Downloaded from hlayiso.com
GRADE 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2016
IMEMORANDAMU
EMAMAKI: 80
Lememorandamu inemakhasi la-20.
Emalungelo agodliwe Phenya
You're offline
Skip to contentMemorandum 






View all
Siswati HL P2 Feb March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf
Siswati Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018 · siswati. Memorandum, 20 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 20
- File size
- 382.0 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 20
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
TICONDZISO TEKUMAKA
1. Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile,
maka timphendvulo letisekucaleni kuphela. (Umhlolwa akumelanga
aphendvule indzabambhalo kanye nemibuto lemifisha encwadzini
yinye.)
2. Esigabeni A, nangabe umhlolwa aphendvule ngato tonkhe totine tinkondlo
(Tinkondlo letifundvwe eklasini), maka letimbili tekucala kuphela.
3. Esigabeni B na C (Lulwimi Lwasekhaya), nangabe umhlolwa aphendvule
imibuto lemibili kulemifisha nobe imibuto lemibili yetindzabambhalo, maka
imphendvulo yekucala kuphela uyekele lelandzelako. Nangabe umhlolwa
aphendvule yomine imibuto, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala
kuleso naleso SIGABA, ngaphandle kwekutsi uphendvule munye umbuto
lonemibuto lemifisha namunye umbuto wendzabambhalo.
4. Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala
iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili
ingamakwa.
5. Nangabe tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele
imemorandamu.
6. Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki,
kantsi nangabe inshokutsi ayitsikameteki, akunikwe limaki.
7. Umbuto wendzabambhalo: Nangabe indzabambhalo inemagama langaphasi
kwalawo lemisiwe, umhlolwa akangajeziswa ngobe vele sewutijezise yena
ngekwakhe. Nangabe indzabambhalo iyindze kakhulu, akahlolwe
ngekwelikhono lakhe bese kucociswana nalabaphetse umsebenti wekumaka.
Akusetjentiswe irubhriki yekumaka indzabambhalo lesesichibiyelweni A
na B.
8. Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe
kufanele acaphune akangajeziswa.
9. Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe
baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe
NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
10. Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/
kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA A: TINKONDLO
TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI
UMBUTO 1: UMBUTO LOYINDZATJANAMBHALO
NCAMUL' EMAVE – SR Mdluli
INDZATJANAMBHALO
Tizatfu letenta sonkondlo atsi, 'Sifungo sekutsi siyofa silahlane sisacinile,'
ngaNcamul'emave.
Sakhiwo sendzatjanambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
SINGENISO:
Bahlolwa bangachaza sihloko, bangasho kutsi kuyini kufunga, nekutsi 'siyofa silahlane'
kusho kutsini, kushiwo nakwente njani nekutsi kushiwo etimenti letinjani.
UMTIMBA:
Kungachazwa kabanti ngaloko lokubaliwe enkondlweni lokugcamisa tizatfu tekutsi
sonkondlo afunge kutsi batawufa balahlane naNcamul'emave. Bahlolwa bangahle
bavete emaphuzu lacuketse letizatfu letilandzelako: Sib.
• Kuba simomondiya – buhle bakhe.
• Kuba sikhikhikhi – kuma kwakhe.
• Kuba nguLomagadvula losishingishane – indlela lagijima ngayo.
• Kulalela angabi ngusonkhanise – kwenta lokufunwa ngumnikati.
• Kwetsembeka – kungahambi ema onakala endleleni.
• Kubhukula imincele aye kulamanye emave – kumyisa lapho afuna kuya khona.
• Livi lakhe leliphasi – kudvuma kwakhe.
(Nalokunye lokutizatfu letenta sonkondlo afunge kutsi bayewufa balahlane naNcamul'
emave lokukhona kulenkondlo lokungakabalwa lapha ngenhla kwemukelekile).
SIPHETFO:
Bahlolwa basonga konkhe lebebakhuluma ngako emtimbeni wetindzatjanambhalo
tabo, ngekusho tizatfu letibangela sonkondlo afunge kutsi batawufa balahlane
naNcamul'emave kulenkondlo yakhe.
BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZATJANAMBHALO YETINKONDLO
SICHIBIYELO A. [10]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 2: IMIBUTO LEMIFISHA
IWIL' INSIKA – SR Mdluli
2.1 Lusizi/Kufelwa/Kweswela lebekwentiwa nguloshonile/buntsandzane, njll.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
2.2 Ngumfelokati. (1)
2.3 Kugula/Tingoti/Tifo/Kuvele ulale uvuke ushonile, njll. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
2.4 Usebentise lamacashata ngobe usafuna kuchubeka akhulume kabanti
ngalokucola/kukhomba kutsi inkhulumo isachubeka. (1)
2.5 Ngumoya wekuhawukela nobe wekuvelana naloshonelwe/kumangala/
kubabata, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (2)
2.6 Kugcizelela lokuhle lebekwentiwa ngulensika lewile yentela inkhosikati yayo. (2)
2.7 Bantfu labake bashonelwa. Umphumela waloko kusukuma ucine uchubeke
nemphilo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (2)
[10]
NOBE
UMBUTO 3: IMIBUTO LEMIFISHA
NKHOSI YEMKHATSI – OA Bhiya
3.1 Kukhanyiselwa/Kufutfunyetwa/Komiswa/Kukhuliswa, njll. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
3.2 Usho kutsi lilanga nalingekho kuba mnyama, tonkhe tintfo letingavani
nekukhanya titfola litfuba lekwenta nanobe yini letiyitsandzako/
lokusemkhatsini kuyaphuma lilanga nalishonile, sib. Inyanga/tinkhanyeti, njll. (1)
3.3 Lilanga likhanyisela umhlaba wonkhe, likhanyisele konkhe lokungaphasi
kwalo/konkhe lokudaliwe kukhanyiselwa lilanga. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
3.4 Kucatsanisa kwemcondvo lokuphikako - tiyachakata tibune. (1)
3.5 Bantfu babalekela etindlini/emtfuntini/emantini/batsenge ticandzisi, njll.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
3.6 Yinkondlo yetibongelelo tesimanje ngobe yonkhe lemigca yemphindvwa
ibongelela nobe idvumisa lilanga, inkhosi yemkhatsi. (2)
3.7 Luchumanosiphambano.
Bukhulu bakho - ngemandl' akho,
Emandl' akho - ngebukhulu bakho (2)
[10]
NOBE
UMBUTO 4: IMIBUTO LEMIFISHA
IMFIHLO YETIMFIHLO – JJ Ncongwane
4.1 Silinganisamcondvo, imfihlo –timfihlo. (1)
4.2 Ngoba injulamcondvo iba nelwati lolujulile njengemuntfu lowatiko, longusiyati. (1)
4.3 Letindzima atilingani, indzima 1 inemigca le-7 kantsi indzima 2 inemigca le-8. (1)
4.4 Budokotela/Umsebenti wekubelekisa/buhlengikati, njll.
(Kunye kwaloku). (1)
4.5 Lemfihlo yembuleka nangabe umuntfu asashonile, ngobe kulapho kubonakala
khona kutsi lusuku lwakhe lwekushona nguluphi. (2)
4.6 Tinyanga/Tingedla/Bodokotela/Bapholofithi, njll. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
4.7 Indumba yindzawo lapho imitsi yetinyanga leyimfihlo ihlala khona. Munye
umuntfu loyinyanga nobe lolugedla lowatiko kutsi lemitsi isebentani njengobe
nekufa kwatiwa ngumuntfu munye longuNkuluNkulu. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile). (2)
[10]
NA
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI
UMBUTO 5
LANGA LE-AFRIKA – EB Tembe
5.1 Lapho sekufika kukhanya/lapho bantfu sebafundzile/lapho sive
sesikhululekile.
(Kunye kwaloku). (1)
5.2 E-Afrika. (1)
5.3 Yimfundvo/Yimphumelelo/Yinkhululeko/Lwati, njll.
(Kunye kwaloku). (1)
5.4 Ikhuluma ngemfundvo/ngenkhululeko/kusuka ekucindzetelweni.
(Kunye kwaloku). (1)
5.5 Kungafundzi/Yincindzetelo/Kungabi nalwati. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
5.6 Kutsi bantfu bafundze/babe nelwati/bakhululeke/bangeyami kulabanye/
batisungulele lokutsite ngemfundvo yabo/batfutfukise i-Afrika, njll (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
5.7 Silinganisamcondvo, lilanga naliphuma, kuyashisa. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile). (2)
[10]
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU
UMBUTO 6: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane
Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
Tigameko letikhombisa simonhlalo semoya, nekuhambelana kwato nalesimo
kulenoveli.
Singeniso
Bahlolwa bachaza sihloko bavete kutsi emanovelini kunetimo letehlukene tetimonhlalo,
sib. Sendzawo, sesikhatsi nesemoya.
Umtimba
Bahlolwa bangahle bavete tigameko letiveta sobala simonhlalo semoya enovelini,
letifaka ekhasi leti letilandzelako:
• Kulamba KwalaMagagula: umoya bewushubile, kungekho kujabula ngendzaba
yendlala.
• Kukhala kwaLaMagagula aye kaMfundisi: kunemoya webuhlungu, kuyakhulekwa
kukhulekelwa kutsi LaMagagula angemuki – kunemoya wekukholwa.
• Kushona kwemtfwana waLaMagagula: umoya bewuwelusizi ngenca yebuhlungu
benhlitiyo ngekushonelwa ngumntfwana, naLushawulo angabi khona
kutewumngcwaba.
• Kugula kwaLahlophe: Simo besishubile, sibuhlungu ngobe Lahlophe
bekacoshiwe ekhaya, Lushawulo angeti nekutewumbona esibhedlela ngenca
yekukholelwa kutsi uloya bantfwabakhe, nekufa kwakhe kwaletsa umoya
welusizi.
• Kuya emkhayeni: Simo besishubile, kushaywa kwaTitfombi emkhayeni, kwaletsa
indzangalo ebantfwini nentfukutselo kuLushawulo wate washisa umuti
waTintfombi.
(Naletinye tigameko letigcamisa simonhlalo semoya ngalokusobala letingakabalwa
lapha temukelekile).
Siphetfo
Bahlolwa baphetsa tindzababhalo tabo ngekuveta tigameko letiveta sobala simo
semoya, baphawule kutsi tiyabonakala nobe atibonakali tigameko letiveta simonhlalo
semoya ngalokusobala.
CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisendzabeni letesekela imibono
yabo.
BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C [25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 7: IMIBUTO LEMIFISHA
LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane
7.1 Kuhambelana kahle kakhulu ngobe LaMagagula ugula nje usesibhedlela/
konkhe kwenteka emabaleni esibhedlela. (2)
7.2 Kusuke kungenatincingo/lilayini lekuchumana lisuke lifile/kusuke kuphele imali
elucingweni/kusuke kute inethiwekhi, njll. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
7.3 Bekukholelwa kutsi utsakatfwa nguTintfombi/LaMagagula abehlushwa
ngumtfwalo wesisu lanaso. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (2)
7.4 Belubangwa kungati kutsi simo semphilo yenina sesinjani/besibangwa
natincingo letingasebenti/kujaka emsebentini, njll. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (2)
7.5 Wenta kahle kumngenisa, loko wakwenta ngobe bafundza kanye, uyamati
futsi ungumngani wakhe. (2)
7.6 Labatsi ayikholweki: akukavami kutsi umuntfu lotsakatsako ativete
ngekuyewulindza esigangeni kutsi kufe lowo lotsakatfwako/bekangagula
ngobe utetfwele.
Labatsi iyakholweka batawesekela ngekucaphuna encwadzini. (2)
7.7 BoKunene naNyoni bambonisa ngekutsi akasukume aye kubemanga
ayewuva kutsi umuti wakhe ucedvwa yini. (2)
7.8 Bahlolwa batawusho imibono yabo ngesitsembu saLushawulo, sib.tento
tasesitsenjini saLushawulo atijabulisi, kuyaloywa, kuyaliwa, kuyatondvwana,
njll. (2)
7.9 Bekadliswe nguTintfombi/abengahlali ekhaya, angaboni simo semuti
wakhe/kunganaki temuti wakhe. (2)
7.10 Simonhlalo sendzawo labehlala kuso ngobe bekusesilumbini/edolobheni
lapho kunebelumbi labanyenti khona/eJozi lapho kwenteka khona tintfo
letehlukene njengato leti taTintfombi. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kunye kwaloku) (2)
7.11 Usivete ngebantfwana baLaMagagula labalwela sikhokho/ngadzadze
waboLaMagagula labemupha imphuphu/LaMagagula uya kumkamfundisi
Mahlalela kuyewucela, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
7.12 Bekentela kutsi abe nebufakazi bako konkhe lokutawufike kwenteke
emkhayeni/ngekwelisiko vele bantfu labadzala bayabikelwa nangabe
kutawuyiwa emkhayeni/abefuna kutsi wonkhe umuntfu abe nebakubo
labatamesekela/bekentela kwesekelwa kulokutawuphuma emhlahlweni.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile). (3)
[25]
NOBE
UMBUTO 8: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi
Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
Tigameko letikhombisa simonhlalo semoya, nekuhambelana kwato nalesimo
kulenoveli.
Singeniso
Bahlolwa bangachaza sihloko bavete kutsi emanovelini kunetimo letehlukene
tetimonhlalo, sib. Sendzawo, sesikhatsi nesemoya.
Umtimba
Bahlolwa bangahle bavete tigameko letiveta sobala simonhlalo semoya enovelini,
letifaka ekhasi leti letilandzelako:
• Kuncishwa indzawo yekuhlala kwaMphikeleli: umoya bewushubile ngalesikhatsi
baphikisana naTsabetse amncisha indzawo.
• Kucoshwa kwaMphikeleli esikolweni: bekunemoya welusizi ngoba Mphikeleli
bekafuna kufundza, waze welekelelwa nguMatsiya ngekummela kwaba nemoya
wekujabula.
• Kuphendulana ngemavi naMagumeni emhlanganweni: umoya bewumubi ngobe
Magumeni bekafuna kwentiwe intsandvo yakhe.
• Kukhetfwa kwaMphikeleli kutsi abe ngusosifundzave: umoya bewuwenjabulo
ngobe bebajabulele imphumelelo yaMphikeleli, bekuphindze kube nemoya
wekujabha kulabo lebebahambisana naMagumeni ngekungaphumeleli kwakhe.
• Kutfola untfwana kwaKhulumile: bekunemoya wenjabulo ngobe umuti waZwane
besewuvukile, wandza.
(Naletinye tigameko letigcamisa simonhlalo semoya ngalokusobala letingakabalwa
lapha temukelekile).
Siphetfo
Bahlolwa bangaphetsa tindzababhalo tabo ngekuveta tigameko letiveta sobala simo
semoya, bangaphindze phawule kutsi tiyabonakala nobe atibonakali tigameko letiveta
simonhlalo semoya ngalokusobala.
CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisendzabeni letesekela imibono
yabo.
BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C [25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 9: IMIBUTO LEMIFISHA
KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi
9.1 Bakhombisa ngekubhikisha/kutoyitoya/kukhipha tikhalo tabo
emaphephandzabeni/kumabonakhashane/emisakatweni, njll. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (2)
9.2 NguMagumeni – ngobe tintfo latikhulumako tiphambene nekulunga tifana
nebutsi bematse emfeti. (2)
9.3 Kumele lube neminyaka le-18 ngobe lutsatfwa njengebantfu lasebakhulile/
iminyaka le-18 itsatfwa njengeminyaka yalesebakhulile lomuhla. (2)
9.4 Lamanye emakhansela abonakala ebantfwini nasekusondzele lukhetfo/
ahambela imiti leminyenti/ahambela nebantfu bonkhe abagcugcutela
ngelukhetfo/lamanye akantjintji ahlala ajabulela wonkhe umuntfu.
(Kunye kwaloku). (2)
9.5 Bekentiwa ngumona wekubona kutsi onkhe emakhansela ayatinikela
emsebentini lawunikwa nguMphikeleli/abelwela kutsi yena akakakhetfwa. (2)
9.6 Lusiba bekangumuntfu longatsatselwa enhloko ngobe abegulwa yingcondvo,
kodvwa lenkhulumo layishoko kuletheksthi iyevakala futsi yemukelwa ngibo
bonkhe labasemhlanganweni.
(Kunye kwaloku). (2)
9.7 Akazange asebente. Nanobe boSikhulu naMagumeni bebamkhuluma kabi,
wagcina afundzile, akhetfwe waba yimeya wagcina angusosifundzave. (2)
9.8 Labanye bahlolwa batawutsi ngenca yebugebengu lesebugcwele
kulamalanga/njengobe angasebenti abengeke akhokhe irenti, njll. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile). (Kunye kwaloku, bese uyesekela). (2)
9.9 Imfanele ngobe wabuya ekudzingisweni/wakujabulela kuteka nekushada
kwakhe kute abe nelikhaya/abehlupha Tsabetse ngekufa nekuphela
kwelikhaya lakubo.
(Kunye kwaloku). (2)
9.10 Mphikeleli wabitelwa dokotela Gamedze ngalesikhatsi agula, watomelaphela
endlini/kwatsi lapho Khulumile sekufike sikhatsi sekutsi angene endlini,
wabitelwa i-ambulensi yamusa esibhedlela.
(Kunye kwaloku). (2)
9.11 Sikhulu Tsabetse abefuna kutsi Mphikeleli angabi yincenye leyaluswako
ngekuta esikolweni, afuna kutsi abe ngumlalandle ngobe angenamelusi kantsi
Mphikeleli yena abefuna kweluswa lapha esikolweni. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
9.12 Inkhanyeti yaKhulumile iyakholweka ngobe ekugcineni kwalenoveli Khulumile
washada naMphikeleli, watfola umntfwana lowabitwa ngeligama leyise
waMphikeleli, kwamjabulisa loko. (3)
NOBE
UMBUTO 10: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
SILULU SEMASWATI – NC Nyembe
Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
Balingisi labenta inganekwane ibe ngematekelo nekusetjentiswa kwetibongelelo
kuveta bunjalo bemuntfu.
SINGENISO:
Bahlolwa bachaza kutsi ematekelo ayinganekwane lenjani njengekuba nemlandvo
nebalingisi labake baphila nekutsi emkhatsini wabo kube nalabo labewenta abe
yinganekwane. Babuye bavete nendlela tibongelelo letiveta ngayo bunjalo bemuntfu
lobongelelwako.
UMTIMBA:
Bahlolwa bangahle babaphawule ngalamaphuzu lafaka ekhatsi lawa lalandzelako:
Mandlakhe:
• Balingisi labake baphila emlandvweni njengalaba labalandzelako:
Inkhosi – lebeyibusa ngaleso sikhatsi.
Indlovukazi – unina waMandlakhe.
Mandlakhe – indvodzana yenkhosi lebeyicokwe kutsi itawulandzela inkhosi
nayibeka phasi tintsambo.
Emadvodzana enkhosi – labamba Mandlakhe amfaka emhumeni
Indvuna yemphi. – leyatfola Mandlakhe emhumeni.
Inyoni – leyenta lamatekelo abe yinganekwane ngekukhuluma ibike
ngekutfunjwa kwaMandlakhe.
• Bahlolwa bangaphawula ngekuphila kwalabalingisi nesikhatsi labaphila ngaso
emlandvweni. Bangaphindze baphawule ngekutsi lenganekwane ibukeka
ingumfanekiso walokwenteka ebukhosini ngobe labalingisi abaveli emlandvweni.
Tibongo taNgwane II:
Bahlolwa bangahle bavete loko lokusetjentiswe yimbongi kuveta bunjalo
balobongelelwako lekungahle kufake ekhatsi loku lokulandzelako:
• Bunjalo bakhe.
Umbita ngaLulakane – lokusho kutsi bekanelulaka
Mbetsi wetidzandzane – lokukutsi bekangumuntfu lobekashaya
emantfombatane kuze kwetfuke nemadvodza.
Wats' ubuk' emadvodza wachubekel' embili – lokusho kutsi bekangenandzaba
nemadvodza lokungenteka kutsi bekangawesabi.
Chibi lasemhlosheni – abengakhulumeli futsi abindzile kodvwa lakucabangako
kujulile njengelichibi lelibindzile kodvwa liyashona futsi liyesabeka.
(Naleminye imibono lenembako lengakabalwa lapha yemukelekile).
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
SIPHETFO:
Bahlolwa bangahle basonge ngekusho kutsi labalingisi bake baphila nobe abakaze
baphile emlandvweni njengobe kusidzingo sematekelo babuye bavete nesikhatsi
lebaphila ngaso. Bangahle bavete kutsi letibongelelo tiyamveta lobongelelwako kutsi
ungumuntfu lonjani.
BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C [25]
NOBE
UMBUTO 11: IMIBUTO LEMIFISHA
SILULU SEMASWATI – NC Nyembe
UMBUTO 11(a)
11.1 Ingwenya beyati kutsi kutfukutsela angeke kuyisite ngalutfo ngobe ingagcina
ilahlekelwe yinyama yayo lese iyitfolile. (2)
11.2 Imibono itawehluka, sib. tayidla ngenca yendlala/yahamba yayotfola lenye
indzawo yekuhlala.
(Kunye kwaloku) (2)
11.3 Sicongo silapho ingwenya seyidvonsa indlulamitsi ifuna kuyimitisa emantini.
Loko kusicongo ngobe sisombulula kutsi ingwenya ayimange iphumelele
kumitisa indlulamitsi. (2)
11.4 Simonhlalo sendzawo sibeka indlulamitsi esimeni lesibi ngobe yona ayikwati
kuhlamba, kantsi kumele iye ekhatsi emantini. (2)
11.5 Tetsamelilwati tingamangaliswa bungani bengwenya nendlulamitsi ngobe
indlulamitsi iyinyama yengwenya lekumele ibaleke nayibona yona. (2)
11.6 Siyahambisana, ngobe ingwenya beyisebentisa bucili bekwenta indlulamitsi
umngani wayo kantsi ifuna kuyidla, yehluleka ngobe lingekho licili lelatikhotsa
emhlane. (2)
11.7 Kuvuma: Kunebangani labatisondzeta kulabanye kantsi bafuna inzuzo letsite/
kukhohlisana kwebangani/labanye bangani bahlakaniphile bafana
nendlulamitsi, bayabona nabasetjentiswa bese basima etjeni/emphilweni
bantfu kufanele babone timo tabo bangafuni kufana nalabanye. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile).
Kuphika: Labaphikako kumele besekele ngaloko lokwenteka lomuhla. (3)
[15]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 11(b)
11.8 Tifundziswa/Belumbi/Bomengameli bakulamanye emave/Bantfu labaphakeme,
labanetikhundla letisetulu, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
11.9 Wancoba ngekuhlala kukhulunyiswane kute kungacitseki ingati/wavikela
imphi ngekukhulumisana. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
11.10 Watalwa ngemnyaka we-1918, atalelwa eveni leMachosa/lobongelelwako
watalwa ngemnyaka we-1819 lapho kwaba nekujabula esiveni seMachosa. (1)
11.11 Kutigcabha ngekuba ngum-Afrika/kungatikhobosi ngekuba mnyama/
kutigcabha ngelibala lakho, njll. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kunye kwaloku). (1)
11.12 Ugcugcutela kutsi bafundzi beLibanga le-12 nabo bafise kuya emanyuvesi
lafana neFort Hare njengalobongelelwako. (2)
11.13 Bantfu bamhlonipha ngekunikela ngemaminithi la-67 esikhatsi sabo
ngenyanga yeNkhwenkhweti ngekwenta imisebenti lebeyitawujabulisa
Madiba nangabe abesaphila/bantfu balandzela imphilo yakhe/bagcina imiyalo
yakhe/kucanjwa tindzawo ngaye/kwakhiwa tikolo netibhedlela, njll.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
11.14 Kwetfulwa kwengadzibe (sigcoko) kusho kuhlonipha. Loko kukhombisa kutsi
lobongelelwako abehlonishwa. (2)
[10]
SAMBA SESIGABA B: 25
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA C: UMDLALO
UMBUTO 12: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
KWAHLWA EMINI – JJ Thwala
Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
Indzabambhalo ngekusetjentiswa kweludvweshu lwangaphandle kanye
netigameko leticuketse loludvweshu.
Singeniso
Bahlolwa bangachaza sihloko bavete kutsi ludvweshu luyincenye yesakhiwo semdlalo
lokusetfulo, ludvweshu, sicakacaka, sicongo nesiphetfo. Bangabuye bavete nekutsi
ludvweshu lwehlukaniswe kabili, lwangaphandle nelwangekhatsi.
Umtimba
Bahlolwa bangahle bavete tigameko letiveta sobala ludvweshu lwangaphandle letifaka
ekhasi leti letilandzelako:
• Sigameko sekulwa ngemagama kwaMakhosi naNkhanise kubangwa kucokwa
kwaMakhosi kutsi abe yinkhosi emva kweyise.
• Sigameko sekuphikisana ngemagama kwaNtfwasahlobo naLaJele kubangwa kutsi
LaJele akhulume liciniso ngaNkhanise.
• Sigameko sekuphikisana KwaLaHlatjwako naMakhosi ngekutsi ayowelashwa
nguNdzabeni, angafuni.
• Sigameko sekuphikisana kwaMakhosi naSifiso ngekuyewuhlasela licembu
lemfelandzawonye.
• Sigameko sekufa kwaNdleleni abulawa nguSicongo acabanga kutsi ubulala
Makhosi, naSicongo ashayisa etjeni afa.
(Naletinye tigameko letigcamisa ludvweshu lwangaphandle letingakabalwa lapha
temukelekile).
Siphetfo
Bahlolwa bangaphetsa tindzababhalo tabo ngekuveta kutsi lukhona nobe alukho
ludvweshu lwangaphandle lolusetjentiswe ngumbhali njengencenye yesakhiwo
semdlalo.
CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisemdlalweni letesekela imibono
yabo.
BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C [25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 13: IMIBUTO LEMIFISHA
KWAHLWA EMINI – JJ Thwala
13.1 Bekatewufuna umsebenti wekuba yinhloli/Ndleleni abefuna kutsi Makhosi
amente umuntfu wakhe, aphume ecenjini lakhe. (2)
13.2 Unentfombi lenguLungile latsandzana nayo njengawo onkhe emajaha anyalo. (2)
13.3 Kukhetfwa munye umdlali emkhatsini walaba labalandzelako:
Makhosi: - Wetseke kahle ngobe ukhetfwe waba yinkhosi yaseLusizini.
Lungile: - Ngumntfwana lolungile lolandzela inhlonipho ngekungangeneli
tindzaba talabadvuna.
Ndleleni: - Naye wetseke ngemphumelelo ngobe utsandza kuhamba, uhlala
asendleleni, netibongelelo takhe tiyasho kutsi uhlala asendleleni. (2)
13.4 Nawungendlula kuwo ugijima, utfolwe ngulinye enhloko ungalala umlalela
wafutsi. (2)
13.5 Lijaha leLiswati litsandza tinkhomo, ekucaleni kwalomdlalo bakhuluma
ngemadlelo netinkhomo kantsi nemafa lababelwa wona atinhlobo letehlukene
tetinkhomo. Ngaloko Nkhanise njengeLiswati abefuna tinkhomo. (2)
13.6 Wentela kutsi kungabi natihibe tembango longaphazamisa kubekwa
kwaMakhosi esihlalweni, umsebenti uhambe kahle/wentela kususa Nkhanise
ngembi kwemcimbi kungakaze kube netiwiliwili. (2)
13.7 Umuntfu lomsikati akaphendvuli tindzaba tebantfu labadvuna nakukhulunywa/
akafuni kubangena emlonyeni/akatingeni tindzaba temadvodza. (2)
13.8 Sibumbene kakhulu ngobe sikhuluma ngaMakhosi naNkhanise bacocisana
ngekunikwa bukhosi lokungiyo ingcikitsi yalomdlalo locuketse umbango
webukhosi. (2)
13.9 Kutfolakala lapho Ndzabeni afuna kwelapha Makhosi ngalokungemukeleki
kantsi Mkhalelwa abecabanga kutsi utamelapha kahle njengenkhosi
letawutsatsa sikhundla njengekumetsemba/Ndzabeni ulumba sijula
lesitawubulala Makhosi/Ndzabeni uvuma kuMkhalelwa kutsi utawenta kahle
umsebenti kantsi utawenta lokuphambene nekulunga. (2)
13.10 Tifundza kutsi labaphasi bakhona bayaphila futsi bayakwesekela kuko konkhe
lokucelwa kubo/tifundza kutsi nobe ungeke welashwe ngemutsi kodvwa
sikhundla singaba sakho kute lokubi lokungakuvelela, njll. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
13.11 Yincenye yemphilo yasebukhehleni, ngiyo leyamenta wancuma kubeka phasi
tintsambo tebukhosi atinike Makhosi. Saba yimphumelelo ngobe Makhosi
wagcina ayinkhosi. (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
13.12 Labanye batawutsi bayakholweka ngobe vele esitsenjini akuvanwa, ngulowo
nalowo uma nemntfwanakhe njengobe bebenta boLaJele naLaHlatjwako.
Labatsi abakholweki kumele besekele, njll. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (3)
[25]
NOBE
UMBUTO 14: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO
UMVUZO – NS Nzima
Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
Indzabambhalo ngekusetjentiswa kweludvweshu lwangaphandle kanye
netigameko leticuketse loludvweshu.
Singeniso
Bahlolwa bangachaza sihloko bavete kutsi ludvweshu luyincenye yesakhiwo semdlalo
lokusetfulo, ludvweshu, sicakacaka, sicongo nesiphetfo. Bangabuye bavete nekutsi
ludvweshu lwehlukaniswe kabili, lwangaphandle nelwangekhatsi.
Umtimba
Bahlolwa bangahle bavete tigameko letiveta sobala ludvweshu lwangaphandle letifaka
ekhasi leti letilandzelako:
• Sigameko sekucabana kwemndeni wakaBhembe newakaFakudze ibanga indlela
yekukhulisa bantfwana.
• Sigameko sekuphikisana ngemagama kwaLaNgwenya naLaMbuli ngendzaba
yekwesekela bantfwana esikolweni nekutsi Satile ayofundza naBatjele
entsabama nangeMigcibelo.
• Sigameko sekuphikisana kwaLaNgwenya naLaMbuli ngendzaba yekuletsa
belaphi bendzabuko batewucocisana nebantfwana esikolweni.
• Sigameko sekuphikisana kwaBatjele atjela Satile naMlandzeli ngekuyekela
tindlela letimbi.
• Sigameko sekuphikisana kwebafundzi ngalesikhatsi kucanjwa emagama
etikhungo tesikolo.
(Naletinye tigameko letigcamisa ludvweshu lwangaphandle letingakabalwa lapha
temukelekile).
Siphetfo
Bahlolwa bangaphetsa tindzababhalo tabo ngekuveta kutsi lukhona nobe alukho
ludvweshu lwangaphandle lolusetjentiswe ngumbhali njengencenye yesakhiwo
semdlalo.
CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisendzabeni letesekela imibono
yabo.
BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C. [25]
NOBE
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUTO 15: IMIBUTO LEMIFISHA
UMVUZO – NS Nzima
15.1 Inyango kulapho kugcinwa khona kudla lokutawusetjentiswa kamuva
nasekudzingekile. Netifundvo tephothifoliyo tigcogcelwa ndzawonye kute
emamaki ato asetjentiswe nasekulungiselelwa kuphela kwemnyaka. (2)
15.2 Emamaki emaphothifoliyo agcugcutela umfundzi kutsi abone indlela
lasebenta ngayo emkhatsini wemnyaka/emamaki emaphothifoliyo
asetjentiselwa kuchibiyela nangabe umfundzi angamange akwati kubhala
sivivinyo sakhe ekupheleni kwemnyaka/umfundzi uyakwati kubona
emaphutsa akhe kute awalungise kusenesikhatsi/thishela uyabona lekumele
akugcizelele etifundvweni tebafundzi bakhe, njll. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile). (2)
(Kubili kwaloku).
15.3 BoFakudze naBhembe bebahambele umhlangano njengobe kwentiwa
etikolweni talomuhla. Umehluko lokhona kutsi akukavami kutsi batali
bachazelwe ngalokutfolakala kumaphothifoliyo ebafundzi nekutsi kucocwe
ngako. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
15.4 Bentela kutsi batali bakwati kusita bantfwababo lapho bakhona khona/
bentela kutsi babe bofakazi balokwentiwa bantfwana babo etikolweni/bentela
kutsi batali nabothishela batane. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
15.5 Abengasitfoli kahle sikhatsi sekufundza ngenca yemsindvo webantfu
labanatsako/abengalutfoli lusito lolubuya ebatalini bakhe/abengavunyelwa
kuyewufundza naBatjele ntsambama. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile). (2)
(Kubili kwaloku).
15.6 Kungasatibandzakanyi nabo/kwehla kwemisebenti yabo/emahemuhemu
etento labebatenta ngasese, njll. (Nalamanye emaphuzu lanembako
emukelekile). (2)
(Kubili kwaloku).
15.7 Bafundzi kumele babe netinjongo temiphumela labafuna kuyizuza
nasebafundzile/igcogca timilo tebafundzi ngobe kumele bahambe
ngekwemiphumelamcoka naletfutfukisako/bafundzi nabothishela bayakwati
kubona labakuhlosile ngemfundvo labayentako, njll. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
15.8 Bakhuluma ngemifundzate lenikwa labafundzako, lekhona nalomuhla/
bakhuluma ngetitfutsi letitfutsa bafundzi/bakhuluma ngetikhungo talabadzala
tekuchubekisa imfundvo, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
15.9 Umgcibelo bekulilanga lekutsi Satile abasite emisebentini yasekhaya/
bebacabanga kutsi Satile angahle aye etindzaweni takhe tekuganga abe atsi
uya esikolweni/bebafuna kutsi naye ayisebentele lemali lemfundzisako.
(Naleminye imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
15.10 Kucocisana nebafundzi ngetifundvo letentiwako lapho bafundzi babuta khona
imibuto yetintfo labangatati/thishela ubati ncono bafundzi bakhe, nebafundzi
bamati kancono thishela wabo/bafundzi batfola lwati lolusha, njll. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
15.11 Bafundzi betsa emagama etikhungo letifana nemitapo yetincwadzi, emahholo,
tinkhundla, nalokunye, ngekusebentisa emagama ebantfu, tinhlobo tetihlahla,
imifula, njll. Loko akukabumbani nengcikitsi yalomdlalo ngobe kungasiwo
umsebenti webafundzi kucamba emagama etikhungo njengobe Litiko
Letemasiko linelikomiti lekumele lente lomsebenti, futsi akusiyo incenye
yaloko labakutele eMkhuphukantsaba. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Kubili kwaloku). (2)
15.12 Sihloko salomdlalo sichaza ngalokusobala kutsi kulabadlali bawo bakhona
labatawuvuza lokutsite ekugcineni. Sib.
• Batjele – abecotfo etifundvweni takhe, wavuza imiphumela lemihle.
• Satile – wagcina ehlile etifundvweni, enta imikhuba lemibi, wagcina avuze
kwemukelwa esibhedlela.
• Mlandzeli – ngetento letimbi tetidzakamiva, kunatsa nekuhamba ebusuku
wavuza kuya ejele.
• Thishelanhloko waseMkhuphukantsaba – wavuza imiphumela lemihle
yebafundzi bakhe labafana naboBatjele. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile).
(Badlali lababili kuphela). (3)
[25]
SAMBA SESIGABA C: 25
SAMBA SAKO KONKHE: 80
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA A: IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZATJANAMBHALO YENKONDLO [10 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
-Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Kuchazwa kwesihloko -Sihloko asikavisiswa
Kuchazwa kwesihloko ngalokujulile ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako akwenetisi nakancane
Kujula kwemibono, -Luchungechunge kukhomba kusivisisa -Akhona lamanye -Kulukhuni kutfola -Akukho kucaphuna
Kwesekela nekuvisiswa lwemaphuzu -Emaphuzu ekwesekela emaphuzu lamahle emaphuzu lesekela enkondlweni
kwetheksthi lababatekako ayevakala kodvwa lesesekela sihloko sihloko -Luhlobo lwembhalo
ekwesekela lacashunwe akaketfulwa ngendlela ngalokwenetisako -Luhlobo lwembhalo kanye nenkondlo
7 EMAMAKI enkondlweni lelindzelekile -Leminye imibono kanye nenkondlo akukavisiswa nakancane
-Luhlobo lwembhalo -Luhlobo lwembhalo yesekelwe kodvwa akukavisiswa kahle
kanye nenkondlo kanye nenkondlo esikhatsini lesinyenti
kuvisiswa ngemalengiso kuvisiswa ngelicophelo bufakazi abukholweki
lelisetulu -Luhlobo lwembhalo
kanye nenkondlo
kuvisiswa
ngalokwenetisako
SAKHIWO NELULWIMI -Sakhiwo lesibumbene -Sakhiwo lesicacile -Bukhona bufakazi -Sakhiwo sikhomba -Sakhiwo lesingemukeleki
ngemalengiso lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo emaphutsa ekuhlela nakancane
Sakhiwo, Kuhleleka -Imibono yakhiwe ngelicophelo lelisetulu -Kubumbana nekuhleleka -Imibono ayikahleleki -Imibono ihlangahlangene
nekwetfula yahleleka ngalokucace -Imibono letfuliwe kwemibono kuyenetisa ngalokubumbene -Lulwimi lolunemaphutsa
Kusetjentiswa ngemalengiso iyalandzeleka -Lulwimi lunemaphutsa -Lulwimi lunemaphutsa lamanyenti nesitayela
kwelulwimi, umoya, -Lulwimi, umoya -Kunemaphutsa langasho lutfo; umoya lamanyenti lesingemukeleki
nesitayela nesitayela kuvutsiwe lambalwa elulwimi, nesitayela kuyenetisa -Umoya nesitayela -Umoya nesitayela
futsi akunamaphutsa umoya nesitayela akukemukeleki akwemukeleki nakancane
3 EMAMAKI -Emaphutsa eluhlelo,
sipelingi netimphawu
tekufundza kuyindlala
KWEHLUKA 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
KWEMAMAKI
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA B NA-C: IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABAMBHALO – YENOVELI NEMDLALO [25 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE 12–15 9–11 6–8 4–5 0–3
-Imphendvulo -Imphendvulo -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Kuncane kakhulu
Kuchazwa kwesihloko lenemininingwane lenemininingwane ngalokwenetisako ngekunyanyalata kuvisiswa kwesihloko
Kujula kwemibono, lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu kodvwa akusito tonkhe ngaphandle -Mncane kakhulu
Kwesekelwa lababatekako: 14–15 -Sihloko sichazwe tinhlangotsi leticikelelwe kwemininingwane umzamo wekuphendvula
nekuvisiswa kwetheksthi Imphendvulo ngelicophelo lelisetulu ngalokuphelele lesekelako umbuto
lenemininingwane kukhomba kusivisisa -Akhona lamanye -Ambalwa kakhulu -Imibono ayikholweki
15 EMAMAKI lengemalengiso -Lamanye emaphuzu emaphuzu lamahle emaphuzu lafanele -Luhlobo lwembhalo
langababateki: 12–13 ekwesekela ayevakala lesesekela sihloko kwesekela sihloko kanye netheksthi
-Sihloko sichazwe kodvwa akaketfulwa ngalokwenetisako -Kuncane kakhulu akukavisiswa nakancane
ngalokujulile ngendlela lelindzelekile -Lamanye emaphuzu kuvisiswa kweluhlobo
-Luchungechunge -Luhlobo lwembhalo esekelwe kodvwa lwembhalo netheksthi
lwemaphuzu kanye netheksthi esikhatsini lesinyenti
lababatekako kuvisiswa ngelicophelo bufakazi abukholweki
ekwesekela lacashunwe lelisetulu -Kukhona lokusilele
etheksthini ekuvisiseni luhlobo
-Luhlobo lwembhalo lwembhalo kanye
kanye netheksthi netheksthi
kuvisiswe ngemalengiso
SAKHIWO NELULWIMI 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1
-Sakhiwo lesibumbene -Sakhiwo lesicacile -Bukhona bufakazi -Sakhiwo sikhomba -Kungahleleki kahle
Sakhiwo, Kuhleleka -Singeniso nesiphetfo lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo emaphutsa ekuhlela kwesakhiwo kukhinyabeta
nekwetfula lesingemalengiso ngelicophelo lelisetulu -Kuhleleka nekubumbana -Imibono ayikahleleki kubumbana kwemibono
Kusetjentiswa -Imibono yakhiwe -Singeniso nesiphetfo -Kuhleleka nekubumbana ngalokubumbene -Emaphutsa elulwimi
kwelulwimi, umoya, yahleleka ngemalengiso kanye naletinye tindzima kwemubono kuyenetisa -Lulwimi lunemaphutsa nesitayela
nesitayela -Lulwimi, umoya kuhleleke kodvwa kunemaphutsa lamanyenti lesingakemukeleki kwenta
nesitayela kuvutsiwe ngalokubumbene -Lulwimi lunemaphutsa -Umoya nesitayela lombhalo ungabi
10 EMAMAKI futsi akunamaphutsa -Imibono ihleleke lambalwa; umoya akwemukeleki yimphumelelo
ngelicophelo lelisetulu nesitayela kuyenetisa Kuhleleka kwetindzima -Umoya nesitayela
-Kunemaphutsa Kuhleleka kwetindzima kunemaphutsa akwemukeleki
lambalwa elulwimi, kuyenetisa -Tindzima
umoya nesitayela tihlangahlangene
KWEHLUKA 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4
KWEMAMAKI
Emalungelo agodliwe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Memorandum
Siswati HL P1 Nov 2020 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P2 Nov 2020 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P3 Nov 2020 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P1 Nov 2019 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P2 Nov 2019 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
Siswati HL P3 Nov 2019 Memo(1)_hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
Memorandum
Siswati HL P2 Feb March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
Siswati HL P1 Feb March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P1 Feb March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
Siswati HL P3 Feb March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P3 Feb March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
Siswati HL P2 May June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Siswati Hl
Explore more published documents in this catalogue.






