Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
2018
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa 2
Leliphepha linemakhasi la-13.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Question Paper
Grade 12 siSwati HL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2018, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Siswati Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · siswati. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 929.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Memo
Questions in this paper
- Question 1.1Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary
- Question 1.2Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary10 marks
- Question 3Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary10 marks
- Question 4Lubukhwari (Literature — Set Works)10 marks
- Question 5Tinhlaka nemitsetfo yelulwimi (Language Structures and Conventions)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/2018
SCE
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU:
SIGABA A: Sivisiso (30)
SIGABA B: Sifinyeto (10)
SIGABA C: Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi (30)
2. Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati.
3. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA.
4. Dvweba umugca emva kwaleso naleso sigaba.
5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto
njengobe tinjalo.
6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho.
7. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho.
8. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi:
SIGABA A: Lokungenani emaminithi la-50
SIGABA B: Lokungenani emaminithi la-30
SIGABA C: Lokungenani emaminithi la-40
9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/2018
SCE
SIGABA A: SIVISISO
UMBUTO 1
1.1 Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI A
KUBALULEKA KWEKULONDVOLOTA TINCWADZI TEMAFA
1 Tivalwa nje tikolo sewuhlele ucedzile Somancandzeka ngemisebenti
latayenta. Nembala wavuka lokwa watsanyela libala.
'Ngifuna kuyihlanta indlu yakitsi, ive kushaywa ngumoya. Kunini
yafunyatelwa ngetimphahla nemaphepha lamadzala? Ihlala
inesikhutsa. Lamuhla kulamuhla, nakunetimphaka ngitativumbulula 5
tiphume tiyewushona etintsabeni.' NguSomancandzeka lowo
atikhulumela yedvwa ngesikhatsi atsanyela. Utsite angakanaki weva
tigi setilapha. Wetfuka wacishe wayewuhlaba phasi ngemlomo. Intfo
leyasuke yametfusa, kutsi letigi lativako tiphangene nemicabango
yakhe lephatselene netimphaka. 10
2 'Whhuu! Wate wavuka-ke lamuhla ntfombi,' kusho Nomkhosi,
umngani lomkhulu waSomancandzeka.
'Kodvwa ungetfuselani kangaka Nomkhosi?' Washo ngelivi
lelinekudzineka, lelichachateliswa kwetfuka.
'Ncesi mngamu. Ngitsi uyangibona.' 15
'Utsi ngiyakubona, ngikubona ngani ngingenawo emehlo abokati
netikhova?'
'Ngiyacolisa ntfombi lenkhulu, bengingati kwekutsi utawetfuka
ngalendlela. Sewungate utfukutselele intfo lencane kangaka
nebakitsi?' 20
'Hho …! Yintfo lencane kantsi, ungetfusa ngemabomu?'
Wagobondzela Somancandzeka wakhombisa kungamnaki umngani
wakhe.
3 Phela Nomkhosi ute akhokhobe ebumnyameni lobungaka nje, uhlose
kutewuvusa umngani wakhe batewuya kuyowasha emfuleni. Naku-ke 25
sekatawukhandza kutsi sewunelwakhe luhlelo lwemisebenti lafuna
kuyenta. Kwadzingeka kutsi Nomkhosi atiyele yedvwa emfuleni.
4 Somancandzeka wenele kucedza ebaleni, wacondza ekamelweni
lakhe. Esikhundleni sekutsi agcebe umbhedze, wawuphakamisa
waweyamisa elubondzeni. Tingubo watigoca watibeka etikwelitafula 30
lelinesibuko. Watsanyela, wakolobha, wafaka ipholishi wabuye
wayikhipha. Wawubuyisela umbhedze endzaweni yawo wase
uyawugceba kahle. Nanguya ayewungena ekhishini. Wakhipha titja
emakhabetheni, watigeza, wesula emakhabethe wabuye
watibuyisela. Ukwenta konkhe loku sewubeke emanti esitofini. Atsite 35
nasabila, watsatsa sitja sekugeza watselela unina labesolo alele.
5 'Make! Nankha emanti ekugeza, vuka-ke Mkhonta ngobe nelitiya
selilungile.'
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/2018
SCE
'Hhwuu! Kantsi sekuse kangaka mntfwanami?' Washo watamula,
atelula umuntfu lomdzala. Akatange asanwabuluka, wavele wavuka. 40
'Ingubo ayinamali mntfwanami, angivuke ngiyewuhlala lapha esiteshini
ngitsengise ematamatisi ami lasele itolo.'
'Kulungile make, nasewucedzile utawufutfumeta ematfumbu nganali
litiya.' Washo alibeka embikwenina.
6 Naloku Somancandzeka abesidzandzane lesineminyaka lelishumi 45
nakune, kepha abewati wonkhe umsebenti wendlu. Angisayiteki-ke
yekupheka. Wanele kucedza, watsatsa likasi lematamatisi
LaMkhonta, wacondza esiteshini. Somancandzeka wacedzisa
ekhishini wedlulela ekamelweni lenina. Phela lendlu beyinemakamelo
lamatsatfu. Hhu! Wawutfola-ke umsebenti lapha 50
umntfwanaMakhweyane. Bekunetishumpha letaboshwa ngaboNowa.
Etishumpheni bekunetimphahla teyise. Angitsi kusukela washona
Makhweyane tavele tafuhluketwa. Watihhahlula Somancandzeka,
watigoca kahle.
7 Naku-ke satatitsela ebhokisini lelidzala lelilenga inkanankana 55
lengakakhiywa. Walivula, wakhandza inyafunyafu yemaphepha.
Wawanyakulula. 'Ih …! Bomake nabo bayatsandza kubanga
emazeze. Yani lenyakanyaka yemaphepha lamadzala?' Emkhatsini
wawo wakhangwa sitfombe seyise nenina. Wasitsatsa wasibeka
eceleni. Abetsatsa ngalinye liphepha afundze lokubhaliwe. Liningi 60
lawo bekutincwajana lebekukhokhelwa ngato esitolo sefenisha, kantsi
letinye nguletabhalwa nguyise asandza kushada nenina.
8 Etincwadzini teyise labetibhala, abetsandza kutsi nasekacedzile
ngekuteka telutsandvo bese utsi: 'Ungabanaki bodzadzewetfu.
Bafuna kukulahlisa umendvo ulingise bona.' Lenye wayikhandza 65
ngentasi itsi: 'Ungabokhohlwa kutsi sashada, konkhe lokungekwakho
kwami, lokungekwami kwakho,' nasekaphetsa incwadzi yakhe.
Wafundza Somancandzeka wase ubona kutsi lokunye
lokusamapheshana lokungakabaluleki, kuncono akushise. Sitfombe
naletinye tincwadzi tenina letiligugu, wakubeka. Wasukuma wacukula 70
libhokisi nalokuyinyakanyaka, wacondza etaleni.
9 Ngaleyo nhlanhla ematamatisi enina asheshe aphela esiteshini.
LaMkhonta watitsela entfutfwini etaleni, kantsi ngemaphepha lasacala
kokhela umlilo.
'Hhayi wena, ushisani lapho?' 75
'Ngishisa lenyafunyafu yetincwadzi tenu lebekadze nibhalelana tona,'
nguSomancandzeka akhuluma ngekunganaki.
'Hhayi bo! Musa kuganga, cisha umlilo ungakashisi onkhe
lamaphepha.' Washo LaMkhonta aphutfuma ayewucisha.
Ngenhlanhla emaphepha labesebhokisini abesengakacali kokhela. 80
Wawubhula umlilo wate wacisha. Lokunye besekungumlotsa, lokunye
kushe kuletinye tindzawo.
'Kodvwa ungate ucishe lomlilo make, ani lamaphepha ngobe abanga
imfuhluta? Angati nobe awukaboni kutsi ngikhuculule njani endlini.
Angiwafuni lamaphepha akho, ungamane uwafunele lenye indzawo 85
yekuwabeka.' Ukhuluma nje sewuphefumulela etulu Somancandzeka
ngekutfukutsela.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/2018
SCE
10 'Somancandzeka mntfwanami, akusiyo imfuhluta lamaphepha.
Ayasebenta, leli lasebhange lapho uyihlo abebhanga khona, unjenje
ngenca yalo, kube belingekho, ngabe ngakondla ngani, ngabe ute 90
nalombhejana.
Kwasandlu ngabe asinayo, kwasasikolo losifundzako ngabe awusati.'
'Ukusho ngani loko make?'
'Phela kwatsi kushona uyihlo, bobabekati batsi bayatitsatsa tonkhe
timphahla temnakabo. Batsi kufanele ngiphume ngiphele nakulendlu. 95
Angisayiphatsi yemali yempesheni yeyihlo yasemsebentini. Bagijima
bayoyifuna angakafihlwa. Ngenhlanhla kwaba ngilo leliphepha
lemshado.'
'Hawu make, ubindzeleni nendzaba lengaka?'
[Emagama Ekutjelwa: 86–89]
Phendvula YONKHE imibuto ubhekise kuletheksthi lengenhla.
1.1.1 Veta inkhomba lekuletheksthi lengenhla lefakazela kutsi
Makhweyane abemtsandza ngekweliciniso umkakhe. Bhala
KUNYE. (1)
1.1.2 Etintfweni letentiwa nguSomancandzeka, nguyiphi lengena
ngaphasi kwekuhlantisisa indlu? Nika KUNYE. (1)
1.1.3 Kukhulekela nangabe ungena emtini wemuntfu, bekutawuncandza
siphi sigameko lesibalwe kuletheksthi lengenhla. Nika KUNYE. (1)
1.1.4 Khokha libintana lelikuletheksthi lengenhla lelisho kucala kuvutsa
kwentfo letsite. (1)
1.1.5 Khetsa imphendvulo kuleti letilandzelako. Kukhulunywa ngasiphi
sikhatsi nakutsiwa saNowa?
A Salomuhla
B Sanamuhla
C Sayitolo
D Sanyase (1)
1.1.6 Nika SINYE sizatfu lesikuletheksthi lengenhla, lesikhomba kutsi
boSomancandzeka bahlala endzaweni lesengakathutfuki. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/2018
SCE
1.1.7 Nika YINYE indlela Somancandzeka lakhombise ngayo kutsi
uyatitsandza kukuletheksthi lengenhla. (1)
1.1.8 Tigi letaviwa nguSomancandzeka, tihlangana ngayiphi indlela
netimphaka labeticabanga ngekusho kwaletheksthi lengenhla? (1)
1.1.9 Saga lesitsi, 'Ingubo ayinamali,' sichazani? (2)
1.1.10 Tincwadzi tekukhokhela etitolo lebetibekwe nguLaMkhonta
tingabasita kutiphi timo bantfu balomuhla nangabe nabo
bangatibeka? (2)
1.1.11 Yini locabanga kutsi bekuyimbangela yekutsi bobabekati bafune
kucosha LaMkhonta kaMakhweyane? Nika KUBILI. (2)
1.1.12 Ngekucabanga kwakho, wabangelwa yini LaMkhonta kutsi agcine
timphahla taMakhweyane sikhatsi lesidze kangaka? (2)
1.1.13 Bomake labahanjelwe bayeni babo batfola siphi sifundvo
ngaLaMkhonta? Usho ngani? (2)
1.1.14 Abefanele yini LaMkhonta kutsengisa ematamatisi? Usho ngani? (2)
1.2 Fundza lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI B
[http://www.alamypictures.com]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/2018
