Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 1220168 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2016, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) 2016 MEMORANDAM EMAMAKI: 80 Lememorandamu inemakhasi la-8. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/2016 SCE – Imemorandamu SIGABA A: SIVISISO KUMAKWA KWESIVISISO Imemorandamu yekumaka sivisiso: • Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni lemidze ngobe injongongco kuvisisa. • Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile. • Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele. • Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. • Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe. • Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala. • Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile. • Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale imphendvulo ngalokugcwele. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/2016 SCE – Imemorandamu UMBUTO 1 1.1 1.1.1 A/Bangemashumi lamatsatfu nakutsatfu. (1) 1.1.2 Edvute nemfudlana iNkhololo/edvute nelibhuloho. (1) 1.1.3 Bewungatsi indlu yatsekwane kumbe kutalela tinyoni. (1) 1.1.4 Uvamise kutfolwa bantfu labangemachawe labasuke bente lokungaketayeleki/bantfu labente ngetulu kwaloko labacashelwa kona. (1) 1.1.5 Bekutawutfutfukisa tekuphepha edolobheni nasemakhaya/kuvula ematfuba emsebenti. (2) 1.1.6 Befika bamtsatsa bamfaka imishini ye-oksijini/bahamba naye/ bamphefumulisa/bamphutfumisa esibhedlela. (Kubili kwaloku). (2) 1.1.7 Kungobe bekashe kakhulu nentfutfu seyimlimate ngekhatsi emtimbeni/kunabodokotela labaceceshelwe tifo tonkhe. (Kunye kwaloku). (2) 1.1.8 Imedali nesitifiketi. (2) 1.1.9 Bekenta tingubo e-Buhleni/kucisha umlilo. (2) 1.1.10 Bebaneluvalo/Kwesaba/Kungatetsembi. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.11 Imishini yakhe yekuphefumula entfutfwini, wagcoka tingubo takhe tekuvikela kutsi angashi. (2) 1.1.12 Kungumbono ngobe akusibo bonkhe bantfu labakhule bahlupheka labatawuphila kahle nasebakhulile. Labatsi liciniso batawutsi bakhona labatfolakala bahlupheka kodvwa bagcine sebaphila kamnandzi. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.13 Bakhona labatawutsi yebo ngobe lomsebenti batawube baceceshelwe wona, banelutsandvo, neluvelo. Labatawutsi cha batawube besabela timphilo tabo. (Timphendvulo titawehluka). (2) 1.1.14 Sifundza kutsi kumele ubeketelele simo sasekhaya/kumele utimisele/uwutsandze umsebenti wakho/kuchubeka nekufundza. (Timphendvulo titawehluka). (2) [24] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/2016 SCE – Imemorandamu 1.2 1.2.1 B/Ingoti yekushiswa litiya. (1) 1.2.2 Langensimbi yesitsatfu. (1) 1.2.3 Lomunye ubophe liduku kantsi lomunye uchinile/emaloko abo akafani lelinye linentsamo leyindilinga kantsi lelinye linesiphika/ imilente ayibonakali/tandla letibambe litiya lesinye seyeme etafuleni kantsi lesinye usisondzete kuye. (2) 1.2.4 Tipunu letincane/lubisi/emakhambi elitiya/shukela/likhofi. (Kubili kwaloku). (Nalokunye). (2) [6] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/2016 SCE – Imemorandamu SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Kumakwa kwesifinyeto • Kwabiwa kwemamaki: o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini ngalinye) o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3. o Samba semamaki: 10 • Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama akhe: o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki. o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki. o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki. CAPHELA: • Luhlakasimo Sifinyeto lesibhalwe sangalandzeli luhlakasimo lolufanele kufanele sihlolwe. • Linani lemagama langengci kula-60. o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe. o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani lemagama lekumele lisetjentiswe nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi. o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe akufundvwe umusho uze uyewufika ekugcineni kwawo bese konkhe lokubhaliwe akusafundvwa. EMAPHUZU LABALULEKILE NGEMASU EKUFUNDZELA KUPHASA LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA 1 'Tetayete kutsi ubukane netincwadzi 1 Fundza ngesikhatsi lesifanako ngesikhatsi lesifanako malanga onkhe'. malanga onkhe. 2 'Tekhute kusebentisa makhalekhikhini, 2 Ungamsebentisi makhalekhikhini ngobe uyaphazamisa nangabe utadisha'. ngobe uyatsikameta. 3 'Caphela bangani lababi labetele kutsi 3 Hlukana nebangani lababi nitewucoca ngetintfo letinyenti labatewuphazamisa. letingakaphatselani nekufundza'. 4 'Fundza kakhulu leto tifundvo letikunika 4 Naka kakhulu tifundvo letikunika bumatima'. inkinga. 5 'Titfolele indzawo lete umsindvo, lepholile 5 Fundza endzaweni lethulile. longete waphazamiseka kuyo'. 6 'Kubalulekile kubhala phasi konkhe 6 Sebentisa emaphuzu labalulekile lokufundzako ngendlela lefinyetiwe'. nawufundza. 7 'Cala kufundza kusenesikhatsi'. 7 Shesha utilungiselele kutadisha ungakashiywa sikhatsi. SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/2016 SCE – Imemorandamu SIGABA C: LUHLELO NEKUSETJENTISWA KWELULWIMI Imemorandamu yekumaka SIGABA C. • Sipelingi/Lupelomagama:  Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/ lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja inshokutsi yalelo gama.  Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.  Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/ timphawu letifanele. • Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni. Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele. UMBUTO 3: SIKHANGISI 3.1 Sitsi, GEZA EMATINYO NGEMIKHICITO YAKA-COLGATE. (1) 3.2 Batfokotile. (1) 3.3 D/Imphambosi yekwentisa. (1) 3.4 Ematinyo akaboli. (1) 3.5 Ngiyo kuphela leyenta bantfwana bahlale bajabulile. Ikhona leminye imikhicito yekugeza ematinyo, akusiyo i-colgate kuphela leyenta bantfwana bajabule. (2) 3.6 Yenta umlomo unukelele kahle/inekhalisiyamu lecinisa ematinyo/yenta ematinyo angaboli. (Kubili kwaloku). (2) 3.7 Tinhlavu letinkhulu tesikhangisi letitsi, GEZA EMATINYO NGEMIKHICITO YAKA-COLGATE. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/2016 SCE – Imemorandamu UMBUTO 4: IKHATHUNI 4.1 Bahlolwa basebentisa libitomfakela lelitsi 'likhadi'emshweni bese bayalidvwebela. Sibonelo: Bafana wanikwa likhadi lelibovu ngekudlala kabi. (1) 4.2 C/Kuva bantfu baticocela. (1) 4.3 Lesishipile. (1) 4.4 Emicimbini/emicinjini. (1) 4.5 Bahlolwa bakha umusho ngesabito selucobo 'bona' sibe yinhloko yemusho. Sibonelo: Bona balomuhla batibhalela tibalo. (2) 4.6 Asitsenge tipho letidulile. (2) 4.7 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'sibindzi' livete umcondvo lowehlukile losho sitfo semtimba/sibindzi lesidliwako. Sibonelo: Itolo ngidle sibindzi senkhomo/Malume uvuvuke sibindzi. (Timphendvulo titawehluka). (2) [10] UMBUTO 5 5.1 5.1.1 Linani lebantfu lisesengemamiliyoni la-43. (1) 5.1.2 Sifaniso. (1) 5.1.3 Kabi. (1) 5.1.4 Bantfwana. (1) 5.1.5 (a) Sive sakitsi sitsandza/siyakutsandza konga emanti. (1) (b) Bantfu labasebentisa emanti kabi batawujeziswa/ bangajeziswa Nguhulumende/bajeziswa/abajeziswe. (1) 5.1.6 (a) Indlela lecondzisako (1) (b) Indlela leyamile. (1) 5.1.7 Bahlolwa bakha umusho ngeligama, 'Konkhe'. Sib:-. Dlani konkhe lokudla/konkhe labakufunako kubalulekile. (2) 5.1.8 Umuntfu lowatfolakala asebentisa emanti kabi wajeziswa. (2) 5.1.9 Sodolobha utsi akube ngumsebenti wabo kutsi bonge emanti. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/2016 SCE – Imemorandamu 5.2 5.2.1 D/Dkt (1) 5.2.2 Takho. (1) 5.2.3 Nebakitsi. (1) 5.2.4 Yebo. (1) 5.2.5 Ema-apula/emahhabhula/emagilebisi/emangoza/ema-olintji njll. (Kubili kwaloku). (2) [20] SAMBA SESIGABA C: 40 SAMBA SAKOKONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all