Skip to content

siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Question Paper

Question papersiSwati FALGrade 12202111 pages

Grade 12 siSwati FAL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2021, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2021

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) 2021 EMAMAKI: 80 SIKHATSI: Ema-awa Leliphepha linemakhasi la-11. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 2 DBE/2021 SC/NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Sivisiso (30) SIGABA B: Sifinyeto (10) SIGABA C: Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi (40) 2. Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati. 3. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA. 4. Dvwebela ekugcineni KWALESO NALESO sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto njengobe tinjalo. 6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho. 7. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho. 8. Kwehlukaniswa kwesikhatsi: SIGABA A: Emaminithi 50 SIGABA B: Emaminithi 20 SIGABA C: Emaminithi 50 9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 3 DBE/2021 SC/NSC SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A TEKUVAKASHA ENINGIZIMU AFRIKA 1 INingizimu Afrika ilive lelitsandvwa kuvakashelwa tivakashi letichamuka emaveni lahlukahlukene. Phela iNingizimu Afrika kufanele yenyuse lizinga letekuvakasha lihambisane ne-Proudly South African Campaign. Sicubulo seSatour seTekuvakasha senyanga yeNyoni sitsi 'Tekuvakasha tingumsebenti wetfu sonkhe. Asidlaleni indzima yetfu'. Lesi bekusicubulo 5 lebesishisa tikhotsa kulomgubho we-World Tourism Day lebewubanjwe lapha edvute ne-Sun City eNorth West. Lendzawo lebewubanjelwe kuyo lomgubho ePilanesberg ibitwa ngekutsi iBakgatla Gate leseMoleto. Loku ngeSitswana kusho umgubho. Lendzawo ingasemahlatsini lamahle naladvonsa emehlo. Lomgubho udvonse bantfu labanyenti labavela 10 etindzaweni letahlukahlukene. Loku kufaka ekhatsi tikhulu letifana nendvuna yeTekuvakasha, inhloko ye-South Africa Tourism (Satour) tour operators, bafundzi nebantfu labadzala. Enkhulumeni yakhe Ndvunankhulu wase North West lefundvwe egameni lakhe, utsite: 'Angeke silindzele kutsi tivakashi takulamanye emave tibabate buhle 15 bendzawo yakitsi sibe singabuboni lobo buhle baseNingizimu Afrika.' 2 Indvuna yeTekuvakasha ichubeke yatsi: 'Etinyangeni letine tekucala kwemnyaka, linani letivakashi letibuya ngaphandle lenyuke ngemaphesenti langu-7.5. Kulawo maphesenti, langu-20 etivakashi letibuya eNgilandi kantsi langu-19 wawo tivakashi letibuya eJalimane. 20 Loku kwenta iNingizimu Afrika ibe likhaya letivakashi lelisembili emhlabeni,' kusho indvuna. Hulumende utfola letibalo ngekusebentisa iSatour lekungiyo lekhangisa lelive lakitsi njengendzawo lenhle yekuvakashelwa. Indvuna ichube yatsi tifundza i-Gauteng, Western Cape neKwaZulu-Natal nato tingemakhaya etivakashi. 25 3 IMpumalanga ingulenye yemaphrovinsi latiwako ngetekuvakasha. Phela iMpumalanga inendzawo lenhle lebonakalisa emandla eMdali lebitwa ngekutsi yi-God's Window. Iphindze ibenetintsaba letakheke taba kwangatsi tindlu tesintfu letifulelwe ngetjani letibitwa nge-Drie Rondavels, timphophoma kanye nesiciwi lesikhulu lesibitwa ngeKruger National Park. 30 Kulesiciwi kulapho utfola khona cishe tonkhe tilwane. Tindlovu takhona tikhula tedlule tihlahla letinkhulu. Tindlulamitsi tona tidla etulu lapho sihlahla sigcina khona. Kunemabhubesi lowatfola ahamba angumhlambi lomkhulu. Phakatsi kwalesiciwi kunetindzawo letinhle tekulalisa tivakashi. Tivakashi taphesheya tiyayitsandza kakhulu lendzawo ngobe 35 inesikhumulo setindiza. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 4 DBE/2021 SC/NSC 4 Tivakashi uma tivakashela kulesiciwi kuba netimoto tasesiciwini letititfwala titiyise etindzaweni letidvutane naso njenge-Samora Mashele Mournument lelapha endzaweni lebitwa ngekutsi yiMbuzini, lapho 40 kwaphelela khona lichawe lelidvumile laseMozambique. Kunendzawo letinetintsaba letinhle letimbonywe ngemahlatsi lamakhulu. 5 Hulumende sewungene kakhulu kuwo onkhe emaPhrovinsi layimfica, agcugcutela kutsi kwenyuswe lizinga letekuvakasha. 6 'Asibe tivakashi eveni lakitsi. Sifuna kugcugcutela takhamiti takuleli kutsi 45 ticitse emaholide kulelive lato. Ngaleyondlela tekuvakasha titawutfutfuka,' kusho indvuna yeTekuvakasha. 7 Lucwaningo luyasivetela kutsi imali lenyenti lengenako ngekuvakasha kuba yimali lengena lilanga linye kuphela. Loku kuchaza kutsi kunetindzawo letinyenti letingavakashelwa bahlali bakulelive. 50 [Itsetfwe ku-Skyways, December 2019] 1.1.1 Nguliphi live lelivakasha kakhulu lapha eNingizimu Afrika? (1) 1.1.2 Shano kutsi i-Sun City itfolakala kuyiphi iPhrovinsi? (1) 1.1.3 Bhala imbangela yekutsi kusungulwe sicubulo se-Proudly South African. (2) 1.1.4 Kuletheksthi ngutiphi tilwane letitsandvwa kakhulu tivakashi? Bhala TIMBILI. (2) 1.1.5 Endzimeni ye-3 caphuna umugca lokhombisa kutsi lapha esiciwini tivakashi betinakekelwa. (2) 1.1.6 Ungakujabulela yini kuyolala eKruger National Park? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.7 Ngabe kuliciniso nobe kungumbono yini kutsi, kuvakasha kuyayiphumuta ingcondvo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.8 Bhala kube KUBILI lokungangenisa imali lenyenti kutekuvakasha eveni laseNingizimu Afrika ngekusho kwaNdvunakhulu wetekuvakasha. (2) 1.1.9 Ngabe uyavumelana yini nekutsi tivakashi letita eNingizimu Afrika tiphephile? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.10 Ucabanga kutsi yini leyo leheha tivakashi letinyenti eMphumalanga? Bhala KUBILI. (2) 1.1.11 Ngekubona kwakho kungani Hulumende agcugcutela tekuvakasha? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 5 DBE/2021 SC/NSC 1.1.12 Ngabe kubaluleke kangakanani kutsi lusha lwaseNingizimu Afrika lutibandzakanye netekuvakasha? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.13 Ucabanga kutsi kubangelwa yini kutsi tivakashi takulamanye emave tivakashele kuleli ngebunyenti ngesikhatsi sekucala kwemnyaka? Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2) 1.2 Bukisisa lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B [Itsetfwe ku-www.google.co.za] 1.2.1 Yini lena leyenteka kulesibonwa lesingenhla? (1) 1.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo lesho lokufanako naleligama lelidvwetjelwe: Kuvuselela kabusha: A Kugcogca B Kubutsa C Kutsatsa D Kuntjintja (1) 1.2.3 Ucabanga kutsi yini lokuzuzwa ngummango kulesibonwa? Bhala KUBILI. (2) 1.2.4 Hulumende angabanika tiphi tinsita bantfu labenta lomsebenti? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 6 DBE/2021 SC/NSC SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Fundza letheksthi bese uyayifinyeta uvete emaphuzu LASIKHOMBISA lamayelana nekuphumula lokunemphilo. CAPHELA 1. Bhala ngemaphuzu LASIKHOMBISA ngemisho legcwele, ngemagama LANGENGCI kula-60. 2. Imisho yakho ayibe netinombolo kusuka ku-1 kuya ku-7. 3. Bhala liphuzu LINYE emshweni ngamunye. 4. Sebentisa emagama AKHO 5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto uwafake kubakaki. ITHEKSTHI C KUPHUMULA LOKUNEMPHILO Kulandzela imitsetfo yekuphumula lokunemphilo kubalulekile ngobe sisuke siphumuta imitimba yetfu. Kuphindze kwente sikhone kumelana nemisebenti yelusuku lesibukana nayo imihla nemalanga. Uma ufuna kusebenta kahle nangemphumelelo kufanele umtimba ube nemandla. Ngako-ke kuhle kulandzela imitsetfo lefanele yekulala onkhe emalanga. Kubalulekile kulala lapho kungenamsindvo khona futsi netibane ticishiwe. Loko kutakwenta uphumule kahle futsi ukhone kuvuka ekuseni uphumulile. Nangabe udla kudla ntsambama kumele ungadli kudla lokucinile nalokunyenti kute ungahlushwa kucumbelana kwesisu lokungaphatamisa kulala kwakho. Ngembi kwekuya uyewulala kumele kubekhona lokwentako njengekutsi nje uhambahambe ngaphandle ushaywe ngumoya, wehlise kudzinwa kwasemini. Kungakusita kakhulu kutsi uphume ngaphandle uhogele umoya lohlantekile, loko kutakwenta kutsi ulale butfongo lobumnandzi, uvuke umtimba ukulungele kwenta imisebenti lemisha. Caphela tintfo lotinatsako nase uyolala, unganatsi tinatfo letinekhafeni njengelikhofi naleto letinikana emandla ngobe titakucedzela butfongo ungalali kahle. Khetsa luhlobo lolukahle lwembhede ulale embhedeni locinile nalocondzile kuvikela kuphatfwa ngumtimba lobuhlungu nalodziniwe ngakusasa. Lokunye lokuhle ngekuphumuta umtimba, kulala nekuvuka ngesikhatsi sinye onkhe emalanga. Loko kuyakwenta umtimba wakho wetayele indlela letsite yekulala. Lala ngaphasi kwesimo semoya lesifanele umtimba lokhona kumelana naso. Loko kuyakuvikela kujuluka nobe kubanjwa ngemakhata lokungaphazamisa kulala kwakho. Ungabukeli mabonakudze nobe udlale imidlalo yekhompiyutha ngembi kwekulala ngobe ingcondvo yakho ingadzinwa ingasaphumuli kahle bese kulala kwakho kuyaphatamiseka. Kulandzela lemitsetfo lengenhla kungakusita kutsi uchubeke kahle nemisebenti yalelo nalelo langa. [Itsetfwe ku-Skyways, Disemba 2019, likhasi 11] SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 7 DBE/2021 SC/NSC SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3: SIKHANGISI Fundza lesikhangisi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D 1 Ngesikhashana nje ungaphila imphilo lemnandzi lenganatikweleti. 2 Kuphila ungenasikweleti kusifiso sawonkhe umuntfu. 3 Wehlukana nawo onkhe emakhadi etikweleti. 4 Imali lenyenti isala ephaketheni lakho. 5 Wena ubhadala imadlana nje phumiyani etikweletini. 6 Iyatfolakala ngasematekisini aKanyamazane. Shayela lenombolo- 013 755 2140 I-imeyili-www.debtfreeass.co.za [Itsetfwe ku-The Citizen, 20 January 2020] 3.1 Bhala ligama leliphikisa lelo lelidvwetjelwe kulomusho losesikhangisweni? (1) 3.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Shano kutsi lenkhulumo lekulomusho longentasi iluhlobo luni. Kubhadala imadlana nje phumiyani etikweletini: A Letsintsa imiva B Lehhungako C Letsatsa luhlangotsi D Lengemaciniso (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 8 DBE/2021 SC/NSC 3.3 Phindza ubhale lomusho longentasi ubhale ligama lelidvwetjelwe lisho bukhulu. Wehlukana nawo onkhe emakhadi. (2) 3.4 Ucabanga kutsi lomkhicito wentelwe bobani? Sekela imphendulo yakho. (2) 3.5 Sebentisa libitomfakela lelicindzetelwe esikhangisweni emushweni lotakhele wona. (2) 3.6 Chaza kutsi kungani sihloko salesikhangisi sibhalwe ngemagama lamakhulu? (2) [10] UMBUTO 4: IKHATHUNI Fundza lekhathuni bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E Ngivele ngabona Lejusi imnandzi. kutsi laba Sinike lamanye batongicitsela emabhodlela sikhatsi. ayo. Hamba phela! Umeleni? Phela nine bayanisho kutsi niyavilapha nigijimisa emathiphu. [Itsetfwe ku-www.google.co.za] 4.1 Bhala bunye balelibito lelidvwetjelwe kulekhathuni lengenhla. (1) 4.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Shano kutsi hloboluni lwesinongo senkhulumo lesi? Leliwayini limnandzi njengeluju: A Sifutamsindvo B Sihabiso C Sifaniso D Simeleli (1) 4.3 Kulekhathuni lengenhla kuneligama 'sikhatsi'. Bhala bomfutiselo LABABILI baleligama. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 9 DBE/2021 SC/NSC 4.4 Bhala umusho lokhomba kuphoca kulekhathuni lengenhla. (2) 4.5 Chaza kutsi hlobo luni lwenkhulumo lolu. 'Ngivele ngabona kutsi laba batongicitsela sikhatsi.' (2) 4.6 Kungani libhamuta lenkhulumo yalona lomile lehluke kulawa lamanye? (2) [10] UMBUTO 5: IPHROZI 5.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F 1 Tinkinga tentfutfuko yekulima tinyenti kakhulu. Sidzingo semapulazi latawukhuphula umkhicito sikhulu ngendlela lecakile, kodvwa imitamo yekukhuliswa kwawo ayiphumeleli kahle ngobe ikhinyabetwa simo selitulu lesintjintjantjintjako. Manti ehlile etindzaweni letikulungele kuhlanyela, emanti latungeleta umhlaba wonkhe asetjentiswa kwenta 5 kudla. Kwengeta kuloko kutsi linani lemhlaba wekulima lishatjalaliswa kusha kwemahlatsi, tindlela letimbi tekulima, kuntjintja kwesimo selitulu nekukhula kwemadolobha. 2 Balimi bona kufanele badlale indzima lenkhulu ngekutsi bavikele lokuhlanyelwako kulesimo selitulu lesinemandla. Kudzingeka emapulazi 10 latawenta tintfo letingamange tentiwe. Umlimi udzinga inhlanyelo letawumelana nesimo sasebusika nasasehlobo. Baphindze bacabangele umnyaka lotawulandzela ngekubukisisa lokungaba yinkinga. Loku kutawukhuphula lizinga lekuphila lebantfu kanye nekudla lokunemphilo labatawukudla. Ngako-ke kudzingeka emapulazi 15 latawenta tintfo lletingamange tentiwe esikhatsini lesidlulile. [Itsetfwe ku-Skyways, December 2019] 5.1.1 Bhala lomusho bese ulungisa ligama lelidvwetjelwe likhombe buncane. Sidzingo semapulazi sekukhuphula umkhicito sikhulu. (1) 5.1.2 Bhala lomusho ngeSiswati lesemukelekile. Manti ehlile etindzaweni letinyenti. (1) 5.1.3 Cala lomusho lolandzelako ngekutsi: 'Itolo ...' Balimi bavikela lokuhlanyelwako kulesimo selitulu. (2) 5.1.4 Khokha sabito kulomusho bese usisebentisa emshweni lotakhele wona. Balimi bona kufanele badlale indzima. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 10 DBE/2021 SC/NSC 5.1.5 Tsatsa ligama lelisiphawulo kulomusho longentasi wakhe ngalo umusho. Balimi kufanele balime indzima lenkhulu. (2) 5.1.6 Kulemisho lelandzelako shano kutsi libito lelidvwetjelwe limeleni? (a) Tilwane titsandza kuhlala ehlatsini. (1) (b) Emantfombatane ageza titja. (1) 5.1.7 Phindza ubhale umusho lobhalwe wacindzetelwa endzimeni yesibili ube sebunyentini. (2) 5.1.8 Phindza ubhale lomusho longentasi ucale ngeligama, 'Umlimi'. 'Kudzingeka emapulazi latawenta tintfo letingakentiwa' kusho umlimi. (2) 5.2 Fundza lesitfombe bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI G Batsi tintfo Uyati ngihlushwa IFREYIMU YE-1 tiyenteka lapha. ngunayi ikhamera. Manje wena sewungumakhini kha yini. IFREYIMU YE-2 Ha ha! Akekho umtfwebuli longamelana nami. Phela mine ngisikhokho. Buka lesitfombe sihle njani. [Itsetfwe ku-www.google.co.za] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1 11 DBE/2021 SC/SCE 5.2.1 Phindza ubhale lomusho lolandzelako bese ufaka luphawu lolufanele. Manje wena sewungumakhinikha yini. (1) 5.2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Shano kutsi lesakhi lesidvwetjelwe kulomusho sisijobelelo sayiphi imphambosi yesento. Uyati ngihlushwa ngunayi ikhamera. A Semphambosi yekwentela. B Semphambosi yekwentisa. C Semphambosi yekwentiwa. D Semphambosi yekwenteka. (1) 5.2.3 Sebentisa ligama lelicindzetelwe efreyimini ye-2 emshweni lotakhele wona lisho inchazelo lesobala. (2) 5.2.4 Bhala lomusho longentasi ukhombe kuphika. Batsi tintfo tiyenteka lapha. (2) [20] SAMBA SESIGABA C: 40 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati FAL

View all