SCE
1.2.1 Yini lengenta kutsi laba labakulesibonwa bangenwe tifo kalula?
Nika KUNYE. (1)
1.2.2 Nika KUNYE lokuhle lokungazuzwa ngummango ngalomsebenti
lowentiwa ngulabantfu labakulesibonwa. (1)
1.2.3 Masipala angakuvimbela ngayiphi indlela kutsi ummango
wakulendzawo ungalahli tibi nanobe kukuphi? Bhala KUNYE. (1)
1.2.4 Kubangelwa yini kutsi linyenti lalabantfu labakulesibonwa ligcoke
letembatfo tekusebenta letifanako? Nika KUNYE. (1)
1.2.5 Letibi natingabutsiselwa ndzawonye tingawutfutfukisa ngayiphi
indlela ummango wakulendzawo? Chaza. (2)
1.2.6 Nika MUNYE umehluko naBUNYE budlelwano baloko lokwenteka
emkhatsini wetheksthi A netheksthi B. (4)
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/2018
SCE
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Fundza letheksthi bese uyayifinyeta ngewakho emagama langabi ngetulu kwala-80.
Sifinyeto sakho asicukatse tintfo letisikhombisa, Lifa lahlangabetana nato emva
kwekuvelelwa yingoti yemoti.
CAPHELA
1. Sifinyeto sakho asibe ngendlela yetindzima (emapharagrafu).
2. Akukadzingeki kutsi ubhale sihloko.
3. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto sakho.
ITHEKSTHI C
TINTFO LETENTA LIFA AGCINE APHUYILE
Lilanga laMvelinchanti liyincaba ngobe liphuma lishone ngendlela yalo. Kuye kutsi
nalapho kuhlupheka sekubahleti embonjeni, lona lingakushayi mkhuba loko.
Kwaba njalo nalesikhatsi Lifa alibona litsi phasha etintsabeni. Inhlitiyo beyibuhlungu,
angati kutsi intfo lenje uyoyibikela bani futsi njani.
'Bacinisile labatsi litsatsa losemsamo limbeke emnyango, litsatse losemnyango
limbeke emsamo.' Kuchuba Lifa njalo. Lowo bekungumcabango wakhe emva
kwekutfola ingoti yemoti layitfola babuya etindzaweni tekutijabulisa nesingani sakhe.
Utsi uma abuka emuva kube lukhuni kuvuma kutsi nguye lucobo lona losanje? Tintfo
besetimhlanekele mbamba.
Batsi lokungapheli kuyahlola. Kantsi labadzala batsi ayikho imphunga yelihlatsi. Lifa
wamphica Sihle labeshade naye mbumbulu ngobe afuna imali yakhe, kantsi ngekhatsi
enhlitiyweni utsi, 'Lala lulata ngikwengule'. Kepha lamuhla Lifa bese atiphice yena,
angasenandlu, asahlala emkhukhwini lotjekile lobuye ungenamafasitelo.
Ulwa nemicabango yedvwa njengemntfwana lophetfwe tinhlungu kodvwa
angenamandla ekusho kutsi kubuhlungu kuphi. Lifa besekete ngisho imoti,
besekulihhoko letinkukhu lucobo.
Lifa labetitjela kutsi lifa letiwula lidliwa tihlakaniphi, wamangala kutsi nguye lona
labesanje lamuhla kube bekungasinjalo emalangeni lengcile. Watibona
asayintsandzane leseyidvume ngekuba sikhohlakali ngekuba lihatsa emalini.
Abesanemahloni ekubukana nebantfu ngenca yesatelo lebesesimhlupha busuku
nemini.
Labanye besebabona nkalwane embetse sikhumba sesahhukulu, sebenta sibonelo
ngaye nabekhuta bantfwababo. Impela bacinisile labo labatsi umhlaba uyahlonishwa,
ngobe nawungawuhloniphi, utakuhlaba njengaye, Lifa.
Tonkhe letintfo tenteka ngendlela labengakayilindzeli. Bonkhe bangani bakhe kanye
netihlobo besetimbalekele asayintfo lengafunwa nangubani emhlabeni. 'Lokungapheli
kuyahlola', ngobe nayo lemali yetinyembeti yanyamalala njengemanti lacitseke
emhlabatsini. Phela abeyidla nalesingani sakhe lesafa kuleyo ngoti.
Sifiso sakhe besesisinye vo, kubonana naSihle akhulume naye umlomo nemlomo.
Kwaba matima ngobe namakhalekhukhwini abengasenaye, konkhe besekushabalele.
Watfumela umlayeto ebanganini baSihle kutsi ucela kumbona. Watsi uma awutfola
Sihle watfumela umshayeli wakhe kutsi ayomlandza. Kwatsatsa sikhashana kutsi Sihle
atsatse sincumo sekulandza Lifa atewumuva kutsi utsini. Kute lowatiko kutsi bekufikani
engcondvweni yakhe emva kwalesigameko lamenta sona.
[Kusa Kusa: 34–37]
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/2018
SCE
SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
UMBUTO 3
Fundza lesikhangisi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI D
1. Umoya waleSiphuphutsi uphephetsa njengesivunguvungu, upholise yonkhe
indlu.
2. Umoya waso uphephetsa timphumulo kuphaphe tinsila nesifuba
lesicinene sivuleke nge. HHule!!! Kulabo labanaso.
3. LeSiphuphutsi sishaya sifutsefutse sisibeke le.
4. Ngulabadla kusale labakhona kusitsenga.
5. Timphuya atisondzeli lapho singakhona.
6. Umoya walesiphuphutsi ugobisa tinja kulumana.
7. Lesiphuphutsi sitsengwa butsaphutsaphu, asihlali emashelufini ngobe
semukelwa nga R3000,00.
8. Titsengele sakho, ungabhadlulwa lilanga, intsendzele
lenhle ngulekhala igijima!!!
[www.dreamtime.com]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/2018
SCE
3.1 Khokha umusho lokulesikhangisi locuketse luvelomagama lolukhomba
kujabulela lokutsite. (1)
3.2 Phindza ubhale umusho lokunombolo 1 bese ufaka mcondvofana weligama
lelidvwetjelwe lotfolakala kuso lesikhangisi. (1)
3.3 Ubonakala ngani lona lohlalele lomkhicito kutsi uyawujabulela? (1)
3.4 Khetsa imphendvulo kuletilandzelako: Sinongo sini senkhulumo lesicuketfwe
ngumusho lokunombolo 3?
A Sihabiso
B Selutfo
C Simuntfutiso
D Siphukuto (1)
3.5 Lutsini luvo lwakho ngaloluhlobo lwemusho lokunombolo 7? (1)
3.6 Sicubulo salesikhangisi sihambisana ngayiphi indlela nalomkhicito
lokhangiswako? (1)
3.7 Yini kutsiwe saga lesikunombolo 8 siyakhutsata? (1)
3.8 Faka inselele kulomusho locindzetelwe lokunombolo 2. (1)
3.9 Phawula ngekukholweka kwemusho losetjentiswe kunombolo 5
kulesikhangisi lesingenhla. (2)
[10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/2018
SCE
UMBUTO 4
Fundza lekhathuni bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHESKTHI E
Ngelilungelo lenginikwe lona,
Mine nje angifuni lamuhla ngitsi nine nobabili
wami umtfwana seninyamanye!!!!
ashade, emadvodza
ayadlalana.
Uhlela kuphila kamnandzi
ingunaphakade …,
Lomnkantjubovu!!!!!!
[www.@danscartoons.com]
4.1 Khokha umusho lokulekhathuni losebentise inkhulumo letsatfwa
njengemaciniso ibe itsintsa imiva yalabanye. (1)
4.2 Emagameni labomahambisana, ngumuphi mahambisana lobona kutsi
angafanela laba lababili labeme embikwemfundisi? (1)
4.3 Chaza ngalesimo sebuso balona lomsikati lohleli phasi. (1)
4.4 Lamacashati lakulenkhulumo lecindzetelwe kulekhathuni achazani? (1)
4.5 Khetsa imphendvulo kuletilandelako: Kube lomshado longenhla
bewuweSiswati, bewutawubitwa ngekutsi …
A Ngumtsimba.
B Ngummemo.
C Ngummiso.
D Lutsango. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/2018
SCE
4.6 Cedzelela lomusho lonemacashati kulekhathuni ngesiga senkhulumo. (1)
4.7 Nguyiphi inkhulumo lekulekhathuni lemumetse emandla ekuphatsa? Usho
ngani? (2)
4.8 Bhala umusho loyimphendvulo locuketse saga locabanga kutsi uphuma
kulona lomdvuna lohleti phasi? (2)
[10]
UMBUTO 5
Fundza letheksthi lenemaphutsa elulwimi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI F
EMAHLONGANDLEBE
'Maye iyetfusa lendzawo Madvodza, njengobe sekuhwalele, imnyama kakhulu
shengatsi lihlatsi letinhlatfu.' Kwekhuta Jona etfuswa ngulelihlatsi lelihlala boBhoyi
naThemba.
Bonkhe labafana besuka etindzaweni letehlukene. Emakhaya babalekela kufundza
sikolo. Emini basebenta kutfwalela belumbi tikhwama tegalufu. Nasebacedzile kudlala, 5
belumbi bayabaholela labafana, lapha eMalalane Golf Club. Ntsambama utababona
balandzelana bayewushona ngale emahlatsini. Basuke bayewufuna tikhundla tekulala
phela bonkhalwane. Ekuseni lokwa uyawubetfuka sebahleti batsamele sicelu balindze
belumbi labatewudlala igalufu. Nakunemdanso webelumbi nabo baze bamangale kutsi
kantsi labantfu bahamba nini. Kusa bayalukana nekudla lokudliwe belumbi bakushiya. 10
Kuyawutsi kusa besutsi bafana. Kuyawutsi kusa bashisa bafana. Bacothela imali
lewa ebelumbini nabadansa badzakiwe.
Bhoyi wekutalwa eMgungundlovu waze wefika eMalalane ngenca yegalufu. Kwaba
nemchudzelwano wegalufu ngemnyaka wa-1989. Bhoyi wefika nemlumbi wakhe
lamtfwalela sikhwama lapha eMalalane Golf Club atewungenela umchudzelwano. 15
Kwatsi nakuphela umdlalo wamikisa sikhwama semlumbi, watfola buchwabalalana
bakhe, watsi shelele wayewubhaca, wamfuna umlumbi wangamtfoli wate wabuyela
emuva eMgungundlovu.
[Emalangabi: 26–27]
5.1 Phindza ubhale lomusho lodvwetjelwe endzimeni yesibili ufake sijobelelo
sesinciphiso (-ana) egameni lelingundzaweni lelibhalwe lacindzetelwa. (1)
5.2 Lungisa loko lokudvwetjelwe endzimeni yesitsatfu. (1)
5.3 Khokha umusho lonesibalulingco endzimeni yekucala. (1)
5.4 Tsatsa ligama lelibunikati lelicindzetelwe endzimeni yekucala ulisebentise
emshweni. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 13 DBE/2018
SCE
5.5 Hlanganisa lemisho lemibili lebhalwe yagcanyiswa endzimeni yesibili
ngesihlanganiso lesifanele. (1)
5.6 Kunesabito sekukhomba edvute lesicindzetelwe endzimeni yesitsatfu, sitsatse
usisebentise emshweni lotakhele wona. (1)
5.7 Shano inshokutsi yeselulo sesento ngasinye lesicindzetelwe kulemisho
lelandzelako.
5.7.1 Kusa bayalukana nekudla lokudliwe belumbi bakushiya. (1)
5.7.2 Emakhaya babalekela kufundza sikolo. (1)
5.8 Akha umusho lophocako ngeligama lelikuletheksthi, buchwabalalana. (2)
[10]
SAMBA SESIGABA C: 30
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2018 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Question Paper

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo
More from Grade 12 siSwati HL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati HL ATP 2023 24

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum