Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 1220169 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2016, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2016 IMEMORANDAMU EMAMAKI: 70 Lememorandamu inemakhasi la-9. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu TICONDZISO TEKUMAKA • Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso. Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa. • Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele imemorandamu. • Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki. • Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele acaphune akangajeziswa. • Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. • Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. SIGABA A: INOVELI UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini 1.1 A/Imfihlo itawuviwa bantfu. (1) 1.2 B/ Kubona Somcuba abusa. (1) 1.3 Lamavi aNdlela asho kutsi akafuni kubona Mswati abusa, bafuna kubona Somcuba abusa. (1) 1.4 Kungobe konkhe labakwentako abafuni kwatiwe sive kanye naMswati/Ufuna kutsi inkhulumo yabo ingeviwa ngumuntfu. (Kunye kwaloku). (1) 1.5 Libutfo lelehlukaniswa ekhatsi kwaba libutfo Giba. (1) 1.6 Bekungekho kuphepha ngobe besekugcwele sive seBesutfu/bakhe etintsabeni ngematje/bekunemiti leminyenti lebonakala yakhiwe ngematje/ bekunebantfu lebebakhe ngaphandle kwemvumo. (Kubili kwaloku). (2) 1.7 Abenemachinga atulujane/nguye lowelekelela nakucushwa tifu tekubulala Mswati/abehambisana nabo kulabakuhlelako/lokubi labakucebako bekwatiwa nguye. (Kubili kwaloku). (2) 1.8 Lenkhulumo isho kutsi nangabe kufa Mswati tindvuna angeke tisale nebukhosi/bonkhe balandzeli baMswati batawuphela emandla kungasuswa yena. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu 1.9 Lokwenta Ndlela aphatseke kabi kutsi uva sengatsi Fokotsi umela Mswati/ Ndlela uva sengatsi Fokotsi uphikisana nabo kulelicebo lekubulala Mswati/ wesaba kutsi angahle abajikele ahambisane naMswati. (Kubili kwaloku). (2) 1.10 Labanye bafundzi batawutsi nangabe bebanguMswati bahlaselwe banakabo bebangalwa nabo babancobe/bebangabafunela bantfu balwe nabo/ bebangabamangalela. Labanye bafundzi batawutsi bebangahlala phasi bakhulumisane kungaze kucitseke ingati babe batalwa kanye. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2) 1.11 Babonakala bangaketsembeki ngobe bebabamba imihlangano yangasese/ nakababita emihlanganweni bebangeti/bamakhela titsa kuletinye tive/bambangisa bukhosi. (Kubili kwaloku). (2) 1.12 Kuliphutsa, Mswati bekanebudlelwano lobuhle netindvuna takhe ngobe konkhe labekakwenta bekacale abonisane nato/betenta nobe yini latitfuma yona. (3) 1.13 Siphetfo saSidvwala kwaba kubaleka ayongena emhumeni/emtsandzeni nakacoshiswa ngemabutfo aMswati. (2) 1.14 Mswati wadidwa ngumbiko waKhambi lotsi banakaboMswati abangeni etindzabeni teliguma laTsandzile kantsi Sicobolonjwane ubika kutsi bantfwana bayayihlonipha iNgwenyama kaMahamba/imibiko yabo beyiphikisana ingefani. (2) 1.15 Inhloso yaMswati yekwedlulela etintsabeni teMjindi bekuyowakha umutikati/ uMjindi bewudvume ngebuhle nangemlandvo wawo. (2) 1.16 Sicobolonjwane bekayinhloli yaMswati letsembekile ngobe wakhona kuletsa umbiko ngaMtjekeni, Mabhula naNgwavuma labafuna kutewuhlasela Mswati/ kubika ngemabutfo akaZulu lahlasela bantfu benkhosi/kubika ngaMzila nemabutfo akhe lahlasela Mawewe/bekahamba lonkhe live ayofuna luhala. (Kubili kwaloku). (2) 1.17 Cha akasuye umlingisi losicaba ngobe uyantjintja ajabule abite tindvuna takhe ahlale nato phasi bacoce/uyatfukutsela nangabe kunetive letimhlaselako ahambe ayotihlasela. (Naletinye timphendvulo letinembako temukelekile). (2) 1.18 Lokwentiwa sive kukhombisa kujabulela imphumelelo yaMswati yekwakha tigodlo kwaba bukikiki kubomake balilitela/emajaha ashaya tinkhwela/sive sivunule ngekwehlukahlukana kwaso/kuhambela umcimbi ngebunyenti. (Kutsatfu kwaloku). (3) 1.19 Lamavi aSandlane akazange abe yimphumelelo ngobe Mswati wachubeka wayiphaka imphi wahlasela banakabo. (Naletinye timphendvulo letinembako temukelekile). (2) SAMBA SESIGABA A: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu SIGABA B: UMDLALO UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z MOTSA 2.1 A/Angasakhulumi lutfo. (1) 2.2 C/Kumtsatsela asanatsa. (1) 2.3 D/Lotsandza tjwala. (1) 2.4 Lesento saKhetsiwe sekutsatsela Vusematfwa ludziwo letjwala sikhomba kutsi akafuni achubeke anatse tjwala ngobe sibhimbi sekubekwa kwenkhosi sesisedvute/akafuni kutsi Vusematfwa adzakwe/anatse kakhulu/ uyamkhatsalela kutsi angephuli lisiko. (Timphendvulo titawehluka). (Kunye kwaloku). (1) 2.5 Ludziwo luluphawu lwaloyo lotawutsatsa bukhosi. (1) 2.6 Ludvweshu lwangaphandle ngobe Khetsiwe naVusematfwa tinkhulumo tabo tiyashayisana/bayaphikisana/behluka ngemavi. (2) 2.7 Sizatfu lesenta inkhosi ivumele Tsembative ahambe naKhetsiwe kutsi abeyindvodzana yayo/Khetsiwe watikhetsela lamtsandzako. (2) 2.8 Qedizizwe naNdvukutemphi babanga kutsi Qedizizwe utfolakale abambe intfombi yaNdvukutemphi lokunguMadzandza/babanga kutsi Ndvukutemphi wehlulekile kusebentisa lelisu lekubulala Vusematfwa njengobe bekuvunyelenwe/babanga kutsi Qedizizwe akakasitfoli sikhundla lebekasilindzele. (Kubili kwaloku). (2) 2.9 Madzandza ukhiphela Tsembative timfihlo tasebukhosini ngobe akasenalo litsemba ngaNdvukutemphi ngenca yekubulala ludziwo nekuphika umntfwana/ufuna kusindziswe Vusematfwa kute atsatse bukhosi/ kutiphindziselela kuNdvukutemphi kutsi uphike umntfwana. (2) 2.10 Ngulelisiko lekutsi Khetsiwe kumele anike boNdvukutemphi naVusematfwa tjwala ngeludziwo/indlela yekubusa kwenkhosi emabutfo/butimba. (Kubili kwaloku). (Naleminye imibono lenembako yemukelekile) (2) 2.11 Khetsiwe ukhatsatwa kutsi Vusematfwa unatsa kakhulu tjwala kantsi babukene nemsebenti lomatima wekutsatsa bukhosi/akafuni bukhosi buye endlini yaNdvukutemphi/Khetsiwe abetsandza Vusematfwa kunaNdvukutemphi. (Kubili kwaloku). (2) 2.12 Ingcikitsi yalomdlalo ngumbango, ngako-ke iyahambisana nalokwenteka emdlalweni ngobe Ndvukutemphi naVusematfwa babanga bukhosi bebaTfwa. (2) 2.13 Emphelave kulapho buntfombi baMadzandza baphelela khona/kulapho Ndvukutemphi wafela khona abulawa nguQedizizwe/sidvumbu saNdvukutemphi saphumela khona. (Kubili kwaloku). (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu 2.14 Umbhali bekacondze kusitjela kutsi lutsandvo alunamkhawulo/alunatihibe/ umuntfu uyatikhetsela umuntfu lamtsandzako/bantfwana labafana naTsembative batsi bangakhula bahambe bafuna imvelaphi yabo. (Naleminye imibono yemhlolwa lenembako yemukelekile). (Kubili kwaloku). (2) 2.15 Inhloso bekungukutsi adzakwe angatewukhona kutfola bukhosi/angakhoni kuya kulesibhimbi sekubekwa kwenkhosi/aphaphame selendlulile lusuku lwekubekwa kwenkhosi. (2) 2.16 Khetsiwe abetiphetse kahle akamange atfole sisu angakatekwa/Madzandza watfola sisu saNdvukutemphi kute atekwe. Khetsiwe wawalandzela onkhe emasiko asesigodlweni (Imibono itawehluka). (2) 2.17 Madzandza ngiyavelana naye ngobe walahlekelwa buntfombi bakhe wangatekwa/wakhuleliswa nguNdvukutemphi wabuye wamphika lomntfwana/ Ndvukutemphi wafa embikwakhe ambukile. Labangavelani naye batawutsi wavuma kulala naNdvukutemphi angakamshadi. Madzandza abejake kuba yindlovukati. (Kubili kwaloku). (Imibono itawehluka). (2) 2.18 Ndvukutemphi wafa kwangasabi khona umbango/Tsembative wabuyela kulakubo/Qedizizwe lobekakhutsata Ndvukutemphi naye wabuyela kulakubo. (2) 2.19 Liphutsa lelentiwa iMbiba kufuna kubeka inkhosi ibe yona isaphila, loko kwacabanisa emadvodzana akhe. (2) 2.20 IMbiba ayiketsembeki ngobe ihamba itala bantfwana ibashiye/iMbiba ayiletsi sibonelo lesihle esiveni lesiholako njengenkhosi/Tsembative wakhetsa kuhamba atfungatsa uyise lamtalako. (2) [35] SAMBA SESIGABA B: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga 3.1 WANGENTA MAKHELWANE – MF Mkhonza 3.1 3.1.1 D/Kucabanga. (1) 3.1.2 B/Uyindilinga. (1) 3.1.3 Mlangeni bekatimisele kufundzisa Bonisile ngobe wavuma kutsengisa tinkhomo kute kutfolakale imali yekuchuba Bonisile. (1) 3.1.4 Tindlela tekuvikela kukhulelwa letishiwo nguLaZulu: kusebentisa emakhondomu/kunatsa emaphilisi/kusebentisa imijovo/ kungeyamani nebafana. (Kubili kwaloku). (2) 3.1.5 Lesihloko lesitsi, 'Wangenta Makhelwane' siyahambelana nalendzaba ngobe LaZulu wafelwa ngumntfwana wakhe ngenca yeteluleko tamakhelwane. (2) 3.1.6 Similo saLaSiwela asemukeleki ngobe weluleka LaZulu kutsi akhiphise Bonisile sisu ngalokungekho emtsetfweni, kantsi lomuhla kuvumelekile kukhishwa kwetisu kubodokotela nobe emitfolamphilo/etibhedlela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2) 3.1.7 LaZulu bekentela kutsi Bonisiile angaboni kutsi unina ufuna kutsi akhiphe sisu/bekacondze kumyenga nobe kumkhohlisa. (2) 3.1.8 Endzabeni lemfisha balingisi kumele babe mbalwa/bangengci kulabasihlanu. Lendzaba iyasenetisa ngobe balingisi batsatfu kuphela/abengci kulabasihlanu. (2) 3.1.9 Kulesikhatsi salomuhla lamantfombatane abengeke aphile kamnandzi, ngobe labo labafundzile bayakhona kutisebentela/ linyenti lemantfombatane alisendzi njengakucala/lamanye ayehlukanisa atiyele emisebentini/simo semnotfo asisivumeli simo sekuhlala ekhaya lomuhla. (Kutsatfu kwaloku). (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (3) 3.1.10 LaZulu abesaba indvodza yakhe kutsi itawumsola ngekukhulisa kabi umntfwana wakhe Bonisile/abebona kutsi Bonisile usafundza sikolo/abesaba lihlazo lekuhlekwa ngummango ngemntfwanakhe/ abebona labanye bakwenta kubalungela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (Kubili kwaloku). (2) [18] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu 3.2 'KUHLE KETFU!' – AD Mnisi 3.2.1 Leyenta Lomavundvo ahlukane naMahlindza kutsi Lomavundvo atjele Mahlindza kutsi sewutetfwele/Mahlindza wenele kubona kutsi Lomavundvo utetfwele wanyamalala. (1) 3.2.2 B/Ugcoke isudu. (1) 3.2.3 C/Ufundze wacedza. (1) 3.2.4 Lendzaba lemfisha yenteka ngesimonhlalo sesikhatsi sanyalo ngobe Peter nguthishela/Cynthia ngunesi/kudlalwa umculo emshadvweni/bantfwana labangatani bayatekana. (2) 3.2.5 Lomavundvo wasitwa ngulesimemetelo lesakhishwa emsakatweni ngemshado waCynthia. (2) 3.2.6 Lomshado awuzange uchubeke ngobe Mahlindza wasukuma wema embikwelibandla lonkhe wawumisa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2) 3.2.7 Lomavundvo liyamfanela ngobe lapha kulendzatjana usakhombisa kutsi usamvundzile Mahlindza ngekumshiya atetfwele. (Timphendvulo titawehluka). (2) 3.2.8 Leyamenta aphakamise tandla Mahlindza kutsi abetfukile/ amangele futsi abesaba nebantfu kutsi batawutsini/abesashaywa ngunembeza. (Timphendvulo titawehluka). (2) 3.2.9 Mahlindza bekufanele awemise lomshado ngobe labantfwana labashadako bantfwabakhe bobabili/ngesintfu sihlobo siyahlonishwa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2) 3.2.10 Kucabanisa batali labatihlobo nasekucabana labo labatekene/ inhlonipho iyaphela emkhatsini wabo/sintfu sitsi labatekene kuvame kutsi batfole bantfwana labakhubatekile/kuphikisana nemasiko. (Naleminye mibonono lenembako yemukelekile) (kubili kwaloku). (2) [17] SAMBA SESIGABA C: 35 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu SIGABA D: TINKONDLO UMBUTO 4: LETFWESE – MS Magagula 4.1 INTSAMBO – BS Khanyile 4.1.1 B/Imfundvo. (1) 4.1.2 C/Imvumelwanosicalo. (1) 4.1.3 A/Luchumanosicalo. (1) 4.1.4 Sifaniso. (1) 4.1.5 Ucondze kubabata/kugcizelela. (1) 4.1.6 Usho kutsi wafundza sikolo waphumelela/wachubekela embili. (1) 4.1.7 Lenkondlo ikhuluma ngemfundvo. Sonkondlo utsi, ufundze bantfu bambukile/uhambe tindzawo letinyenti afundza ahlangana netive temaChosa naseMgwenya. (2) 4.1.8 Emagama akalingani/akakahleleki/umugca wekucala unemagama lamatsatfu/umugca wesibili unemagama lamabili kuphela. (2) 4.1.9 Usho kutsi wafundza etindzaweni letehlukene njengaseMangweni/ eMgwenya/emaChoseni ngesheya kweNciba/wehla neLukhahlamba/tikolo nemanyuvesi lafundze kuto. (Kubili kwaloku). (3) 4.1.10 Ucondze kusitjela kutsi umuntfu lowacala kufundza nguyise yena ulandzela etinyatselweni takhe/kwacala uyise kufundza. (Timphendvulo titawehluka). (2) 4.1.11 Ulisebentise kahle ngobe nawufundza ufundzela likusasa lakho/ ufundzela sikhatsi lesitako. (Imibono itawehluka). (2) [17] 4.2 NGITAWUPHAPHA – AT Fakude 4.2.1 A/Simo sekucasuka. (1) 4.2.2 Kuphapha/Ngitawuphapha. (1) 4.2.3 A/Intfo yinye kuphela. (1) 4.2.4 Usho kutsi imphilo yakhe itawuntjintja/usho kutsi naye utawufana nalabanye, angeke ahlale angiloku langiko/ungumuntfu njengabo bonkhe bantfu labatfutfukako. (Kubili kwaloku). (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2016 NSC – Imemorandamu 4.2.5 Inkondlogceka/isathaya/isonethi. (1) 4.2.6 Kuyenteka ngobe labasemuva baba sembili/bakhona labacala bangenalutfo kodvwa bagcine baganyile/labasetikhundleni letiphasi bagcine basetikhundleni letisetulu. (Imibono lenembako yemukelekile) (Kunye kwaloku). (1) 4.2.7 Ukhuluma nemuntfu lalingana naye ngobe ligama lelitsi, 'ntsangayetfu,' lisho umuntfu lolingana naye. (2) 4.2.8 Luchumanosigcino. (1) 4.2.9 Sonkondlo usho kutsi loko latakwenta kutawenetisa/kutawukholisa bantfu lababukelako. (2) 4.2.10 Sonkondlo usebentise imiva yaJobe njengemuntfu lowahlupheka kakhulu kepha anelitsemba lekutsi naye ngalelinye lilanga utawuphumelela/usho kutsi yena unelitsemba njengaJobe futsi ubambelele enkhosini yakhe. (Imibono itawehluka). (2) 4.2.11 Uchaza kutsi naye usidalwa saNkulunkulu njengobe Adamu wadalwa nguye Nkulunkulu/uyintalelwane ya-Adam na-Eva/ bantfwana baNkulunkulu/usho kutsi bayefana abakehluki. (Timphendvulo titawehluka). (2) 4.2.12 Lokwenta sonkondlo bamedzelele ngulelibala lakhe lelimnyama/ ngulomcatsane wetinwele/sikhundla lakuso. (Kubili kwaloku). (2) [18] SAMBA SESIGABA D: 35 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all