Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 November 2014 Question Paper

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LARA 2014 MARAGA: 100 TSHIFHINGA: awara 2½ Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 2 DBE/Lara 2014 NSC PFESESANI 1. He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO THARU: KHETHEKANYO YA A: Zwibveledzwa zwa vhusiki (Maanea) (50) KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwilapfu zwa vhudavhidzani (30) KHETHEKANYO YA C: Zwibveledzwa zwipfufhi zwa vhudavhidzani (20) 2. Fhindulani mbudziso NTHIHI u bva kha khethekanyo IºWE NA IºWE. 3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa ngalwo. 4. Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 5. Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/ maipfi a re khii na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane ya½u i tea u RANGELA maanea. 6 U pulana ho¾he hu tea u sumbedzwa nga u ralo. Ni eletshedzwa u thutha pulane yo¾he nga u tala mutalo u bu»ekanyaho khayo. 7. Ni eletshedzwa u shumisa tshifhinga tshi ¾oµaho u swika henefha kha minetse ya: 80 kha KHETHEKANYO YA A 40 kha KHETHEKANYO YA B 30 kha KHETHEKANYO YA C 8. Nomborani phindulo dza½u sa zwe ¾hoho dza nomboriswa zwone kha bammbiri ¼a mbudziso. 9. ¸eani phindulo i¿we na i¿we ¾hoho yo teaho. PFESESANI: Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi, maipfi a re kha ¾hoho ye na nanga ha tei u katelwa kha itsho tshivhalo. 10. ºwalani nga vhudele nahone zwi no vhalea. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 3 DBE/Lara 2014 NSC KHETHEKANYO YA A: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUSIKI (MAANEA) MBUDZISO 1 Fhindulani mbudziso NTHIHI kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 250 u ya kha 300. 1.1 Zwivhuya zwe ra vhuya ra itelwa zwone vhuponi ha hashu. [50] 1.2 Yunivesithi yavhuµi ine nda tama u dzhena khayo. [50] 1.3 Zwo tea u farelana na u hangwelana kha vhathu vhutshiloni. [50] 1.4 Zwe zwa n¾u¾uwedza uri ndi vhe na mikhwa yavhuµi. [50] 1.5 Lu¾ingothendeleki zwikoloni lu tea u iledzwa. Tendani kana ni hanedze. [50] 1.6 ¹alelani tshifanyiso itshi nga vhuronwane uri ni µo kona u ¿wala maanea ane a anana natsho. Maanea a½u ni a ½ee ¾hoho ine na funa. [Tshibva kha: LO Grade 10] [50] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 4 DBE/Lara 2014 NSC 1.7 ¹alelani tshifanyiso itshi nga vhuronwane uri ni µo kona u ¿wala maanea ane a anana natsho. Maanea a½u ni a ½ee ¾hoho ine na funa. [Tshi bva kha: LO Grade 9] [50] 1.8 ¹alelani tshifanyiso itshi nga vhuronwane uri ni µo kona u ¿wala maanea ane a anana natsho. Maanea a½u ni a ½ee ¾hoho ine na funa. [Tshi bva kha: Laduma] [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 5 DBE/Lara 2014 NSC KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO 2 Fhindulani mbudziso NTHIHI kha n½a dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 120 u ya kha 150. 2.1 VHURIFHI HA VHUKONANI Mu¿we wa shaka ¼anu o phasela kha gireidi ya 11. Vhabebi vhawe vho ni humbela uri ni mu ¾u¾uwedze. Inwi mu ¿waleleni vhurifhi ha u mu ¾u¾uwedza sa izwi no phasa iyo gireidi nga ½aledzi. [30] 2.2 NGANEAVHUTSHILO YA MUFU Makhulu wa½u vho lovha. Zwino vha mu¾a vho vhona zwo tea uri ni vha thuse nga u ¿wala nganeavhutshilo ya avho makhulu wa½u. ºwalani nganeavhutshilo iyo. [30] 2.3 MUVHIGO WA FOMA·A Ho vha na wekishopho yo dzudzanywaho nga vha Muhasho wa Pfunzo ya u pfumbudza khorombusi dza zwikolo. No vha mu¿we wa vho dzhenelelaho iyo wekishopho. ºwalani muvhigo une na »o u vhigela vhagudi vha tshikoloni tsha ha½u nga ha zwe na pfumbudzwa khazwo. [30] 2.4 MUFHINDULANO ¹hoho ya tshikolo Vho-Muthumuni vho ¾anganedza mbilahelo dza Khoro ya Vhagudi malugana na vhagudi vha no µa u lenga tshikoloni tsha ha½u. Zwino inwi ¿walani mufhindulano vhukati ha Lufuno na Vho-Muthumuni zwi tshi kwamana na u µa ha vhagudi tshikoloni u lenga. [30] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 30 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 6 DBE/Lara 2014 NSC KHETHEKANYO YA C: ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO 3 Fhindulani mbudziso NTHIHI kha tharu dzi tevhelaho. Vhulapfu ha hone vhu tea u vha maipfi a u bva kha 80 u ya kha 100. 3.1 KHUNGEDZELO Vhadzulapo vho ya vha humbela u fha¾elwa mavhengeletserekano a lushaka kha khamphani ya BBT. Mavhengele ayo o fha¾wa o fhela, ho sala uri a vulwe uri vhathu vha tsini na kule vha kone u a shumisa. ºwalani khungedzelo ya mavhengele ayo hu u itela uri a kone u shumiswa nga vhadzulapo na vhathu vha kule. [20] 3.2 DAYARI ¸a¿waha tshikoloni tsha ha½u hu khou ya u vha na mitambo ya sialala yo fhambanaho nga ma»uvha o fhambanaho. Sa mudzudzanyi wa mitambo iyo, inwi ¿walani dayari ni tshi khou tou dodombedza zwo¾he zwine na »o ita kha ma»uvha ayo o fhambanaho. [20] 3.3 NDAELA Makhulu wa½u ndi muthu vhane vha khou vhaisala nga n¾hani ha vhulwadze ha swigiri. Vha ya vha tshi phakha mishonga sibadela tsha henefho vhuponi ha ha½u. Vho ni ruma uri ni ye ni yo vha dzhiela mishonga sibadela. No swika na wana mishonga yavho yo shandukiswa. Inwi ¿walani ndaela ntswa ye na ½ewa nga dokotela uri ni i fhe avho makhulu wa½u. [20] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 20 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa