Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2017
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa 2
Leliphepha linemakhasi la-17.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





siSwati FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 QP
Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2017, 17 pages. Read online or download the free PDF.
Siswati Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · siswati. Question paper, 17 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 17
- File size
- 248.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 17
This exam
NSC Supplementary Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Lubukhwari (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 3.2Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.1Lubukhwari (Literature — Set Works)17 marks
- Question 4.2Lubukhwari (Literature — Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto
lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.
3. Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE.
SIGABA A: Inoveli (35)
SIGABA B: Umdlalo (35)
SIGABA C: Tindzaba letimfisha (35)
SIGABA D: Tinkondlo (35)
4. Phendvula imibuto LEMIBILI kuphela. MUNYE umbuto kusinye setigaba
letimbili.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
5. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.
6. Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso NALESO SIGABA.
7. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
8. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA.
9. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi singaba ngemaminithi la-60 kuleso
naleso sigaba.
10. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: INOVELI
Phendvula umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. Kwasha Tikhotsa 35 5
SIGABA B: UMDLALO
Phendvula umbuto wemdlalo lowufundzile.
2. Lahloma Ladvuma 35 7
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
3.1 'Litsambo' 18 10
3.2 'Timbuti!' 17 11
SIGABA D: TINKONDLO
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lobutwe ngato.
4.1 'Intfutfwane' 17 14
4.2 'Likhadi Lelibovu' 18 16
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto LABAFUNA kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO THIKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO ()
A: Inoveli 1 1
B: Umdlalo 1 1
C: Tindzaba letimfisha 2 2
D: Tinkondlo 2 2
CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
SIGABA A: INOVELI
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI A
Wachubeka Sandlane watsi, 'Ingwenyama itsi siyicolisele kakhulu ngaloku
lokwenteka kutsi inibite nidzabule tinkhalo nite eLudzidzini nifike ningayikhandzi.
Simo besingetikwemandla ayo kungako ingamange iphumelele kuhlangana nani
kukhulunywe. Ibonga kubeketela kwenu ngekutsi nihlale emalanga lamatsatfu
niyilindzile, kukhulu loku lenakwenta!' 5
Bantfwana bativa bakhululekile lapho bakhuluma naSandlane futsi babona
boMngayi naTikhuba. 'Ase usidvonse ngendlebe Sandlane kutsi yini lena
letawukhulunywa eLudzidzini ledzinga bantfwana?' NguSomcuba walawo mavi
ladzinga inchazelo.
'Tindzaba temphakatsi atatiwa bafokati labafana natsi. Tsine site lapha 10
njengetitfunywa, ngako-ke akukho lesikwatiko.' Kuphendvula Sandlane.
Bekubonakala kutsi kukhona lokufuna kubutwa boSomcuba, kepha bayesaba
ngobe akwetsenjwana.
'Yini ndzaba Mswati asifune kangaka Sandlane? Khuluma liciniso kuhle kwemuntfu
afa Sandlane,' kusho Somcuba abonakala kutsi uphatseke kabi. 'Kube niyati kutsi 15
unikhonte kangakanani Mswati, ngabe anizindli kangaka. Kube abenganitsandzi
abengeke aninike tindzawo, imfuyo nebantfu labatawuba ngaphasi kwenu,' kusho
Sandlane. Batsite basahleti bacoca kamnandzi kubonakala kutsi bantfwana basola
sengatsi baholelwa emgodzini, kwakhuluma Sidvwala: 'Ngicela kuveta wami
umbono njengemuntfu lobeke indlebe lapha.' 20
'Khululeka wena wekunene,' kuvuma Sandlane. 'Ingwenyama seyilibhubhisile live.
Ihlasele kaNgwavuma yancoba; yahlasela eMapedi yancoba; yahlasela eMazulu
yancoba. Kulokuhlasela lokunyenti kangaka iye yaphumelela ngenca
yekubambisana nani. Seyifuna kuhlasela lapha kaMahamba nyalo?'
[Likhasi 57–58]
1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Leligama lelitsi, 'bantfwana' kuletheksthi
lengenhla lishoni?
A Bantfwana bebhola.
B Bantfwana besikolo.
C Bantfwana benkhosi.
D Bantfwana bemuntfu. (1)
1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Usho kutsini Somcuba nakatsi, 'Ase usidvonse
ngendlebe Sandlane kutsi yini lena letawukhulunywa eLudzidzini ledzinga
bantfwana'?
A Usho kubahlebela.
B Usho kubakhulumela.
C Usho kubahlabelela.
D Usho kubadansela. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
1.3 Kungani kutsi kuletheksthi yonkhe imibuto ibhekiswe kuSandlane? (1)
1.4 Kukuphi eLudzidzini? (1)
1.5 Mswati bekabahlonipha banakabo. Fakazela lenkhulumo ngemaphuzu
LAMABILI ubhekise enkhulumeni yaSandlane. (2)
1.6 Ngutiphi tive laphumelele kutihlasela atibhubhise Mswati? Bhala tibe TIMBILI. (2)
1.7 Kubukeka kunenkinga yekubanga bukhosi esingenisweni salenoveli.
Bhala tizatfu LETIMBILI letabanga lenkinga. (2)
1.8 Sento saMtjekeni sekutsatsela phasi sitfunti seNgwenyama sagcine simholele
kuphi? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
1.9 Yini lebeyenta banakaboMswati basole ngekubitwa kwabo yiNgwenyama?
Sekela imphendvulo yakho. (2)
1.10 Uyavumelana yini nalombono lotsi Mswati netindvuna takhe
bebanebudlelwano lobuhle? Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.11 Yini leyakhutsata Mswati kutsi achubeke ahlasele titsa takhe kulenoveli?
Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
1.12 Indlela Mswati labeka ngayo Mawewe esihlalweni sebukhosi walandzela
indlela lekubekwa ngayo Mengameli walapha eNingizimu Afrika.
Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.13 Sidvwala unesimilo lesibi. Sekela lombono ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.14 Mswati utsi, 'Umuntfu akabongwa asaphila.' Chaza lamavi ubhekise
kuFokotsi, Somcuba naNdlela. (2)
1.15 Bantfu abakudvumisi lokuhle lokwentiwa ngumuntfu. Fakazela lenkhulumo
ubhekise ekuhlaseleni kwaMswati ahlasela tive lakhelene nato. (2)
1.16 Ngabe Ingwenyama beyibita bafowabo nje ifuna kuchubekisela imphi
embili na? Sekela ngemaphuzu LAMABILI. (2)
1.17 Bhala KUBILI lokuveta bungoti baSomcuba kulombuso waMswati. (2)
1.18 Yini lesiyifundzako ngemphi yaMswati kulenoveli? Bhala emaphuzu
LAMABILI. (2)
1.19 Ngekubona kwakho bekufanele yini kutsi Mswati ayohlasela banakabo?
Bhala KUTSATFU. (3)
SAMBA SESIGABA A: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
SIGABA B: UMDLALO
UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa
Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI B
SIGWACA: (Avala sikhwele saVusamatfwa avele asukumele etulu)
Cha, kuncono Mliba lelijaha letive libongwe njengobe ushilo.
INkhosi yona yetama kutsi ekukhulumisaneni kwetfu nalo
lijaha lakaMndzawe, kukhanyile kwekutsi sifiso salo lesikhulu
kutfola uyise lelisuke phasi vele liphokophelele kumtfungatsa 5
limtfole khona kuletiganga teBatfwa. Kuvunyelwa limfune
ngekukhululeka eveni leBatfwa, kungaba sibongo lesengca
tonkhe tibongo teBukhosi. Mbiba-Nkhulu!
IMBIBA-NCHANTI: Liyokufuna uyise? Wena mfana, kantsi awukamshiy' emuva
uyihlo? 10
TSEMBATIVE: Cha, Mbimba! Make wamkhomba ngalapha kuleBatfwa.
Ngilapha njeyi vele ngiphokephele kutfola yena!
IMBIBA-NCHANTI: Bebegu! Kukhona indvodza lengalahla umntfwanayo ate akhule
abe ngaka kodvwa ibe itibita ngekutsi inguMutfwa? (Atekula)
Sigwaca, utsi akusiwe njeyi lowashiya imbewu lena kaBhoko 15
ngobe besiye nawe kulandza iNdlovukati lekhotseme?
SIGWACA: Awu! Nani Mbiba-Nkhulu, kakusimi! (Lihleke libandla.)
IMBIBA-NCHANTI: Wena mfana, unyoko utsi wamphunyuka njani uyihlo?
(Akhuluma yedvwa) Uyati labantfu ete wabetsemba! Lobengitsi
yonkhe indvodza, lonkhe lijaha liyawati umtsetfo wesive? 20
Bahamba bahlanyela nje bangasahlakuleli bangasavuni!
(Abhekise kuTsembative.) Unyoko utsi wamgcina nini-ke
loyihlo?
TSEMBATIVE: E-e-! Mliba kungatsi ... kungatsi kwakungemtsimba lomkhulu
webukhosi beBatfwa neMalima. Make utsi yena wesaba 25
kulandzelisa ngelivi kamuva, livi lembiko ngobe bekangafuni
kutsikameta dzadzewabo emendvweni.
IMBIBA-NCHANTI: Hhm! Uchaza kutsi lendvodzamphini iteke
nadzadzewabonyoko?
TSEMBATIVE: Kungatsi kunjalo kona, Mliba! 30
IMBIBA-NCHANTI: Ilusica-ke lendzaba! Pho, lendvodza ... hlala phasi mfana
usilandzise kahle utintile (Ahlalele etulu Tsembative angatinti
kahle.) Lendvodza isabani kubatsatsa ibalobole bobabili
bantfwana bemfati, kube ingate ihluphekise litsambo layo
ngalendlela? Labanye bantfu! E! Kutawufuneka siyiphenyisise 35
lendzaba. Angivani nemadvodza lalahla bantfwabawo. Utsini
umbono wakho wena Nkhosi yeBatfwa? Itsiweni lendvodza
leyona buve beButfwa?
[Likhasi 70–71]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Tsembative abebuya kuyiphi indzawo?
A Abebuya kuleMaswati.
B Abebuya kuleMapedi.
C Abebuya kuleMandebele.
D Abebuya kuleMalima. (1)
2.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Kungani kumele lelijaha letive libongwe bukhosi.
A Limele bukhosi beMalima.
B Limele bukhosi beBatfwa.
C Limele bukhosi beMaswati.
D Limele bukhosi beMapedi. (1)
2.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Lenkhulumo yaTsembative letsi, make wakhe
abengafuni kutsikameta dzadzewabo emendvweni isho kutsini?
A Kumshiya emendvweni.
B Kumvikela emendvweni.
C Kumphazamisa emendvweni.
D Kumelekelela emendvweni. (1)
2.4 Bhala BUNYE buhle bekuba nemuntfu losebenta umsebenti lofana
newaSigwaca. (1)
2.5 Yini leyenta umbhali avete Tsembative njengemlingisi longanatsi tjwala
kulomdlalo? (1)
2.6 Hlobo luni lweludvweshu lolutfolakala kulesicashunwa lesingenhla? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
2.7 Ngubani lowaba neliphutsa kuTsembative namake wakhe mayelana nekutsi
Tsembative angamati babe wakhe? (2)
2.8 Leligama lelitsi, 'Imphelave', liyalifanela yini lilawu laNdvukutemphi
kulomdlalo? Sekela imphendvulo yakho. (2)
2.9 Umbhali ucondze kusitjelani ngebungani baQedizizwe naNdvukutemphi? (2)
2.10 Lahloma Ladvuma ngumdlalo lofaka ekhatsi simo selitulu. Sekela lombono
ngesigameko lesenteka encwadzini. (2)
2.11 Sento saTsembative sekutsi angasheshi kutiveta esiveni seBatfwa saba sihle
yini? (2)
2.12 Yini umlayeto wembhali ngekuvetwa kweMbiba? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
2.13 Ngusiphi sizatfu lesibanga Ndvukutemphi alwele kubusa kulomdlalo? (2)
2.14 Yini leyenta Batfwa bangesabi kutsi Tsembative abekwe abe yinkhosi
esikhundleni saVusematfwa? (2)
2.15 Umbhali wetse balingisi bakhe ngemphumelelo. Vuma nobe uphikise.
Bhekisa kumlingisi longuNdvukutemphi. (2)
2.16 Ucabanga kutsi yini leyenta iMbiba isheshe ibeke tintsambo tekubusa
isengakagugi? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
2.17 Catsanisa similo saNdvukutemphi nesaVusematfwa. (2)
2.18 Khetsiwe uyefana nebafati baseNingizimu Afrika labakwati kutimela bangafuni
kubona sitfunti sabo sehliswa? Fakazela lombono ubhekise kuKhetsiwe
kulomdlalo. (2)
2.19 Nguwuphi umtsetfo lowalandzelwa nguMadzandza ngalesikhatsi
Ndvukutemphi ehlisa buntfombi bakhe? Sekela ngeliphuzu LINYE. (2)
2.20 Ngekubona kwakho beyifanele yini iMbiba kusho lamavi latsi, 'Kukhona
indvodza lengalahla umntfwanayo ate akhule abe ngaka ibe itibita ngekutsi
inguMutfwa.' Sekela imphendvulo yakho. (2)
SAMBA SESIGABA B: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga
Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
3.1 'LITSAMBO' – Jozi J Thwala
Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI C
'Angitsi uvile nawe emisakatweni, wabona futsi nakumabonakudze kutsi
hulumende wetfu lomusha umemetele kutsi tonkhe tisebenti tasemakhaya
kufute tiholewe lokungenani iR1 500 ngenyanga. Manje-ke mine ngitsi
ngikhuphulele lomholo wami lokungenani unginike incenye yalemali lokufute
kutsi ngabe ungiholela yona.' 5
'Nawukhuluma ngencenye usho kutsi ngisale ngikuholela emakhulu
lasikhombisa emarandi ngenyanga?' kubuta make Shongwe aze ancekutise
nenhloko kancane.
'Yebo, R700 nje kuphela. Uyati yini kutsi mine ngihola malini? Cha angati,
kepha njengaloku wena shengatsi unesikhundla lesisetulu lapha 10
esibhedlela, ngiyakholwa kutsi uyayibulala.'
'Manje njengaloku wena utsi kusho hulumende kutsi sisale siniholela imali
lengu -R1 500 ngenyanga, yena lohulumende tsine usiholela malini?'
'Hhayi phela akusasiyo indzaba yami leyo. Wena phela usisebenti
sahulumende. Mine ngisisebenti sakho. Mine ngikhuluma kuwe ngobe 15
ngicashwe nguwe. Nawe hamba uyewukhuluma nalowo lokucashile.
Ungatjeli mine tinkinga tasemsebentini wakho. Mine ngicela nje kutsi
umgangigcilati ngobe nami ngingumuntfu ngifana nawe. Imali nami
ngiyidzinga njengawe. Nawuva nawe kutsi tintfo tiyabita, nami ngitiva
njengawe.' Kusho LaMdluli kuvakala vele kutsi sewunemoya. 20
'Ngiyadzabuka kukwatisa LaMdluli kutsi lemisebenti yami yalapha ekhaya
ayingehluli mine kuyenta. Mine bengitsi ngizamela wena ematohwana
kepha wena ubona shengatsi ngiyakugcilata. Mine bengitsi tsine nawe
siyasitana kepha shengatsi wena awukutsatsi njalo. Ubona shangatsi
sekusemsebentini lapha. Vele kusemsebentini kantsi wena utsi kukuphi? 25
Nangabe kusemsebentini, loluswane lwakho ulufunisani-ke lapha? Ngabe
utele kutewusebenta yini nome utele kutewugadza umntfwanakho? Cha,
kutsi nje kute umuntfu lotangisalela naye le ekhaya manje ngase ngibona
kutsi kuncono ngite naye lapha emsebentini.'
[Likhasi 24]
3.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Yini leyabanga kucabana emkhatsini
waMake Shongwe nalaMdluli.
A Kwengeta umsebenti.
B Kwengeta liholo.
C Kwengeta emanti.
D Kwengeta umndeni. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
3.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Lenkhulumo yaLaMdluli letsi,
'ngiyakholwa kutsi uyayibulala imali' ishoni?
A Uhola imali lenyenti.
B Uhola emasenti kuphela.
C Uhola imphesheni kuphela.
D Uhola likhulu kuphela. (1)
3.1.3 Lokutsi LaMdluli ete neluswane emsebentini kukhombisani
kulethesthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.4 Ngabe inkhulumiswano emkhatsini waMake Shongwe naLaMdluli
iyemukeleka yini? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.5 Wena njengemfundzi ngumuphi umlingisi longamesekela
emkhatsini waLaMdluli naMake Shongwe? Sekela imphendvulo
yakho. (2)
3.1.6 Ngabe inkinga lebukene naLaMdluli yasombululeka yini,
ekupheleni kwalendzatjana? Sekela imphendvulo yakho. (2)
3.1.7 Yini lebekumele yentiwe nguMake Shongwe ngembikwekutsi
acashe laMdluli? Bhala emaphuzu LAMABILI. (2)
3.1.8 Ithekhnoloji idlale indzima lebalulekile emphilweni yaLaMdluli.
Sekela imphendvulo yakho. (3)
3.1.9 Ucabanga kutsi yini umbhali lazama kuyedlulisa kubacashi
ngalendzatjana, 'Litsambo'? Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3)
[18]
NA
3.2 'TIMBUTI' – Jozi J Thwala
Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI D
'Kutimisela nekungatimiseli kuyefana. Matekuletjeni uphaswa ngenhlanhla.
Nawungenayo inhlanhla ngeke uphase. Cha, Ndlebe uyaphosisa. Nawucale
kufundza ngekutimisela umnyaka usacala ngeke utfole tinkinga. Liphutsa
lakho kutsi bewungeti esikolweni malanga onkhe. Nawufike ekuseni
uhamba emini sikolo singakaphumi.' 5
'Ungena ngani wena kuloko? Kwentiwa ngimi ngako-ke wena akukutsintsi.
Mine ngikwenta nje ngobe ngiyati kutsi ngikwentelani.' Bakhuluma nje
boNhloko naNdlebe nguLwesine. Bayacala kuhlolwa ngakusasa. Konkhe
loku bebakufundza kusukela ekucaleni kwemnyaka, sebayohlolwa ngako
kutsi bakufundzisisile yini. Bafundzi labebafundza sibili njengaboNhloko 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
bajabulile. Bafundzi labebadlala njengaboNdlebe bayachachatela ngobe
abati kutsi bayobhalani. Labanye-ke bafundzi abanaki lutfo ngobe kubo
konkhe kuyefana. Buhle nebubi yintfo yinye. Bakhuluma nje beme eceleni
kwemgwaco bacondze emakhaya kubo. Kungevani kwabo kudalwa
kuhlolwa lokutewucala kusasa. Nguloyo naloyo uveta simo sakhe mayelana 15
nekuhlolwa. Indzaba lesematseni ngiyo leyo. 'Shengatsi ngabe sesibhalile
sacedza,' kusho Nhloko. 'Wajaha kucedza nje yini kangaka?' Kubuta
Ndlebe. 'Sengidziniwe kufundzana nelibanga linye. Konkhe kwalo
sengiyakwati ngako-ke ngifuna kuchubekela embili. Kulomnyaka lotako
ngiyewufundzela buthishela eyunivesithi yaseJozi' 20
'Nami ngemnyaka lotako ngiya khona kuleyo yunivesithi. Kuya labanjani
kantsi?' 'Kuya labaphase matekuletjeni. Kuya labatimisele.'
'Ngitamphasa Matekuletjeni. Ngitimisele kakhulu kuya kuleyo yunivesithi.
Wena Nhloko ucabanga kutsi nguwe wedvwa lotawuphasa.'
[Likhasi 109–110]
3.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Yini liphutsa lelikhulu lebelentiwa
nguNdlebe esikolweni?
A Bekakhutsele
B Bekalova
C Bekafundza
D Bekalalela (1)
3.2.2 Khenya YINYE Ipmhendvulo. Yini letimbuti lekukhulunywa ngato
kulendzatjana?
A Emaphepha ekushiswa.
B Emaphepha ekubhalela.
C Emaphepha ekuhlobisa.
D Emaphepha eluhlolo. (1)
3.2.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Usho kutsini Nhloko nakatsi indzaba
lesematseni ngiyo leyo?
A Indzaba lehamba embili.
B Indzaba lehamba iphela.
C Indzaba lehamba kancane.
D Indzaba lehamba neliphutsa. (1)
3.2.4 Bhala KUBILI lokwenta Nhloko naNdlebe babe bangani. (2)
3.2.5 Nhloko bekangumfundzi lotiphetse kahle esikolweni. Vuma nobe
uphikise lombono, ngemaphuzu LAMABILI. (2)
3.2.6 Lenkhulumo yaNdlebe letsi, 'Matekuletjeni uphaswa ngenhlanhla'
ingemanga nobe iliciniso? Sekela imphendvulo yakho. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
3.2.7 Ucabanga kutsi yini leyabangela kutsi Nhloko aphumelele
etifundvweni takhe? Bhala kube KUBILI. (2)
3.2.8 Bhala sifundvo lesiletfwa nguNhloko ngalamavi latsi, 'Nginguye
umngani wakho. Angeke ngikulahle.' (2)
3.2.9 Bantfwana labanetento letifana netaNdlebe bangatitfola bangena
kutiphi tinkinga? Bhala tibe TIMBILI. (2)
3.2.10 Ngusiphi seluleko longasinika bafundzi labasenta Matekuletjeni
nawufundza lendzatjana? Bhala tibe TIMBILI. (2)
[17]
SAMBA SESIGABA C: 35
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 14 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 4: LETFWESE – PT Jele, JJ Thwala
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
4.1 Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
Intfutfwane – MJ Thwala
1 Yati tilimela temnyaka
2 Njengentfutfwane letatiko,
3 Leyati kutsi kunebusika nelihlobo,
4 Nekutsi kunelikwindla nentfwasahlobo.
5 Yati kutsi sikhatsi siyahamba,
6 Lokuhle kulandzele lokubi
7 Nalokubi kulandzele lokuhle,
8 Konkhe kuhamba njengesikhatsi.
9 Ngente ngibe njengentfutfwane
10 Leyati sikhats' ingenawashi,
11 Leyati teliv' ingenalibalave,
12 Leyat' imphil' ingafundziswanga.
13 Ngente ngibe njengentfutfwane,
14 Ngisebente sikhatsi sisekhona,
15 Ngicabangele sikhatsi lesitako
16 Lesimatim' emphilweni yami.
17 Ngiklomelise ngenkhutsalo yentfutfwane,
18 Ngisebente kamatima ngikhohlwe
19 Telive letihlatimulis' umtimba,
20 Tingente ngiphefumule kamatima.
21 Ngente ngiphile njengentfutfwane,
22 Lenelikhaya lekuphephela nasekubhoke
23 Emakhata nemimoya yebusika,
24 Netimvula letin' ehlobo.
[Likhasi 58–59]
4.1.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Yini letilimela lakhuluma ngato
sonkondlo emgceni wekucala?
A Tikhatsi temnyaka.
B Tkhatsi tekudla.
C Tikhatsi tekusebenta.
D Tikhatsi tekufundza. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 15 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
4.1.2 Khetsa YINYE imphendvulo. Sinongo sini senkhulumo
lesidvwetjelwe kulomugca lolandzelako?
Njengentfutfwane letatiko.
A Sifanisongco
B Selutfo
C Sifaniso
D Sihabiso (1)
4.1.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Shano luhlobo lwebunkondlo
lobudalwa ngulamagama ladvwetjelwe kulemigca lelandzelako:
'Lokuhle kulandzele lokubi
Nalokubi kulandzele lokuhle' …
A luchumanosicalo.
B luchumanosigcino.
C luchumanosiphambano.
D luchumanomkhatsini. (1)
4.1.4 Sizatfu sini lesenta kutsi kutsiwe lenkondlo iyilirikhi? (1)
4.1.5 Bhala KUBILI lokubi ngetintfutfwane. (2)
4.1.6 Bhala bunkondlo lobutfolakala kulemigca lelandzelako wesekele
imphendvulo yakho.
'Ngisebente kamatima ngikhohlwe
Telive letihlatimulis' umtimba' (Imigca-1ne-2). (2)
4.1.7 Ngabe sonkondlo ulisebentise kahle yini leligama lelitsi, 'lihlobo'
kulenkondlo lengenhla? Sekela ubhekise entfutfwaneni. (2)
4.1.8 Yini leyenta sonkondlo akhetse kubhala lenkondlo ngentfutfwane? (2)
4.1.9 Shano kutsi sonkondlo ucondze kusitjelani ngalemigca
lelandzelako:
'Ngente ngiphile njengentfutfwane,
Lenelikhaya lekuphephela' (2)
4.1.10 Yini lesiyifundza ngentfutfwane endzimeni yesitsatfu yalenkondlo?
Bhala emaphuzu LAMABILI. (3)
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 16 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
4.2 Fundza lenkondlo lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
Likhadi Lelibovu – CD Masilela
1 Imphilo inguphansi – phezulu,
2 Wena lowabona kunatsa kwenkhukhu.
3 Noma ingakhuluphala igcwale indlu,
4 Ungatikhipheli likhadi lelibovu!
5 Akucali futsi akugcini ngawe – phakama uye embili!
6 Lenkingana loyenweba ibe ngubhazabhaza iyinselele.
7 Tibale tibusiso takho ucaphele:
8 Ingcondvo isikhali lesinemandla – khetsa imphilo!
9 Vula emehlo, maningi ematfuba lapha ngaphandle,
10 Tsani ntinini ngelitubane utsatse litfuba lakho.
11 Sigwaca lesihle ngulesishoshako.
12 Ungacali nje, utinike likhadi lelibovu!
[Likhasi 71]
4.2.1 Khetsa YINYE imphendvulo. Bhala luhlobo lwemvumelwano
lolutfolakala emgceni we-6 newe-7.
A Imvumelwanomaphakatsi
B Imvumelwanosigcino
C Imvumelwanosicalo
D Imvumelwanomkhatsini (1)
4.2.2 Bekakusiphi simo sonkondlo nakabhala lenkondlo lengenhla? (1)
4.2.3 Khetsa YINYE imphendvulo. Bunkondlo buni lobuletfwa
ngulemisindvo ledvwetjelwe kulomugca longentasi?
'Noma ingakhuluphala igcwale indlu', …
A sifanangwaca.
B sifutamsindvo.
C sifanankhamisa.
D silinganisamcondvo. (1)
4.2.4 Bhala bunkondlo lobutfolakala kulamagama ladvwetjelwe
kulomugca longentasi.
'Imphilo inguphansi – phezulu' (1)
4.2.5 Khetsa YINYE imphendvulo. Chaza kutsi loluphawu loludvwetjelwe
lumeleni kulomugca longentasi.
'Ungacali nje, utinike likhadi lelibovu!' …
A sifutamsindvo.
B sifanamsindvo.
C siphukuto.
D sidvonsamoya. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwek wengeta (FAL)/P2 17 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017
NSC
4.2.6 Khipha sentakutsi kulomugca longentasi usibhale phasi.
'Tsani ntinini ngelitubane utsatse litfuba lakho.' (1)
4.2.7 Yini sonkondlo atsi ingcondvo isikhali lesinemandla? (2)
4.2.8 Usho kutsini sonkondlo kulomugca longentasi?
'Vula emehlo, maningi ematfuba lapha ngaphandle' (2)
4.2.9 Bhala sinongo lesikulomusho uchaze kutsi sisho kutsini.
'Noma ingakhuluphala igcwale indlu' (2)
4.2.10 Bhala KUBILI lapho singalisebentisa khona likhadi lelibovu
ngaphandle kwekulisebentisela umcondvo losenkondlweni. (2)
4.2.11 Likhadi lelibovu ngabe lishoni emphilweni yemuntfu? (2)
4.2.12 Mlayeto muni lotfolwa lusha lolungasebenti ngalamagama lashiwo
ngusonkondlo emgceni longentasi?
'Vula emehlo, maningi ematfuba lapha ngaphandle' (2)
SAMBA SESIGABA D: 35
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P3 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
siSwati FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2015 QP

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2017 Memo
More from Grade 12 siSwati FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati FAL ATP 2023 24

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum
siSwati FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum