Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2018
EMAMAKI: 70
SIKHATSI: Ema-awa 2
Leliphepha linemakhasi la-13.
Emalungelo agodliwe Phenya
You're offline
Skip to contentQuestion paper 


View all



Siswati HL P1 Feb March 2018_hlayiso.com_.pdf
Siswati Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018 · siswati. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 1
- Pages
- 13
- File size
- 457.1 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 13
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Leliphepha lehlukaniswe tigaba LETINTSATFU:
SIGABA A: Sivisiso (30)
SIGABA B: Sifinyeto (10)
SIGABA C: Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi (30)
2. Phendvula yonkhe imibuto ngeSiswati.
3. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA.
4. Dvweba umugca emva kwaleso naleso sigaba.
5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto
njengobe tinjalo.
6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho.
7. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho.
8. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi:
SIGABA A: Lokungenani emaminithi la-50
SIGABA B: Lokungenani emaminithi la-30
SIGABA C: Lokungenani emaminithi la-40
9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
SIGABA A: SIVISISO
UMBUTO 1
1.1 Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI A
SALAKUTJELWA SIBONA NGEMOPHO
1 'Angifihlelwe nguwe make lomdumbadumbane wami. Kute longahle
akucabangele lutfo wena.'
'Cha-ke, tibonele wena Fakudze, angifuni nakancane mine kuboshelwa
sono lengingasati. Lutfo mntfwanami ngeke vele ngikwente loko,
ungatihluphi Fakudze.' 5
'Nako lapho nifike nihluphe khona nine make. Nasengiyitsengisile
ledayimane utayifuna lemali, kepha nyalo awufuni kungelekelela. Lentfo
akusho nekutsi ngiyebile, ngiyitfole ngetindlela letimhlophe bha ngobe
ungiphile lomdzeshi angiphela kumsita kwami nangimkhiphisa imoti
yakhe lebekadze ibhajwe eludzakeni.' 10
2 'Suka lapha Feleba, kantsi awuveli kulesi sami sisu yini? Emacebo akho
angiwacali. Empeleni kwangikholisa lokwangifundzisela wena tjwala,
uyihlo asekhona bewungatsintsi ngisho litfonsi leli …'
'Nanso-ke indzaba, sebungenaphi-ke manje tjwala kulendzaba make?
Mine vele kusho kutsi angifunwa lapha ekhaya! Kuncono ngivele 15
ngitsatse emajazana ami ngidliwe tintsaba, nginishiye niwadla angene
kulendzawo yakaDvokolwako, kumbe ningakhuluphala nite ninonele
ekhatsi njengendlati.'
'Ungabe ubalekela lemisebenti yakho lemibi phela Fakudze ngobe
nembhalo uyasho kutsi lababi bayabaleka nobe kungekho muntfu 20
lobacoshako. Mine angifuni macala kulona wami umuti. Angizange
ngikutjela kutsi hlukana netjwala nawungafuni bukungenise emacaleni?
Nyalo akusuwe lona losewuta nemaphasela edayimane, kube wati
kamhlophe kutsi nawungase ubanjwe nayo ungadvonsa iminyaka ejele?'
3 'Lijele lani make ngobe ngiyachaza ngitsi ngiphiwe ngumlumbi 25
lesipho …?'
'Umlumbi, akuphe idayimane, atsi ukuncengani kwayena ayidzinga?
Suka lapha, musa kungitekela inganekwane Feleba, utsi angimilwe
timphondvo enhloko yini? Impela ngiyabesaba labasivulela lomgodzi
wedayimane lapha kaDvokolwako ngobe nguwo lodvonsela bonkhe 30
bantfu ebusathaneni, babe batsi bona bacondze ebunjingeni.'
'Hhayi-ke make, angikushiye Magagula ngobe ucabanga kutsi mine
nginasathane, kantsi nangishoko ngitsi ngicabangela lona lelikhaya.
Nobe ngingakayi esontfweni lamuhla akusho kutsi sengiwasathane.
Futsi-ke make umane uyangizindlela nawutsi nginatsile ngobe solo 35
kusile angibati tjwala ngalona wami umlomo. Ngisatsi shelele lapha
eCroydon, ngitanibona sengibuya.'
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
4 Wanela kusho njalo Feleba kunina, wahlaba umnyango wacondza
khona eCroydon, umdumbadumbane wakhe sekawutse khoco
ekhukhwini langekhatsi ebhantjini lakhe. Washo ashaya inkhwele 40
yengoma letsi,
'Wen' usitsatsaphi
Lesibindzi lesingaka?
Sekutsats' uSathane
Umfak' ekhwapheni, 45
Sekutsats' uSathane
Umfak' ekhwapheni.'
5 Uyatiwa Feleba kulendzawo yaseCroydon. Bangani lanatsa nabo
sebate bamcambe ligama batsi nguShosholoza ngobe tindledlana takhe
setikhombisa kona kushosholoza lokuhambisana nebugebengwana 50
lobungatfolakali kahle.
6 Kulabantfu labanatsako lamuhla, kukhona nalesinye sicumama
sendvodza lenemkhaba nentsamo ledzimate yaba nelilundza lapha
ngemuva. Nango-ke Feleba sekayicela kutsi bake batsi cekelele
bakhulumele phasi njengemadvodza. 55
7 'Yiteke-ke mfokaFakudze, wangibita ngate ngagcwala litsemba jaha
lakitsi, ufuna kungendzisela dzadzewenu yini? Phela labatiko batsi
lendzawo yakini inetintfombi letiphilile impela, letisawubambisisa
umendvo,' asho ahleka.
'Tintfombi tekwentani? Ungadlali ngami wena Dlamini. Mine ngikubitele 60
imphilo sibili, hhayi umbhedvo nje. Ngikubitele lokumnandzi lesiphila
ngako lapha kaDvokolwako. Kepha-ke kukhuluma timali takho ndvodza,
umlomo ngete wangisita ngalutfo.'
'Timali tihlala tivutsa lapha kitsi, nasewuyihlubile indlubu ekhasini.
Ngingabanjwa yini kuyitsenga lentfo nangabe ngiyitsandza?' 65
'Sewucale kukhuluma-ke manje Dlamini?' Washo afaka sandla
ekhukhwini Feleba akhipha lowo mdumbadumbane wakhe.
8 Watsi kube agwabule leliphepha lekusongwe ngalo
lomdumbadumbane, wakhamisa Dlamini abona idayimane ikhatimula
njengemisebe yelilanga. 70
'Nayo-ke lentfombi lengite kutekutsengisela yona-ke Dlamini.
Emabheka tinkhulungwane letimbili temalangeni ndvodza.'
'Cha ngiyenela Fakudze, futsi ngite sikhalo. Nginike litfutjana nje
sengimane ngitsi kuyewuboleka kulamadvodza lengihamba nawo kutsi
angengetele njengobe lena lenginayo ayeneli kahle.' 75
9 Kwavunyelwana, wajabula wafa Feleba njengobe sekayicalile indlela
leya ekunjingeni. Wefika Dlamini wakhuluma nemadvodza labehamba
nawo. Kwabonakala lenye seyicondza kulolunyanyavu labebahamba
ngalo, yefika yatsatsa sikhatsi lesidze lendvodza. Kutsite naseyibuyela
kuDlamini nebalingani bakhe, kwatseleka sikhwelamahhala, kwehla 80
emaphoyisa lamatsatfu. Akuphelanga sikhatsi, tabe timshela Feleba
tinsimbi.
[Lunwele Loludze: likhasi 57–61]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
1.1.1 Bekuyini inkholelo yekhaboFeleba? (1)
1.1.2 Yini lekhombisa kutsi Feleba ledayimane abeyitfole ngetindlela
letingakalungi? (1)
1.1.3 Khetsa imphendvulo kuleti. Loku lokulandzelako kusetjentiselwa
kwenta phethiloli:
A Isiliva
B Insimbi
C Emalahle
D Igolide (1)
1.1.4 Yini emabheka? (1)
1.1.5 Yini kutsiwe lomusho lolandzelako uyamuntfutisa?
'Kepha-ke kukhuluma timali takho ndvodza'. (1)
1.1.6 Bhala umusho losendzabeni lofakazela kutsi Feleba abetalwa
nguye LaMagagula mbamba. (1)
1.1.7 Make waFeleba ukhombise ngayiphi indlela kutsi abemtsandza
umntfwanakhe? (1)
1.1.8 Ngalesikhatsi Feleba nenina baphikisana, uyise abekuphi
angalamuli? (1)
1.1.9 Yini ndzaba make waFeleba atsi wesaba kuboshwa? Chaza. (2)
1.1.10 Tikumila nakwente njani timphondvo enhloko? Usho ngani? (2)
1.1.11 Bhala saga lesifanele lenkhulumo yenina waFeleba nayala umfana
wakhe ubuye usho nekutsi yini ukhetse leso saga. (2)
1.1.12 Abesho ngani Feleba kutsi loku labekuphetse kuyimphilo? Chaza. (2)
1.1.13 Ngusiphi sifundvo lesitfolwa tetsamelilwati ngesento saLaMagagula
sekwala kufihlela Feleba umdumbadumbane wakhe? Sekela
imphendvulo yakho. (2)
1.1.14 Kulamalanga alomuhla bantfu labatfola tenjiwa ngalokungekho
emtsetfweni, etimayini lesetavalwa, babitwa ngekutsi
Bozamazama. Libafanele yini leligama? Libafanela ngayiphi
indlela? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
1.2 Fundza lesibonwa lesingentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI B
[http://www.kingfeatures.com]
1.2.1 Yini lokufakazela kutsi lolobanjwe kulesibonwa usigangi? Nika
KUNYE. (1)
1.2.2 Ngusiphi sizatfu lesenta kutsiwe lapha kulesibonwa
kunebetindzaba? (1)
1.2.3 Veta bunye buhle nobe bunye bubi lobungadalwa ngulesibhamu
lesikuleliphoyisa lelikulesibonwa? (1)
1.2.4 Yini lekulesibonwa lekhombisa kutsi lona loboshwako
uyatincengela kulamaphoyisa? (1)
1.2.5 Ucabanga kutsi yini lebangela kutsi babe banyenti kangaka laba
lababamba lesigebengu? Bhala kube KUBILI. (2)
1.2.6 Bhala KUBILI lokungumehluko emkhatsini weTHEKSTHI A
neTHEKSTHI B. (4)
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Fundza letheksthi lelandzelako bese uyayifinyeta ngewakho emagama langabi ngetulu
kwala-80. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lasikhombisa labufakazi bekutsi
Jabulani bekacindzetelwe bangani ekwenteni lokubi.
TICONDZISO
1. Finyeta ngewakho emagama.
2. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lamcoka lasikhombisa.
3. Sifinyeto sakho asibe ngendlela yetindzima (emapharagrafu).
4. Akukadzingeki kutsi ubhale sihloko.
5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto sakho.
ITHEKSTHI C
KUCINDZETELWA BANGANI
'Sewubange ekhaya?' Kubuta Mandla sesiphumile sikolo.
'Ngingabuye ngicondzephi?' Kuphendvula Jabulani.
'Kusesemini nyalo. Kantsi uyintfombatane yini?' Kusho Mandla.
'Yona inani?'
'Iphutfuma kuyewupheka.'
'Mine ngiyakwenta loko.'
'Hhawu!' Kumangala Mandla.
'Kantsi kunani?'
'Uvumelani? Mine Angilitsintsi libhodo.'
'Ingani naMbongeni uyapheka. Mine ngingala ngitsini, babe angangibulala ngemzaca.'
'Akacashi ngani lotawenta konkhe?' Kubuta Mandla.
'Mhlawumbe akatsandzi.'
'Sengingamane ngishaywe kunekwentiwa intfombatane!'
Yena akayenti lemisebenti.
'Ngicobelele-ke, sengifile awati,' kusho Mandla.
'Angibhemi mine. Ngingalicala ngakuphi nje ngempela?'
'Awubati bunandzi lapho bulele ngakhona.'
'Kantsi kumnandzi?' Kubuta Jabulani.
'Awuva ngitsi sengiyacaleka ngekulikhanuka. Bengitsi kunesincanyana la. Cishe
ngibanjwe lamuhla. Thishela abephikilita emakhikhini, afuna ligwayi. Ngasindza
nalabanye ngobe acabanga kutsi sisebancane kantsi ushaye phasi,' washo ahlekelela
Mandla. 'Besengivevetela ngitsi utawuta ngakimi. Nawe uyamati Thishela Ngovolo
kutsi ucacabulana kanjani.'
'Usindzile, insilane beyitawukhala kulokwetibunywana kuze kube bovana.'
'Awuva-ke nali. Ngibambele tincwadzi tami sengitewugoca.'
Nembala watitsatsa Jabulani tincwadzi. Mandla wakhipha sincamu, watsintsitsela
leligwayi ephepheni. Wakhwatsata emakhikhini wakhipha timvutfuluka letatigcwele
yonkhe indzawo. Uyabukela njalo Jabulani. Watsi nasaligocile, wakhipha lutsi
lwemetjiso, walumeka ligwayi lakhe. Walidvonsa kanye, laphuma selitikhatsa tentfutfu
emlonyeni, wabuye wayikhipha nangemakhala.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
NaJabulani weva asalingeka shangatsi yintfo lenhle lokuphuma kwentfutfu emakhaleni.
Kantsi uvele watsatfwa nguMandla asalumeka ligwayi, utsatseke sewuze akasamboni
naMbongeni ngemva kwabo. Wamuva asatsi, 'Ngitawufike ngisho ekhaya kutsi
uyabhema.'
Ngemva kwekuba bamshayele kubhema ligwayi angakalibhemi, Jabulani watsatsa
sincumo sekuchubeka agange. Wafundza kunatsa tjwala nebangani.
Ngalesikhatsi asafundza, nakhona abesayinhlupho. Bothishela bebakhala ngaye.
Abesuka ekhaya atsi uya esikolweni aphelele endleleni. Liyawutsi naseliyawushona,
naye achamuke nebantfwana besikolo.
Naku sekutawufika umuntfu labelindzele imali eposini, watsi nakefika umlumbi
wambuta libito lakhe, walisho. Lapho Jabulani abesayitsetse imali. Umlumbi etfuke,
advonse lucingo aluphose emaphoyiseni. Wabanjwa Jabulani nebangani bakhe
boMandla.
[Hhawu Mine Ngemntfwanami!: Likhasi 6–8]
SAMBA SESIGABA B: 10
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
UMBUTO 3
Fundza lesikhangisi lesilandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI D
SAKHIWO SETIMANGA!!!!!!!!!!
1. Utsintsa sibhakabhaka ngesicu sakho. Usicandzisi lesehlula kushisa kwemalahle
lakhehlekile.
2. Mawolela wato tonkhe tinhlanga. Mchumanisi wemhlaba wonkhe.
3. Ubamita batintsi, baphume bakhuluphele ngetijolojolo lotiphekako.
4. Bovilavoco bayaphumelela. Kwabo kungena, batfole konkhe ngaphandle kwekujuluka.
Bangena balale babuye baphume njengenyoka.
5. Ufuna lesebaneminyakanyaka bangabutsi cotfu, batsi nabangena emakamelweni akho,
badvonse sikhumba.
6. Bomafutsa awubeva, ubatfwala ngabontofontofo bakho, kusukela etindlini tekuphumula
kuye ebutfongweni. Bavakasha kanye, kube kukunamatsela ngenovi yakho lebamba
wonkhe wonkhe.
7. Emanani akho, akubutwa! Nge-R1 040,00, emagede avuleke nge!
[http://www.holidays.com]
3.1 Bhala lomusho lokunombolo-3 kutsi esikhundleni seligama lelibhalwe
ngalokucindzetelwe ufake mcondvofana walo. (1)
3.2 Usuke entani umuntfu nakenta loku lokucindzetelwe kunombolo-5. (1)
3.3 Phindza ubhale lomusho lokunombolo-1 bese ufaka ligama linye esikhundleni
selibintana lelicindzetelwe. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
3.4 Khetsa imphendvulo lenembako kuletilandzelako. Sinongo sesifaniso
lesicindzetelwe kunombolo-4, sisho kutsi:
A Abanambitsi lutfo
B Abanatsi lutfo
C Abasebenti lutfo
D Abadli lutfo (1)
3.5 Caphuna munye umusho losikhomba kutsi lesakhiwo asitsatsi luhlangotsi. (1)
3.6 Badvonswa yini bantfu kulesicubulo salesikhangisi? (1)
3.7 Sebentisa siga senkhulumo lesicindzetelwe kunombolo-7 emshweni lotakhele
wona kuveta kutsi uyasati kutsi sisetjentiswa nangabe kwentenjani. (1)
3.8 Kushiwo ngani kutsi umusho lodvwetjelwe kunombolo-6, awemukeleki? (1)
3.9 Nguwuphi umtselela longaletfwa ngulemali lebhalwe ngemagama lamancane
kakhulu kunombolo-7? Chaza. (2)
[10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
UMBUTO 4
Fundza lekhathuni lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
ITHEKSTHI E
1. Nangabe ahhenyula, lihlohleleni 2. Vimbani nine lapho emapalini, 3. Ungaliyekela njani ligoli
ekhatsi majaha. Sengivele ngilibalile, ningasidlisi. Niyabonakala kutsi lingene ekhaya! Khwesha,
ningangephuli inhlitiyo, angati ngobe anikazili. Angati nobe lendlulamitsi silivimbe tsine emadvodza sibili.
akabalwa emantjwele inkhukhu ititjela kutsi italibamba yini kulendzawo Angati kutsi uvumeleni kuvimba
ingakachamuseli. leseyime kuyo. ngobe wena nelipali niyingwe
nengwenyama.
4. Hheyi! Khahlelela 5. Leli ligoli leliletsa
emapalini! Somapali indzebe yemhlaba
uphumile epalini! etandleni tetfu. Asikwati
Khahlela angakabuyeli! kungalitfoli. Lishayele 6. Uphumeleni
ekhoneni lelipali epalini wena ndinya?
litewungena sabhanana. Bacinisile laba
labatsi uyimfanayo.
Utawukhonwa
ngulesichibi lesente
lichibi ebhulukwini
lakho.
9. Ngibone
ngekubhukula
kwembolwane
endleleni iphakamise
umsila kutsi lona
utasentela phasi.
7. Niyabona yini majaha kutsi tsine 8. Yeyi wena! Usho kubani kutsi uyindinya? Ucabanga
sidliswa ngusompempe, umyekelelani kutsi nangabe nitinkhomo ngingakwati kunenta
lomuntfu azule nayo yonkhe lenkhundla? tihlabani? Ngiko ungibona ngivimba ngibuye ngidlale
Sompempe! Ungamunyi lemfengwane, yenta ngobe kufana nekutsi anikho lapha enkhundleni.
umsebenti wakho! Mnike likhadi lelibovu.
[www.heirraising.com]
4.1 Khokha saga lesisenkhulumeni-1 usibhale phasi. (1)
4.2 Ngulonjani umuntfu lobitwa ngaleligama lelibhalwe ngalokucindzetelwe
enkhulumeni 4.
Khetsa imphendvulo kuletilandzelako:
A Longenisa ligoli epalini.
B Lobuyisela ligoli epalini.
C Lobitela ligoli epalini.
D Lovimbela ligoli epalini. (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
4.3 Loluvelomagama loludvwetjelwe enkhulumeni 8 lusetjentiswa kusiphi simo?
Bhala kube kunye. (1)
4.4 Ichazani inkhulumonkholelo lecindzetelwe enkhulumeni-9 njengobe
isetjentiswe kuletheksthi lengenhla? (1)
4.5 Akha umusho ngeligama lelidvwetjelwe enkhulumeni-2 kuveta
mcondvosobala. (1)
4.6 Ucabanga kutsi yini kutsiwe umusho lodvwetjelwe enkhulumeni-5 ucuketse
kumuntfutisa. (1)
4.7 Sebentisa bomahambisana lababhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni-3
emshweni lotakhele wona kuveta kutsi uyati kutsi bachazani. (1)
4.8 Yini kutsiwe umusho lobhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni-7 utsatsa
luhlangotsi? Chaza. (1)
4.9 Akha umusho lotawuveta kutsi uyawati umehluko lokhona emagameni
ladidanako, labhalwe ngalokucindzetelwe enkhulumeni-6 kuletheksthi
lengenhla. (2)
[10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2018
NSC
UMBUTO 5
Fundza letheksthi lelandzelako lenemaphutsa elulwimi bese uphendvula imibuto
letawulandzela.
ITHESTHI F
'Ngiyinkhosi yenu. Niyeva? Gucani-ke nyalo!' Asho ahlokolota wonkhe umuntfu
aphindze ahlabela akhomba tona tintsaba teLubombo letiseMpumalanga nelive
lekhabomake. Tsine sasibasa umlilo …, achubeke nekumekeza Gogo Lomoko,
ahlabela tingoma takhe tesintfu, achukuluta bonkhe labakhona ababita ngemagwala.
Bekute kulamule kukhala kwetinkhukhu kube ngikhona angena endlini ayotibeka phasi.
Ngangivuka nobe sengilele lobudze butfongo ngingene endlini ngitilahle phasi eceleni
kwakhe. Kudvonsa kwakhe sikhumba bewungaze utsi ngiyo mbamba indlovu
nayitsimula. Loku bekungangihluphi naka twi, ngobe lutsandvo lwakhe kimi belujulile.
Abetsi nangitsi vumbu lapho aye kuyewunatsa khona ngalelo langa angibongelele
ngetibongo lebekanginike tona.
Ngimkhumbula lapho agangadza lomunye umfati atsi webe tindlubu takhe watigubha
ensimini yakitsi. Wamshaya umfati wate waba manti. Lokushaya bantfu bese
akwetayele, kepha ngalelinye lilanga tajika tintfo. Phela lapho abetsi ushaya umuntfu
lomncane kunaye. Bacinisile nabatsi indlovu ingabulawa nayintfutfwane. Lapho
kwabonakala ngisho nasemntfwaneni lomncane longangami kutsi kubi.
Ngimkhumbula acuma kubona nanobe ngubani kutsi ikhona intfo lehlupha lapha
esiswini sakhe.
Kwaphela tinyanga letisitfupha ahamba nako. Aya ngekuya emandla ancipha
kuhamba kwaba lukhuni wase ulala phansi. Sasigcwele emanti sisu sakhe
sikhukhumuke saba yintsaba.
[Khulumani Sive: Likhasi 150–151]
5.1 Khokha umusho lonelibitosimo endzimeni yesibili ulibhale phasi. (1)
5.2 Phindza ubhale lomusho lobhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni yekugcina
bese ufaka sakhi sesikhatsi lesitako esentweni sawo. (1)
5.3 Bhala umusho losendzimeni yesitsatfu locuketse imphambosi yekwentakala. (1)
5.4 Shano indlela yesento lecuketfwe ngumusho lodvwetjelwe endzimeni
yekucala. (1)
5.5 Cala lomusho lodvwetjelwe endzimeni yesitsatfu ngekutsi, Cha …, kute uvete
kuphika. (1)
5.6 Kunemusho lonesibanjalo lesicindzetelwe endzimeni yekugcina, wubhale
phansi bese ujobelela lesibanjalo ngesakhi lesikhomba bukhulu bentfo. (1)
5.7 Akha umusho ngesentakutsi lesibhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni
yesibili silandzelwe ngulesinye sentakutsi. (1)
5.8 Cedzela lomusho lobhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni yekucala
ngekufaka umusho lomele sikhatsi. (1)
5.9 Akha umusho ngesibalulingco lesibhalwe ngalokucindzetelwe endzimeni
yesitsatfu sibe sibalulinsombo. (2)
[10]
SAMBA SESIGABA C: 30
SAMBA SAKO KONKHE: 70
Emalungelo agodliwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
Siswati HL P1 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P2 Feb March 2018_hlayiso.com_.pdf
Question paper
Siswati HL P3 Feb March 2016_hlayiso.com_.pdf
Question paper
Siswati HL P3 Feb March 2018_hlayiso.com_.pdf
Question paper
Siswati HL P1 May June 2018_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Siswati Hl
Explore more published documents in this catalogue.

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati HL ATP 2023-24.pdf
Question paper
Siswati HL P2 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf
Question paper
Siswati HL P2 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P3 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
Siswati HL P3 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf

Question paper





