Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
LWETI 2023
TICONDZISO TEKUMAKA
EMAMAKI: 80
Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-7.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2023 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2023, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2023 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 394.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC November Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary24 marks
- Question 1.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary6 marks
- Question 3Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary10 marks
- Question 4Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary10 marks
- Question 5.1Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2023
NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA A: SIVISISO
KUMAKWA KWESIVISISO
Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi ngaphandle
nakuntjintja inshokutsi/kuvisisa. (Emaphutsa akakhonjiswe ngalokucacile.)
Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA, nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Lokusho
kutsi alikho limaki lelinikwa: LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO.
Akunakwe sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
baphendvula ngemisho legcwele, kufanele kwemukelwe nangabe ligama
lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/ lamatsatfu ekucala.
Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2023
NSC – Ticondziso Tekumaka
UMBUTO 1
1.1 1.1.1 Ungakubangela tifo/Ucedze nekutetsemba.√√ (2)
1.1.2 Sikalo lesilingene ngulesisemkhatsini kwe-18.5 ne-24.9. √√ (2)
1.1.3 Kubuka bukhulu belukhalo lwakho kutsi alwengci kusikalo
lesilingene.√√ (2)
1.1.4 Kutivocavoca/kuzuba intsambo/kwenta emaskwatsi/kuhamba
etindzaweni letikhuphukelako naletehlelako.
(Kutsatfu kwaloku)√√√ (3)
1.1.5 Bahlukumeteka ngekutsi bahlekise ngalobukhulu bemitimba yabo
kuma-Social Media.√√ (2)
1.1.6 Kungaba nemtselela lomubi wekutibulala/kutikhunga/kudla
tidzakamiva ngalokwecile/kubaleka emakhaya/kubanediphreshini.
(Kubili kwaloku) √√ (2)
1.1.7 Imikhutjana yekunatsa tjwala/Kudla tidzakamiva/Kungadli kahle/
Kutifaka kubudlelwano lobungasikahle.
(Kutsatfu kwaloku) √√√ (3)
1.1.8 Sizatfu sekutsi uchubeke kuvimbela kukhuluphala futsi nekutsi
ugcine umtimba wakho uphilile futsi uphephile ngaso sonkhe
sikhatsi. √√ (2)
1.1.9 Kuliciniso ngobe kutiphekela kutakwenta usebentise titsako
letitsandvwa nguwe futsi letinemphilo letingeke
takukhuluphalisa.√√ (2)
1.1.10 Bangasitwa ngekutsi balulekwe ngekwengcondvo ngobe
abakatenti, yintfo lekhona emndenini. Bangakhutsatwa kwekutsi
abakwemukele futsi batetsembe. √√ (2)
1.1.11 Tifundvo lesititfolako kutsi kumele sinakekele imitimba yetfu
singakhuluphali kakhulu/sidle kudla lokunemphilo/sitivocavoce.
(Kubili kwaloku)√√ (2)
1.2 1.2.1 Libhizinisi lemculo/ lekufundzisa umculo.√ (1)
1.2.2 C/Matsangeni.√ (1)
1.2.3 Buhle balokunombolo ye-2 igitari kutsi ungatakhela imali
ngekuyisebentisa ucule ngayo/buhle balokunombolo ye-3 i-
microphone kutsi uvakala kahle uma ukhuluma nobe uhlabela. √√ (2)
1.2.4 I-earphone ibulala imitsambo yetindlebe ugcine ungaseva kahle/
ingcondvo isheshe idzinwe/ungashayiswa timoti ngekuwafaka
emgwacweni uhambe unganaki. √√ (2)
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2023
NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Kumakwa kwesifinyeto akufake ekhatsi emaphuzu labalulekile lasetheksthini,
akungafakwa lokungakabaluleki.
Kwabiwa kwemamaki:
o Emaphuzu la- 7 amumetse emamaki la– 7 (nika limaki linye ephuzwini
ngalinye)
o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama- 3.
o Samba semamaki: 10
Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama
akhe:
o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1limaki.
o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki.
o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.
Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise imisho
njengobe injalo:
o 6–7 imisho njengobe injalo: akanganikwa limaki lelulwimi.
o 4–5 imisho njengobe injalo: akanikwe 1 limaki
o 2–3 imisho njengobe injalo: akanikwe 2 emamaki
CAPHELA:
Linani lemagama langengci kula- 60.
o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe.
o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani
lemagama lekumele lisetjentiswe, nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi.
o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe, akufundvwe kufikwe ekugcineni
kwemusho wekugcina bese kuyekelwa incenye lesele.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2023
NSC – Ticondziso Tekumaka
EMAPHUZU LABALULEKILE EKUHLONIPHA LIKHISHI LASEMSEBENTINI
LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI EMAVI EMHLOLWA
1 'Uma ufaka kudla ku-microwave uyakumbonya' 1 Vala kudla kwakho nawusebentisa i-
microwave.
2 'Sula i-microwave ngendvwangu lehlobile' 2 Hlanta i-microwave nakwentekile
yacaphateleka ngekudla.
3 'Ungashiyi titja esinkini' 3 Washa titja lotisebentisile ungatishiyi
esinkini.
4 'Khwehlelela ekudzeni nekudla kwalabanye' 4 Hlonipha kudla kwebantfu ukhwehlelele
bucalu nako.
5 'Ungashiyi kudla kwakho sikhatsi lesidze' 5 Ungabeki kudla kwakho sikhatsi lesidze
efrijini kuze konakale.
6 'Cinisekisa kutsi awukutsintsi kudla kwalabo 6 Kudla lokungasiko kwakho ungakutsatsi.
losebenta nabo'
7 'Efrijini cinisekisa kutsi uyabashiyela labanye 7 Cabangela labanye nawufaka tintfo
sikhala' efrijini ubashiyele indzawo yekufaka.
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2023
NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
KUMAKWA KWESIGABA C
Sipelingi/Lupelomagama:
Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
inshokutsi yalelo gama.
Timphendvulo letifuna imisho legcwele, kufanele tingemukelwa nangabe
liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
timphawu letifanele.
Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
ngalokugcwele njengobe kubekwe eticondzisweni.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.
UMBUTO 3: SIKHANGISI
3.1 Kugcugcutela tetsamelilwati/batsengi.√ (1)
3.2 Sicalo lesikhomba bunye.√ (1)
3.3 Inkhulumo letsatsa luhlangotsi. √ (1)
3.4 C/Bomahambisana. √ (1)
3.5 Kungatfolakali kwesinkwa ngetimphelasontfo nangemaholide ngobe sinkwa
sidliwa malanga onkhe. √√ (2)
3.6 Lenkhulumo iyahhunga ngobe batsi ungatsenga sinye sinkwa utfola
emabhanisi mahhala. (2)
3.7 Inkhulumo leyimfundzisolite ngobe labantfwana batawusidla lesinkwa
baphindze balambe. √√ (2)
[10]
UMBUTO 4: IKHATHUNI
4.1 Likhomba kutsi uyamangala. √ (1)
4.2 Bahlolwa bakha umusho ngeligama 'Lomkhulu’
Sib: Babe lomkhulu ubuyile itolo. √√ (2)
4.3 D/Ngulothule kakhulu. √ (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2023
NSC – Ticondziso Tekumaka
4.4 Efreyimini ye-1 kubonakala lamadvodza lamabili ayacabana lomunye akafuni
kuchebula lomunye. Efreyimini ye-2 babonakala bachawulana bacolelana.√√ (2)
4.5 Kuliphutsa ngobe kulekhathuni kubonakala labadvuna nalomsikati.√√ (2)
4.6 Lenkhulumo itsintsa imiva ngobe bakhona bafati lebangacabani sikhatsi
lesidze indzaba yabo isheshe iphele. √√ (2)
[10]
UMBUTO 5
5.1 5.1.1 Limele buniyo/bunikati. √ (1)
5.1.2 Labanye basebenti bayacoshwa ngobe abawenti kahle umsebenti
wabo√. (1)
5.1.3 Umcashi angatitfola alahlekelwa yimadlana.√√ (2)
5.1.4 (a) (-is-) umcondvo wekwentisa. √ (1)
(b) (-w-) umcondvo wekwentiwa. √ (1)
5.1.5 Bacashi abangasibukisisi simo sekucosha sisebenti. √√ (2)
5.1.6 Leligama lisifinyeto ngobe aliphimiseki njengeligama leliphelele. √√ (2)
5.1.7 Basebentisa ligama 'Tonkhe' emshweni lebatakhele wona.
Sib: Emaphoyisa atibambe tonkhe letigebengu. √√ (2)
5.1.8 Bahlolwa basebentisa sandziso sesimo 'kahle' emshweni
lebatakhele wona.
Sib: Lenkhulisa isigadzela kahle bantfwana betfu. √√ (2)
5.2 5.2.1 Leli-apula. √ (1)
5.2.2 C/Libitongco. √ (1)
5.2.3 Ngitawusaba kucela. √√ (2)
5.2.4 Bafundzi bakha umusho ngesento 'khala’ kuveta indlela lesalibito.
Sib:Themba uyatsandza kukhala angakashaywa. √√ (2)
[20]
SAMBA SESIGABA C: 40
SAMBA SAKOKONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper