Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
2016
MEMORANDAM
EMAMAKI: 70
Lememorandamu inemakhasi la-9.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2016 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2016, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · siswati. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 304.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC June Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3.1Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
- Question 3.2Lubukhwari (Literature — Set Works)19 marks
- Question 4.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.2Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA A: INOVELI
TICONDZISO TEKUMAKA
• Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka
timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto
wekucala kuleso naleso SIGABA. Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili
lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe
imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa.
• Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele
imemorandamu.
• Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi
nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki.
• Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele
acaphune akangajeziswa.
• Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe
emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
• Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1 B/Ngumlingisi lotetsembako. (1)
1.2 C/NguSomcuba. (1)
1.3 Inkinga labukene nayo Mswati kuhlaselwa ngulamanye emakhosi angakatinti/
Sikhundla lakuso lesifunwa bomnakabo/Yebantfwana baMlambo boBashele
naMhlangala labanikitana kuhle kwamphonjane nenja.
(Kunye kwaloku). (1)
1.4 Mswati walandzela indlela yekuhlasela ngetikhali/Kulwa netitsa takhe.
(Kunye kwaloku). (1)
1.5 Lenkholelo itsi, 'Kwati labalele kutsi sitawuphuma njani kuletinkinga.'
Iyinkholelo yalabaphasi/Yendzabuko/Yemdzabu. (2)
1.6 Leseluleko samake waMswati asizange saphumelela ngobe Mswati wababita
bomnakabo bangeti. (2)
1.7 Luvutfondzaba lutfolakala lapho Mswati ahlasela khona letive letimhluphako
kanye nabomnakabo. (2)
1.8 Umbhali bekahlose kusitjela ngebukhosi netintfo letenteka ebukhosini/
Umlandvo weMaswati/ bekacondze kusitjela kutsi umuntfu lodzelelako
wentiwa njani. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
1.9 Lenkhulumo yaMswati ichaza kutsi titsa lebetimhlasela betitinyenti kakhulu. (2)
1.10 Siyahambisana ngobe lapho bebahlasela khona boMswati nemabutfo akhe
bebabulala bantfu, bashise imiti kanye netiganga letinemeno. (2)
1.11 Lendzaba yenteka esikhatsini sakudzala kusabusa emakhosi, nanobe
emakhosi akhona lamuhla kodvwa le yenteka kudzala ngobe ikhuluma
ngemakhosi akadzeni/Bekusenemabutfo etikhatsi takudzala/Kunetigodlo
tebukhosi.
(Kubili kwaloku). (3)
1.12 Angivelani naSomcuba ngobe bekabamba imihlangano ebusuku, akha lisu
lekubulala Mswati/Mswati wambita afuna kutsi batewucocisana bakhe kuthula
kodvwa yena akazange avume/Somcuba bekangaketsembeki kuMswati.
(Naletinye timphendvulo temukelekile). (3)
1.13 Leliphupho laSidvwala belikhomba kutsi lendzawo lahlala kuyo itawuhlaselwa
akabaleke. (2)
1.14 Lamavi aliphutsa ngobe Somcuba nguye lobekabamba imihlangano
yekuhlasela Mswati/Abemakhela titsa/Ambangisa bukhosi. (3)
1.15 Fokotsi ufuna bacaphelisise nabenta tintfo kungako atsi akube nelicala
labatalibeka Mswati kantsi Ndlela yena ujakele kutsi Somcuba abe yinkhosi. (2)
1.16 Simfanela kahle kakhulu ngobe inkinga yembango webukhosi yasombululeka,
kutfolakala Somcuba abulawa libutfo laMswati iNdlavela/Kwabhujiswa umuti
wakhe.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
1.17 Sifundza kutsi Sicobolonjwane abetsembekile enkhosini ngobe abetsi nobe
atfunyiwe kuyowufuna luhala abuye nemphendvulo/Sifundza kukhuluma
emaciniso.
(Naletinye timphendvulo temukelekile). (2)
1.18 Lenkhulumo yaSomcuba bekayisusela kuFokotsi lowabuta kutsi ngusiphi
sikhundla latamnika sona uma sebalibusa. (2)
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z MOTSA
2.1 D/EMphelave. (1)
2.2 B/Yimbangi. (1)
2.3 Imbangela kutsi boNdvukutemphi naQedizizwe bebafuna kubulala
Vusematfwa. (1)
2.4 ESigodlweni seBatfwa. (1)
2.5 Kutfola kutsi Ndvukutemphi utawugcina amvumile yini lomntfwana lotfwelwe
nguMadzandza/Kufuna kwati ngalenyamazane lebakhuluma ngayo
boNdvukutemphi naQedizizwe.
(Imibono itawehluka). (2)
2.6 Lesigameko ngulesi sekutsi kufike Tsembative afana ncamashi
naVusematfwa. (2)
2.7 Injongo yembhali bekafuna kusitjela ngembango webukhosi. (2)
2.8 Sigwaca ukhombisa kwetsembeka kuTsembative ngekuhamba naye
esigodlweni ayomesekela nasekuvelile kutsi abengesuye Vusematfwa/
Sigwaca ukhulumela Tsembative kutsi akabongwe ngalomsebenti wakhe
wekumela Vusematfwa/Sigwaca ulandzela Tsembative naya elawini
laQedizizwe bayolandza Vusematfwa. (2)
2.9 Madzandza wacwayisa Tsembative kutsi akahambe ngobe bafuna kumbulala/
Akasindzise naVusematfwa lotfunjiwe. (2)
2.10 A/Tintfo kumele tihlale tingakugucukeli. (1)
2.11 Kuletsa inkhululeko yekutsi emantfombatane kumele atikhetsele tingani
latitsandzako/emantfombatane anelilungelo lekutikhetsela labakufunako
empilweni. (2)
2.12 Inhloso yekunatsisa Vusematfwa tjwala bekungukutsi angabutfoli bukhosi
beBatfwa/Kubekwe Ndvukutemphi yena asadzakiwe/kutsi Vusematfwa
ahluleke kuvela emcimbini kutewukhetfwa Ndvukutemphi esikhundleni
sebukhosi. (2)
2.13 Luvutfondzaba lutfolakala lapho kubekwa khona Tsembative kutsi abe
yinkhosi. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
2.14 Leyabangela Ndvukutemphi aphike umntfwana waMadzandza kutsi
wamkhulelisa angakamloboli/Bekafuna kutsatsa sikhundla sebukhosi
anganalo ligama lelibi/akafuni kubonakala angatiphatsi kahle njengoba
abefuna kuba yinkhosi/Ndvukutemphi uphule emasiko waba nemntfwana
angakaloboli.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
2.15 Lenkhulumo yaMadzandza ichaza kutsi lulaka selwehlile/Kutfukutsela
sekuphelile/bekacabanga kutsi Ndvukutemphi sewuntjintjile
sewuyamemukela lomntfwana. (2)
2.16 Ndvukutemphi unesimilo lesibi/Akananhlonipho/Uyedzelela ngobe ubita
Khetsiwe ngentfo abe angumuntfu. (2)
2.17 Bekungasikahle ngobe inkhosi beyisesenawo emandla ekuphatsa/kumele
icale ikhotsame. (Imibono itawehluka). (2)
2.18 Sifundza kutsi ungabometsemba umuntfu longamati ngobe Ndvukutemphi
wagcina abulewe nguQedizizwe umuntfu walesinye sive. (2)
2.19 Yebo ngiyavumelana nalombono lotsi lutsandvo ngumancoba ngobe
Khetsiwe wahamba naTsembative labecala nekumbona ebukhosini, wamnika
lutsandvo loluphelele. (2)
2.20 Liphupho leMbiba alizange lafezeka, lona bekumele abekwe esihlalweni
akazange abutfole bukhosi, Imbiba/iNkhosi itfolakala solo ihleti esihlalweni
sayo. (2)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga
3.1 'LITSAMBO' – JJ Ncongwane
3.1.1 D/Simo sekungavisisani. (1)
3.12 A/Sifaniso. (1)
3.1.3 Ludvweshu lwangaphandle. (1)
3.1.4 Lendzaba lemfisha yenteka ekhaya kamake Shongwe. (1)
3.1.5 LaMdluli bekasho kutsi make Shongwe umholela imali lencane. (2)
3.1.6 Yebo kuyenteka ngobe siyababona bantfu batoyitoya bafuna
kukhushulelwa imiholo emisebentini yabo. (2)
3.1.7 LaMdluli bekanesimilo lesibi ngobe abengamhloniphi make
Shongwe/LaMdluli abemedzelela make Shongwe/LaMdluli
abemphendvula ngendlela latsandza ngayo make Shongwe.
(Kunye kwaloku). (2)
3.1.8 Ingcikitsi yalendzaba lemfisha budlelwano emkhatsini wemcashi
nemsebenti. (2)
3.1.9 Sifundza kutsi ungabotsatsela tintfo etulu ngobe LaMdluli wabona
lokwenteka kumabonakhashane nalakuve emsakatweni ngemiholo
wase ukhulumisa kabi umcashi wakhe/Kufanele kube
nekuhloniphana emkhatsini wemcashi nesisebenti.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
3.1.10 Inkinga yaLaMdluli lebekukukhushulelwa kweliholo yacatululeka
ngobe wanikwa imali yakhe, wase ulahlekelwa ngumsebenti. (2)
3.1.11 Bengingamkhuphulela umholo ngobe unesikhatsi lesidze asebenta
futsi sewugadza nemntfwana. Kulabatawutsi bebangeke
bamkhuphulele kumele besekele ngekutsi udla kudla kwamake
Shongwe/Unatsa litiya awashe netimphahla takhe
kamakeShongwe, angakhokhi lutfo.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
[18]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
3.2 'TITIFIKETI' – JJ Thwala
3.2.1 Bane. (1)
3.2.2 C/Lwangaphandle. (1)
3.2.3 D/NguNdzabatakhe. (1)
3.2.4 Ngiyavuma, lesihloko lesitsi Titifiketi siyahambisana naloku
lokwenteka kulendzaba lemfisha ngobe kulendzaba lemfisha
kukhulunywa ngetitifiketi taNdzabatakhe lebetingekho emtsetfweni. (2)
3.2.5 Yebo ligama lakhe liyamlandzela ngobe yonkhe inkhulumo yakhe
ifaka tindzaba takhe tetitifiketi. (2)
3.2.6 Tento taNdzabatakhe atemukeleki ngobe umuntfu lofundzile
akahambi akhuluma ngetitifiketi nome kukuphi/Umuntfu lofundzile
inkhulumo yakhe izotsile/Umuntfu lofundzile akahambi atigabisa
kunobe ngubani.
(Kubili kwaloku). (2)
3.2.7 Labalingisi bakhuluma ngetitifiketi, kunesitifiketi se-'O' level, B.A.
kanye neDiploma yekufundzisa/Labalingisi bakhuluma ngetitifiketi
lebetishaywe titembu tasemaphoyiseni/Labalingisi bakhuluma
ngekutsi Ndzabatakhe unguthishela esikolweni.
(Kubili kwaloku). (2)
3.2.8 Musa umangaliswa kucala ngca kubona titifiketi letinyenti
temfundvo lephakeme.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
3.2.9 Emavi aSifiso abe liciniso ngobe letitifiketi atikho emtsetfweni futsi
akusito takhe Ndzabatakhe. (2)
3.2.10 Njengemuntfu losebenta ngemtsetfo bengitambopha ngimfake
ejele sengatisa Litiko Letemfundvo/Bengitammangalela.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
[17]
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 4: LETFWESE – MS Magagula
4.1 'MNUKUBETI WEMVELO' – AT Fakude
4.1.1 D/Sifanisongco. (1)
4.1.2 B/Imvumelwanosigcino. (1)
4.1.3 A/Luchumanosicalo. (1)
4.1.4 Sifanankhamisa/Sifanamsindvo sabonkhamisa 'e'. (1)
4.1.5 Lesisho sisho kutsi kwentekani engcondvweni yalomuntfu
lonukubeta imvelo/Kwentenjani. (2)
4.1.6 Tincamu teligwayi lelibhenywa bantfu balilahle etindlleleni. (2)
4.1.7 Usho kutsi kushoniwe/Sikhatsi sekushona/Kube nesifo. (2)
4.1.8 Tinsuku takho setibaliwe,
Sala kutjelwa sibona ngemopho. (2)
4.1.9 Sifundza kutsi kubalulekile kunakekelwa nekongiwa kwemvelo/
nangetintfo letinukubeta imvelo.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
4.1.10 Umoya/Emanti/Umhlaba/Imigwaco/Imifula/Lwandle/Bantfu.
(Kutsatfu kwaloku).
(Imibono itawehluka). (3)
[17]
4.2 'LIKHADI LELIBOVU' – CD Masilela
4.2.1 A/Inkondlo legcekako. (1)
4.2.2 Sidvonsamoya/Isuzuri. (1)
4.2.3 B/Umuntfu lodzinga lusito uyasukuma ayolufuna. (1)
4.2.4 Kugcizelela/Kubabata. (1)
4.2.5 Emdlalweni welibhola letinyawo neragbhi/umbhoco. (1)
4.2.6 A/Silinganisamcondvo. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
4.2.7 Sonkondlo abecondze kutsi akagijime ngekusheshisa asebentise
lelitfuba lalitfolile/Akajake kutfola litfuba lakhe/akasebente
kusenesikhatsi.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
4.2.8 Imigca mibili kuphela/Emagama awalingani/Akakahleleki umugca
wekucala unemagama lamane kantsi wesibili matsatfu kuphela. (2)
4.2.9 Lomugca usho kutsi ingcondvo ingakucabangisa lokuhle nalokubi,
wena khetsa lokuhle. Khetsa imphilo lenhle. (2)
4.2.10 Ngematfuba ekuvula libhizinisi/Kufundza/Kusebenta/Tindlela
tekutiphilisa.
(Kubili kwaloku).
(Timphendvulo titawehluka). (2)
4.2.11 Simo sekukhutsata/Kugcugcutela: Akucali futsi akugcini ngawe-
phakama uye phambili/Ungatikhipheli likhadi lelibovu!
(Imibono itawehluka). (2)
4.2.12 Ngumlayeto wekutsi nangabe unenkinga emphilweni akukafaneli
kutsi uphele emandla, bani netindlela tekuyicatulula/
Kuyisombulula/ bantfu abazame empilweni bangamane
bayekele/ ematfuba manyenti.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
[18]
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper