Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
LWETI 2020
TICONDZISO TEKUMAKA
EMAMAKI: 80
Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-8.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2020 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo
Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2020, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2020 · siswati. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 235.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exam 2020
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Lubukhwari (Literature — Set Works)24 marks
- Question 1.2Lubukhwari (Literature — Set Works)6 marks
- Question 3Kubhala nekwetfula (Writing and Presenting)10 marks
- Question 4Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5.1Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)14 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA A: SIVISISO
UMBUTO 1
KUMAKWA KWESIVISISO
Imemorandamu yekumaka sivisiso:
Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni
lemidze ngobe injongongco kuvisisa.
Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele
banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama
lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale
imphendvulo ngalokugcwele.
1.1 1.1.1 B/bekangasakhoni kulala. (1)
1.1.2 Lokwenta Mbuso ashayele Nozipho lucingo ngukutsi abefuna
kumtjela kutsi nakanjani batawubonana ngobe usendleleni uyeta.
Mbuso uyitsandza kakhulu indzawo yaseSwatini. (2)
1.1.3 Tilwimi labetati kakhulu Mbuso Singisi neSibhunu. (2)
1.1.4 Mbuso abekhutsele ngobe naloku bekacashiwe asebenta
abephindze abe nelipulazi ahlanyela tibhidvo/afuye tinkhomo
telubisi/afuye tinkhukhu temacandza. Bekanemcondvo wekucala
libhizinisi lema-ambulensi. (3)
1.1.5 Leyenta Mbuso aye Eswatini kutsi bekafuna kuyofaka Nozipho
indandatho yesetsembiso.Bekafuna kuyobona singani sakhe (2)
Nozipho
1.1.6 BoMbuso naNozipho kudzala batana ngobe bebadla bacoca
bakhumbutana tindzaba takudzala basacala kubonana. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
1.1.7 Inkampani yema-ambulensi beyitawusita labo labatawufika
emtfolamphilo bagula kakhulu. Bebatawutsatfwa ngulama-
ambulensi abayise esibhedlela lesisedvute. (2)
1.1.8 BoMbuso naNozipho bekubafanela kudla eWhy Not ngobe
bebasebenta kahle banemali/bayakhona kutsenga kudla
lokubitako. (2)
1.1.9 Leligama lelitsi kuyabita lisho kutsenga ngelinani
lelisetulu/kutsenga ngemali lenyenti kakhulu nobe lephakeme. (2)
1.1.10 Akukafaneli kutsi bodokotela bangasebenti nakumaholide aGudi
ngobe ngaleso sikhatsi kuvama kuba netingoti letinyenti/bantfu
bavame kulimatana ngaletikhatsi. (2)
1.1.11 Mbuso abetimisele kucitsa imphilo yakhe yonkhe naNozipho ngobe
umfaka indandatho/ ucela kutsi amshade. (2)
1.1.12 Timphendvulo titawehluka. Labanye batawutsi bebatawujabula/
bebangakhala/bebangamemeta ngenjabulo. (2)
1.2 1.2.1 Titselo tibekwe phasi/wakhe umtfunti labeke titselo ngaphasi
kwawo/kunalabagcoke tigcoko telilanga. (2)
1.2.2 Lokuhle ngekutsengisa esitaladini kutsi awukhokhi intsela/bantfu
bakutfola dvutane/nebantfwana bayabatfuma batewutsenga. (2)
1.2.3 Hulumende angabasita ngekubakhela tindzawo letiphephile/
angabasita ngetimali.
(Naletinye timphendvulo letifanele temukelekile.) (2)
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Kumakwa kwesifinyeyo akufake ekhatsi emaphuzu labalulekile lasendzabeni,
akungafakwa lokungakabaluleki.
Kwabiwa kwemamaki:
o Emaphuzu la-7 amumetse emamaki la-7 (nika limaki linye ephuzwini
ngalinye)
o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama-3.
o Samba semamaki: 10
Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama
akhe:
o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1 limaki.
o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki.
o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.
Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise imisho
njengobe injalo:
o 6–7 imisho njengobe injalo: akunikwa limaki lelulwimi.
o 1–5 imisho njengobe injalo: akunalimaki lelulwimi nika 1 limali.
CAPHELA:
Linani lemagama langengci kula-60.
o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe.
o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani
lemagama lekumele lisetjentiswe nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi.
o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe akufundvwe umusho uze uyewufika
ekugcineni kwalapho kuphelela linani lelimisiwe khona. Konkhe lokubhalwe
ngemuva kwalomusho akusafundvwa.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
EMAPHUZU LABALULEKILE NGETINDLELA TEKUFUNDZELA LUHLOLO.
Sicashunwa Emagama emhlolwa
1 'Tinike sikhatsi lesenele sekufundza.' 1 Tibekele sikhatsi sekufundza
lesenele kute ufundze kahle.
2 'Ungakhetsi futsi ungacageli kutsi 2 Ungakhetsi kutsi ufundzani,
kutawuphuma miphi imibuto ephepheni fundza konkhe lofundziswe kona.
leluhlolo ngobe loko kuyingoti lenkhulu.'
3 'Fundza ubuye utinike sikhatsi sekubuyeketa 3 Buyela emuva ubuke loko
loko lokufundzile.' lokufundzile.
4 'Tetayete kwehlisa lizinga lekudzinwa 4 Ungakuvumeli kudzinwa
ngekuphumula.' kukuphazamise.
5 'Ngalesinye sikhatsi kuyadzingeka kutsi 5 Ungafundzi uthulile sonkhe
ufundze ngekuphimisela loko lokufundzako sikhatsi utawusheshe ukhohlwe
ngobe kutakwenta ungasheshi uyikhohlwe loko lokufundzile.
lentfo loyifundzile.'
6 'Tentele luhlelo lwekufundza lweliviki lonkhe 6 Ungafundzi tintfo letiningi
lapho utawehlukanisa umsebenti lotawenta ngesikhatsi sinye.
ngelusuku.'
7 'Kugcina umtimba uphilile ngekutsi udle 7 Dlani kudla lokunemphilo
kudla lokunemsoco uphindze utivocavoce ubuye utivocavoce.
kuyintfo lebalulekile.'
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
Imemorandamu yekumaka SIGABA C.
Sipelingi/Lupelomagama:
Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
inshokutsi yalelo gama.
Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe
liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
timphawu letifanele.
Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.
UMBUTO 3: SIKHANGISI
3.1 C/sifanisongco. (1)
3.2 Kuheha batsengi kutsi babone kutsi uma utsenga utawuwina/kudvonsa (1)
emehlo kutsi batsengi babone.
3.3 Imikhicitwana yeMoringa iphetse imphidlwana yakho. (2)
3.4 3.4.1 Kutfola lwati lolugcwele ngemikhicito yeMoringa. (1)
3.4.2 Labangakhoni kungena ku- website bayakhona kusitakala
ngelucingo/ngamakhalekhukhwini. (1)
3.5 Ngiyo kuphela lecinisa ematsambo
Lenkhulumo itsatsa luhlangotsi ngobe akusingiyo kuphela imikhicito
yakaMoringa lecinisa ematsambo kungabakhona naleminye. (2)
3.6 Kuliphutsa kutsi sikhumba sakho singaba busheleleti ube yingelosi. Ngobe
umuntfu ngete waba yingelosi (2)
[10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
UMBUTO 4: IKHATHUNI
4.1 A/Kusho kuhamba. (1)
4.2 Ekhaya/Kusekudzeni (1)
4.3 Ngidziniwe – ngikhatsele.
Bahlolwa bakha umusho ngeligama lelitsi, 'ngikhatsele'. (2)
4.4 Bahlolwa bakha umusho basebentise sibabato 'Nx!'
Sib. Nx! Bayadzelela labafana ngifuna kubacondzisa. (2)
4.5 Bahlolwa bakha umusho basebentisa ligama 'yena'
Sib. Babe ufuna yena. (2)
4.6 Kudlala lomdlalo kutakwenta ube nemandla kwedlula labanye bafana.
Lenkhulumo iyahhunga ngobe ayinawo emaciniso kuba nemandla
akubangelwa kudlala. Kungenteka babekhona labanye bafana labanemandla
babe bangawudlali lomdlalo. (2)
[10]
UMBUTO 5: IPHROZI
5.1 5.1.1 IBlack Umbrellas lesita bosomabhizinisi Lamakhono labawafundze
kuletikhungo kumele bawasebentise ekuvuleni emabhizinisi
abo/baceceshelwa kutsi bakhe ifenisha. (1)
5.1.2 C/Indzawo yekucecesha. (1)
5.1.3 I-Black Umbrellas isita bosomabhizinisi.
(Kubili kwaloku) (2)
5.1.4 (a) Sikhomba bulili (1)
(b) Sikhomba bukhulu. (1)
5.1.5 Nkhosikati Bagcinile Dlamini utsi lawomasu ngawo latogucula
emabhizinisi abo. (2)
5.1.6 Kufanele ningacabangi tinkinga/akufanele kutsi nicabange tinkinga. (2)
5.1.7 Bafundzi balindzeleke kutsi bakhe umusho ngesicu sesiphawulo,
lenyenti.
Sibonelo: Bantfu labanyeti bahamba ngetinyawo. (2)
5.1.8 Umcondvo lofihlakele sandla kungashiwo lisekela lemphatsi.
Umcondvo losebaleni sandla kusho sitfo semtimba. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/Lweti 2020
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
5.2 5.2.1 Bhala lomsebenti ngiyawufuna. (1)
5.2.2 Abakawenti kahle. (1)
5.2.3 Kusasa Thabo utawubhala umsebenti kantsi thishela
utawufundzisa. (2)
5.2.4 Yebo lenkhulumo itsatsa tincumo ngaphambilini ngobe isebentise
ligama lelitsi 'ngibonile' kungakenteki. (2)
SAMBA SESIGABA C: 40
SAMBA SAKO KONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2020 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper