Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 12201612 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2016, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESITSATFU (P3) 2016 MEMORANDAM EMAMAKI: 100 Lememorandamu inemakhasi la-12. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 2 DBE/2016 SCE – Imemorandamu SIGABA A: INDZABA UMBUTO 1 1.1 INDZABA LELANDZISAKO Lengakwenta mhlazana nginetfwa yimvula ngalelinye lilanga. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Akuvele lusuku, sikhatsi nendzawo. • Akuvele simo selitulu. • Akuvele loku lokwenteka. • Akuvele lokwamsita kulesimo lebekabukene naso. (Naleminye imibono lengabhalwa bahlolwa) [50] 1.2 INDZABA LECHAZAKO Bhala tintfo letenta kutsi wonkhe umuntfu awutsandze umshado. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Abavete tintfo letenta kutsi umshado utsandvwe ngumuntfu wonkhe. • Akuvele tifiso tabo ngemshado. Sibonelo: (kufisa kuba nelikhekhe lelifana nalelo labebashada/timoti letasetjentiswa emshadweni njll). (Naleminye imibono yebahlolwa) [50] 1.3 INDZABA LEVETA LIKAMUVA LEMBHALI Indlela lebengiphila ngayo nemngani wami lebengifundza naye eklasini, yantjintja imphilo yami. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Akuvele ligama lemngani wakho nesikolo lebebafundza kuso. • Akuvele letindlela lebebaphila ngato. Sibonelo: (kuganga/kungenti umsebenti wesikolo abe umngani aveta bubi baloko/kungahloniphi batali/ kunatsa tjwala/kungalali ekhaya). • Yini lewayifundza kuye? Sibonelo: (kulalela batali/inhlonipho/kwenta umsebenti/kuyekela kuganga). • Akuvele tincomo. (Naleminye imibono yebahlolwa) [50] 1.4 INDZABA LEVETA LUHLANGOTSI LUNYE/LEHLANGOTSILUNYE Kuletfwa kwemaplaza emakhaya nasemalokishini kwenta imphilo ibe lula. Utsini umbono wakho? Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. Bahlolwa labavumelana nembono bangabhala lamaphuzu lalandzelako: • Akuvele lemphilo lelula leletfwa ngulamaplaza. Sibonelo: (kuletsa ematfuba emsebenti/kusheshe ufike emsebentini/kutsenga tintfo edvute njll). Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 3 DBE/2016 SCE – Imemorandamu Bahlolwa labangavumelani nembono, bangabhala lamaphuzu lalandzelako: • Tizatfu letitawuveta kutsi batsi imphilo ayibi lula. Sibonelo: (kwandza kwebugebengu/kungcola kwetitolo/kusheshe kuphele kwalokutsengiswako njll). (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile). [50] 1.5 INDZABA LENHLANGOTSIMBILI Bubi nebuhle bekuba nabologadza emitfolamphilo/emakliniki angakitsi. Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. Bubi bekuba nabologadza emitfolamphilo/emakliniki angakitsi. Kungachazwa bubi bekuba nabologadza emitfolamphilo/emakliniki angakitsi. Sibonelo: (kulala ebusuku, kuvumelana netigebengu, kungavuleli bantfu ligede ngekulingana njll). Buhle bekuba nabologadza emitfolamphilo/emakliniki angakitsi. Kungachazwa buhle bekuba nabologadza emitfolamphilo/emakliniki angakitsi. Sibonelo: (kugada lokungenako nalokuphumako/kucaphela kuphepha kwemitfolamphilo/kwemakliniki/kusita etimeni letiphutfumako njll). (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile) [50] Bahlolwa batawunika tihloko letihambelana netitfombe. Letindzaba tetitfombe letilandzelako tingatsatsa nobe nguluphi luhlobo lwetindzaba kuleti: lelandzisako/lechazako/lehlangotsilunye/lenhlangotsimbili/leveta likamuva lembhali. 1.6 INDZABA INGAFAKA LAMAPHUZU LALANDZELAKO: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Akucocwe ngebuhle bekuba nemndeni. Sibonelo: (kuhlala bacoce/ kukhombisa lutsandvo/kufundza ndzawonye njll). (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile) [50] 1.6.1 INDZABA INGAFAKA LAMAPHUZU LALANDZELAKO: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Bahlolwa bangaveta kuphumelela emphilweni. Sibonelo: (uphumelela emva kwekuba akhuphuke umcansa/asebente matima/kutibonelela wena/kuticabangela). • Kungavetwa kutsi kubaluleke ngani kuphumelela. Sibonelo: (uphila kamnandzi/uba nako konkhe lokufunako ungalandzelelwa/kungabuyeli emuva nasewuyicalile intfo). (Naleminye imibono yebahlolwa). [50] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 4 DBE/2016 SCE – Imemorandamu 1.6.2 INDZABA INGAFAKA LAMAPHUZU LALANDZELAKO: • Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. Bahlolwa bangacoca ngekubaluleka kwekongiwa kwetindlovu. Sibonelo: (timphondvo tayo kwakhiwa emacici, imigaco/ sikhumba kwakhiwa ticatfulo, tikhwama njll). 1.6.3 • Bangacoca ngetintfo letingentiwa kugwema kubulawa kwetindlovu. Sibonelo: (kuncipha kwetindlovu/kuncipha kwetivakashi/kuncipha kwematfuba emsebenti njll). (Naleminye imibono yebahlolwa). [50] • BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA INDZABA SIGABA A. SAMBA SESIGABA A: 50 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 5 DBE/2016 SCE – Imemorandamu SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZANA UMBUTO 2 2.1 INCWADZI YEBUNGANI SAKHIWO SENCWADZI YEBUNGANI • Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Ayibe nelikheli linye lemhlolwa ngasesandleni sekudla. • Akweciwe umugca. • Akube nesibingelelo lesihambisana neluhlobo lwencwadzi ngasesandleni sesancele. • Akweciwe umugca. • Akube nemapharagrafu. Sibonelo: (kuvusela umngani/kumletsela umsebenti/kumatisa ngaloko bekufundvwa esikolweni/kumphatsela lokutsite/kuvelana naye njll). • Akweciwe umugca kube nesivaleliso lesifanele (ligama lemhlolwa lelingenasibongo) ekugcineni kwencwadzi, ngasesandleni sesancele. LOKUCUKETFWE YINCWADZI • Kuphawula ngekulimala kwemngani. • Ayivete kukhombisa kuvelana naye nekumkhutsata. Sibonelo: (kwelulama ngekushesha/kususa lokukuvelele ungakubeki engcondvweni/kucolela lokulimatile njll). (Naleminye imibono yebahlolwa). [30] 2.2 I-AJENDA NEMAMINITHI EMHLANGANO I-ajenda Akubhalwe ngaloku lokulandzelako: • Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Ayifake ekhatsi lusuku, indzawo, nesikhatsi lekwahlanganwa ngaso. • Akuvele ligama lemhlangano. Sibonelo: Umhlangano webantfu labasha. • Akuvele kuvulwa kwemhlangano. • Akuvele emavi asihlalo. • Akuvele emalunga lakhona nalangekho. • Akuvele kufundvwa kwemaminithi ladlulile. • Akuvele lokuvuka emaminithini. • Akuvele umsebenti welusuku. Sibonelo: kugcekezwa kwemiti, kulimala kwebantfu, kubulawa kwebantfu, tikhatsi lekugcekezwa ngato, kudlwengulwa kwebantfu nakugcekezwa njll. • Akuvele lokunye lokutawukhulunywa ngako nangabe kukhona. • Akuvele lusuku lwemhlangano lotako. • Akuvele kuvalwa kwemhlangano. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 6 DBE/2016 SCE – Imemorandamu Emaminithi emhlangano • Emaminithi akabhalwe ngesikhatsi lesengca nangelulwimi loluhlelekile. • Emaminithi akasuselwe ku-ajenda. • Akavete tonkhe tihlokwana letiku-ajenda. • Umhlolwa akanabe ngasinye ngasinye kuletihloko. [30] 2.3 INKHULUMOMPHENDVULWANO/INKHULUMISWANO SAKHIWO SENKHULUMISWANO • Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Emagama alabakhulumisanako akabhalwe ngasesandleni sesancele, alandzelwe yikholoni. • Bangabofakwa bokhulumile emavini etikhulumi. • Emagama lamele lokwentekako, akafakwe kumabhrakhethi/tibaya. Sib. (bahleke/bashaye litafula/baphume njll). • Sebentisa umugca lomusha kukhombisa kutsi sekukhuluma lesinye sikhulumi. LOKUCUKETFWE YINKHULUMOMPHENDVULWANO/YINKHULUMISWANO • Emagama ebafundzi lababili labakhulumako. • Emaphuzu etindlela letitawulandzelwa nakulungiselelwa luhlolo. Sibonelo: (kuvala bomakhalekhikhini nakufundvwa/kufundzela endzaweni lenganamsindvo/kucala ngesikhatsi lesibekiwe/kufundza tifundvo ngekulingana njll). • Emaphuzu lesekela imibono yalokhulumako. Sibonelo: (tikhatsi tekucala kufundza/tekudla/indzawo lebatawufundzela kuyo/kuvumelana ngemibono/kutsatfwa kwemanotsi njll). • Tikhulumi tingagudluki esihlokweni. • Umoya nerejista yetiphakamiso kube ngulemukelekile, lengenaludlame nenhlamba. [30] 2.4 UMLANDVOMUFI Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako: • Awube nesingeniso, umtimba nesiphetfo. • Ligama nesibongo saloshonile. • Lapho bekahlala khona. • Umnyaka, lusuku lwekutalwa nelekushona. • Indzawo lashonele kuyo. • Kugula nekushona kwakhe. • Temfundvo. • Temsebenti. • Labashiye emhlabeni. • Akuvele sinanatelo. [30] • BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA UMBHALOMBIKO LOMUDZE SIGABA B. SAMBA SESIGABA B: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 7 DBE/2016 SCE – Imemorandamu SIGABA C: EMATHEKSTHI LAMAFISHA EMIBHALOMBIKO/LATICUKATSILWATI UMBUTO 3 3.1 SIKHANGISI Lokubalulekile ngesikhangisi. • Asihehe (Akusetjentiswe simo lesitakwenta sikhangisi sidvonse emehlo sibuye sikhumbuleke). • Asigcame. • Akusetjentiswe lulwimi loluhhungako. • Akuvetwe injongo netetsamelilwati. • Akusetjentiswe emasu ekukhangisa. Sibonelo: (kusebentisa ticubulo netilogeni/tihloko letidvonsa emehlo/kuchaza umkhicito ngalokufisha/ buhle bemkhicito njll). • Akuvele ligama lalokhangisako/inkampani lekhangisako. • Sikuphi nendzawo? Kutsintfwana njani njll? [20] 3.2 IDAYARI Lokubalulekile ngedayari: • Ayibhalwe ngesikhatsi lesengca. • Akuvele inyanga, tinsuku lokubhalwe ngato nemininingwane yaloku lebekwentiwa. Sibonelo: (kuya elwandle/kubona lidolobha/kuya eShakamarine/kutsenga njll). [20] 3.3 TICONDZISO Ticondziso atikhombise lokulandzelako: • Akuvele ticondziso letilandzelwako nawusendlini yemtapotincwadzi. Sibonelo: (Kubingelela/kugeza tandla/kungabangi umsindvo/kucima makhalekhikhini/kubuyisela incwadzi eshelufini/kungebi tincwadzi/ kubhalisa tonkhe tincwadzi lophuma nato njll). [20] • BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA UMBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA C. SAMBA SESIGABA C: 20 SAMBA SAKO KONKHE: 100 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/2016 SCE – Imemorandamu CAPHELA: • Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A). • Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako, Lokusacatfuta naLokungaphumelelisi). • Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono. • Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelinelizinga lelisetulu ngalokungababateki. IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NEKUHLELA -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako. -Imphendvulo -Yonkhe imphendvulo lengemalengiso lababateka lesecophelweni lelisetulu -Imibono ibumbene futsi lengakabumbani. iyanhlanhlatsa. Lizinga lelisetulu (Imphendvulo ngetulu ngalokubabatekako. ikholweka -Imibono ayikacaci kantsi -Imibono ihlangahlangene nemibono) kwalokulindzelekile. -Imibono ivutsiwe, iyaheha ngalokwenetisako. futsi akusiyo futsi iyadidana, ayikacondzi -Imibono ivutsiwe, ihambisana nesihloko -Kuhleleka kubumbene yekuticambela. ngco. Kuhleleka inekuhlakanipha, ngalokuphelele. nesingeniso, umtimba -Buncane bufakazi -Kunekuphindzaphindza kwemibono ngalokubabatekako lokukhombisa kucabanga -Kuhleleka nesiphetfo bekuhleleka lokungevakali. nakulungiselelwa lokujulile. kusecophelweni lelisetulu ngalokwenetisako. nekubumbana. -Akukho kuhleleka kubhala. -Kuhleleka kakhulu, lokubumbene nekubumbana. Kucikelelwa kungemalengiso nesingeniso, umtimba kwenhloso, lababatekako, kubumbene nesiphetfo. tetsamelilwati nesingeniso, umtimba nesimongcondvo. kanye nesiphetfo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 Lizinga lelisetulu 30 EMAMAKI -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako -Imphendvulo legcwele -Awukho namncane lengemalengiso kodvwa lesecophelweni lelisetulu. kodvwa kukhona kunhlanhlatsa. umzamo wekuphendvula ingenato timphawu -Imibono iyaheha, lokungevakali kahle. -Imibono ayihlangani, ngesihloko. tekubabateka. ihambisana nesihloko. -Imibono ibumbene, iyadidana. -Yonkhe imphendvulo -Imibono ivutsiwe futsi -Kuhleleka iyakholweka. -Abukho bufakazi iyanhlanhlatsa, ayemukeleki. ngalokungababateki ihlakaniphile. lokusecophelweni -Kukhona kuhleleka lokutsite bekuhleleka -Akuvakali, -Kuhleleka lelisetulu lokubumbene kanye nekubumbana nekubumbana. kuhlangahlangene. lokungemalengiso, nesingeniso, umtimba nesingeniso, umtimba kubumbene nesingeniso, nesiphetfo. nesiphetfo. umtimba nesiphetfo. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/2016 SCE – Imemorandamu IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] (continued) Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LULWIMI, 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 SITAYELA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Lulwimi aluvakali. Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako NEKUHLUNGWA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama sitayela -Umoya, irejista, sitayela KWEMAPHUTSA kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, nesilulumagama nesilulumagama tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati akuhambelani akuhambelani nakancane nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo nenhloso, nenhloso, tetsamelilwati Kuhambelana ngemalengiso lababatekako. ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako. tetsamelilwati nesimongcondvo. kwemoya irejista, -Lulwimi lolunekutetsemba, -Lulwimi lusecophelweni -Lulwimi lusetjentiswe nesimongcondvo. -Silulumagama sincane sitayela, lolugculisako nalolunemba lelisetulu kantsi nemoya ngalokwenetisako kwetfula -Kusetjentiswa ngendlela yekutsi silulumagama ngemalengiso lababatekako. uyemukeleka lokushiwo embhalweni. kwelulwimi kusacatfuta. lokubhaliwe nenhloso -Emasu ebugagu belulwimi emphendvulweni yonkhe. -Umoya uyenetisa. -Umoya nekukhetseka akungalandzeleki. nesimongcondvo. asetjentiswe ngemphumelelo -Emaphutsa eluhlelo -Emasu ebugagu belulwimi kwemagama Kusetjentiswa lenkhulu kuveta umoya nesipelingi akasimanyenti. asetjentisiwe kunotsisa akwemukeleki. kwelulwimi, nekuheha kwemphendvulo. -Kuticambela lokucuketfwe. -Silulumagama sincane timphawu tekufundza -Esikhatsini lesinyenti lokusecophelweni kakhulu. kakhulu emaphutsa eluhlelo lelisetulu. nekubhala, luhlelo, nesipelingi kute. sipelingi. -Kunekuticambela (lupelomagama) lokungemalengiso lasetulu kakhulu. 15 EMAMAKI 13 10 7 4 Lizinga lelisetulu -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe ngemalengiso ngemphumelelo ngalokwenetisako kodvwa ngalokungenetisi. nangalokuveta umoya lesecopheweni lelisetulu. ngalokungafani embhalweni -Kusetjentiswa lokhutsatako -Umoya uyemukeleka futsi wonkhe. kwetinhlobo ngemphumelelo uneligalelo lelemukelekile. -Imvamisa umoya letehlukene temisho ngalokungababateki -Esikhatsini lesinyenti -Emaphutsa eluhlelo wemukelekile, emasu kuncane/kute. emaphutsa eluhlelo nesipelingi ambalwa. ebugagu belulwimi -Silulumagama sincane nesipelingi awekho -Icambeke kahle. asetjentiswe kancane. kakhulu. -Kuticambela kungemalengiso Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 10 DBE/2016 SCE – Imemorandamu I IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] (continued) Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi SAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Sihloko sitfutfukiswe -Imininingwane itfutfukiswe -Imininingwane ihambisana -Lamanye emaphuzu -Emaphuzu ladzingekile Timphawu tetheksthi, ngemalengiso. ngalokuhlelekile. nesihloko. emukelekile. asilele. Kutfutfukiswa -Imininingwane yetfulwe -Kunekubumbana. -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Imisho netindzima kwetindzima ngemalengiso. -Imisho, netindzima kwakheke kahle kunemaphutsa. kunemaphutsa. -Imisho, netindzima kuhlelekile futsi Indzaba iyevakala. -Indzaba iyevakala -Indzaba ayinamcondvo. nekwakhiwa kwakheke ngemalengiso kutinhlobonhlobo. noko. kwemisho. lababatekako. 5 EMAMAKI KWEHLUKA KWEMAMAKI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 11 DBE/2016 SCE – Imemorandamu • SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UMBHALOMBIKO LOMUDZE SIGABA B. • IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [30 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo lengemalengiso -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi lababatekako. lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati Imphendvulo nemibono -Imibono ivutsiwe, lekhombisa. lwati lweluhlobo lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo Kuhleleka kwemibono inekuhlakanipha, -Lwati lolusecophelweni lwetheksthi lebhalwako. lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako. lokukhombisa kucabanga lelisetulu lweluhlobo -Umbhalo awukacondzi -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa, nakulungiselelwa lokujulile. lwetheksthi lebhalwako. ngco ngalokuphelele, lokunyenti. igcwele kutsemeleta kubhala -Lwati lolungemalengiso -Umbhalo ucondze ngco, unekutsemeleta lokutsite. -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti. Inhloso, tetsamelilwati, lwetimphawu teluhlobo awutsemeleti. -Emaphuzu alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe timphawu/timiso, lwetheksthi lebhalwako. -Lokucuketfwe kunemibono alokucuketfwe abumbene kakhulu. akakabumbani nakancane. nesimongcondvo. -Umbhalo ucondze ngco. lebumbene ngelicophelo ngalokwenetisako. -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu -Lokucuketfwe kunemibono lelisetulu. -Leminye imininingwane leyesekela sihloko. imininingwane leyesekela 18 EMAMAKI lebumbene ngemalengiso. -Imininingwane yetfulwe iyasesekela sihloko. -Imitsetfo netimiso sihloko. -Yonkhe imininingwane ngelicophelo lelisetulu kantsi -Sakhiwo siyenetisa letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso icaciswe ngemalengiso kantsi yonkhe yesekela sihloko. kodvwa sinemaphutsa setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi futsi yesekela sihloko. -Sakhiwo lesemukelekako latsite. ngalokufanele. letibalulekile atikalandzelwa -Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa langasho -Kunyenti lokubalulekile nakancane. lesingemalengiso lutfo. lokusilele. nalesingenamaphutsa. LULWIMI, SITAYELA 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, akuhambelani kahle akuhambelani nakancane Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati inhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo. nesimongcondvo. -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako -Kunemaphutsa lamanyenti -Kugcwele emaphutsa nesimongcondvo kantsi futsi icambeke kahle -Luhlelo luvame kungabi -Kunemaphutsa latsite eluhlelo. lamanyenti ladidanako. Timiso nekusetjentiswa -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi eluhlelo -Silulumagama sincane -Silulumagama kwelulwimi akunamaphutsa. umbhalo ucambeke -Silulumagama kakhulu. asihambisani nakancane Kukhetseka kwemagama ngelicophelo lelisetulu. lesenetisako -Inshokutsi iyaphazamiseka. nenhloso. Timphawu tekufundza -Silulumagama -Emaphutsa -Inshokutsi ihlangahlangene nekubhala nesipelingi sisecophelweni lelisetulu. akayiphazamisi kakhulu. -Emaphutsa ambalwa inshokutsi 12 EMAMAKI kakhulu. KWEHLUKA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 KWEMAMAKI Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3 12 DBE/2016 SCE – Imemorandamu • SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UMBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA C. • IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMFISHA WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [20 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati Imphendvulo nemibono lababatekako. lekhombisa. lwati lweluhlobo lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo Kuhleleka kwemibono, -Imibono ivutsiwe, -Lwati lolusecophelweni lwetheksthi lebhalwako. lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako. inekuhlakanipha, lelisetulu lweluhlobo -Umbhalo awukacondzi -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa, Timphawu/Timiso lokukhombisa kucabanga lwetheksthi lebhalwako. ngco ngalokuphelele, lokunyenti. igcwele kutsemeleta nesimongcondvo. lokujulile. -Umbhalo ucondze ngco, unekutsemeleta lokutsite. -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti. -Lwati lolungemalengiso awutsemeleti . -Emaphuzu alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe 12 EMAMAKI lwetimphawu teluhlobo -Lokucuketfwe kunemibono alokucuketfwe abumbene kakhulu. akakabumbani nakancane. lwetheksthi lebhalwako. lebumbene ngelicophelo ngalokwenetisako. -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu -Umbhalo ucondze ngco. lelisetulu. -Leminye imininingwane leyesekela sihloko. imininingwane leyesekela -Lokucuketfwe kunemibono -Imininingwane yetfulwe iyasesekela sihloko. -Imitsetfo netimiso sihloko. lebumbene ngemalengiso. ngelicophelo lelisetulu kantsi -Sakhiwo siyenetisa letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso -Yonkhe imininingwane yonkhe yesekela sihloko. kodvwa sinemaphutsa setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi icaciswe ngemalengiso -Sakhiwo lesemukelekako latsite. ngalokufanele. letibalulekile atikalandzelwa kantsi futsi yesekela sihloko. lesinemaphutsa langasho -Kunyenti lokubalulekile nakancane. -Sakhiwo lesifanele lutfo. lokusilele. lesingemalengiso nalesingenamaphutsa. LULWIMI, SITAYELA 7–8 5–6 4 3 0–2 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, akuhambelani kahle akuhambelani nakancane Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo. nesimongcondvo. inhloso, tetsamelilwati -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako -Kunemaphutsa lamanyenti -Kugcwele emaphutsa nesimongcondvo, kantsi futsi icambeke kahle. -Luhlelo luvame kungabi -Kunemaphutsa latsite eluhlelo. lamanyenti ladidanako. Timiso nekusetjentiswa -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi eluhlelo -Silulumagama sincane -Silulumagama kwelulwimi, Kukhetseka akunamaphutsa. umbhalo ucambeke -Silulumagama kakhulu. asihambisani nakancane kwemagama, Timphawu ngelicophelo lelisetulu. lesenetisako -Inshokutsi iyaphazamiseka. nenhloso. tekufundza nekubhala -Silulumagama -Emaphutsa -Inshokutsi ihlangahlangene nesipelingi. sisecophelweni lelisetulu. akayiphazamisi kakhulu. -Emaphutsa ambalwa inshokutsi 8 EMAMAKI kakhulu. KWEHLUKA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 KWEMAMAKI SAMBA SAKO KONKHE: 100 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all