Downloaded from hlayiso.com
GRADE 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
LIBANGA 12
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LESITSATFU (P3)
LWETI 2016
IMEMORANDAMU
EMAMAKI: 100
Lememorandamu inemakhasi la-12.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2016 papers 





View all





siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2016 Memo
Grade 12 siSwati HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2016, 12 pages. Read online or download the free PDF.
Siswati Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · siswati. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 12
- File size
- 327.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 12
This exam
NSC November Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA A: INDZABA
UMBUTO 1: KUBHALWA KWENDZABA (340–390 emagama)
CAPHELA: Kuyo yonkhe imibhalo cikelela linani lemagama lelimisiwe. Indzaba
lephatselene nesitfombe ayibe nesihloko.
1.1 Mhlazana ngibuyela ekhaya emva kwesikhatsi lesidze ngahamba.
LUHLOBO LWENDZABA: INDZABA LELANDZISAKO
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
• Endzabeni lelandzisako kumele kucikelelwe kutsi kubhalwa ngesikhatsi
lesengca ngobe ilandzisa ngaloko lokwenteka.
• Lohlolwako akavete ngalokufisha imbangela yekunyamalala kwakhe
kanye nembangela yekubuya kwakhe.
• Caphela kutsi indzaba ikhuluma ngetintfo lebetenteka mhlazana (ngalelo
langa) lohlolwako abuyela ekhaya emva kwesikhatsi lesidze ahamba.
1.2 Tindlela tekonga emanti.
LUHLOBO LWENDZABA: INDZABA LECHAZAKO
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
• Indzaba lechazako kumele icikelele kutsi ichaza intfo lekhona lebonwa
nguwo wonkhe umuntfu. Intfo lechazwako kumele kuvetwe sitfombe sayo
ngalokusobala kuleto tetsamelilwati tembhali.
• Caphela kutsi indzaba ichaza ngetindlela tekonga emanti. (Sib. Kwakha
emadamu ekonga emanti/Kulungiswa kwemaphayiphi emanti lavutako/
Kunisela tingadze ngemanti lasebentile/Kusebentisa emanti emvula, njll.)
• Lendzaba isebentisa sikhatsi sanyalo nalesengca.
1.3 Umbono wemhlolwa ngemicimbi yekuklonyeliswa kwetihlabani
tamatekuletjeni nakuphuma imiphumela.
LUHLOBO LWENDZABA: INDZABA LEVETA UMBONO WEMBHALI/
HLANGOTSILUNYE
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
• Bahlolwa kumele bakhetse luhlangotsi lunye bangagudluki kulo
endzabeni yonkhe. (Bavumelane nobe baphikisane nalombono.)
• Caphela kutsi indzaba iveta luhlangotsi lolukhetfwe ngumhlolwa,
ingakhulumi ngako kokubili. Imicimbi yekuhlonyeliswa kwetihlabani
tamatekuletjeni nakuphuma imiphumela, iyabakhutsata nobe
ayibakhutsati bafundzi.
• Lendzaba isebentisa sikhatsi lesengcile, sanyalo nesikhatsi lesitako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
1.4 Tekuchumana letinhlobonhlobo tiyasakha tibuye tisibhidlite similo selusha
lwalomuhla.
LUHLOBO LWENDZABA: INDZABA LENHLANGOTSIMBILI/MBACAMBILI/
LEVETA SIMO NJENGOBE SINJALO.
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
• Kuloluhlobo lwendzaba bahlolwa kumele bavete bubi nebuhle besihloko,
totimbili tinhlangotsi.
• Caphela kutsi indzaba ikhuluma ngekutsi tekuchumana letinhlobonhlobo
(sib.
Imisakato/Emaphephandzaba/Emaphephabhuku/Bomabonakhashane/
Bomakhalekhikhini, njll) tiyasakha tibuye tisibhidlite similo sensha
yalomuhla.
• Lendzaba isebentisa sikhatsi lesengcile, sanyalo nesikhatsi lesitako.
1.5 Ngifundze lukhulu ngekutihlanganisa nebangani lababi. Emuva angibuyeli.
LUHLOBO LWENDZABA: INDZABA LEBALISA NGEMPHILONCHANTI
YEMBHALI.
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo.
• Kuloluhlobo lwendzaba umbhali ubalisa ngato tonkhe tinkinga
lahlangabetene nato lakhonile kutincoba waze wefika lapho akhona
lomuhla, langafisi kuphindze abuyele kuto. Emaphuzu lasendzabeni
akavete simo sembhali lesimatima sigucuka site sifike lapho sancuma
khona kungabuyeli emuva.
• Lendzaba isebentisa sikhatsi lesengcile nesikhatsi sanyalo.
1.6 1.6.1 Indzaba lephatselene nesitfombe.
LUHLOBO LWENDZABA: INGATSATSA NOBE NGULUPHI
LUHLOBO LWENDZABA KULETI
LETINGENHLA
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba
nesiphetfo.
• Bahlolwa kumele babe nemaphuzu lesekelako lahambisana
nesitfombe, bangagudluki kuso.
• Tihloko titawehluka. (sib. Umcimbi lomkhulu wetemculo/
Kugujwa kwelusuku lwaKhisimusi/Bekusindvwe ngebelitfole,
njll.)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
1.6.2 Indzaba lephatselene nesitfombe.
LUHLOBO LWENDZABA: INGATSATSA NOBE NGULUPHI
LUHLOBO LWENDZABA KULETI
LETINGENHLA.
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba
nesiphetfo.
• Bahlolwa kumele babe nemaphuzu levakalako lahambelana
nesitfombe, bangagudluki kuso.
• Tihloko titawehluka. (sib. Kuphepha eticiwini tetinyamatane/
Tingoti letenteka eticiwini tetinyamatane/Mhlazana
ngivakashela esiciwini setinyamatane/Umvuzo wekungatfobeli
imitsetfo yaseticiwini tetinyamatane njll.) Kuvakasha akufake
ingoti nobe sigameko sekuhlaselwa tilwane esiciwini
setinyamatane.
1.6.3 Indzaba lephatselene nesitfombe.
LUHLOBO LWENDZABA: INGATSATSA NOBE NGULUPHI
LUHLOBO LWENDZABA KULETI
LETINGENHLA.
LOKUBALULEKILE:
• Sakhiwo sendzaba kumele sivete singeniso, umtimba
nesiphetfo.
• Bahlolwa kumele babe nemaphuzu levakalako lahambelana
nesitfombe, bangagudluki kuso.
• Tihloko titawehluka. (sib. Indzebe yemhlaba yemidlalo
yalabakhubatekile/ Temidlalo yalabakhubatekile/
Khukhulelangoco, njll.)
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI)
SAMBA SESIGABA A: 50
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO
UMBUTO 2: IMIBHALOMBIKO (100–120 emagama)
2.1 INCWADZI LEHLELEKILE
SAKHIWO:
• Emakheli aba mabili langakafakwa timphawu tekufundza.
• Likheli lesibili lifakwa sikhundla salobhalelwako ekucaleni.
• Kweciwa umugca embikwesibingelelo.
• Sibingelelo sencwadzi. (Sibingelelo kufanele sivete bulili
balobhalelwako, sib. Mnumzane/Nkhosatana/ Nkhosikati).
• Kweciwa umugca emva kwesibingelelo.
• Sihloko sendzaba lokukhulunywa ngayo.
• Kweciwa umugca emva kwesihloko.
• Iba nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
• Singeniso lesetfula loko lekutawucocwa ngako.
• Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.
• Tindzima letinemicondvo lebumbene.
• Kweciwa umugca embikwesiphetfo.
• Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.
• Kweciwa umugca embikwekuvalelisa.
• Kuvalelisa lokutitfobako lokuhambelana nesibingelelo. (Sib. Ngimi
lotitfobako).
• Sibongo siyafakwa.
LOKUBALULEKILE:
• Kusetjentiswa irejista lefanele. Sib. Mnumzane esikhundleni sekutsi
babe/lotitfobako esikhundleni sekutsi lomatiko.
• Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
• Incwadzi ayikhonone ngekhalikhuletha lengasebenti.
CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25]
2.2 UMLANDVOMUFI
SAKHIWO
• Sihloko semlandvomufi.
• Ligama nesibongo semufi.
• Lusuku latelwe ngalo nelusuku lashone ngalo.
• Batali bakhe.
• Wesingaki ekhaya ngekutalwa.
• Indzawo latalelwe kuyo nalashonele kuyo.
• Imfundvo yakhe.
• Umndeni wakhe lawushiya emhlabeni.
• Emavi ekumvalelisa. (Sib. Lala ngekuthula/tinanatelo temufi njll.)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
LOKUBALULEKILE:
• Kusetjentiswa irejista lefanele. Sib. Usishiye esikhundleni sekutsi ufe/
utawubekwa esikhundleni sekutsi utawungcwatjwa.
• Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile. Sib. Akalale
ngekuthula/Mhlaba awunoni, njll.
• Umlandvomufi awukhulume ngekushona kwemngani walohlolwako
longumdlali welibhola.
CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25]
2.3 SIHLATIYWA:
SAKHIWO:
• Sihloko salokuhlatiywako.
• Lusuku lesishicilelwe ngalo.
• Nika emaphuzu langemaciniso ngesihlatiywa sib. Linani lalabaneticu
labangasebenti/ticu labatifundzele/emakhono labanawo.
• Veta tiphakamiso neluvo lwalohlatiyako.
• Khombisa ngalokusobala tincumo talohlatiyako ngaloko lokuhlatiywako.
• Ingcikitsi icaciswe ngetizatfu letesekelako.
• Sihehe tetsamelilwati.
LOKUBALULEKILE:
• Kusetjentiswa irejista lefanele. Sib. Bashuci esikhundleni
sabosiyayinyova/baninititolo esikhundleni sekugagula ngekwebuve, njll.
• Kusetjentiswa sikhatsi lesengca/lesengcile nalesitako.
• Lulwimi lolwetayelekile.
• Caphela kutsi sihlatiywa siphatselene nekuhlatiya lebekwenteka
ngalesikhatsi lusha lolubuya emakolishi nasemanyuvesi lushuca.
CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25]
2.4 INKHULUMO LEHLELEKILE
SAKHIWO:
• Sihloko senkhulumo. (Kwetfulwa kweluhlelo lwekukhutsata bafundzi
etifundvweni tabo kute baphumelele ekupheleni kwemnyaka.)
• Kubingelela sihlalo netetsamelilwati.
• Singeniso lesetfula loko lekutawukhulunywa ngako.
• Tindzima tenkhulumo letinemaphuzu labumbene.
• Siphetfo senkhulumo lapho kusongwa khona onkhe emaphuzu
labeketfulwa enkhulumeni.
• Kubonga sihlalo netetsamelilwati.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
LOKUBALULEKILE:
• Kusetjentiswa irejista lefanele. Mphatsiluhlelo/Umhlonishwa, njll.
• Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile. Kungiboleka
indlebe/Kwandza kwaliwa ngumtsakatsi, njll
• Caphela kutsi inkhulumo iphatselene nekwetfulwa kweluhlelo
lwekukhutsata bafundzi etifundvweni tabo kute baphumelele ekupheleni
kwemnyaka.
CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)
2.5 INCWADZI YEBUNGANI
SAKHIWO:
• Likheli linye leliphelele lelingakafakwa timphawu.
• Kweciwa umugca embikwesibingelelo.
• Sibingelelo sencwadzi. (Sibingelelo kufanele sivete buhlobo lobukhona
emkhatsini walobhalako nalobhalelwako).
• Kweciwa umugca embikwesingeniso.
• Singeniso lesetfula loko lekutawucocwa ngako.
• Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.
• Tindzima letinemicondvo lebumbene.
• Kweciwa umugca embikwesiphetfo.
• Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.
• Kweciwa umugca embikwekuvalelisa.
• Kuvalelisa lokuhambelana nesibingelelo. (Sivaleliso kufanele sivete
buhlobo lobukhona emkhatsini walobhalako nalobhalelwako).
• Sibongo asifakwa.
LOKUBALULEKILE:
• Kusetjentiswa irejista lefanele. Mngani wami/Sphiwe/Ntsanga, njll
• Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
• Incwadzi ayivete inkinga lohlolwako lanayo iphindze icele nesisombululo
salenkinga. Sib. Ukhulelisile/Ukhulelwe.
CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [20]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
26 INKHULUMOLUHLOLO
SAKHIWO:
• Sihloko. (Iphatselene nani lenkhulumoluhlolo). Sib. Inkhulumoluhlolo
yemfundzate emkhatsini waSipho nebaphatsi benkampani labatsatfu.
• Balingisi labaphatselene nenkhulumoluhlolo. (Emagama abo abhalwa
esandleni sesancele ehlukaniswe ngekholoni).
• Umtimba wakhiwa yimibuto lehambelana netimphendvulo letiphatselene
nebudokotela.
• Siphetfo. (Kusongwa kwenkhulumoluhlolo). Kutjelwa ngemiphumela
yenkhulumoluhlolo emva kwemaviki lamabili, njll.
• Umhlolwa unikwa litfuba lekubuta nangabe anayo imibuto.
• Kubumbana kwesihloko nalokwentiwako kulenkhulumoluhlolo.
LOKUBALULEKILE:
• Ibhalwa ibe sesikhatsini sanyalo/lesitako. Sib. Beka emaphuzu lamabili
ngaloko lotawukwenta nangabe uyaphumelela.
• Lulwimi lolusetjentiswako luhlelekile futsi lwetayelekile.
• Kusetjentiswa irejista lefanele.
• Caphela kutsi inkhulumoluhlolo iphatselene nemfundzate
wekuyewufundzela budokotela enyuvesi.
CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25]
SAMBA SESIGABA B: (25 x 2) 50
SAMBA SAKO KONKHE: 100
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
CAPHELA:
• Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A).
• Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako,
Lokusacatfuta naLokungaphumelelisi).
• Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako
nelizinga lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono.
• Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelinelizinga lelisetulu ngalokungababateki.
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NEKUHLELA -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako -Imphendvulo -Yonkhe imphendvulo
lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu -Imibono ibumbene futsi lengakabumbani iyanhlanhlatsa
(Imphendvulo lababateka ngetulu ngalokubabatekako ikholweka -Imibono ayikacaci kantsi -Imibono ihlangahlangene
Lizinga lelisetulu
nemibono) kwalokulindzelekile -Imibono ivutsiwe, ngalokwenetisako futsi akusiyo futsi iyadidana, ayikacondzi
Kuhleleka kwemibono -Imibono ivutsiwe, iyaheha ihambisana -Kuhleleka kubumbene yekuticambela ngco
nakulungiselelwa inekuhlakanipha, nesihloko ngalokuphelele nesingeniso, umtimba -Buncane bufakazi -Kunekuphindzaphindza
kubhala lokukhombisa kucabanga -Kuhleleka nesiphetfo bekuhleleka lokungevakali
ngalokubabatekako
Kucikelelwa lokujulile kusecophelweni lelisetulu ngalokwenetisako nekubumbana -Akukho kuhleleka
kwenhloso, -Kuhleleka kakhulu, lokubumbene nekubumbana
tetsamelilwati kungemalengiso nesingeniso, umtimba
nesimongcondvo lababatekako, nesiphetfo
kubumbene nesingeniso,
30 EMAMAKI umtimba kanye
nesiphetfo
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo legcwele -Awukho namncane
Lizinga lelisetulu
lengemalengiso kodvwa lesecophelweni lelisetulu leyenetiisako kodvwa kunhlanhlatsa umzamo wekuphendvula
ingenato timphawu -Imibono iyaheha, kukhona lokungevakali -Imibono ayihlangani, ngesihloko
tekubabateka ihambisana nesihloko kahle iyadidana -Yonkhe imphendvulo
-Imibono ivutsiwe futsi -Kuhleleka -Imibono ibumbene, -Abukho bufakazi iyanhlanhlatsa,
ngalokungababateki
ihlakaniphile lokusecophelweni iyakholweka bekuhleleka ayemukeleki
-Kuhleleka lelisetulu lokubumbene -Kukhona kuhleleka nekubumbana -Akuvakali,
lokungemalengiso, nesingeniso, umtimba lokutsite kanye kuhlangahlangene
kubumbene nesingeniso, nesiphetfo nekubumbana
umtimba nesiphetfo nesingeniso, umtimba
nesiphetfo
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka)
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LULWIMI, SITAYELA 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Lulwimi aluvakali
KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama sitayela -Umoya, irejista, sitayela
kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, nesilulumagama nesilulumagama
Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako
Kuhambelana tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati akuhambelani akuhambelani nakancane
kwemoya irejista, nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo nenhloso, nenhloso, tetsamelilwati
sitayela, ngemalengiso ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako tetsamelilwati nesimongcondvo
silulumagama lababatekako -Lulwimi lusecophelweni -Lulwimi lusetjentiswe nesimongcondvo -Silulumagama sincane
nenhloso -Lulwimi lolunekutetsemba, lelisetulu kantsi nemoya ngalokwenetisako kwetfula -Kusetjentiswa ngendlela yekutsi
nesimongcondvo lolugculisako nalolunemba uyemukeleka lokushiwo embhalweni kwelulwimi lokubhaliwe
Kusetjentiswa ngemalengiso emphendvulweni yonkhe -Umoya uyenetisa kusacatfuta akungalandzeleki
kwelulwimi, timphawu lababatekako -Emaphutsa eluhlelo -Emasu ebugagu belulwimi -Umoya nekukhetseka
tekufundza -Emasu ebugagu belulwimi nesipelingi akasimanyenti asetjentisiwe kunotsisa kwemagama
nekubhala, luhlelo, asetjentiswe -Kuticambela lokucuketfwe akwemukeleki
sipelingi ngemphumelelo lenkhulu lokusecophelweni -Silulumagama
(lupelomagama) kuveta umoya nekuheha lelisetulu sincane kakhulu
kwemphendvulo
15 EMAMAKI -Esikhatsini lesinyenti
kakhulu emaphutsa eluhlelo
nesipelingi kute
-Kunekuticambela
lokungemalengiso lasetulu
kakhulu
13 10 7 4
-Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe
Lizinga lelisetulu
ngemalengiso ngemphumelelo ngalokwenetisako kodvwa ngalokungenetisi
nangalokuveta umoya lesecopheweni lelisetulu ngalokungafani -Kusetjentiswa
lokhutsatako -Umoya uyemukeleka embhalweni wonkhe kwetinhlobo
ngemphumelelo futsi uneligalelo -Imvamisa umoya letehlukene temisho
ngalokungababateki
-Esikhatsini lesinyenti lelemukelekile wemukelekile, emasu kuncane/kute
emaphutsa eluhlelo -Emaphutsa eluhlelo ebugagu belulwimi -Silulumagama
nesipelingi awekho nesipelingi ambalwa asetjentiswe kancane sincane kakhulu
-Kuticambela -Icambeke kahle
kungemalengiso
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka)
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
SAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Sihloko sitfutfukiswe -Imininingwane -Imininingwane ihambisana -Lamanye emaphuzu -Emaphuzu ladzingekile
Timphawu tetheksthi ngemalengiso itfutfukiswe nesihloko emukelekile asilele
Kutfutfukiswa -Imininingwane yetfulwe ngalokuihlelekile -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Imisho netindzima
kwetindzima ngemalengiso -Kunekubumbana kwakheke kahle kunemaphutsa kunemaphutsa
nekwakhiwa -Imisho, netindzima -Imisho, netindzima Indzaba iyevakala -Indzaba iyevakala -Indzaba ayinamcondvo
kwemisho kwakheke ngemalengiso kuhlelekile futsi noko
lababatekako kutinhlobonhlobo
5 EMAMAKI
KWEHLUKA
KWEMAMAKI 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/Lweti 2016
NSC – Imemorandamu
SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZANA (25)
IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWASEKHAYA (LIPHEPHA LE-3, SIGABA B & C (25 EMAMAKI)
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi
lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako, lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati
Imphendvulo nemibono lababatekako lekhombisa lekhombisa lwati lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo
Kuhleleka kwemibono -Imibono ivutsiwe, -Lwati lolusecophelweni lweluhlobo lwetheksthi lebhalwako lwetheksthi lebhalwako
nakulungiselelwa kubhala inekuhlakanipha, lelisetulu lweluhlobo lebhalwako -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
Inhloso, tetsamelilwati, lokukhombisa kucabanga lwetheksthi lebhalwako -Umbhalo awukacondzi lokunyenti igcwele kutsemeleta
timphawu/timiso, lokujulile -Umbhalo ucondze ngco – ngco ngalokuphelele, -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti
nesimongcondvo -Lwati lolungemalengiso awutsemeleti unekutsemeleta alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe
lwetimphawu teluhlobo -Lokucuketfwe kunemibono lokutsite kakhulu akakabumbani nakancane
15 EMAMAKI lwetheksthi lebhalwako lebumbene ngelicophelo -Emaphuzu -Imbalwa imininingwane -Imbalwa kakhulu
-Umbhalo ucondze ngco lelisetulu alokucuketfwe leyesekela sihloko imininingwane leyesekela
-Lokucuketfwe kunemibono -Imininingwane yetfulwe abumbene -Imitsetfo netimiso sihloko
lebumbene ngemalengiso ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako letibalulekile tesakhiwo -Imitsetfo netimiso
-Yonkhe imininingwane kantsi yonkhe yesekela -Leminye imininingwane setheksthi atikalandzelwa tesakhiwo setheksthi
icaciswe ngemalengiso sihloko iyasesekela sihloko ngalokufanele letibalulekile
kantsi futsi yesekela sihloko -Sakhiwo lesemukelekako -Sakhiwo siyenetisa -Kunyenti lokubalulekile atikalandzelwa nakancane
-Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa langasho kodvwa sinemaphutsa lokusilele
lesingemalengiso lutfo latsite
nalesingenamaphutsa
LULWIMI, SITAYELA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela
KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama sitayela nesilulumagama nesilulumagama
kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso, nesilulumagama akuhambelani kahle akuhambelani nakancane
Umoya, irejista, sitayela, nenhloso, tetsamelilwati tetsamelilwati kuhambelana nenhloso, nenhloso, tetsamelilwati nenhloso, tetsamelilwati
inhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo nesimongcondvo tetsamelilwati nesimongcondvo nesimongcondvo
nesimongcondvo -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu nesimongcondvo -Kunemaphutsa -Kugcwele emaphutsa
Timiso nekusetjentiswa kantsi futsi icambeke kahle -Luhlelo luvame kungabi ngalokwenetisako lamanyenti eluhlelo lamanyenti ladidanako
kwelulwimi -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi -Kunemaphutsa latsite -Silulumagama sincane -Silulumagama
Kukhetseka kwemagama akunamaphutsa umbhalo ucambeke eluhlelo kakhulu asihambisani nakancane
Timphawu tekufundza ngelicophelo lelisetulu -Silulumagama -Inshokutsi nenhloso
nekubhala nesipelingi -Silulumagama lesenetisako iyaphazamiseka -Inshokutsi
sisecophelweni lelisetulu -Emaphutsa ihlangahlangene kakhulu
10 EMAMAKI -Emaphutsa ambalwa akayiphazamisi
kakhulu inshokutsi
KWEHLUKA 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5
KWEMAMAKI
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 siSwati HL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati HL ATP 2023 24

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper