Skip to content

Tshivenda FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

Question paperTshivenda FALGrade 12202312 pages

Grade 12 Tshivenda FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2023, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL) BAMMBIRI ·A U THOMA (P1) LARA 2023 MARAGA: 80 TSHIFHINGA: AWARA 2 Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 12. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 2 DBE/Lara 2023 NSC NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. Bammbiri i¼i ¼i na KHETHEKANYO THARU: KHETHEKANYO YA A: Tholokanyon»ivho (30) KHETHEKANYO YA B: Manweledzo/Samari (10) KHETHEKANYO YA C: Zwivhumbeo na milayo ya kushumisele kwa luambo (40) 2. Fhindulani mbudziso DZO¹HE kha hedzi khethekanyo. 3. Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 4. Hune khethekanyo IºWE na IºWE ya fhelela hone ni talele. 5. Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa mbudziso. 6. Ni tshi fhedza u fhindula mbudziso, ni pfuke mutala ni kone u ya kha i tevhelaho. 7. Ni dzhiele nzhele zwiga zwa u vhala, mupele¾o, tswayo na khethekanyo ya maipfi. 8. Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise ndangatshifhinga iyi yo anganywaho: KHETHEKANYO YA A: Henefha kha minetse ya 50 KHETHEKANYO YA B: Henefha kha minetse ya 20 KHETHEKANYO YA C: Henefha kha minetse ya 50 9. ºwalani zwi no vhalea, nahone nga vhudele. Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 3 DBE/Lara 2023 NSC KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO MBUDZISO 1: PHUROSA Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni »o kona u fhindula mbudziso dzo »isendekaho khao. TSHIBVELEDZWA TSHA A ZWO NN¶ISELA DAKALO 1 Rofhiwa ndi mu¾hannga o ¾haphudzaho ngudo dzawe Yunivesithi ya Pretoria. O ita Bcom Accounting ye a phasa nga ½aledzi. Izwi zwo mutakadza vhukuma nge a humbula uri mu¼oro wawe wa u vha mulangi wa bannga u µo wedza. 2 Fulo ¼a u ¾oµa mushumo ¼a thoma. O rumela khumbelo dza mushumo 5 fhethu ho fhambanaho sa dzikhamphani na kha dzibannga nga u fhambana hadzo. O vha a tshi vha o lavhelela phindulo nga ma¾o matswuku fhedzi zwa sea zwi tshi ¾anama. Ho vha hu si na phindulo i no µa i tshi fusha. 3 Rofhiwa o ¾oµa mushumo lwa mi¿wedzi ya rathi a sa u wani. Nyimele iyi yo mu vhaisa lwe a vha na mutsiko wa muhumbulo. Zwi¿we zwe a vha o 10 lavhelela ndi u thusa hayani, u renga nnµu ya u naka na goloi ya mavhaivhai ya mi¼oro yawe arali a tshi nga wana mushumo. Zwo¾he a zwo ngo tshimbila nga nµila ye a vha o lavhelela yone. Mme awe Vho Mukatshelwa vho lingedza u mu khuthadza uri a songo fhela mbilu mushumo u µo u wana. 15 4 Rofhiwa ha ngo tenda u fhenywa nga nyimele iyi. O humbula zwine a nga ita u khwinisa nyimele ye a vha e khayo. O ya a humbela u thusa tshikoloni tsha tsini. Mushumo o humbela mu¿we na mu¿we a sa khethi. Nge ha vha hu na tshikhala tsha mushumi wa ngadeni we a vha a tshi khou lwala, ¾hoho ya tshikolo Vho Mudau vho mu thola vhuimoni ha uyo muthu we a 20 vha o fhiwa mi¿wedzi ya rathi e hayani. Rofhiwa o shuma ngadeni a sumbedza u µiimisela. Vho mu livhuwa nga R500 nga ¿wedzi lwa mi¿wedzi ya rathi. Rofhiwa o ¾anganedza muholo uyo nga mbilu tshena sa izwi nzie i sa fani na muroho. 5 O shuma o µifunga vhukuma. Tshelede ye a i wana yo muthusa vhukuma 25 naho yo vha i ¾hukhu. O vha a tshi vhulunga R250 ¿wedzi na ¿wedzi. Sa muthu o funzeaho o thoma bindu ¼a u rengisa ma¾ama¾isi hayani. Musi o ya mushumoni, mme awe vho mu thusa u rengisa ma¾ama¾isi ayo. Zwi¾uku¾uku zwe a vha a tshi bindula o vha a tshi vhulunga banngani. Nge a vha e na mu¼oro wa u bvela phanµa vhutshiloni, o konµelela nyimele iyi. 30 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 4 DBE/Lara 2023 NSC 6 ·i¿we µuvha o vha na mashudu a phele a ¾angana na ramabindu Vho Itani. O vha ¾alutshedza nyimele yawe vha mu thusa nga masheleni a u alusa bindu ¼awe. Vho Itani vho khathuwa mbilu nge vha pfa a tshi ri o ¾haphudza pfunzo dzawe dza yunivesithi fhedzi ha wani mushumo. Rofhiwa o takala na zwikunwe nga thuso ye a i wana kha Vho Itani. 35 7 Rofhiwa o redzhisi¾ara bindu ¼awe ¼a u rengisa ma¾ama¾isi. Bindu ¼o thoma u aluwa, a vha na dziofisi dza u shumela khadzo. O renga bulasi ¼a u ¾avha ma¾ama¾isi uri a tou µilimela ene mu½e. Bindu ¼awe ¼o bveledza mishumo lwe a thola vhaswa vha si na vhukono. Vhareili, vharengisi, vhathu vha u kulumaga na vha¿we vhanzhi. 40 8 Bindu ¼o aluwa lwe a rengisela na mashango a nnµa. Dzina ¼awe ¼o µivhea kule na tsini. Rofhiwa o thusa kha u tandulula thaidzo ya u shaea mishumo kha vha¿we vhaswa O µo wana na pfufho ya u vha ramabindu wa ¿waha. Rofhiwa o khoµiwa nga vhadzulapo nge a µisa tshedza shangoni ¼avho. Vhushai ho fhungudzea nge a thola vhaswa vhanzhi. 45 9 Vhaswa vha sa wani mishumo o vha thusa nga u vha eletshedza na u vha ¾u¾uwedza uri vha songo fhela mbilu arali vha sa wani mushumo. Zwe vha gudela zwone magudedzini arali zwi sa vha wanisi mishumo vha fanela u lingedza zwi¿we zwine zwa nga vha thusa. Vha songo dzula vha puta zwanµa. Ene o vha tsumbo ya u konµelela na u sa la¾a fhulufhelo. 50 [Zwi bva kha vhalingi] 1.1 Bulani dzina ¼a yunivesithi ye Rofhiwa a dzhena khayo. (1) 1.2 Rofhiwa o gudela khoso ifhio? (1) 1.3 U ya nga phara 1 mu¼oro we Rofhiwa a vha e nawo ndi ufhio? (2) 1.4 Bulani fhethu HUVHILI he Rofhiwa a rumela ndalukanyo dza u ¾oµa mushumo. (2) 1.5 ·ifurase ¼o swifhadzwaho ¼i ni µisela muhumbulo ufhio no livhanya na Rofhiwa? (2) 1.6 Ndi nyimele ifhio i konµaho ye Rofhiwa a ¾angana nayo no sedza phara 3? (2) 1.7 U ya nga phara 4, Rofhiwa o ita mini u lwa na nyimele ye a vha e khayo. (2) 1.8 Ndi zwifhio zwi bvukululaho Rofhiwa sa muthu o funzeaho a dovha a vha na vhu¾ali kha phara 5? (2) Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 5 DBE/Lara 2023 NSC 1.9 U vhulunga tshelede a zwi itwi nga vhane vha hola tshelede nnzhi fhedzi. Khwa¾hisani fhungo i¼i nga zwe na vhala kha phara 6. (2) 1.10 Nangani phindulo yo teaho kha mutevhe wo ½ekedzwaho. Bindu ¼e Rofhiwa a vha e na¼o ndi ¼a u rengisa ... A vhurotho. B mitshelo. C ma¾ama¾isi. D miroho. (1) 1.11 Zwo ¾u¾uwedzaho Vho Itani u thusa Rofhiwa ndi zwifhio? (2) 1.12 Ni vhona mashango a nnµa o vhuelwa naa nga bindu ¼a Rofhiwa? Tikedzani phindulo ya½u. (2) 1.13 U sa la¾a fhulufhelo ndi zwa ndeme vhutshiloni. Tikedzani ¼ikumedzwa i¼i nga mbuno THARU. (3) TSHIBVELEDZWA TSHA B: TSHIFANYISO ¹alelani tshifanyiso uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela. [Tshi bva kha: www.black and white images] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 6 DBE/Lara 2023 NSC 1.14 No sedza tshifanyiso itshi, ndeme ya mutambo uyu ndi ifhio ? (2) 1.15 Tshivhalo tsha vha¾aleli kha tshifanyiso itshi tshi ni µisela muhumbulo ufhio? (2) 1.16 Ni vhona mutambo uyu u tshi nga thusa vhaswa kha zwifhio? Tikedzani phindulo ya½u. (2) ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 30 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 7 DBE/Lara 2023 NSC KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI MBUDZISO 2 Vhalani mafhungo a (TSHIBVELEDZWA TSHA C) afho fhasi ni kone u ¿wala mbuno dza SUMBE nga ha vhu»ifhinduleli ha vhabebi kha u alusa vhana. NDAELA: 1. ºwalani mbuno dza SUMBE dzi kha mafhungo a pfalaho, nga ha vhuµifhinduleli ha vhabebi kha u alusa vhana. 2. Tshivhalo tsha maipfi TSHI SONGO PA¶A 70. 3. Nomborani mafhungo a½u u bva kha 1 u ya kha 7. 4. ºwalani mbuno NTHIHI kha fhungo ¼i¿we na ¼i¿we. 5. Shumisani maipfi A¸U. 6. Sumbedzani tshivhalo tsha maipfi e na a shumisa e zwitangeni mafheloni a manweledzo/samari ya½u. TSHIBVELEDZWA TSHA C VHU¶IFHINDULELI HA VHABEBI KHA VHANA U alusa vhana nga nµila yo teaho zwi ¾oµa vhu¾ali vhuhulu. Vhana vha ano maµuvha vha ¾oµa thikhedzo na ngeletshedzo dzi bvaho kha vhabebi uri vhana vha aluwe vhe vhanavhana. Vhabebi vha na vhu»ifhinduleli ha u funza vhana maitele one one o teaho musi vha tshi khou aluwa. Vhabebi vha fanela u funza vhana vhudele vha tshe vha¾uku. Vhudele vhu no nga sa u kunakisa hune vha dzula hone, u µi¾hogomela na u sa la¾ekanya zwithu ngauri zwi tshikafhadza mupo. U vha na vhudele ndi zwa ndeme. Vhana vha fanela u funzwa u ¾honifha vhathu vhahulwane. Vhana vha fanela u funzwa u ¾honifhana nga tshavho. Vhabebi vha fanela u funza vhana u ¾hogomela ndaka. Vha fanela u funzwa mvelele ya lushaka lwonolwo nga vhabebi. U fana na u lumelisa musi u tshi ¾angana na vhathu, u losha na u sa semana. Vhabebi kha vha gudise vhana u funana nga tshavho. Vhana kha vha funzwe kufarelwe kwa tshelede nga vhabebi. U fha vhana tshelede yo linganelaho a zwo ngo khakhea. U vhulunga tshelede ndi zwa ndeme vhunga zwi tshi tsireledza tshelede yau. I vha na nzwalelo u fhirisa wo i vhea hayani. Musi ¿wana a tshi thoma u shuma ha nga tambisi tshelede ngauri u µo vha o funziwa kufarele na ndeme ya tshelede. U µo i shumisa nga vhuronwane na vhuµifhinduleli. Vhabebi kha vha dzhie vhuµifhinduleli ha u alusa vhana nga u vha funza maitele ane a µo ita uri vhana vha vhe vhadzulapo vha ¾anganedzeaho tshitshavhani nahone vha ¾honifheaho. [Zwi bva kha vhalingi] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 10 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 8 DBE/Lara 2023 NSC KHETHEKANYO YA C: ZWIVHUMBEO NA MILAYO YA KUSHUMISELE KWA LUAMBO MBUDZISO 3: KHUNGEDZELO ¹alelani khungedzelo uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA D MUTSI¶ULULI MAKONE! Khonani ya vhoramitambo. I phaµaladza vhu¾ungu nga u bonya ha i¾o. . I ¶ISA PHODZO!! Mushonga u fhedzaho vhu¾ungu ha u fhirea na misipha i vhavhaho nga u bonya ha i¾o. U μodza zwi¾uku¾uku ndi u fholela henefho. Tsivhudzo: A u ¼iwi. Hu na mubuku¾o nga dzi 17/12/2023 lwa maμuvha mavhili. Ndi inwi fhedzi a no µo ¾ahela? [Tshi bva kha: www.black&white images] 3.1 Khungedzelo iyi i khou kungedzela mini? (2) 3.2 Khungedzelo iyi yo livhiswa kha tshigwada tshifhio tsha vhathu? (2) 3.3 Ndeme ya khephusheni kha khungedzelo iyi ndi ifhio? (2) 3.4 Ndi tshini tshine tsha vha khombo kha matshilo a vhathu? Tikedzani phindulo ya½u. (2) 3.5 Inwi ni vhona ¼ifurase ¼o swifhadzwaho ¼i ¼a ndeme kha khungedzelo iyi naa? Tikedzani phindulo ya½u. (2) [10] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 9 DBE/Lara 2023 NSC MBUDZISO 4: KHATHUNI ¹alelani khathuni uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA E FUREME 1 FUREME 2 FUREME 3 U onyolosa milenzhe Ri khou Ndi Fhethu afha ndi a hu zwi thusa kha livhuwa u mushumo takalela ngauri ho mutakalo Mpho! tsireledzwa une nda u dzika a hu na mavemu Roger. funesa Maria. [Tshi bva kha www.black&white images] 4.1 Bulani mbeu ya vhathu vha re kha khathuni iyi? (2) 4.2 Ndi zwifhio ZWIRARU zwi sumbedzaho uri vhathu vha re kha khathuni a vhaho ngomu nµuni? (3) 4.3 Sumbedzani zwi no khwa¾hisedza tsireledzo ya afho fhethu? (2) 4.4 Nangani phindulo yo teaho kha mutevhe wo ½ekedzwaho. U onyolosa milenzhe u ya nga khathuni zwi amba u ... A tshimbila. B dzumbetshedza. C gidima. D ¾udza. (1) 4.5 U ya nga FUREME 3 ndi nyito ifhio yo no sumbedza uri Maria o thuba mutakalo? Tikedzani phindulo ya½u. (2) [10] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 10 DBE/Lara 2023 NSC MBUDZISO 5 5.1 Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni »o kona u fhindula mbudziso dzo »isendekaho khao. TSHIBVELEDZWA TSHA F: PHUROSA 1 Ndi nga masiari fha¼a sekondari ya Gogogo, mudededzi Vho Masindi vho fara bugu ya Tshivenµa ya u vhala, vha khou ralo u gudisa vhagudiswa vha gireidi ya 10. Mi¿waha ndi mi¾anu vha tshi khou gudisa gireidi ya 10. Hezwo zwi amba uri na tshenzhemo yo lala henefho. 5 2 Zwezwi ki¼asi yo tou ¿oo! Mudededzi Vho Masindi vha tou pfa nga mahono a tshi khwa¾hisedza uri khuvha Tshifhiwa o eµela ngomu ki¼asini vhone vha tshi khou funza. Zwo mbo µi vha sinyusa. Zwa vhukuma vha hwenya vho livha murahu hune Tshifhiwa a khou saha mabulannga e hone. 10 3 Vho swika vha mu vusa nga u mu dzinginyisa. Tshifhiwa a ri phapha, a nga a sa gidimela nnµa nga mulandu wa u µaµa. Ni tou vha thu¿wa? Ndi Vho Masindi vha songo sinyuwa zwone. 4 Tsho ½a½isaho u sinyuwa ha Vho Masindi ndi uri a si maitele maswa haya a u eµela kilasini nga mutshudeni hoyu. Vho mbo µi mu rumela 15 kha ¾hohoyatshikolo uri vha mu vhofholole a ye hayani uri a vhuye na mubebi nga µuvha ¼i tevhelaho. ¹hohoyatshikolo a vho ngo mulengelela. Vho mbo µi mu fha lu¿walo lwa u vhidza mubebi wawe. Khae tsha vha tsho bva. Tshifhiwa ene o vha a tshi khou tetemela sa lu¾anga lu maµini. 20 [Zwi bva kha vhalingi] 5.1.1 Topolani ¼ifhambanyi ¼a ipfi 'madekwana' kha phara ya u thoma. (1) 5.1.2 Bulani madzina a zwiga zwa u vhala o shumiswaho kha phara 1. (2) 5.1.3 Topolani ¼i¾anganyi kha phara ya 2 ni dovhe ni vhumbe fhungo nga¼o. (2) 5.1.4 Kha phara 3 hu na ¼ibulafhethu, ¼i topoleni ni dovhe ni ¼i shumise fhungoni ¼i pfalaho ¼e na tou µisikela. (2) 5.1.5 Topolani ¼iitela kha phara 4 ni dovhe ni vhumbe fhungo ¼i pfalaho nga¼o. (2) Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 11 DBE/Lara 2023 NSC 5.1.6 Vhumbani pho¼isemi nga ipfi: Fara. (2) 5.1.7 Nangani phindulo yo teaho. ·iiti 'µaµa' kha phara 4 ¼i amba u ... A wa. B lila. C hanganea. D takala. (1) 5.1.8 ¸eani dzina na ¾halutshedzo ya figara ya muambo yo swifhadzwaho. (2) 5.2 ¹alelani tshifanyiso, ni vhale na mafhungo o »isendekaho khatsho, ni kone u fhindula mbudziso dzi no tevhela. TSHIBVELEDZWA TSHA G: TSHIFANYISO Ri µo swika Vhathu vha fanela u tsha ma¾oni musi vha tshi shumisa mutshini wa ATM. Vha tea u shumisa ATM i re khagala nahone i no shumiswa nga vhathu vhanzhi. Muthu ha ngo tea u ¾oµa thuso kha mu¿we na mu¿we vhunga mavemu o µi½ea maanµa. Kha vha ¾oµe thuso kha vhashumi vho randelwaho mushumo uyo. Vhathu vhahulwane ndi vhone vhane vha lila thuso kha u shumisa ATM ngauri a vha na nµivho ya thekinolodzhi. [Tshi bva kha: www.black and white images] Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho
Downloaded from hlayiso.com Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1 12 DBE/Lara 2023 NSC 5.2.1 Kha mutaladzi wa u thoma, topolani thangeladzina ni vhumbe fhungo ¼i pfalaho ngayo. (2) 5.2.2 Topolani ¼i¾aluli kha mafhungo a re afho n¾ha ni vhumbe fhungo nga¼o. (2) 5.2.3 Kha mafhungo a re afho n¾ha hu na ¼ikateli, ¼i topoleni ni dovhe ni ½ee ¾halutshedzo ya¼o. (2) ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 40 MARAGAGU¹E: 80 Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

Study this subject

More from Grade 12 Tshivenda FAL

View all