You're offline
Skip to content
Question paper

Siswati HL P1 Feb March 2017_hlayiso.com_.pdf

Subject: Siswati HlGrade 12201713 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LEKUCALA (P1) INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2017 EMAMAKI: 70 SIKHATSI: Ema-awa 2 Leliphepha linemakhasi la-13. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Sivisiso (30) SIGABA B: Sifinyeto (10) SIGABA C: Luhlelo netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi (30) 2. Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati. 3. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA. 4. Dvweba umugca emva kwaleso naleso sigaba. 5. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto njengobe tinjalo. 6. Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho. 7. Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho. 8. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: SIGABA A: Lokungenani emaminitsi la-50 SIGABA B: Lokungenani emaminitsi la-30 SIGABA C: Lokungenani emaminitsi la-40 9. Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC SIGABA A: SIVISISO UMBUTO 1 1.1 Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI A 'Ngusayitjeni Simelane lolokhulumako, ngingakusita?' 'Kodvwa ungentani nje wena? Ucondzeni ngami. Vele bayasho kutsi …' 'Kahle dzadzewetfu, yini ungatsi ukhuluma nemuntfu longesuye. Ungubani wena.' 'Hheyi wena phoyisandzini, utewungibuta ligama usangene yini? YeBholoja, 5 ungentani?' 'Hawu, kantsi nguwe mntfwanaketfu. Ushaya nje nami bengitsi nangiphuma emsebentini ngitake ngitsi kunivakashela, sesidze sikhatsi nganigcina. Uyati naleti …' 'Yemntfwanebantfu, phela angibhenywa mine. Besewutawuta lamuhla ngobe 10 sengikufonela. Letinyanga letintsatfu bewusolo ubanjwe yini? Udlani umntfwana sonkhe lesikhatsi? Wena ngitakukhomba bantfu. Ngifuna kukukhipha lensangu. Sengidziniwe nguwe.' Livi beselichachatela kuLaMhayise. 'Kodvwa yini ngematje sitsandvwa? Ingani ngishito kutsi nangiphuma 15 emsebentini, fikiyani lapho mine. EMatsulu ngulapho ngiyolala khona lamuhla. Wena kwakho kungitjela kutsi yini lemnandzi lengingakuphatsela yona, kodvwa ngiyati kutsi i-Chicken Licken nema-peri-peri chips vele uyatifela ngako.' 'Pho uyakwati kulalisa lulwimi Bholoja, vele longakwati, angeke abone 20 kutsi utsi lala lulata sikwengule. Angibonge Nabonkhosi tintfo lofuna kungitsengela tona. Bayimvelakancane labafana nawe ngemusa longaka. Kodvwa ungatsi sewukhulume ngemuva kwesikhatsi. Angeke usafika nekufika lapha, sengimi lotawufika lapho eMalalane kucala. Umusa wakho ngiyawubonga, sewutawugcinela bozakwetfu,' wacedza walubeka phasi 25 lucingo ngesankhahlu. Wathula sikhatsi lesidze umsa waNjojela sajuluke amanti nte. Lokwacanganisa tintfo kutsi bekangati kutsi angamtsintsa njani Danisile. Phela abefona aseposini manje kulukhuni kutsi ungabuye umfonele ngobe labanye basuke balusebentisa. Bholoja watidvudvuta ngekutsi Danisile 30 uyatidlalela angeke aze ete lapha. Phela abelindzele singani sakhe saseMjindini. Lendvudvuto yabuye yashabalala nakakhumbula kutsi Danisile lucingo uluvale bangakacedzi nekukhuluma, ngesankhahlu futsi. Wathandaza ngenhlitiyo Bholoja kutsi bamtfume ayowenta lokutsite khashane kute batomkhandza angekho lalabasikati. Lelijaha lasukuma, letfuka kubona 35 kutsi lihembe lalo selimanti nte ngemjuluko. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC Pi! Pi! Yimoto lemhlophe egedeni. Wahlola labehlako. Hawu yintfombatana, ingehli, ikhulume nemshayeli. Ungatsi kukhona labangevani ngako. Bholoja kutsi akafe luvalo. Wavele wakhetsa kungasabuki ngaphandle. Yena nje abelindzele kuva lonconcotsako nobe nini. Wetfuka satumekile wavuswa 40 lucingo lolwakhala kanye wazubela kulo. Ngenhlanhla bebafake inombolo lengasiyo. Watsi uyahlola ngaphandle wabona imoto ingasekho, wabona kutsi bekungesuye lomunye webantfu bakhe. 'Hawu, jaha lembutfo wabukeka utfukutsele kwente njani? Wo, konje ulindzele Gabisile. Cha, mfana wasekhaya ungahlupheki, sisekhona sikhatsi 45 utawutseleka,' kusho Mthokozisi. 'Senibuyile eBabtini. Nashesha bo lamuhla. Ase ubuke nje kusaselihora le-3 kantsi nivamise kubuya emva kwelihora le-4.' 'Phela bekugcwele emacala emakhomu, manje labo bangena ebhokisini balibulo, emacala abo ahlehlisiwe. Manje? UMgwenya wagcwala-nje 50 esitfubeni?' 'Cha, tintfo letincane nje mnaketfu. Awati ngingajabula ngife nangabe Gabisile angehluleka kufika. Kubi.' 'Ungatsi imbuti igudla liguma. Ase ugonyuluke. Kantsi kwentekani? Kunini ngikutjela kutsi lolokwenta kuDanisile akukho emtsetfweni? Uyati kube 55 bewumane umkhohlise uphatsise kudla kwemntfwana ngabe akakasho kutsi uyeta. Noko, asetsembe kutsi angeke nangeliphutsa efike.' 'Nami sengikhulekela loko. Sala ungibambela ngisayobuka timphahla nekudla kwemntfwana etitolo. Inkinga sengakhohlwa nekutsi udla lokunjani. Noko batangisita embili.' Akuphelanga sikhatsi wabe sabuyile Bholoja. 60 Bekakhitsitile waSimelane, ibhuthi beyinhlinhla. Phela naye abefuna kubhula umlilo kuDanisile. Abetitjele kutsi utawugibelisa Gabisile kuMthokozisi bese yena utsi cu kaboDanisile uyoshiya loku lamtsengele kona. Nembala tifiso takhe betikhombisa kuphumelela ngobe insimbi yesine beseyishaye yedlula ngemizuzu lelishumi. Besekusele ngaphasi kwelihora 65 kutsi akhale emuke. Kwakhala lucingo lwabanjwa nguMthokozisi. Bekungukapteni wakhe lombitako. Watsatsela khona waSimelane etfukile. Ngemuva Mthokozisi wetfuka kabi nakutseleka Danisile agone luswane abukeka atfukutsele agane lunwabu. Wefike wabingelela ngemoya lohlobile. Sebacocile naMthokozisi wabeka luswane esihlalweni watsi usayocitsa 70 emanti. Bholoja wefika watitsela etikweluswane. Washaywa luvalo. Umntfwana abetidlalela angati lutfo. Utse uyanakisisa Mthokozisi etingutjeni temntfwana wabona lipheshana lelifundzeka ngalendlela: Bholoja Simelane 75 Yini ndzaba ungente imata yekusula tinyawo? Lamuhla ngifuna kukukhomba. Njengobe ufundza lencwadzi, mine sengitfubeleta khashane. Lomntfwana ingcamu yakho. Kuhle ngobe utse utawutsenga nekudla kwakhe. Ukhumbule kutsi sekusele tinyanga letimbili kutsi ahlanganise umnyaka nga-30 Mashi. 80 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC Sala ngekuthula. Lokhatsatekile Danisile Wayicedza Bholoja asamanti nte. Kwatsi kulowo mnyama kwatseleka Gabisile. 85 [Tiyenteka Tintfo: Likhasi 45–47] 1.1.1 Caphuna umusho lokuletheksthi lofakazela kutsi Danisile uyati kutsi Bholoja unaletinye tintfombi ngaphandle kwakhe. (1) 1.1.2 Bananatelwa batsini bakaHlatjwako njengobe kushiwo kuletheksthi lengenhla? (1) 1.1.3 Khetsa imphendvulo kuletilandzelako. Lishoni leligama lelitsi ingcamu kuletheksthi? A Umkhunsu B Umhidvo C Umhluti D Umphako (1) 1.1.4 Nika KUNYE lokubalwe kuletheksthi lokufakazela kutsi tincingo atisiyo intfo yekwetsenjwa nakuchunyanwa. (1) 1.1.5 Nika indzawo lephephile lapho loluswane belungabekwa khona kunekutsi lubekwe esitulwini. (1) 1.1.6 Bucili buni Bholoja labusebentisa kwehlisa luphukuphuku lwaDanisile? (1) 1.1.7 Nawufundzisisa letheksthi lengenhla, boMthokozisi bashayisa ngasiphi sikhatsi emsebentini? (1) 1.1.8 Nangabe kutsiwa Bholoja ngumsa waNjojela, buhlobo buni lobusemkhatsini wabo bobabili. (1) 1.1.9 Lendzaba yenteka ngayiphi inyanga? Usho ngani? (2) 1.1.10 Ngekwakho kubona, ngusiphi sinyatselo lebesitawutsatfwa nguGabisile nangabe watfola Danisile asasekhona ehhovisini laboMthokozisi? Chaza. (2) 1.1.11 Phawula ngenkhulumo yaDanisile letsi 'bayimvelakancane labafana nawe ngemusa longaka' ubhekise kuBholoja. (2) 1.1.12 Nangabe bewungu Bholoja, bewungenta njani nawuhlangabetana nesimo sekulahlelwa ngeluswane? Chaza. (2) 1.1.13 Uvumelana kangakanani nekutsi Bholoja ufanelwe kutsi avalelwe ejele iminyaka leminyenti? Usho ngani? (2) 1.1.14 Hlatiya ngekuhambisana kwalesaga lesitsi 'ayikho imphunga yelihlatsi', ubhekise kuBholoja. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC 1.2 Fundza lesibonwa lesingentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI B [http://www.alamy.com/family] 1.2.1 Yini lekulesibonwa lekhomba kutsi lolomsikati akanankinga nalesimo latikhandza akuso? Nika KUNYE. (1) 1.2.2 Nika KUNYE lokukulesibonwa lokufakazela kutsi simo semnotfo siphasi kakhulu. (1) 1.2.3 Lamabhodo labekwe phasi kulesibonwa ashoni ngesimilo salomake? Nika KUNYE. (1) 1.2.4 Ngutiphi tifo letingangena bantfwana labakhulela endzaweni lefana nalena lekulesibonwa? Nika SINYE. (1) 1.2.5 Laba labakulesibonwa bayakujabulela kakhulu kufika kwelihlobo. Vumela nobe uphikise lesitatimende bese wesekela ngeliphuzu LINYE. (2) 1.2.6 Nika umehluko LOMBILI lokhona emkhatsini wetheksthi A netheksthi B. (4) SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC SIGABA B: SIFINYETO UMBUTO 2 Fundza letheksthi lelandzelako bese uyayifinyeta ngewakho emagama langabi ngetulu kwala-70. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu lasikhombisa laveta bumatima Boy lahlangabetana nabo ngalesikhatsi enta umnyaka wakhe wekugcina e-UNISA. TICONDZISO 1. Finyeta ngewakho emagama. 2. Sifinyeto sakho asivete emaphuzu LASIKHOMBISA lamcoka. 3. Sifinyeto sakho asibe ngendlela yetindzima (emapharagrafu). 4. Akukadzingeki kutsi ubhale sihloko. 5. Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto sakho. ITHEKSTHI C 'Wentani?' Kwekhuta umlumbi akhandza Boy abhalana nemsebenti wetifundvo takhe tangasese. 'Hhayi Mnumzane, ngicitsa situnge ngaletincwadzi temngani wami.' 'Watini ngaloku wena?' 'Angati lutfo Mnumzane, ngitibukela titfombe ngobe nginesitunge.' 'Kantsi nginekubona ukhanyisile ebusuku lapha ekamelweni ngobe usuke ufundza ngekuntjontja? Mine mnikati wagezi angikhanyisi busuku bonkhe. Awukhiphi nasenti kwelekelela kukhokhela. Kusukela lamuhla sengitakudvonsela imali emholweni kute ngikhokhele logezi lomcitsako. Cisha njenganyalo, ulale, angifuni kuphindze ngikubone ukhanyisile, ufundza.' 'Cha Mnumzane, angifundzi ngekuntjontja, letincwadzi temngani wami.' 'Bindza, utawuze ungenyanyise ngalokusolo uphika. Kusukela kulenyanga letako ngitakudvonsela emashumi lamatsatfu emarandi tinyanga letilishumi ngalokusebentisa gezi ngaphandle kwemvumo yami.' 'Hawu Mnumzane, imali lengaka? Kusho kutsi angeke ngisahola lutfo. Sengitawusala nemarandi lasihlanu kuphela emholweni wami.' 'Nine basebenti ningafundza nidvwala kabi, nifune kufana natsi kube sinicashile.' Njengobe Mashayinombolo bekatawudvonsa imali, Boy besekatawuhola imali lencane. Watidvudvuta ngekutsi uyacedza, lomnyaka bewuwekugcina etifundvweni takhe. Wabona kuncono kutsi ngakusasa ayewutsenga emakhandlela latawasebentisa ngobe besekusondzele luhlolo lwekugcina. Watsi ngekushayisa emsebentini ngakusasa, waphutfuma esitolo lesikhona lapha epulasini wayewutsenga emakhandlela. Boy wafundza ngalokukhulu kutimisela. Bekavuka ekuseni emehlo abovu ngebutfongo. Njengaloku bekafihla kutsi ufundza ngasese, waba nenkinga nasekufika sikhatsi sekuyewubhala luhlolo. Kwadzingeka kutsi acambe emanga. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC Wawacamba emanga, watsi uyagula. Wakhululeka kutsi ayewubhala luhlolo lwakhe. Loluhlolo bekufanele ayewulubhalela edolobheni eGalina, endlini yalomunye umfundisi. Yonkhe leminyaka bekabhalela endlini yelisontfo, khona eGalina, kodvwa kulomnyaka kwatsiwa abayewubhalela endlini yalomfundisi walo lelisontfo. Wavuka wagibela ibhasi leya khona eGalina. Abengati nobe utawubona lapho ayewubhalela khona. Watidvudvuta ngekutsi angeke alahleke ngobe bekanikwe likheli. Kutsite asafuna, kwachamuka tinja letimbili, tamsukela kwancipha indzawo. Wamemeta Boy, atiphunga ngetandla ngala nangala, ahlehlela nyovane. Wagileka angaketeleli, wawa, tabe setikhona tinja. Tamluma tandla netinyawo tamshiya abovu ingati. Kwachamuka banikati bato. Bamtsetsisa basho kumshaya bambophise ngemaphoyisa kutsi bekatewukweba. Tincwajana labetiphetse tasakateka ngalesikhatsi awa. Banikati betinja batinyatsela, tangcola, letinye tadzabuka. Lebetidvutane bamjikijela ngato bamcosha. Watibutsa wahamba. Sikhatsi sekubhala besesisondzele. Watsi asabukabuka wayibona inombolo yendlu layifunako. Umfundisi wambuta kutsi ngabe utele kutewubhala yini, wavuma Boy, wamngenisa. Ngalesikhatsi atsi ucala kubhala, watfola kutsi likhadi lelikhomba kutsi ungumfundzi wase-UNISA, alikho. Umfundisi watsi akakwati kumvumela abhale ngobe kungenteka wenta butsotsi. Boy wamchazela kutsi likhadi lilahleke nakalunywa tinja. Wacela umfundisi kutsi abuke ligama lakhe eluhlwini lwebafundzi lekufanele babhale ngalelo langa, latfolakala, wavunyelwa wabhala. Ngalesikhatsi acala kubhala, sikhatsi besesihambile. Akazange engetelwe sikhatsi njengaloku bekacale ledi kubhala. Wacala ngekuyewugeza tandla lebetilimele tigcwele ingati. Wabhala kamatima ngetinhlungu temanceba, noko wabhala wacedza ngesikhatsi. 'Ngiphumelele Nkhosi yami!' [Tiyenteka Tintfo: Likhasi 82–87] SAMBA SESIGABA B: 10 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI UMBUTO 3 Fundza lesikhangisi lesilandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHEKSTHI D 1. SICEDZAKOMA LESEHLA ESIPHUNDVU! 2. Umphimbo kukubona nje, uvuleka kubonakale ematfunjini ngekukomela. 3. Nguw e kuphela sicedzakoma mbamba, 4. Emanti awaliboni lelidlalako kuwe. Uvale tonkhe longakafakwa titsako. Unatfwa ngumhlaba wonkhe timpompi letikhona ngebunandzi bakho. Ingilazi yinye jikelele. nje, ma sisu. 5. Lab amitako, behlisa ngawe. Kuba bugwinkli 6. Usihlangu sato tonkhe tifo letikhona. Etidudleni, lidloti gwinkli ubone ngetinsalela teligwebu lingene enguleni. Ushisa emafutsa tisale titinsungulo. engilazini kutsi bekubunandzi bodvwa. 7. Mongi wemali emaphaketheni ebantfu. Lokufunako, akadzingi kuya etitolo, kwehluta sihhenga nje, sewunawe. [http://www.lifestyle.com] 3.1 Khokha umusho lonesifutamsindvo kulesikhangisi lesingenhla uwubhale phasi. (1) 3.2 Funa umusho lokulesikhangisi lesingenhla loneligama lelingumcondvofana waleli lelilandzelako uwubhale phasi bese uyalidvwebela. Kwekhama. (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC 3.3 Yini lebangela kutsi bantfu bangendluli bangakasifundzi lesikhangisi? (1) 3.4 Bobani labangaba nelutsandvo lwalesikhangisi? (1) 3.5 Nguluphi luphawu lolusetjentiswe ngulokhangisako, kugcizelela kubaluleka kwalokukhangiswako kulesikhangisi lesingenhla? (1) 3.6 Khetsa imphendvulo kuletilandzelako. Nika inchazelo yesaga lesibhalwe ngetinhlavu letehlukile efremini 6. A Uvakashelwe ngemadloti alele. B Uvelelwe yinhlanhla lenkhulu. C Ufikelwe ngulabaphasi bakubo. D Uvelelwe yibhadi yemadloti. (1) 3.7 Akha umusho ngeligama lelibhalwe ngalokutjekile efremini 5 kuveta inchazelo leyehlukile kulena lekulesikhangisi lesingenhla. (1) 3.8 Usho ngani kutsi lenkhulumo ledvwetjelwe efremini 4 kulesikhangisi lesingenhla iyimfundzisolite? (1) 3.9 Phawula ngekuhambisana kweligama lelicindzetelwe efremini 6 naloku lokukhangiswako. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC UMBUTO 4 Fundza lekhathuni lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHESTHI E 1. Nabo-ke! Nani niyatibonela, tingabisa 2. Inkhukhu ijutjwe umlomo. Bengingati kutsi ngitawufika lucobo lwato. Tiyashisa bhe! Sibukisisile kulesigaba lengikuso. Konkhe kwenteke ngobe nasikhetsa, sacinisekisa kutsi bengitilolongele kufa nekuphila. Ngibonga batali bami imishwedla ichilitelwa eceleni. ngekutsi babone likhono lami ngisesemncane, phela Bekungumgici namgici. Banjingile umtsentse uhlaba usamila. Ngiko nje ngitikhandza ngabongcondvomshini njengobe beme senginemoto yakalokusho, ngcondvomshini, naletinye tipho embikwenu. letinyenti. 3. Bekumatima. Besiphikisana nemabuya. Manje umtimba uyatikhulumela nangabe emalanga 4. Intfo lengiphumelelisile ngematsanga lamahle asahambile. Kuphumelela kufuna bomanyovu. nekutephula nangihamba. Phela lunwabu alufuneki Ngetulu kwaloko ingcondvo ikhaliphe. Labantfu etimeni letifana naleti. Kutsi kuphikiswana lebesiphikisana nabo bebatifihla kantsi banonele ngekuvotela mine, ngive ngekulunywa tindlebe. ngekhatsi njengendlazi. Timphendvulo Njengobe nisibona nje, ifulayimashini isimele, bebatihlabelela. siyewutsintsa sibhakabhaka. [www.hairraising.com] 4.1 Khokha umusho lonesinongo sesihabiso efreymini 4 uwubhale phasi. (1) 4.2 Bhala umusho losefremini 1 kulekhathuni lengenhla loneligama lethekhniki. (1) 4.3 Caphuna umusho locuketse bomahambisana kulekhathuni lengenhla uwubhale phasi. (1) 4.4 Hlobo luni lwenkhulumo lolucuketfwe ngumusho locindzetelwe efremini 1? (1) Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC 4.5 Khetsa imphendvulo kuletilandzelako. Nguyiphi inchazelo leshaya emhlolweni yeligama lelidvwetjelwe efremini 3? A Bantfu labasikati lababuya ekwendzeni. B Bantfu labasikati lesebavele bendzile. C Bantfu labasikati lababuyela ekwendzeni. D Bantfu labasikati labaya ekwendzeni. (1) 4.6 Usuke ente njani umuntfu nangabe anonele ngekhatsi njengendlazi njengobe kushiwo efremini 3? (1) 4.7 Ucabanga kutsi yini inhloso yaloku lokwentiwa kulekhathuni lengenhla nawubuka inkhulumo lesefremini 1? (1) 4.8 Sebentisa ligama lelicindzetelwe lelisefremini 4 kulekhathuni lengenhla emshweni lotakhele wona livete mcondvosobala walo. (1) 4.9 Tsatsa inkhulumonkholelo efremini 4 kulekhathuni lengenhla wakhe ngayo umusho lotawuveta kutsi uyayivisisa kutsi isetjentiswa nangabe kwente njani. (2) [10] UMBUTO 5 Fundza letheksthi lelandzelako lenemaphutsa elulwimi bese uphendvula imibuto letawulandzela. ITHESTHI F 'Yehheni! Umuntfu angenta njani? Ngete phela ngidzabule njengobe inyama seyibita kangaka esilaheni. Acale nini ematfumbu kuba netifo? Yini ndzaba kudzala besiwadla ematfumbu kodvwa besingaguli?' Yonkhe lemibuto lengaka watibuta yona Sibhono. 'Sithole, tingaki lamuhla tinkhomo letihlatjiwe?' Kubuta Sibhono kulomunye babe labasebenta naye lapha emadzeleni. 'Titsi,' asho amkhombisa imphama. Empeleni solo kwahamba Dokotela Thatcher, kwefika lo dokotela lomusha, sekukhona ematfumbu lalahlwako. Ngalesinye sikhatsi kulahlwa umhlambi wonkhe. 'Kwentiwa yini kutsi batsi inkhomo inesifo, ngako-ke ematfumbu ayo akakufaneli kutsi adliwe ngobe atawubulala bantfu, kodvwa lenkhomo ayifi ngalesifo? Beyinani kufa ngembikwekutsi ihlatjwe kube lesifo besibulala phela? Kwentiwa yini kutsi inkhomo ibonakale kutsi inesifo seyihlatjiwe?' Kubuta Sibhono. 'Impela ubuta umbuto lofanele. Ngingeva mine nabakhuluma ngengcuba kutsi ayidliwa, ngobe isuke ingatiwa kutsi ibulewe yini. Nanobe kunjalo labadzala bebakhipha ingcuba ematfumbu, bawalahle' kusho Sithole. 'Ubovula emehlo ngemachinga ebaninimasilaha wena. Leli lichinga labo nje lekutsi siyewutsenga lenyama lemba ecolo esilaheni. Mine angeke ngishiye inyama leshiphile lapha emadzeleni.' Kufunga Simelane. Wasukuma, vutfu, asacondze kakhe ngekutfukutsela. [Silondvolota Siswati 8: 202–203] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2017 NSC 5.1 Endzimeni yesitsatfu kuletheksthi lengenhla kunemusho lonelibitogcogca, khokha lomusho uwubhale phansi. (1) 5.2 Lungisa umusho losendzimeni yesitsatfu kuletheksthi lengenhla loneliphutsa lendlela yekubhala. (1) 5.3 Cala lomusho lodvwetjelwe endzimeni yekucala ngekutsi: Cha … (1) 5.4 Khokha umusho lonamentiwansombo endzimeni yesihlanu uwubhale phasi. (1) 5.5 Tsatsa sikhombabito lesisemshweni lodvwetjelwe endzimeni yekugcina kuletheksthi lengenhla, usisebentise emshweni sibe sabito. (1) 5.6 Selulo sesento lesidvwetjelwe kuletheksthi lengenhla endzimeni yesine siveta muphi umcondvo nobe inshokutsi? (1) 5.7 Khokha umusho losendleleni lephocako losendzimeni yekugcina kuletheksthi lengenhla uwubhale phasi. (1) 5.8 Phindza ubhale lomusho losendzimeni yekugcina kuletheksthi lengenhla bese ugucula sentakutsi lesibhalwe ngalokutjekile sibe sento. (1) 5.9 Endzimeni yesibili kunesibalulinsombo lesicindzetelwe, sisebentise emshweni lotakhele wona sivete budlelwano bendzawo. (2) [10] SAMBA SESIGABA C: 30 SAMBA SAKO KONKHE: 70 Emalungelo agodliwe

Verified matching documents

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Siswati Hl

Explore more published documents in this catalogue.

View all
Grade 12 · Siswati Hl · 2017 · NSC Supplementary Exam · Question paper · Paper 1 · siswati | Hlayiso | Hlayiso