You're offline
Skip to content
Question paper

Siswati HL P1 Feb March 2018_hlayiso.com_.pdf

Subject: Siswati HlGrade 12201813 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2018 EMAMAKI: 70 SIKHATSI: Ema-awa 2 Leliphepha linemakhasi la-13. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Leliphepha lehlukaniswe tigaba LETINTSATFU: SIGABA A: Sivisiso (30) SIGABA B: Sifinyeto (10) SIGABA C: Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi (30) 2. Phendvula yonkhe imibuto ngeSiswati. 3. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA. 4. Dvweba umugca emva kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto njengobe tinjalo. 6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho. 7. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho. 8. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: SIGABA A: Lokungenani emaminithi la-50 SIGABA B: Lokungenani emaminithi la-30 SIGABA C: Lokungenani emaminithi la-40 9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 1.1 Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI A SALAKUTJELWA SIBONA NGEMOPHO 1 'Angifihlelwe nguwe make lomdumbadumbane wami. Kute longahle akucabangele lutfo wena.' 'Cha-ke, tibonele wena Fakudze, angifuni nakancane mine kuboshelwa sono lengingasati. Lutfo mntfwanami ngeke vele ngikwente loko, ungatihluphi Fakudze.' 5 'Nako lapho nifike nihluphe khona nine make. Nasengiyitsengisile ledayimane utayifuna lemali, kepha nyalo awufuni kungelekelela. Lentfo akusho nekutsi ngiyebile, ngiyitfole ngetindlela letimhlophe bha ngobe ungiphile lomdzeshi angiphela kumsita kwami nangimkhiphisa imoti yakhe lebekadze ibhajwe eludzakeni.' 10 2 'Suka lapha Feleba, kantsi awuveli kulesi sami sisu yini? Emacebo akho angiwacali. Empeleni kwangikholisa lokwangifundzisela wena tjwala, uyihlo asekhona bewungatsintsi ngisho litfonsi leli …' 'Nanso-ke indzaba, sebungenaphi-ke manje tjwala kulendzaba make? Mine vele kusho kutsi angifunwa lapha ekhaya! Kuncono ngivele 15 ngitsatse emajazana ami ngidliwe tintsaba, nginishiye niwadla angene kulendzawo yakaDvokolwako, kumbe ningakhuluphala nite ninonele ekhatsi njengendlati.' 'Ungabe ubalekela lemisebenti yakho lemibi phela Fakudze ngobe nembhalo uyasho kutsi lababi bayabaleka nobe kungekho muntfu 20 lobacoshako. Mine angifuni macala kulona wami umuti. Angizange ngikutjela kutsi hlukana netjwala nawungafuni bukungenise emacaleni? Nyalo akusuwe lona losewuta nemaphasela edayimane, kube wati kamhlophe kutsi nawungase ubanjwe nayo ungadvonsa iminyaka ejele?' 3 'Lijele lani make ngobe ngiyachaza ngitsi ngiphiwe ngumlumbi 25 lesipho …?' 'Umlumbi, akuphe idayimane, atsi ukuncengani kwayena ayidzinga? Suka lapha, musa kungitekela inganekwane Feleba, utsi angimilwe timphondvo enhloko yini? Impela ngiyabesaba labasivulela lomgodzi wedayimane lapha kaDvokolwako ngobe nguwo lodvonsela bonkhe 30 bantfu ebusathaneni, babe batsi bona bacondze ebunjingeni.' 'Hhayi-ke make, angikushiye Magagula ngobe ucabanga kutsi mine nginasathane, kantsi nangishoko ngitsi ngicabangela lona lelikhaya. Nobe ngingakayi esontfweni lamuhla akusho kutsi sengiwasathane. Futsi-ke make umane uyangizindlela nawutsi nginatsile ngobe solo 35 kusile angibati tjwala ngalona wami umlomo. Ngisatsi shelele lapha eCroydon, ngitanibona sengibuya.' Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC 4 Wanela kusho njalo Feleba kunina, wahlaba umnyango wacondza khona eCroydon, umdumbadumbane wakhe sekawutse khoco ekhukhwini langekhatsi ebhantjini lakhe. Washo ashaya inkhwele 40 yengoma letsi, 'Wen' usitsatsaphi Lesibindzi lesingaka? Sekutsats' uSathane Umfak' ekhwapheni, 45 Sekutsats' uSathane Umfak' ekhwapheni.' 5 Uyatiwa Feleba kulendzawo yaseCroydon. Bangani lanatsa nabo sebate bamcambe ligama batsi nguShosholoza ngobe tindledlana takhe setikhombisa kona kushosholoza lokuhambisana nebugebengwana 50 lobungatfolakali kahle. 6 Kulabantfu labanatsako lamuhla, kukhona nalesinye sicumama sendvodza lenemkhaba nentsamo ledzimate yaba nelilundza lapha ngemuva. Nango-ke Feleba sekayicela kutsi bake batsi cekelele bakhulumele phasi njengemadvodza. 55 7 'Yiteke-ke mfokaFakudze, wangibita ngate ngagcwala litsemba jaha lakitsi, ufuna kungendzisela dzadzewenu yini? Phela labatiko batsi lendzawo yakini inetintfombi letiphilile impela, letisawubambisisa umendvo,' asho ahleka. 'Tintfombi tekwentani? Ungadlali ngami wena Dlamini. Mine ngikubitele 60 imphilo sibili, hhayi umbhedvo nje. Ngikubitele lokumnandzi lesiphila ngako lapha kaDvokolwako. Kepha-ke kukhuluma timali takho ndvodza, umlomo ngete wangisita ngalutfo.' 'Timali tihlala tivutsa lapha kitsi, nasewuyihlubile indlubu ekhasini. Ngingabanjwa yini kuyitsenga lentfo nangabe ngiyitsandza?' 65 'Sewucale kukhuluma-ke manje Dlamini?' Washo afaka sandla ekhukhwini Feleba akhipha lowo mdumbadumbane wakhe. 8 Watsi kube agwabule leliphepha lekusongwe ngalo lomdumbadumbane, wakhamisa Dlamini abona idayimane ikhatimula njengemisebe yelilanga. 70 'Nayo-ke lentfombi lengite kutekutsengisela yona-ke Dlamini. Emabheka tinkhulungwane letimbili temalangeni ndvodza.' 'Cha ngiyenela Fakudze, futsi ngite sikhalo. Nginike litfutjana nje sengimane ngitsi kuyewuboleka kulamadvodza lengihamba nawo kutsi angengetele njengobe lena lenginayo ayeneli kahle.' 75 9 Kwavunyelwana, wajabula wafa Feleba njengobe sekayicalile indlela leya ekunjingeni. Wefika Dlamini wakhuluma nemadvodza labehamba nawo. Kwabonakala lenye seyicondza kulolunyanyavu labebahamba ngalo, yefika yatsatsa sikhatsi lesidze lendvodza. Kutsite naseyibuyela kuDlamini nebalingani bakhe, kwatseleka sikhwelamahhala, kwehla 80 emaphoyisa lamatsatfu. Akuphelanga sikhatsi, tabe timshela Feleba tinsimbi. [Lunwele Loludze: likhasi 57–61] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC 1.1.1 Bekuyini inkholelo yekhaboFeleba? (1) 1.1.2 Yini lekhombisa kutsi Feleba ledayimane abeyitfole ngetindlela letingakalungi? (1) 1.1.3 Khetsa imphendvulo kuleti. Loku lokulandzelako kusetjentiselwa kwenta phethiloli: A Isiliva B Insimbi C Emalahle D Igolide (1) 1.1.4 Yini emabheka? (1) 1.1.5 Yini kutsiwe lomusho lolandzelako uyamuntfutisa? 'Kepha-ke kukhuluma timali takho ndvodza'. (1) 1.1.6 Bhala umusho losendzabeni lofakazela kutsi Feleba abetalwa nguye LaMagagula mbamba. (1) 1.1.7 Make waFeleba ukhombise ngayiphi indlela kutsi abemtsandza umntfwanakhe? (1) 1.1.8 Ngalesikhatsi Feleba nenina baphikisana, uyise abekuphi angalamuli? (1) 1.1.9 Yini ndzaba make waFeleba atsi wesaba kuboshwa? Chaza. (2) 1.1.10 Tikumila nakwente njani timphondvo enhloko? Usho ngani? (2) 1.1.11 Bhala saga lesifanele lenkhulumo yenina waFeleba nayala umfana wakhe ubuye usho nekutsi yini ukhetse leso saga. (2) 1.1.12 Abesho ngani Feleba kutsi loku labekuphetse kuyimphilo? Chaza. (2) 1.1.13 Ngusiphi sifundvo lesitfolwa tetsamelilwati ngesento saLaMagagula sekwala kufihlela Feleba umdumbadumbane wakhe? Sekela imphendvulo yakho. (2) 1.1.14 Kulamalanga alomuhla bantfu labatfola tenjiwa ngalokungekho emtsetfweni, etimayini lesetavalwa, babitwa ngekutsi Bozamazama. Libafanele yini leligama? Libafanela ngayiphi indlela? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC 1.2 Fundza lesibonwa lesingentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI B [http://www.kingfeatures.com] 1.2.1 Yini lokufakazela kutsi lolobanjwe kulesibonwa usigangi? Nika KUNYE. (1) 1.2.2 Ngusiphi sizatfu lesenta kutsiwe lapha kulesibonwa kunebetindzaba? (1) 1.2.3 Veta bunye buhle nobe bunye bubi lobungadalwa ngulesibhamu lesikuleliphoyisa lelikulesibonwa? (1) 1.2.4 Yini lekulesibonwa lekhombisa kutsi lona loboshwako uyatincengela kulamaphoyisa? (1) 1.2.5 Ucabanga kutsi yini lebangela kutsi babe banyenti kangaka laba lababamba lesigebengu? Bhala kube KUBILI. (2) 1.2.6 Bhala KUBILI lokungumehluko emkhatsini weTHEKSTHI A neTHEKSTHI B. (4) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Fundza letheksthi lelandzelako bese uyayifinyeta ngewakho emagama langabi ngetulu kwala-80. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lasikhombisa labufakazi bekutsi Jabulani bekacindzetelwe bangani ekwenteni lokubi. TICONDZISO 1. Finyeta ngewakho emagama. 2. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lamcoka lasikhombisa. 3. Sifinyeto sakho asibe ngendlela yetindzima (emapharagrafu). 4. Akukadzingeki kutsi ubhale sihloko. 5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto sakho. ITHEKSTHI C KUCINDZETELWA BANGANI 'Sewubange ekhaya?' Kubuta Mandla sesiphumile sikolo. 'Ngingabuye ngicondzephi?' Kuphendvula Jabulani. 'Kusesemini nyalo. Kantsi uyintfombatane yini?' Kusho Mandla. 'Yona inani?' 'Iphutfuma kuyewupheka.' 'Mine ngiyakwenta loko.' 'Hhawu!' Kumangala Mandla. 'Kantsi kunani?' 'Uvumelani? Mine Angilitsintsi libhodo.' 'Ingani naMbongeni uyapheka. Mine ngingala ngitsini, babe angangibulala ngemzaca.' 'Akacashi ngani lotawenta konkhe?' Kubuta Mandla. 'Mhlawumbe akatsandzi.' 'Sengingamane ngishaywe kunekwentiwa intfombatane!' Yena akayenti lemisebenti. 'Ngicobelele-ke, sengifile awati,' kusho Mandla. 'Angibhemi mine. Ngingalicala ngakuphi nje ngempela?' 'Awubati bunandzi lapho bulele ngakhona.' 'Kantsi kumnandzi?' Kubuta Jabulani. 'Awuva ngitsi sengiyacaleka ngekulikhanuka. Bengitsi kunesincanyana la. Cishe ngibanjwe lamuhla. Thishela abephikilita emakhikhini, afuna ligwayi. Ngasindza nalabanye ngobe acabanga kutsi sisebancane kantsi ushaye phasi,' washo ahlekelela Mandla. 'Besengivevetela ngitsi utawuta ngakimi. Nawe uyamati Thishela Ngovolo kutsi ucacabulana kanjani.' 'Usindzile, insilane beyitawukhala kulokwetibunywana kuze kube bovana.' 'Awuva-ke nali. Ngibambele tincwadzi tami sengitewugoca.' Nembala watitsatsa Jabulani tincwadzi. Mandla wakhipha sincamu, watsintsitsela leligwayi ephepheni. Wakhwatsata emakhikhini wakhipha timvutfuluka letatigcwele yonkhe indzawo. Uyabukela njalo Jabulani. Watsi nasaligocile, wakhipha lutsi lwemetjiso, walumeka ligwayi lakhe. Walidvonsa kanye, laphuma selitikhatsa tentfutfu emlonyeni, wabuye wayikhipha nangemakhala. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC NaJabulani weva asalingeka shangatsi yintfo lenhle lokuphuma kwentfutfu emakhaleni. Kantsi uvele watsatfwa nguMandla asalumeka ligwayi, utsatseke sewuze akasamboni naMbongeni ngemva kwabo. Wamuva asatsi, 'Ngitawufike ngisho ekhaya kutsi uyabhema.' Ngemva kwekuba bamshayele kubhema ligwayi angakalibhemi, Jabulani watsatsa sincumo sekuchubeka agange. Wafundza kunatsa tjwala nebangani. Ngalesikhatsi asafundza, nakhona abesayinhlupho. Bothishela bebakhala ngaye. Abesuka ekhaya atsi uya esikolweni aphelele endleleni. Liyawutsi naseliyawushona, naye achamuke nebantfwana besikolo. Naku sekutawufika umuntfu labelindzele imali eposini, watsi nakefika umlumbi wambuta libito lakhe, walisho. Lapho Jabulani abesayitsetse imali. Umlumbi etfuke, advonse lucingo aluphose emaphoyiseni. Wabanjwa Jabulani nebangani bakhe boMandla. [Hhawu Mine Ngemntfwanami!: Likhasi 6–8] SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3 Fundza lesikhangisi lesilandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI D SAKHIWO SETIMANGA!!!!!!!!!! 1. Utsintsa sibhakabhaka ngesicu sakho. Usicandzisi lesehlula kushisa kwemalahle lakhehlekile. 2. Mawolela wato tonkhe tinhlanga. Mchumanisi wemhlaba wonkhe. 3. Ubamita batintsi, baphume bakhuluphele ngetijolojolo lotiphekako. 4. Bovilavoco bayaphumelela. Kwabo kungena, batfole konkhe ngaphandle kwekujuluka. Bangena balale babuye baphume njengenyoka. 5. Ufuna lesebaneminyakanyaka bangabutsi cotfu, batsi nabangena emakamelweni akho, badvonse sikhumba. 6. Bomafutsa awubeva, ubatfwala ngabontofontofo bakho, kusukela etindlini tekuphumula kuye ebutfongweni. Bavakasha kanye, kube kukunamatsela ngenovi yakho lebamba wonkhe wonkhe. 7. Emanani akho, akubutwa! Nge-R1 040,00, emagede avuleke nge! [http://www.holidays.com] 3.1 Bhala lomusho lokunombolo-3 kutsi esikhundleni seligama lelibhalwe ngalokucindzetelwe ufake mcondvofana walo. (1) 3.2 Usuke entani umuntfu nakenta loku lokucindzetelwe kunombolo-5. (1) 3.3 Phindza ubhale lomusho lokunombolo-1 bese ufaka ligama linye esikhundleni selibintana lelicindzetelwe. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC 3.4 Khetsa imphendvulo lenembako kuletilandzelako. Sinongo sesifaniso lesicindzetelwe kunombolo-4, sisho kutsi: A Abanambitsi lutfo B Abanatsi lutfo C Abasebenti lutfo D Abadli lutfo (1) 3.5 Caphuna munye umusho losikhomba kutsi lesakhiwo asitsatsi luhlangotsi. (1) 3.6 Badvonswa yini bantfu kulesicubulo salesikhangisi? (1) 3.7 Sebentisa siga senkhulumo lesicindzetelwe kunombolo-7 emshweni lotakhele wona kuveta kutsi uyasati kutsi sisetjentiswa nangabe kwentenjani. (1) 3.8 Kushiwo ngani kutsi umusho lodvwetjelwe kunombolo-6, awemukeleki? (1) 3.9 Nguwuphi umtselela longaletfwa ngulemali lebhalwe ngemagama lamancane kakhulu kunombolo-7? Chaza. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC UMBUTO 4 Fundza lekhathuni lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI E 1. Nangabe ahhenyula, lihlohleleni 2. Vimbani nine lapho emapalini, 3. Ungaliyekela njani ligoli ekhatsi majaha. Sengivele ngilibalile, ningasidlisi. Niyabonakala kutsi lingene ekhaya! Khwesha, ningangephuli inhlitiyo, angati ngobe anikazili. Angati nobe lendlulamitsi silivimbe tsine emadvodza sibili. akabalwa emantjwele inkhukhu ititjela kutsi italibamba yini kulendzawo Angati kutsi uvumeleni kuvimba ingakachamuseli. leseyime kuyo. ngobe wena nelipali niyingwe nengwenyama. 4. Hheyi! Khahlelela 5. Leli ligoli leliletsa emapalini! Somapali indzebe yemhlaba uphumile epalini! etandleni tetfu. Asikwati Khahlela angakabuyeli! kungalitfoli. Lishayele 6. Uphumeleni ekhoneni lelipali epalini wena ndinya? litewungena sabhanana. Bacinisile laba labatsi uyimfanayo. Utawukhonwa ngulesichibi lesente lichibi ebhulukwini lakho. 9. Ngibone ngekubhukula kwembolwane endleleni iphakamise umsila kutsi lona utasentela phasi. 7. Niyabona yini majaha kutsi tsine 8. Yeyi wena! Usho kubani kutsi uyindinya? Ucabanga sidliswa ngusompempe, umyekelelani kutsi nangabe nitinkhomo ngingakwati kunenta lomuntfu azule nayo yonkhe lenkhundla? tihlabani? Ngiko ungibona ngivimba ngibuye ngidlale Sompempe! Ungamunyi lemfengwane, yenta ngobe kufana nekutsi anikho lapha enkhundleni. umsebenti wakho! Mnike likhadi lelibovu. [www.heirraising.com] 4.1 Khokha saga lesisenkhulumeni-1 usibhale phasi. (1) 4.2 Ngulonjani umuntfu lobitwa ngaleligama lelibhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni 4. Khetsa imphendvulo kuletilandzelako: A Longenisa ligoli epalini. B Lobuyisela ligoli epalini. C Lobitela ligoli epalini. D Lovimbela ligoli epalini. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC 4.3 Loluvelomagama loludvwetjelwe enkhulumeni 8 lusetjentiswa kusiphi simo? Bhala kube kunye. (1) 4.4 Ichazani inkhulumonkholelo lecindzetelwe enkhulumeni-9 njengobe isetjentiswe kuletheksthi lengenhla? (1) 4.5 Akha umusho ngeligama lelidvwetjelwe enkhulumeni-2 kuveta mcondvosobala. (1) 4.6 Ucabanga kutsi yini kutsiwe umusho lodvwetjelwe enkhulumeni-5 ucuketse kumuntfutisa. (1) 4.7 Sebentisa bomahambisana lababhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni-3 emshweni lotakhele wona kuveta kutsi uyati kutsi bachazani. (1) 4.8 Yini kutsiwe umusho lobhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni-7 utsatsa luhlangotsi? Chaza. (1) 4.9 Akha umusho lotawuveta kutsi uyawati umehluko lokhona emagameni ladidanako, labhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni-6 kuletheksthi lengenhla. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018 NSC UMBUTO 5 Fundza letheksthi lelandzelako lenemaphutsa elulwimi bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHESTHI F 'Ngiyinkhosi yenu. Niyeva? Gucani-ke nyalo!' Asho ahlokolota wonkhe umuntfu aphindze ahlabela akhomba tona tintsaba teLubombo letiseMpumalanga nelive lekhabomake. Tsine sasibasa umlilo …, achubeke nekumekeza Gogo Lomoko, ahlabela tingoma takhe tesintfu, achukuluta bonkhe labakhona ababita ngemagwala. Bekute kulamule kukhala kwetinkhukhu kube ngikhona angena endlini ayotibeka phasi. Ngangivuka nobe sengilele lobudze butfongo ngingene endlini ngitilahle phasi eceleni kwakhe. Kudvonsa kwakhe sikhumba bewungaze utsi ngiyo mbamba indlovu nayitsimula. Loku bekungangihluphi naka twi, ngobe lutsandvo lwakhe kimi belujulile. Abetsi nangitsi vumbu lapho aye kuyewunatsa khona ngalelo langa angibongelele ngetibongo lebekanginike tona. Ngimkhumbula lapho agangadza lomunye umfati atsi webe tindlubu takhe watigubha ensimini yakitsi. Wamshaya umfati wate waba manti. Lokushaya bantfu bese akwetayele, kepha ngalelinye lilanga tajika tintfo. Phela lapho abetsi ushaya umuntfu lomncane kunaye. Bacinisile nabatsi indlovu ingabulawa nayintfutfwane. Lapho kwabonakala ngisho nasemntfwaneni lomncane longangami kutsi kubi. Ngimkhumbula acuma kubona nanobe ngubani kutsi ikhona intfo lehlupha lapha esiswini sakhe. Kwaphela tinyanga letisitfupha ahamba nako. Aya ngekuya emandla ancipha kuhamba kwaba lukhuni wase ulala phansi. Sasigcwele emanti sisu sakhe sikhukhumuke saba yintsaba. [Khulumani Sive: Likhasi 150–151] 5.1 Khokha umusho lonelibitosimo endzimeni yesibili ulibhale phasi. (1) 5.2 Phindza ubhale lomusho lobhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni yekugcina bese ufaka sakhi sesikhatsi lesitako esentweni sawo. (1) 5.3 Bhala umusho losendzimeni yesitsatfu locuketse imphambosi yekwentakala. (1) 5.4 Shano indlela yesento lecuketfwe ngumusho lodvwetjelwe endzimeni yekucala. (1) 5.5 Cala lomusho lodvwetjelwe endzimeni yesitsatfu ngekutsi, Cha …, kute uvete kuphika. (1) 5.6 Kunemusho lonesibanjalo lesicindzetelwe endzimeni yekugcina, wubhale phansi bese ujobelela lesibanjalo ngesakhi lesikhomba bukhulu bentfo. (1) 5.7 Akha umusho ngesentakutsi lesibhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni yesibili silandzelwe ngulesinye sentakutsi. (1) 5.8 Cedzela lomusho lobhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni yekucala ngekufaka umusho lomele sikhatsi. (1) 5.9 Akha umusho ngesibalulingco lesibhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni yesitsatfu sibe sibalulinsombo. (2) [10] SAMBA SESIGABA C: 30 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Verified matching documents

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Siswati Hl

Explore more published documents in this catalogue.

View all