Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
2016
MEMORANDAM
EMAMAKI: 80
Lememorandamu inemakhasi la-8.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2016 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2016, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2016 · siswati. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 313.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC June Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary24 marks
- Question 1.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary6 marks
- Question 4Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)
- Question 3Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5.1Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA A: SIVISISO
KUMAKWA KWESIVISISO
Imemorandamu yekumaka sivisiso:
• Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni
lemidze ngobe injongongco kuvisisa.
• Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
• Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele
banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
• Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
• Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama
lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
• Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
• Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
• Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale
imphendvulo ngalokugcwele.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
UMBUTO 1
1.1 1.1.1 A/Bangemashumi lamatsatfu nakutsatfu. (1)
1.1.2 Edvute nemfudlana iNkhololo/edvute nelibhuloho. (1)
1.1.3 Bewungatsi indlu yatsekwane kumbe kutalela tinyoni. (1)
1.1.4 Uvamise kutfolwa bantfu labangemachawe labasuke bente
lokungaketayeleki/bantfu labente ngetulu kwaloko labacashelwa
kona. (1)
1.1.5 Bekutawutfutfukisa tekuphepha edolobheni nasemakhaya/kuvula
ematfuba emsebenti. (2)
1.1.6 Befika bamtsatsa bamfaka imishini ye-oksijini/bahamba naye/
bamphefumulisa/bamphutfumisa esibhedlela.
(Kubili kwaloku). (2)
1.1.7 Kungobe bekashe kakhulu nentfutfu seyimlimate ngekhatsi
emtimbeni/kunabodokotela labaceceshelwe tifo tonkhe.
(Kunye kwaloku). (2)
1.1.8 Imedali nesitifiketi. (2)
1.1.9 Bekenta tingubo e-Buhleni/kucisha umlilo. (2)
1.1.10 Bebaneluvalo/Kwesaba/Kungatetsembi.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
1.1.11 Imishini yakhe yekuphefumula entfutfwini, wagcoka tingubo takhe
tekuvikela kutsi angashi. (2)
1.1.12 Kungumbono ngobe akusibo bonkhe bantfu labakhule bahlupheka
labatawuphila kahle nasebakhulile.
Labatsi liciniso batawutsi bakhona labatfolakala bahlupheka
kodvwa bagcine sebaphila kamnandzi.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
1.1.13 Bakhona labatawutsi yebo ngobe lomsebenti batawube
baceceshelwe wona, banelutsandvo, neluvelo.
Labatawutsi cha batawube besabela timphilo tabo.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
1.1.14 Sifundza kutsi kumele ubeketelele simo sasekhaya/kumele
utimisele/uwutsandze umsebenti wakho/kuchubeka nekufundza.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
[24]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
1.2 1.2.1 B/Ingoti yekushiswa litiya. (1)
1.2.2 Langensimbi yesitsatfu. (1)
1.2.3 Lomunye ubophe liduku kantsi lomunye uchinile/emaloko abo
akafani lelinye linentsamo leyindilinga kantsi lelinye linesiphika/
imilente ayibonakali/tandla letibambe litiya lesinye seyeme
etafuleni kantsi lesinye usisondzete kuye. (2)
1.2.4 Tipunu letincane/lubisi/emakhambi elitiya/shukela/likhofi.
(Kubili kwaloku). (Nalokunye). (2)
[6]
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Kumakwa kwesifinyeto
• Kwabiwa kwemamaki:
o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini
ngalinye)
o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3.
o Samba semamaki: 10
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama
akhe:
o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki.
o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki.
o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.
CAPHELA:
• Luhlakasimo
Sifinyeto lesibhalwe sangalandzeli luhlakasimo lolufanele kufanele sihlolwe.
• Linani lemagama langengci kula-60.
o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe.
o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani
lemagama lekumele lisetjentiswe nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi.
o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe akufundvwe umusho uze uyewufika
ekugcineni kwawo bese konkhe lokubhaliwe akusafundvwa.
EMAPHUZU LABALULEKILE NGEMASU EKUFUNDZELA KUPHASA
LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA
1 'Tetayete kutsi ubukane netincwadzi 1 Fundza ngesikhatsi lesifanako
ngesikhatsi lesifanako malanga onkhe'. malanga onkhe.
2 'Tekhute kusebentisa makhalekhikhini, 2 Ungamsebentisi makhalekhikhini
ngobe uyaphazamisa nangabe utadisha'. ngobe uyatsikameta.
3 'Caphela bangani lababi labetele kutsi 3 Hlukana nebangani lababi
nitewucoca ngetintfo letinyenti labatewuphazamisa.
letingakaphatselani nekufundza'.
4 'Fundza kakhulu leto tifundvo letikunika 4 Naka kakhulu tifundvo letikunika
bumatima'. inkinga.
5 'Titfolele indzawo lete umsindvo, lepholile 5 Fundza endzaweni lethulile.
longete waphazamiseka kuyo'.
6 'Kubalulekile kubhala phasi konkhe 6 Sebentisa emaphuzu labalulekile
lokufundzako ngendlela lefinyetiwe'. nawufundza.
7 'Cala kufundza kusenesikhatsi'. 7 Shesha utilungiselele kutadisha
ungakashiywa sikhatsi.
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
SIGABA C: LUHLELO NEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
Imemorandamu yekumaka SIGABA C.
• Sipelingi/Lupelomagama:
Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
inshokutsi yalelo gama.
Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe
liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
timphawu letifanele.
• Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe
KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe
ngalokugcwele.
UMBUTO 3: SIKHANGISI
3.1 Sitsi, GEZA EMATINYO NGEMIKHICITO YAKA-COLGATE. (1)
3.2 Batfokotile. (1)
3.3 D/Imphambosi yekwentisa. (1)
3.4 Ematinyo akaboli. (1)
3.5 Ngiyo kuphela leyenta bantfwana bahlale bajabulile. Ikhona leminye imikhicito
yekugeza ematinyo, akusiyo i-colgate kuphela leyenta bantfwana bajabule. (2)
3.6 Yenta umlomo unukelele kahle/inekhalisiyamu lecinisa ematinyo/yenta
ematinyo angaboli.
(Kubili kwaloku). (2)
3.7 Tinhlavu letinkhulu tesikhangisi letitsi, GEZA EMATINYO NGEMIKHICITO
YAKA-COLGATE. (2)
[10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
UMBUTO 4: IKHATHUNI
4.1 Bahlolwa basebentisa libitomfakela lelitsi 'likhadi'emshweni bese
bayalidvwebela. Sibonelo: Bafana wanikwa likhadi lelibovu ngekudlala kabi. (1)
4.2 C/Kuva bantfu baticocela. (1)
4.3 Lesishipile. (1)
4.4 Emicimbini/emicinjini. (1)
4.5 Bahlolwa bakha umusho ngesabito selucobo 'bona' sibe yinhloko yemusho.
Sibonelo: Bona balomuhla batibhalela tibalo. (2)
4.6 Asitsenge tipho letidulile. (2)
4.7 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'sibindzi' livete umcondvo lowehlukile
losho sitfo semtimba/sibindzi lesidliwako. Sibonelo: Itolo ngidle sibindzi
senkhomo/Malume uvuvuke sibindzi.
(Timphendvulo titawehluka). (2)
[10]
UMBUTO 5
5.1 5.1.1 Linani lebantfu lisesengemamiliyoni la-43. (1)
5.1.2 Sifaniso. (1)
5.1.3 Kabi. (1)
5.1.4 Bantfwana. (1)
5.1.5 (a) Sive sakitsi sitsandza/siyakutsandza konga emanti. (1)
(b) Bantfu labasebentisa emanti kabi batawujeziswa/
bangajeziswa Nguhulumende/bajeziswa/abajeziswe. (1)
5.1.6 (a) Indlela lecondzisako (1)
(b) Indlela leyamile. (1)
5.1.7 Bahlolwa bakha umusho ngeligama, 'Konkhe'.
Sib:-. Dlani konkhe lokudla/konkhe labakufunako kubalulekile. (2)
5.1.8 Umuntfu lowatfolakala asebentisa emanti kabi wajeziswa. (2)
5.1.9 Sodolobha utsi akube ngumsebenti wabo kutsi bonge emanti. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/2016
SCE – Imemorandamu
5.2 5.2.1 D/Dkt (1)
5.2.2 Takho. (1)
5.2.3 Nebakitsi. (1)
5.2.4 Yebo. (1)
5.2.5 Ema-apula/emahhabhula/emagilebisi/emangoza/ema-olintji njll.
(Kubili kwaloku). (2)
[20]
SAMBA SESIGABA C: 40
SAMBA SAKOKONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper