuhlakanipha, lelisetulu lweluhlobo -Umbhalo awukacondzi -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
Timphawu/Timiso
lokukhombisa kucabanga lwetheksthi lebhalwako. ngco ngalokuphelele, lokunyenti. igcwele kutsemeleta
nesimongcondvo. lokujulile. -Umbhalo ucondze ngco, unekutsemeleta lokutsite. -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti.
-Lwati lolungemalengiso awutsemeleti . -Emaphuzu alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe
12 EMAMAKI lwetimphawu teluhlobo -Lokucuketfwe kunemibono alokucuketfwe abumbene kakhulu. akakabumbani nakancane.
lwetheksthi lebhalwako. lebumbene ngelicophelo ngalokwenetisako. -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu
-Umbhalo ucondze ngco. lelisetulu. -Leminye imininingwane leyesekela sihloko. imininingwane leyesekela
-Lokucuketfwe kunemibono -Imininingwane yetfulwe iyasesekela sihloko. -Imitsetfo netimiso sihloko.
lebumbene ngemalengiso. ngelicophelo lelisetulu kantsi -Sakhiwo siyenetisa letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso
-Yonkhe imininingwane yonkhe yesekela sihloko. kodvwa sinemaphutsa setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi
icaciswe ngemalengiso -Sakhiwo lesemukelekako latsite. ngalokufanele. letibalulekile atikalandzelwa
kantsi futsi yesekela sihloko. lesinemaphutsa langasho -Kunyenti lokubalulekile nakancane.
-Sakhiwo lesifanele lutfo. lokusilele.
lesingemalengiso
nalesingenamaphutsa.
LULWIMI, SITAYELA 7–8 5–6 4 3 0–2
NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela
KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama
kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, akuhambelani kahle akuhambelani nakancane
Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati
nesimongcondvo. nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo. nesimongcondvo.
inhloso, tetsamelilwati
-Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako -Kunemaphutsa lamanyenti -Kugcwele emaphutsa
nesimongcondvo, kantsi futsi icambeke kahle. -Luhlelo luvame kungabi -Kunemaphutsa latsite eluhlelo. lamanyenti ladidanako.
Timiso nekusetjentiswa -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi eluhlelo -Silulumagama sincane -Silulumagama
kwelulwimi, Kukhetseka akunamaphutsa. umbhalo ucambeke -Silulumagama kakhulu. asihambisani nakancane
kwemagama, Timphawu ngelicophelo lelisetulu. lesenetisako -Inshokutsi iyaphazamiseka. nenhloso.
tekufundza nekubhala -Silulumagama -Emaphutsa -Inshokutsi ihlangahlangene
nesipelingi. sisecophelweni lelisetulu. akayiphazamisi kakhulu.
-Emaphutsa ambalwa inshokutsi
8 EMAMAKI kakhulu.
KWEHLUKA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
KWEMAMAKI
SAMBA SAKO KONKHE: 100
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2021 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper