Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

MemorandumsiSwati FALGrade 1220237 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2023, 7 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) LWETI 2023 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 80 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-7. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA A: SIVISISO KUMAKWA KWESIVISISO  Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi ngaphandle nakuntjintja inshokutsi/kuvisisa. (Emaphutsa akakhonjiswe ngalokucacile.)  Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.  Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA, nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa: LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO. Akunakwe sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.  Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa baphendvula ngemisho legcwele, kufanele kwemukelwe nangabe ligama lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.  Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/ lamatsatfu ekucala.  Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.  Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 1 1.1 1.1.1 Ungakubangela tifo/Ucedze nekutetsemba.√√ (2) 1.1.2 Sikalo lesilingene ngulesisemkhatsini kwe-18.5 ne-24.9. √√ (2) 1.1.3 Kubuka bukhulu belukhalo lwakho kutsi alwengci kusikalo lesilingene.√√ (2) 1.1.4 Kutivocavoca/kuzuba intsambo/kwenta emaskwatsi/kuhamba etindzaweni letikhuphukelako naletehlelako. (Kutsatfu kwaloku)√√√ (3) 1.1.5 Bahlukumeteka ngekutsi bahlekise ngalobukhulu bemitimba yabo kuma-Social Media.√√ (2) 1.1.6 Kungaba nemtselela lomubi wekutibulala/kutikhunga/kudla tidzakamiva ngalokwecile/kubaleka emakhaya/kubanediphreshini. (Kubili kwaloku) √√ (2) 1.1.7 Imikhutjana yekunatsa tjwala/Kudla tidzakamiva/Kungadli kahle/ Kutifaka kubudlelwano lobungasikahle. (Kutsatfu kwaloku) √√√ (3) 1.1.8 Sizatfu sekutsi uchubeke kuvimbela kukhuluphala futsi nekutsi ugcine umtimba wakho uphilile futsi uphephile ngaso sonkhe sikhatsi. √√ (2) 1.1.9 Kuliciniso ngobe kutiphekela kutakwenta usebentise titsako letitsandvwa nguwe futsi letinemphilo letingeke takukhuluphalisa.√√ (2) 1.1.10 Bangasitwa ngekutsi balulekwe ngekwengcondvo ngobe abakatenti, yintfo lekhona emndenini. Bangakhutsatwa kwekutsi abakwemukele futsi batetsembe. √√ (2) 1.1.11 Tifundvo lesititfolako kutsi kumele sinakekele imitimba yetfu singakhuluphali kakhulu/sidle kudla lokunemphilo/sitivocavoce. (Kubili kwaloku)√√ (2) 1.2 1.2.1 Libhizinisi lemculo/ lekufundzisa umculo.√ (1) 1.2.2 C/Matsangeni.√ (1) 1.2.3 Buhle balokunombolo ye-2 igitari kutsi ungatakhela imali ngekuyisebentisa ucule ngayo/buhle balokunombolo ye-3 i- microphone kutsi uvakala kahle uma ukhuluma nobe uhlabela. √√ (2) 1.2.4 I-earphone ibulala imitsambo yetindlebe ugcine ungaseva kahle/ ingcondvo isheshe idzinwe/ungashayiswa timoti ngekuwafaka emgwacweni uhambe unganaki. √√ (2) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Kumakwa kwesifinyeto akufake ekhatsi emaphuzu labalulekile lasetheksthini, akungafakwa lokungakabaluleki.  Kwabiwa kwemamaki: o Emaphuzu la- 7 amumetse emamaki la– 7 (nika limaki linye ephuzwini ngalinye) o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama- 3. o Samba semamaki: 10  Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama akhe: o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1limaki. o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki. o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.  Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise imisho njengobe injalo: o 6–7 imisho njengobe injalo: akanganikwa limaki lelulwimi. o 4–5 imisho njengobe injalo: akanikwe 1 limaki o 2–3 imisho njengobe injalo: akanikwe 2 emamaki CAPHELA:  Linani lemagama langengci kula- 60. o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe. o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani lemagama lekumele lisetjentiswe, nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi. o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe, akufundvwe kufikwe ekugcineni kwemusho wekugcina bese kuyekelwa incenye lesele. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso Tekumaka EMAPHUZU LABALULEKILE EKUHLONIPHA LIKHISHI LASEMSEBENTINI LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA 1 'Uma ufaka kudla ku-microwave uyakumbonya' 1 Vala kudla kwakho nawusebentisa i- microwave. 2 'Sula i-microwave ngendvwangu lehlobile' 2 Hlanta i-microwave nakwentekile yacaphateleka ngekudla. 3 'Ungashiyi titja esinkini' 3 Washa titja lotisebentisile ungatishiyi esinkini. 4 'Khwehlelela ekudzeni nekudla kwalabanye' 4 Hlonipha kudla kwebantfu ukhwehlelele bucalu nako. 5 'Ungashiyi kudla kwakho sikhatsi lesidze' 5 Ungabeki kudla kwakho sikhatsi lesidze efrijini kuze konakale. 6 'Cinisekisa kutsi awukutsintsi kudla kwalabo 6 Kudla lokungasiko kwakho ungakutsatsi. losebenta nabo' 7 'Efrijini cinisekisa kutsi uyabashiyela labanye 7 Cabangela labanye nawufaka tintfo sikhala' efrijini ubashiyele indzawo yekufaka. SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI KUMAKWA KWESIGABA C  Sipelingi/Lupelomagama:  Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/ lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja inshokutsi yalelo gama.  Timphendvulo letifuna imisho legcwele, kufanele tingemukelwa nangabe liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.  Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/ timphawu letifanele.  Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe ngalokugcwele njengobe kubekwe eticondzisweni.  Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele. UMBUTO 3: SIKHANGISI 3.1 Kugcugcutela tetsamelilwati/batsengi.√ (1) 3.2 Sicalo lesikhomba bunye.√ (1) 3.3 Inkhulumo letsatsa luhlangotsi. √ (1) 3.4 C/Bomahambisana. √ (1) 3.5 Kungatfolakali kwesinkwa ngetimphelasontfo nangemaholide ngobe sinkwa sidliwa malanga onkhe. √√ (2) 3.6 Lenkhulumo iyahhunga ngobe batsi ungatsenga sinye sinkwa utfola emabhanisi mahhala. (2) 3.7 Inkhulumo leyimfundzisolite ngobe labantfwana batawusidla lesinkwa baphindze balambe. √√ (2) [10] UMBUTO 4: IKHATHUNI 4.1 Likhomba kutsi uyamangala. √ (1) 4.2 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'Lomkhulu’ Sib: Babe lomkhulu ubuyile itolo. √√ (2) 4.3 D/Ngulothule kakhulu. √ (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso Tekumaka 4.4 Efreyimini ye-1 kubonakala lamadvodza lamabili ayacabana lomunye akafuni kuchebula lomunye. Efreyimini ye-2 babonakala bachawulana bacolelana.√√ (2) 4.5 Kuliphutsa ngobe kulekhathuni kubonakala labadvuna nalomsikati.√√ (2) 4.6 Lenkhulumo itsintsa imiva ngobe bakhona bafati lebangacabani sikhatsi lesidze indzaba yabo isheshe iphele. √√ (2) [10] UMBUTO 5 5.1 5.1.1 Limele buniyo/bunikati. √ (1) 5.1.2 Labanye basebenti bayacoshwa ngobe abawenti kahle umsebenti wabo√. (1) 5.1.3 Umcashi angatitfola alahlekelwa yimadlana.√√ (2) 5.1.4 (a) (-is-) umcondvo wekwentisa. √ (1) (b) (-w-) umcondvo wekwentiwa. √ (1) 5.1.5 Bacashi abangasibukisisi simo sekucosha sisebenti. √√ (2) 5.1.6 Leligama lisifinyeto ngobe aliphimiseki njengeligama leliphelele. √√ (2) 5.1.7 Basebentisa ligama 'Tonkhe' emshweni lebatakhele wona. Sib: Emaphoyisa atibambe tonkhe letigebengu. √√ (2) 5.1.8 Bahlolwa basebentisa sandziso sesimo 'kahle' emshweni lebatakhele wona. Sib: Lenkhulisa isigadzela kahle bantfwana betfu. √√ (2) 5.2 5.2.1 Leli-apula. √ (1) 5.2.2 C/Libitongco. √ (1) 5.2.3 Ngitawusaba kucela. √√ (2) 5.2.4 Bafundzi bakha umusho ngesento 'khala’ kuveta indlela lesalibito. Sib:Themba uyatsandza kukhala angakashaywa. √√ (2) [20] SAMBA SESIGABA C: 40 SAMBA SAKOKONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all