Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
LWETI 2016
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa 2
Leliphepha linemakhasi la-17.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2016 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2016 Question Paper
Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2016, 17 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · siswati. Question paper, 17 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 17
- File size
- 363.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 17
This exam
NSC November Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary18 marks
- Question 3.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary17 marks
- Question 4.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.2Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 2 DBE/Lweti 2016
NSC
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto
lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.
3. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE.
SIGABA A: Inoveli (35)
SIGABA B: Umdlalo (35)
SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35)
SIGABA D: Tinkondlo (35)
4. Phendvula imibuto LEMIBILI kuphela. MUNYE umbuto kusinye setigaba
letimbili.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
5. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.
6. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso NALESO SIGABA.
7. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
8. Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA.
9. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi singaba ngemaminithi la-60 kuleso
naleso sigaba.
10. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 3 DBE/Lweti 2016
NSC
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. Kwasha Tikhotsa 35 5
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula umbuto wemdlalo lowufundzile.
2. Lahloma Ladvuma 35 7
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
3.1 'Wangenta Makhelwane' 18 10
3.2 'Kuhle Ketfu!' 17 11
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lobutwe ngato.
4.1 'Intsambo' 17 14
4.2 'Ngitawuphapha' 18 16
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 4 DBE/Lweti 2016
NSC
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO ()
A: Inoveli 1 1
B: Umdlalo 1 1
C: Tindzaba letimfisha 2 2
D: Tinkondlo 2 2
CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 5 DBE/Lweti 2016
NSC
SIGABA A: INOVELI
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI A
'Sengatsi sesikhulume kakhulu ngaMswati, ngiyetsemba sewubulawa tindlebe,'
kusho Fokotsi. 'Liciniso lelimsulwa lelo mnaketfu. Loku lesikwentako akufuneki
ngobe kukhulumela inyoni etiko. Lokubalulekile kitsi nje kubona Somcuba ahleti
esihlalweni sebukhosi aphetse sive seMaswati hhayi Mswati,' lawo ngemavi
aNdlela. 'Uma kungahlalwa phasi kubutwe kahle kutsi simbangisani Mswati 5
singatsini?' 'Uyativa nje kutsi utsini Fokotsi? Wucabangisise kahle lowo mbuto
wakho, bese utinika wena imphendvulo. Yonkhe intfo leyentiwa ngumuntfu iba
nesizatfu kanye nesisusa lesifanele lesimenta ayente leyontfo. Akusikuhle kutsi
sente intfo lesingenaso sizatfu sayo, ngako-ke loku lesikwentako kumele sibe nato
tizatfu tako. Akufuneki kutsi sente tintfo kube sengatsi asinamehlo ekubuka, 10
asinatindlebe tekuva futsi asinangcondvo yekucabanga,' kweluleka Fokotsi.
'Yini lekuhluphako kuyo yonkhe imitamo yetfu Fokotsi?' Kubuta Ndlela akhombisa
kuphatseka kabi. 'Akukho lokungihluphako futsi nalengiphikisana nako akukho,
kepha ngicondze kutsi akube khona licala lesiletfwesa Mswati kuze asoleke
ebantfwini. Live kumele lati kutsi ubangiswani nome kusolwani kuye.' Kweluleka 15
Fokotsi. 'Uyati kutsi konkhe lesikwentako mnaketfu kuyimfihlo, ngako-ke
asingatibambi ngemikhokha imitamo yetfu ingakaphumeleli. Asilwe imphi kucala
siyincobe, bese simetfwesa licala latawulembatsa asolwe live lonkhe,' kusho Ndlela
aphendvukela kuSomcuba atsi: 'Wathula Somcuba, ngabe kwentenjani mnaketfu?
Veta umbono wakho silalele.' 20
'Akukho lokuyawusehlula sibambene bomnaketfu. Kwanyalo Mswati simnikele
etitseni kutsi kube ngito letilwa naye, hhayi tsine.'
[Likhasi 21–22]
1.1 Lenkhulumo yaNdlela letsi, 'Loku lesikwentako akufuneki ngobe kukhulumela
inyoni etiko,' isho kutsini?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Imfihlo itawuviwa bantfu.
B Imfihlo ngeke iviwe bantfu.
C Imfihlo kufanele iviwe bantfu.
D Imfihlo kufanele ikhulunywe bantfu. (1)
1.2 Umlingisi longuNdlela unesifiso lesitsite nangabe sifundza letheksthi
lengenhla. Ngusiphi leso sifiso?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Kubona Sobhuza abusa.
B Kubona Somcuba abusa.
C Kubona Mswati abusa.
D Kubona Fokotsi abusa. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 6 DBE/Lweti 2016
NSC
1.3 Asho kutsini lamavi aNdlela latsi, 'Lokubalulekile kitsi nje kubona Somcuba
ahleti esihlalweni sebukhosi'? (1)
1.4 'Konkhe lesikwentako kuyimfihlo.' Nika sizatfu lesibanga Ndlela akhulume
lamavi. (1)
1.5 Nguliphi lelibutfo lelehlukaniswa ekhatsi boMgenge naMswati nabayohlasela
Ngwavuma? (1)
1.6 Yini lebeyenta kungabi khona kuphepha esigodlweni saMswati labekasimise
eDlomodlomo? Bhala ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.7 Ucabanga kutsi yini lebeyenta boNdlela, Fokotsi naSomcuba bamtsandze
kangaka Sidvwala? Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.8 Somcuba utsi, 'Nangabe ubulala sihlahla usijuba timphandze bese siyafa
awucali ngemagala. Emagala esihlahla ayatifela.' Fakazela lenkhulumo
ubhekise etindvuneni taMswati. (2)
1.9 Yini lebekwenta Ndlela abukeke njengemlingisi lophatseka kabi nakelulekwa
nguFokotsi kuletheksthi lengenhla? Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.10 Wena bewungenta njani nangabe unguMswati uhlaselwe bomnakenu?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.11 BomnakaboMswati babonakala bangaketsembeki. Vuma nobe uphikise
ngekwesekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.12 Mswati akevani netindvuna takhe. Sekela nobe uphikise lesitatimende. (3)
1.13 Sidvwala bekangulomunye walabahlela kuketula Mswati esikhundleni
sebukhosi. Chaza kutsi kwaba yini siphetfo sakhe. (2)
1.14 Ngikuphi lokudida Mswati ngembiko lochamuka naKhambi naSicobolonjwane
ngetindzaba letibuya kaMahamba? (2)
1.15 Bekuyini inhloso yaMswati yekwedlulela etintsabeni teMjindi? (2)
1.16 Sicobolonjwane bekayinhloli yaMswati letsembekile. Fakazela lenkhulumo
ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.17 Mswati ungumlingisi losicaba. Sekela lombono. (2)
1.18 Ngikuphi lokwentiwa sive saMswati lokukhombisa kujabulela imphumelelo
yakhe yekwakha tigodlo? Bhala KUTSATFU. (3)
1.19 Ngekubona kwakho aba yimphumelelo yini lamavi aSandlane latsi, 'Hhayi
Mngayi asifune licebo lekuvimbela imphi lengaphakwa icondze kaMahamba'?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 7 DBE/Lweti 2016
NSC
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI B
KHETSIWE: Kungatsi awuyiva lentfo lengikhala ngayo. Angiphikisani netimiso
tekubusa sive angilwi nebukhosi, cha! Ngikhala ngekutsi umuntfu
angasabi nje nalelincane nje livana kuyo yonkhe lendzaba kantsi
kwanaye udzingeke kangangayo yona le …
VUSEMATFWA: Wo! Nembala ucabanga kutsi ng'cabhocabhozi' umdlalo 5
webantfwana lona! (Atsatse ludziwo anatse.) Kube lisiko belivuma
kutsi ngulowo abeke livana lentsanjwana yakhe, ngabe bukhona
bona lobuKhosi loku sikhuluma nje? (Asuke Khetsiwe atsi hlwi
ludziwo ahambe nalo ayokumela bucalu.) Wentani? Uwasaphi
emabel' ami? 10
KHETSIWE: Wena ucabanga kutsi wentani vele? Wanatsa njengesilwane
semanti kwente njani?
VUSEMATFWA: Ngiyadla, anginatsi.
KHETSIWE: Pho khona nawudla ungate udlise kwenkhom' ilahlekile,
Vusematfwa? 15
VUSEMATFWA: Kodvwa wena uyacala yini kungibona ngidl' emabele alabadzala?
Bewuwasaphi-ke lapha nasengitakuba sinengiso ekuwadleni?
KHETSIWE: (Abeka ludziwo phans' etinyawo takhe.) Ngichuba umsebenti
wami. Wati kahle kutsi kulamalanga lendvulela siBhimbi kufute
ngiphisele wena naNdvukutemphi ngininikete ngaloludziwo 20
lwesive.
VUSEMATFWA: Pho yini busagcwele? Unatsile nje yena?
KHETSIWE: Ngimkhandze angekho eMphelave ngase ngichubekela esiyalwini.
VUSEMATFWA: Uyati selingitse liba lelo siko? Pho wangemuka emlonyeni
ngisadla, utsi awu … 25
KHETSIWE: Ngiyabona ubuka ngeliso lemlalamvubu, awutiboni kahle tintfo
wena Vusa. Sibhekene nemtfwalo lomatima kabi wekutsatsa
buKhosi. Kepha wena ngatsi kawunendzaba nobe bungaya endlini
yakaboNdvukutemphi, yingci nje nakunesiguca nelukhamba
embikwakho, lakhile. 30
[Likhasi 9]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 8 DBE/Lweti 2016
NSC
2.1 Usho kutsini Khetsiwe nakatsi, 'Umuntfu angasabi nelivi lelincane,'
nawufundza letheksthi?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Angasakhulumi lutfo.
B Angasakhulumi kahle.
C Angasakhulumi emaciniso.
D Angasakhulumi nebafati. (1)
2.2 Kusho kutsini kutsi, 'wangemuka emlonyeni ngisadla', nawufundzisisa
letheksthi?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Kumtsatsela asahamba.
B Kumtsatsela asakhuluma.
C Kumtsatsela asanatsa.
D Kumtsatsela asadla. (1)
2.3 Lenkhulumo yaKhetsiwe letsi, 'Yingci nje nakunesiguca nelukhamba
embikwakho, lakhile', imveta angumuntfu lonjani Vusematfwa?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Lotsandza inyama.
B Lotsandza kulala.
C Lotsandza tindzaba.
D Lotsandza tjwala. (1)
2.4 Lesento saKhetsiwe sekutsatsela Vusematfwa ludziwo letjwala sikhombani? (1)
2.5 Bekuyini umsebenti weludziwo kulesicashunwa lesingenhla? (1)
2.6 Hlobo luni lweludvweshu lolutfolakala kulesicashunwa lesingenhla. Sekela
imphendvulo yakho? (2)
2.7 Ngusiphi sizatfu lesenta inkhosi ivumele Tsembative ahambe naKhetsiwe? (2)
2.8 Bhala KUBILI lebekubangwa nguQedizizwe naNdvukutemphi kulomdlalo. (2)
2.9 Ngikuphi lokwenta Madzandza akhiphele Tsembative timfihlo tasebukhosini?
Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2)
2.10 Bhala KUBILI lokusetjentiswe kulomdlalo lokusikhanyisela ngesikhatsi
sakudzala. (2)
2.11 Bhala tintfo LETIMBILI letenta Khetsiwe akhatsateke ngaloku lokwentiwa
nguVusematfwa kuletheksthi lengenhla. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 9 DBE/Lweti 2016
NSC
2.12 Ingcikitsi yalomdlalo iyahambisana nalokwenteka emdlalweni. Sekela
lesitatimende. (2)
2.13 Bhala KUBILI lokwenteka endzaweni yaseMphelave kulomdlalo. (2)
2.14 Wena ucabanga kutsi umbhali bekacondze kusitjelani ngaTsembative
naKhetsiwe kulomdlalo wonkhe? Bhala KUBILI. (2)
2.15 Bekuyini inhloso yekunatsisa Vusematfwa tjwala kulomdlalo? (2)
2.16 Catsanisa similo saKhetsiwe naMadzandza. (2)
2.17 Bhala KUBILI lovelana ngako naMadzandza. (2)
2.18 Ngabe loludvweshu lwacedvwa ngani kulomdlalo? (2)
2.19 Nguliphi liphutsa lelentiwa yiMbiba kulomdlalo? (2)
2.20 Tsembative utelwe wakhula angamati uyise lamtalako. Utsini umbono wakho
ngalesento seMbiba? (2)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 10 DBE/Lweti 2016
NSC
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
3.1 'WANGENTA MAKHELWANE' – Martha F Mkhonza
Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI C
'Lokwabonwa ngimi kwabonwa yinja ngenyeti, uyati ngiyavelelwa. Mine
ngibuke kutsi Bonisile sekusele kancane acedze kufundza atewusebenta
angiphumute kulenhlupheko lengibukene nayo, kantsi ngiyabhudza nje.
Nango phela sewugugudlele, futsi nanyalo ungatsi uyangilaya
nangumntfwana. Angati kutsi Mlangeni ngitawumbukelwa ngubani?' 5
Ukhuluma yedvwa nje LaZulu uhleti esitubhini kakhe, uphetse likomishi
ngesandla. Besekakhohliwe nekutsi unatsa litiya nalo beselibandza mpo.
Ulikhohlwa nje lomdzala udla ematsambo enhloko. LaZulu bekendze
kaMlangeni, eMkhwakhweni eMatsulu. Ukhuluma yedvwa akatenti. Bonisile
longemahlangano abo naMlangeni sewutetfwele. Besekusele umnyaka 10
munye nje vo aphotfule ticu takhe teB.A enyuvesi yaseQwaqwa.
Ngekwesweleka kwemfundzate uyise wagcina avumile kumchuba
etifundvweni takhe, kantsi wacala washaya phasi ngendvuku. Phela yena
bekakholwela ekutseni intfombatana asikho sidzingo sekutsi ifundze ize
igogodze, ngobe kwayo kupheka, iwashe, ilime iphindze itale bantfwana 15
lapho yendze khona.
Noko kusebenta nebantfu eNgodvwane kwayitsambisa ingcondvo yakhe
wakubona kubaluleka kwemfundvo kulabasikati. Yingako avuma kutsengisa
tinkhomo kute kutfolakale imali yekuchuba Bonisile. Bekacabanga
angacedzi nje LaZulu bekangatenti, bekacabangela lemali yaMlangeni 20
leseyimuke nemfula. Washikashikeka nemcabango LaZulu wagcina abone
kutsi kuncono ayibite ayibute intfombi yakakhe, ngoba phela yena
besekayifundze ivaliwe. Pho bekaneliso kulolo hlangotsi, umuntfu lotetfwele
bekambona sisasuka nje phasi.
[Likhasi 98]
3.1.1 Kusho kutsini kudla ematsambo enhloko?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Kukhala
B Kukhuluma
C Kugijima
D Kucabanga (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 11 DBE/Lweti 2016
NSC
3.1.2 Ngabe LaZulu uluhlobo luni lwemlingisi?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Ungumkhweteli
B Uyindilinga
C Ungumlamuli
D Usicaba (1)
3.1.3 Mlangeni bekatimisele kufundzisa Bonisile sikolo. Fakazela lamavi
ngekucaphuna kuletheksthi lengenhla. (1)
3.1.4 Nika tindlela LETIMBILI tekuvikela kukhulelwa letishiwo nguLaZulu. (2)
3.1.5 Lesihloko lesitsi, 'Wangenta Makhelwane', siyahambelana yini
nalendzatjana yonkhe? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.6 Similo saLaSiwela ngabe siyemukeleka yini emmangweni lesiphila
kuwo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.7 LaZulu abecondzeni ngalamavi kuBonisile, 'Tsatsa nayi imbita utsi
goje Bobo nangabe utetfwele itawenta lomntfwana akhule kahle'? (2)
3.1.8 Bhala SINYE simiso sendzaba lemfisha, lesiphatselene nelinani
lebalingisi ucondzise kulendzaba letsi, 'Wangenta Makhelwane'? (2)
3.1.9 Ngekwenkholelo yaMlangeni letfolakala kulendzatjana,
emantfombatane akukafaneli afundze. Bhala KUTSATFU
lebekungahlupha lamatfombatane kulesikhatsi salomuhla. (3)
3.1.10 Ngabe yini leyabangela LaZulu afune kukhipha Bonisile sisu?
Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
NA
3.2 'KUHLE KETFU!' – Amos D Mnisi
Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI D
NaMahlindza udle isudu yakhe lemnyama nelihembe lelimhlophe. Ulengise
nemadzevu akati lomdzala. Nakahamba uhamba aze avule netandla.
Ungafunga utsi kuhamba sifundziswa lesafundza sagogodza.
Nemculo sewucalile kuvakala. Seticalile tinsimbi tebelumbi. Sewuva nje
bohaleluya, sekusho bazalwane. Mahlindza uhambahamba lapha 5
ngaphandle. Watsi uphakamisa emehlo, wabona Lomavundvo labekadze
atsandzana naye eminyakeni lengemashumi lamatsatfu leyengca.
Behlukaniswa kutsi Lomavundvo atjele Mahlindza kutsi utiva angasiyedvwa.
Wabe sewuyinyatsele emsileni njalo lapha kuMahlindza. Mahlindza
wamdzacatela phasi kuhle kwemafinyela, wangena phasi. 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 12 DBE/Lweti 2016
NSC
Titolomisi setingenile ngengoma yato. Nemkhwenyana kantsi sewungenile
nadzadzewabo lomngenisako. Emnyango bekume makoti nemnakabo
balindzele kutsi waMshengu acale ingoma bese bashaya sitebhu sabo
bayangena.
Wesuka Mahlindza wayewubingelela Lomavundvo labekadze asangenile 15
naye ahleti phasi. Wefika wahlala lapha eceleni kwakhe. 'Hawu! Kantsi
nawe ufikile kulomshado? Uyati kube nasekufeni kunje!' Kusho Mahlindza
atsi kumamatseka kancane. 'Yebo Mtfombeni ngimi lona kepha ngita
nendzaba lebuhlungu. Ngicela uwumise lomshado ngobe phela loCynthia
loshadako, ngulomntfwana lowangala ngitetfwele yena. Cha Magagula misa 20
lomshado, lihlazo phela leli!' Hawu! Kantsi ngebantfwabami bobabili?
'Kodvwa Lomavundvo kantsi wena wase umuphelani sibongo lesingesiso
sakhe lomntfwana?'
'Akusingimi. Angitsi nawe wangishiya phasi kabuhlungu. Akusingimi kepha
betenhlalakahle. Nalelikheli lengalibhalisa kutsi ngihlala khona ngase 25
ngiyasuka ngacoshwa lutfutfuva ngayowuhlala emikhukhwini …' Yasho
yacala ingoma yesitebhu. Wangena Makoti nemnakabo angasemuhle
nakadzeni. Bangena nje bashaya kancane. Wangena makoti kwalilitela
talukati.
[Likhasi 20–21]
3.2.1 Yini leyenta Lomavundvo ehlukane naMahlindza nawufundza
letheksthi lengenhla? (1)
3.2.2 Kusho kutsini kutsi, Mahlindza udle isudu?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Ugcoke ticatfulo.
B Ugcoke isudu.
C Ugcoke imvunulo.
D Ugcoke sigcoko. (1)
3.2.3 Lenkhulumo letsi, 'Ungafunga utsi kuhamba sifundziswa
lesafundza sagogodza', ichazani kuletheksthi lengenhla?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Ufundze wahluleka.
B Ufundze walahleka.
C Ufundze wacedza.
D Ufundze wayekela. (1)
3.2.4 Lendzaba lemfisha yenteka ngasiphi simonhlalo sesikhatsi? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
3.2.5 Wasitwa yini Lomavundvo kutsi atfole umntfwanakhe, Cynthia? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 13 DBE/Lweti 2016
NSC
3.2.6 Ngekubona kwakho ngabe lomshado wachubeka yini? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
3.2.7 Ngabe Lomavundvo liyamfanela yini libito lakhe? Sekela
imphendvulo yakho ubhekise endzabeni. (2)
3.2.8 Ucabanga kutsi yini leyenta Mahlindza angakhoni kukhuluma
aphakamise tandla kuphela? (2)
3.2.9 Ngekubona kwakho bekufanele yini Mahlindza emise lomshado
emva kwekutjelwa kutsi lomakoti ungubani? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
3.2.10 Kubi ngani kuteka dzadzewenu nobe kutekwa ngumfowenu? Bhala
emaphuzu LAMABILI. (2)
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 14 DBE/Lweti 2016
NSC
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 4: LETFWESE – PT Jele, JJ Thwala
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
4.1 Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
Intsambo – BS Khanyile
1 Ngayiluk' intsambo yaluleka,
2 Ngayiluk' emajah' abukile,
3 Ngaliluka ligodza lucobo,
4 Ngalibuka ngingenawutfwala ngalo.
5 Ngililuke ngilitsatsa kubabe,
6 Lowaliluka ngale!
7 Lugojagoja lolweca luthaka,
8 Lwefika emincozini yaMatsambo.
9 Ngayiphotsa yafohl' emahlatsini,
10 Umtongontongo loweca tiganga,
11 Ngayiphotsa yashay' eMangweni.
12 Yagocana yamgiga Mtjali.
13 Ngayichuba ngiyiluka futsi,
14 Ngayiluka ngiyenyusa nelihlandze,
15 Ngaze ngayenya kuw' uMgwenya,
16 Ngayenta yaphindzana kwemamba.
17 Lalela ngikutekele phela,
18 Ngayigodza yehla neLukhahlamba,
19 Phasi ... phasi ... ngiyiphetse,
20 Budze bayiwela iNciba.
21 Ngayilula ngigigeletela temaChosa,
22 Akhamisa koma imilomo,
23 Ingasiyo yekuboph' imiyaba,
24 Kepha yelikusasa lami.
25 Umcali wayo ngubabe,
26 Umtukulu wamaBalengwe
27 Umsa waSijoli,
28 Wayishiy' etandleni tami.
[Likhasi 18–19]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 15 DBE/Lweti 2016
NSC
4.1.1 Yini lentsambo labhale ngayo sonkondlo?
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Injabulo
B Imfundvo
C Inhlonipho
D Inhlupheko (1)
4.1.2 Bhala luhlobo lwemvumelwano lolutfolakala emgceni we-25 kuya
kuwe-27.
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Imvumelwanomaphakatsi
B Imvumelwanosigcino
C Imvumelwanosicalo
D Imvumelwanomkhatsini (1)
4.1.3 Shano luhlobo lwebunkondlo lobudalwa ngulamagama
ladvwetjelwe kulemigca lelandzelako:
'Ngayiluk' intsambo yaluleka,
Ngayiluk' emajah'abukile'
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Luchumanosicalo
B Luchumanosigcino
C Luchumanosiphambano
D Luchumanomkhatsini (1)
4.1.4 Sinongo sini senkhulumo lesitfolakala kuleligama lelidvwetjelwe
kulomugca longentasi?
Ngayenta yaphindzana kwemamba. (1)
4.1.5 Bhala kutsi yini leyenta sonkondlo afake loluphawu loludvwetjelwe
kulomugca longentasi.
'Lowaliluka ngale!' (1)
4.1.6 Bekasho kutsini sonkondlo ngalomugca lolandzelako?
'Ngayiluk' intsambo yaluleka' (1)
4.1.7 Chaza kutsi lenkondlo ikhuluma ngani ngalokujulile. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 16 DBE/Lweti 2016
NSC
4.1.8 Bhala ngesakhiwo salemigca yenkondlo lengentasi. Bhekisa
imphendvulo yakho emagameni alemigca.
'Ngililuke ngilitsatsa kubabe,
Lowaliluka ngale!' (2)
4.1.9 Sonkondlo utsi, 'lentsambo wayeluka wayiphosa etindzaweni
letehlukene, usho kutsini ngaloko'? Bhala emaphuzu LAMABILI. (3)
4.1.10 Ucondze kusitjelani sonkondlo ngalomugca longentasi? Sekela
imphendvulo yakho.
'Umcali wayo ngubabe' (2)
4.1.11 Ucabanga kutsi sonkondlo ulisebentise kahle yini leligama lelitsi,
'yelikusasa', endzimeni ye-6 kulenkondlo? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
NA
4.2 Fundza lenkondlo lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
Ngitawuphapha – AT Fakudze
1 Ungibona nginje ntsangayetfu,
2 Angipheleli khona laph' etaleni,
3 Wen' ulaliswa ngulelibala lami,
4 Bes' ungicabangela khona ' etaleni,
5 Lemicatsane yetinwele tam' iyakusitsa,
6 Yent' ungangiboni kahle,
7 Yingak' ungangati kahle,
8 Mine ngise nguye wa-Adam,
9 Mine ngise nguye wa-Eva,
10 Yam' imiva injengeyaJobe,
11 Ngitakwenta kunye vo,
12 Ngitakwenta kudzele tibukeli,
13 Ngitawuphapha.
[Likhasi 32]
4.2.1 Bhala simo labekakuso sonkondlo nakabhala lenkondlo.
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Simo sekucasuka.
B Simo sekudvumisa.
C Simo sekubabata.
D Simo sekuhalalisa. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2 17 DBE/Lweti 2016
NSC
4.2.2 Khokha ligama lelisetjentiswe enkondlweni lelisho kuchubekela
embili. (1)
4.2.3 Lichazani leligama lelidvwetjelwe kulomugca longentasi?
'Ngitakwenta kunye vo'
Khetsa YINYE imphendvulo.
A Intfo yinye kuphela.
B Intfo lebonakala kanye.
C Intfo lehamba ngayinye.
D Intfo leyentiwa kanye. (1)
4.2.4 Usho kutsini sonkondlo ngalomugca longentasi? Bhala emaphuzu
LAMABILI.
'Angipheleli khona lapha' etaleni.' (2)
4.2.5 Hlobo luni lwenkondlo lengenhla? (1)
4.2.6 Ngabe kulommango lesihlala kuwo kuyenteka yini loko lokushiwo
ngusonkondlo? Bhala liphuzu LINYE. (1)
4.2.7 Sonkondlo ngabe ukhuluma nemuntfu longanani kuye
nawufundzisisa lomugca? Sekela imphendvulo yakho.
'Ungibona nginje ntsangayetfu' (2)
4.2.8 Bunkondlo buni lobutfolakala kulamagama ladvwetjelwe kulemigca
lelandzelako?
'Yent' ungangiboni kahle,
Yingak' ungangati kahle' (1)
4.2.9 Chaza lomugca kutsi usho kutsini: Bhala ngemaphuzu LAMABILI.
'Ngitakwenta kudzele tibukeli' (2)
4.2.10 Ngekubona kwakho yini sonkondlo asebentise lomugca lotsi, 'Yam'
imiva injengeyaJobe'? Sekela imphendvulo yakho. (2)
4.2.11 Bhala lokushiwo ngumugca we-8 na-9 kulenkondlo lengenhla. (2)
4.2.12 Bhala KUBILI lokusetjentiswe enkondlweni lokwenta sonkondlo
bamedzelele. (2)
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum