You're offline
Skip to content
Question paper

Siswati HL P1 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf

Subject: Siswati HlGrade 12201813 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2016 EMAMAKI: 70 SIKHATSI: Ema-awa 2 Leliphepha linemakhasi la-13. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Sivisiso (30) SIGABA B: Sifinyeto (10) SIGABA C: Luhlelo nekusetjentiswa kwelulwimi (30) 2. Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati. 3. Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA. 4. Dvweba umugca emva kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto njengobe tinjalo. 6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho. 7. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako. 8. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: SIGABA A: Lokungenani emaminitsi la-50. SIGABA B: Lokungenani emaminitsi la-30. SIGABA C: Lokungenani emaminitsi la-40. 9. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 1.1 Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI A Kwaba kutigandza etjeni kwaMfokati Maziya mhlazana aya kuyewukhuluma namakhelwane wakhe Malambe, uyise waThuli. Futsi-ke wamkhandza kabi ngobe bekadle lobu bakaNgwane, bemvelo, umcombotsi. Empeleni bekangabuye amkhandze anjani ngobe cishe onkhe emalanga uyabutfola tjwala njengobe buphiswa khona lapha ekhaya lakhe. Uke watsi kwendlulisa emalanga Mfokati acabanga kutsi kutawuba khona lilanga amtfole angakanatsi kepha wabona kutsi buyinsakavukela umchilo wesidvwaba. Wagcina-ke sekakhulumile. 'Mine wena Mcanco angingeni etindzabeni tebantfwana.' Sekubeka yena Malambe alandzela inkhulumo lebekwe nguMaziya. 'Ngimkhululile mine umntfwana wangena sikolwa. Angifundzanga mine, uyafundza yena, nawe ufundzile kambe. Uma akhetsa kugana ashiye sikolwa, nalapho angingeni. Kuphela nje kuloyo lotsatsa umntfwanami amkhulelise nobe amente umfati, ngifuna tinkhomo tami. Kunjalo nje Maziya.' 'Ucinisile impela Malambe. Umntfwana nasewumnikile litfuba kepha yena wadlala ngalo, usuke satigwaze ngesakhe. Kepha Khwanati umntfwana ngumntfwana, kuyengana kunyenti. Utawukhandza kutsi boniswa bangani.' 'Kahle, kahle Maziya! Ungete wasola umntfwanami kutsi nguye lowonisa wakho. Ye hhe! Khunga inja yakho. Njengobe ngisho, angingeni etindzabeni tebantfwana! Hawu Maziya! Mine phela ngitsi ute lapha sitewunatsa kantsi utewudlala ngami la!' Sewutsandza kuphakama ngemandla umoya waMalambe manje. 'Cha, asicabani Khwanati, siyacoca nje, kute lokubi.' Sewukhuluma ngelekuncenga Maziya. Uyabona kungatsi uyinyatsela emsileni imamba ingase imlume. Phela bekatsetse lelitfuba kutsi nobe angasiye umhambi wemashingo kepha uye akwente kucedza koma kubomakhelwane bakhe. Bayamati-ke nabo kutsi vele nakajabulile uyeta atewuvakashela takhamuti tendzawo. 'Yekela-ke Maziya, yekela! Tindzaba letinjena talokwetidzandzane titekwa bonina lena emagumeni. Tsine siteka tebudvodza esangweni. Mine wena Maziya ngifundzisa emajaha latawubuya angakhele likhaya. Lokwetidzandzane loku, anginamsebenti nako. Kuyahamba loku kwetintfo kuyewukwendza.' 'Yeyi makhelwane, selishonile Malambe, nami sengibuyela ngekhaya. Sesishushisene. Ngiyabonga Malambe.' Washo wasukuma Mfokati abona kutsi inkhulumo yabo ingeke ifike ndzawo. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC 'Ngibongile nami Mcanco. Uhlupha ngalokutsi awusuye umnatsi, buka ngobe kusasa sitawube sibushisa ngesheya kweMbuluzi, Ekuphakameni. Kubitwe lilima lekuyewugawula tingodvo. Sitawubuya sidzakwe sitinkhukhu. Kulungile Maziya.' Wasukuma naye Malambe wakhipha sihlobo sakhe esangweni. Uhamba nje Maziya inhlitiyo yakhe ibuhlungu. Kukhulisa umntfwana kwehlukene kumuti ngemuti. Yena ngekubuka kwakhe kubalulekile kutsi bobabili batali bemntfwana ekhaya bafake sandla ekumkhuliseni, anikwe imiyalo lecotfo letamakha. Yebo, bekakubona kuliciniso kutsi unina wemntfwana nguyena thishela wekucala nalomcoka kumntfwana. Emantfombatana kunyenti lekumele akufundze kubonina, kepha-ke jinge sandla sababe welikhaya sifuneke, ikakhulu ekuciniseni kuhlonipha, umntfwana ahambe indlela lecondzile. Ngemuva kwekutsi eve LaMabuza kutsi yayihambe njani indvodza yakhe kuyewucocisana naMalambe, wefikelwa ngumcabango kutsi naye ake atinike litfuba lekuyewucocisana naLaShongwe, unina waThuli. Mhlawumbe bona njengebafati bangacoca bevane. Nembala walitfola lilanga lelikahle, wefika watfola LaShongwe atihlalele atiphotsela umtiya. Bekute tjwala ngalelo langa lapha kaLaShongwe, ngako-ke balitfola lelihle litfuba lekuticocela. 'Utsintsa indzaba lematima yemntfwanaMabuza.' Washo LaShongwe alandzela kulebekushiwo nguLaMabuza, wabuye wachubeka. 'Ufika nje ngilalele nangu umsakato, luhlelo Lwetemndeni Kangwane. Bakhuluma indzaba lebuhlungu kakhulu yanasi sifo lesingumbulalave, i-AIDS. Sekukanyenti ngitsi ngikhuluma nanasi sidzandzane sami lesikhudlwana, lomngani walesakakho, avele angihleke bulima atsi ayikho intfo lenjalo. Mine angisati impela ingatsi nebuhatsa sebukhona kulomntfwana.' 'Hawu yelele bantfwabetfu! Maye kuhle kwesaba intfo nangabe ungayati kahle. Uma umntfwana angasesabi lutfo, lukhulu langangena kulo.' Washo LaMabuza lisho licala kuvevetela livi lakhe. Akusho nekutsi uyayesaba LaMabuza indzaba ye-AIDS. Ngiyo kanye naye lekayesabela kumntfwanakhe ngetulu kwako konkhe lokutiphambeko tebantfwana. 'Ngitsi-ke kungaba njani lomntfwanakho sekaye kuyewupopola ingati sibone phela kutsi ngete latfolakala yini leligciwane.' 'Wakwala umntfwanami kukwenta loko, watsi wesaba kutsi nasebamtjele kutsi unalo leligciwane, utawuphila kabuhlungu acabanga kutsi utakufa nobe kunini.' 'Wesabani phela kantsi akakholwa kutsi ikhona? Loku kuyatjengisa kutsi liciniso lekuba khona kwalesifo. Akwenteki kutsi nangabe kutfolakala kutsi unalo leligciwane usheshe ufe. Kunebeluleki labelulekako ngetindlela tekuphila kulesimo umuntfu welulekwa angakapopoli abuye elulekwe nangemuva kwekupotjolwa.' [Umtfombolwati: SM Magagula, Bungani Bebangani, 90–94] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC Phendvula YONKHE imibuto ngekubhekisa tonkhe timphendvulo takho kuletheksthi lengenhla. 1.1.1 Bhala sinanatelo saMfokati langabongelelwa ngaso nakungenteka avukwe lulaka. (1) 1.1.2 Kushiwo ngani kutsi umcombotsi tjwala baKangwane? (1) 1.1.3 Bhala umusho losesiceshini losho kutsi Mfokati abetihlupha kutsi angakwati kugucula imibono yaMalambe. (1) 1.1.4 Tinkhomo tibaluleke ngani endvodzeni yeLiswati? Bhala kube KUNYE. (1) 1.1.5 Nawufundzisisa letheksthi lengenhla behlukene ngani boMalambe naMfokati? (1) 1.1.6 Bhala KUNYE lokuyinkhomba yekutsi kunekuhlukunyetwa kwemalungelo ebantfwana nalabasikati kuletheksthi lengenhla. (1) 1.1.7 Khetsa imphendvulo. Malambe unato timphawu teBuswati bendzabuko ngobe: A Unatsa tjwala baKaNgwane. B Umela umntfwana wakhe. C Indvodza lehlala inatsile. D Ngumakhelwane locotfo njalo. (1) 1.1.8 Ngutiphi leto teluleko lakhuluma ngato LaMabuza kuLaShongwe, lekunikwa bantfu tona kute bacikelele i-AIDS? Bhala sibe SINYE kuphela. (1) 1.1.9 Akhombisani lamavi aMalambe kulenkhulumo yabo? 'Kantsi ute kutewudlala ngami la.' (2) 1.1.10 Ngekwakho kubona makhelwane ubaluleke ngani etimphilweni tebantfu? (2) 1.1.11 Yini inkinga yalemindeni lemibili nawufundzisisa letheksthi lengenhla? (2) 1.1.12 Ngabe letingodvo letiyewugawulwa lilima kwentiwani ngato? Bhala kube KUBILI. (2) 1.1.13 Bekasho kutsini Malambe nakatsi, 'Khunga inja yakho?' Chaza. (2) 1.1.14 Nika umbono wakho ngalamavi aMalambe: 'Tindzaba letinjena talokwetidzandzane titekwa bonina lena emagumeni.' (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC 1.2 Fundza lesibonwa lesingentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI B [Umtfombolwati: http://www.kingfeatures.com] 1.2.1 Bhala KUNYE lokwenta kube lula kumnikati walenkhomo kutsi asheshe ayibone nayisemhlanjini waletinye tinkhomo. (1) 1.2.2 Ucabanga kutsi yini lebangela lenkhomo ikhuluphale kangaka? (1) 1.2.3 Bhala indlela YINYE lekumele lesilwane lesingenhla siphatfwe ngayo. (1) 1.2.4 Yini lengaketayeleki kulenkhomo lekulesibonwa lesingenhla? (1) 1.2.5 Ngaphandle kwelubisi nenyama, nika LOKUBILI ummango lokutfola kulesilwane lesingenhla. (2) 1.2.6 Bhala KUNYE lokwenta Theksthi A afane na Theksthi B, nakunye lokwenta lamatheksthi ehluke. (4) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Fundza letheksthi lelandzelako bese uyayifinyeta ngewakho emagama langabi ngetulu kwala-70. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lasikhombisa etindlela letinsha naletilula tekusebentisa libhange. TICONDZISO 1. Finyeta ngewakho emagama. 2. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lamcoka lasikhombisa. 3. Sifinyeto sakho asibe ngendlela yetindzima (emapharagrafu). 4. Akukadzingeki kutsi ubhale sihloko. 5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto sakho. ITHEKSTHI C TINDLELA LETINSHA NALETILULA TEKUSEBENTISA LIBHANGE. Emabhange akhelwa kutsi abe tindzawo lapho wonkhe umuntfu angalondvolota khona imali yakhe. Indlela lelibhizinisi lebelichutjwa ngayo phambilini, bekukutsi umuntfu atiyele yena matfupha kute atfole imali layibekile. Umuntfu bekakhona kuyitfola imali kuphela nangabe libhange lisavuliwe ngetikhatsi temsebenti letimisiwe. Loku sekuntjintjile kuletikhatsi talomuhla. Ngekutfutfuka kwethekhinoloji, kukhokha imali ebhange nobe kuyibeka akusadzingi kutsi uye matfupha njengakucala. Seyente kwabuye kwaba lula nekutsi ukhone kukhokhela tikweleti takho nobe utsenge ungakayiphatsi imali futsi ungakayi nasebhange. Indlela yekubhanga nobe kukhokha imali etitolo letitsengisako, njengabo-Shoprite, SPAR naletinye titolo letinyenti, seyidvumile. Loluhlobo lwekubhanga aludzingi kutsi umuntfu aze abe nelibhuku lasebhange. Nangabe umuntfu avete matisi wakhe, angakwati kutfola nobe atfumele imali nanobe kukuphi lapho afuna khona. Lokubuye kube kuhle kutsi letinye taletitolo takhiwe emimangweni lephuyile. Kuletinye taletitolo umuntfu uyakwati nekukhokha imali emishinini lekukhokhelwa kuyo lokutsengwe ngelikhadi lasebhange. Inhlawulo yekukhokha imali kuletitolo yincane nayicatsaniswa nekukhokha imali emishinini yasebhange yangaphandle. Imishini yekukhokha imali letfolakala yonkhe indzawo seyiyitfutfukise indlela yekubeka imali. Yenta lababeka imali bahlomule nangabe emabhange asavaliwe. Bantfu sebayakwati kubhanga, kutfumela nobe kukhokha imali kulemishini. Lokufanele kucashelwe kutsi inombolo yelikhadi iba yimfihlo yemnikati. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC Nyalo emabhange lamanyenti sekaphindze akunike lilungelo lekwenta sicelo sekubolekwa imali kulemishini ingce nje nawukhokhela kahle tikweleti takho. Libhange nalivuma, imali loyibolekako ivele ifakwe emshinini uyitfole ngaphandle kwekubonana buso nebuso nebasebhange. Ngekutfutfuka kwethekhinoloji etincingweni, emabhange lamanyenti savumela indlela yekutfumelela umuntfu longenalo likhadi lasebhange imali. Umbikoselula utfunyelelwa kumakhalekhikhini walowo imali leya kuye nemininingwane latayisebentisa kukhokha leyo mali ngaphandle kwelikhadi. Linyenti lebantfu seliyakwati kutfumela, kukhokhela, kuholela nekwenta letinye tintfo ngekusebentisa i-inthanethi letfolakala kubomakhalekhikhini labasezingeni lelisetulu. Emabhange atsi lendlela yekusebentisa i-inthanethi iphephe kakhulu. Emabhange asasungule indlela yekwatisa bantfu bawo ngayo yonkhe imininingwane yetimali letingenako naletiphumako emabhukwini abo ngaphandle kwekungena ebhange batsatse titatimende. [Umtfombolwati: Ihunyushwe isuselwa ephephabhukwini i-Move yamhla ti-11, Indlovulenkhulu 2015, 56–57] SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3 Fundza lesikhangisi lesilandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI D 1. NGCONDVOMSHINI WETIMANGA!!!!!! 2. Mtfombo wetive tonkhe. Siyalu lesigobhota mlibe. Akekho umuntfu longafuni kuba nawe. Netigebengu letingakwati kukucocisa tikuhambela emoyeni. 3. Aweteli, awulali. Kukhatsala umuntfu wena ube 4. Simungulu sathishela umgcolotele njalo. Sigadzagadza lesingabandvwa lofundzisa emagumbi lamane yinhloko. emhlaba. Nalabanetihibe tekufundza bagijimela kuwe thishela lomkhulu. 6. Kungabi khona 5. Umuntfu lonawe kwakho kukhuba linyenti. uneligolide cobo lwalo. Labakuphatsako batfwala lilundza. Ngulabanjingile kuphela labakukhonako. 7. Halala ngcondvongcondvo lowehlula tingcondvo temadvodza. Munyisa situkulwane nesitukulwane ngelwati lwakho. [Umtfombolwati: http://www.houseplants.com] 3.1 Khokha umusho loneluvelomagama efreymini 7 kulesikhangisi lesingenhla uwubhale phasi. (1) 3.2 Nika inchazelo yalenkhulumo lesefremini 6. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC 3.3 Khokha umusho efreymini 2 kulesikhangisi lochaza kutsi ngcondvomshini unelwati lolungapheli. (1) 3.4 Phindza ubhale lomusho losefreymini 4 esikhundleni seligama lelidvwetjelwe ufake mcondvophika walo. (1) 3.5 Khetsa imphendvulo kuletilandzelako. Nika inchazelo yalesisho lesidvwetjelwe efreyimini 5. A Kuba yinjinga. B Kuba yingcalamba. C Kuba sematseni D Babukeka batigcabha. (1) 3.6 Yini leyenta tigebengu kutsi loku lokukhangiswako tikuhambele emoyeni? Bhala KUNYE. (1) 3.7 Utsini umbono wakho ngalomusho locindzetelwe losefreymini 5? Chaza. (2) 3.8 Sinongo senkhulumo lesisifanisongco lesibhalwe ngalokutjekile efremini 3 sihambisana kanjani nalokukhangiswako? Chaza. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC UMBUTO 4 Fundza lekhathuni lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI E 1. Lamalanga lengiwabhale lapha ngiwo 2. Lisontfo lisalelani ngaphandle? Mvelinchanti uyati lekufanele sitilolongele luhlolo ngawo. kutsi sikhatsi sesidliwe yinja. Kute sono lapho. Sifuna Tinyenti tifundvo letisafanele sikhulume kuphumelela tsine, asifuni kuba bosidlani. ngato. 3 Niyabeva-ke bafalisi? Kufundza ungaphumuli kulimata ingcondvo. Futsi singagcina 4. Emavila uwabona ngekutsi sesingemacaca. kutsi kuhlelelwa kufundza wona abe ahleti vitsi phasi. Naningaphumelela nine nobabili nitawube nibanjelwe ngemadloti. 5. Tinjalo phela letibhemansango. Titele kutewuphazamisa lapha. Hambani niyewuphafuta ligwayi, niyekele kusifaka ehlatsini. Sifo sitasilamulela nangabe 7. Yekelani kuhhwebhana, sesinibambile. asenteni loku lesikuhlanganele lapha. Akugcwale letikhala kucala. Lesingeke sikhone kukwenta nyalo imibikoselula itasisita. 6. Washa fishi, nihlale nikwenta kunilungele. Hambani vele sitewusala sitifundzela kahle. [Umtfombolwati: http://www.amerivcanprogress.org/cartoon/page] 4.1 Khokha umusho lonesiga senkhulumo efreymini 6 kulekhathuni lengenhla bese uyasidvwebela. (1) 4.2 Bhala ligama lelingumfutiselo lelingena ngaphasi kwaleli lelidvwetjelwe efremini 1. (1) 4.3 Nawufundzisisa lekhathuni, mangaki emalanga lekumele bafundze ngawo evikini? (1) 4.4 Kunemusho locuketse inkhulumonkholelo efreymini 4 kulekhathuni lengenhla, wukhokhe uwubhale phasi. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC 4.5 Nguyiphi inchazelo lewungayinika leligama lelidvwetjelwe efremini 3 kulekhathuni lengenhla? A Bantfu labanukwako. B Bantfu labanukako. C Bantfu labanukanako. D Bantfu labanukelelako. (1) 4.6 Umusho lobhalwe ngalokutjekile losefreymini 5, uluhlobo luni lwekumuntfutisa? (1) 4.7 Phawula ngekuhambisana kwendzawo labahleti kuyo labafundzi naloku labakwentako kulekhathuni? (2) 4.8 Faka inselelo kulenkhulumo ledvwetjelwe efreyimini 2. (2) [10] UMBUTO 5 Fundza letheksthi lelandzelako lenemaphutsa elulwimi bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI F Wafoma waba manti Makhanda, sandla siphetse indandatho siyifumbetse kutsi ingaphindze iphunyuke. Seminyaka lemitsatfu sahamba lesigebengu sakhe. Wabona kutsi Dzeliwe wente liphutsa lekumbhalela emuva kwesikhatsi lesingaka kwekube wanyamalala nje kantsi ulapha engculwini. Waphumela ngaphandle seloku indandatho ayifumbatsile. Wabuka etulu esicongweni sentsaba lapho sibhakabhaka besibovu njengengati, emafu aso shengatsi abheje kufa. Wawabuyisa emehlo wabuka sitaladi lesendlula lapha ngasekhaya kubo lebesigcwele lutfuli loluphakanyiswa timoti nemabhasi. Wanyakata- ke emehlo awaphose ngasElukwatini. Makhanda wangena endlini wefike wabuyisela indandatho lapho beyibekwe khona. Waphindze waphuma, nanguya angenela sitaladi lebesingahambeki ngelutfuli. Wacondza kumnganakhe Mavi lohlala khona lapha Enhlazatje. 'Sawubona Mavi jaha lakitsi, tsine sibulawa ngumvangedvwa lapha eveni lakitsi.' Kusho yena Makhanda. Mavi waphendvula watsi nabo indlala nelilanga kubaphetse kabi impela. [Umtfombolwati: Lapha Nalapho, likhasi 8–9] 5.1 Phindza ubhale lomusho lodvwetjelwe kuletheksthi lengenhla, uwucale ngekutsi: Leliviki lelitako … (1) 5.2 Shano kutsi ligama lelibhalwe laba mnyama kuletheksthi lengenhla lisitfo sini senkhulumo. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016 NSC 5.3 Bhala lomusho lolandzelako uvete umcondvo lolandvulako: Makhanda wangena endlini wefike wabuyisela indandatho lapho beyibekwe khona. (1) 5.4 Shano kutsi selulo sesento lesisegameni lelibhalwe ngalokutjekile kuletheksthi lengenhla siletsa muphi umcondvo. (1) 5.5 Sebentisa sento 'hamba' emshweni sibe sibalulingco. (1) 5.6 Lungisa emaphutsa lakunangu umusho lolandzelako: Wanyakata-ke emehlo awaphose ngasElukwatini. (1) 5.7 Cala lomusho ngekutsi: Mavi naMakhanda … Waphumela ngaphandle seloku indandatho ayifumbatsile. (2) 5.8 Sebentisa sento 'phatsa' emshweni sibe sendleleni lesalibito, umusho ube sesikhatsini lesiyawufika. (2) [10] SAMBA SESIGABA C: 30 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Verified matching documents

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Siswati Hl

Explore more published documents in this catalogue.

View all