Tshivenda FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Confidential NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREIDI YA 12 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL) BAMMBIRI ·A VHURARU (P3) LARA 2024 MARAGA: 100 TSHIFHINGA: Awara 2½ Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma(FAL)/P3 2 DBE/Lara 2024 NSC Confidential NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI 1. He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO THARU: KHETHEKANYO YA A: Maanea (50) KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa Zwilapfu zwa Vhudavhidzani (30) KHETHEKANYO YA C: Zwibveledzwa Zwipfufhi zwa Vhudavhidzani/ zwa Tsumbedzi/zwa Mafhungo (20) 2. Fhindulani mbudziso NTHIHI u bva kha khethekanyo IºWE na IºWE. 3. ºwalani nga luambo lune na khou lingwa ngalwo. 4. Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA. 5. Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/ maipfi a re khii na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane ya½u i tea u RANGELA maanea. 6. U pulana ho¾he hu tea u sumbedzwa nga u ralo. Ni eletshedzwa u thutha pulane yo¾he nga u tala mutalo u bu»ekanyaho khayo. 7. Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise ndangatshifhinga iyi yo anganywaho: KHETHEKANYO YA A: Henefha kha minetse ya 80 KHETHEKANYO YA B: Henefha kha minetse ya 40 KHETHEKANYO YA C: Henefha kha minetse ya 30 8. Nomborani phindulo dza½u sa zwe ¾hoho dza nomboriswa zwone kha bammbiri ¼a mbudziso. 9. ¸eani phindulo IºWE na IºWE ¾hoho yo teaho. 10. Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi, maipfi a re kha ¾hoho ye na nanga ha tei u katelwa kha itsho tshivhalo. 11. ºwalani nga vhudele nahone zwi no vhalea. Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma(FAL)/P3 3 DBE/Lara 2024 NSC Confidential KHETHEKANYO YA A: MAANEA MBUDZISO 1 Fhindulani mbudziso NTHIHI kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 250 u ya kha 300. Nov 1.1 Tshiphiri tshe nda vhulunga lwa mi¿waha ... [50] 1.2 Zwe vhabebi vhanga vha nnyitela a thi nga hangwi ... [50] 1.3 ·ifhasi ¼a thekinolodzhi. [50] 1.4 Pfunzo ndi ¼one ifa. ¹a¾ani ni tshi tenda kana ni tshi hanedza. [50] 1.5 Vhukoni hanga ho nngwanisa pfufho. [50] Nangani tshifanyiso tshithihi kha zwi tevhelaho ni ¿wale ngatsho maanea ane na μo μisikela ¾hoho. ºwalani nomboro ya mbudziso (1.6, 1.7 kana 1.8). Pfesesani: Hu tea u vha na vhushaka vhukati ha maanea a½u na tshifanyiso tshe na ½anga. 1.6 [Tshi bva kha www.black and white images] [50] Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma(FAL)/P3 4 DBE/Lara 2024 NSC Confidential 1.7 [Tshi bva kha www.black and white images] [50] 1.8 [Tshi bva kha www.black and white images] [50] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma(FAL)/P3 5 DBE/Lara 2024 NSC Confidential KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI MBUDZISO 2 Fhindulani mbudziso NTHIHI kha n½a dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 120 u ya kha 150. 2.1 VHURIFHI HA TSHIOFISI No tseremuwa na wa ni vhengeleni ¼a tsini na ha ha½u lwe na fhirea tshanµa. No wana thuso yavhuµi kha vhashumi vha afho vhengeleni vhe vha fhedza vho vhidza na ambulese. ºwalelani minidzhere wa vhengele i¼o vhurifhi ni tshi khou livhuwa zwe vhashumi vhawe vha ni farisa zwone. [30] 2.2 ATHIKILI YA GURANN¶A Vhaswa vhanzhi vha khou µidzhenisa kha u daha fola lune zwi khou kwama mutakalo wavho. ºwalani athikili ya gurannµa malugana na vhuµifari uho ha vhaswa. [30] 2.3 MUVHIGO Muvhunduni wa ha½u vhadzulapo vha khou pandela vhabvannµa ngauri vha ri vha khou vha dzhiela mishumo. Inwi sa mu¿we wa vharangaphanµa no humbelwa u ita ¾hoµisiso ya tshivhangi tsha u pandelwa ha vhabvannµa. ºwalani muvhigo no u livhisa kha vhurangaphanµa ha shango. [30] 2.4 MUFHINDULANO Murathu wa½u Thivhudzwi o feila vhunzhi ha thero kha thesite dze a ¿wala nga ¿wambo wa u shumisesa lu¾ingokhwalwa/lu¾ingothendeleki. No lingedza u mu kaidza a sa thetshelese. ºwalani mufhindulano we wa vha hone vhukati ha½u na murathu wa½u Thivhudzwi. [30] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B: 30 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

A Tshivenµa Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma(FAL)/P3 6 DBE/Lara 2024 NSC Confidential KHETHEKANYO YA C: ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI/ ZWA TSUMBEDZI/ZWA MAFHUNGO MBUDZISO 3 Fhindulani mbudziso NTHIHI kha tharu dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu tea u vha maipfi a u bva kha 80 u ya kha 100. 3.1 KHUNGEDZELO Mutambi makone wa dzifilimu u khou µa u dalela tshikolo tsha ha½u u tsivhudza vhathu nga mabuµo o fhambanaho. Inwi sa mudzudzanyi wa mushumo uyo ni fanela u µivhadza vhathu nga madalo ayo. ºwalani khungedzelo ya u µivhadza madalo ayo. [20] 3.2 WATSAPU No wana mulaedza kha muzwala wa½u wa u ni tsivhudza nga ha n»ila ntswa dza u homboka tshelede. ºwalelani khonani ya½u watsapu ni tshi mu tsivhudza kana u mu »ivhadza nga ha vhufobvu uho. [20] 3.3 NDAELA Makhadzi wa½u vho ni humbela uri ni µe u vha thusa u ¾hogomela ¿wana wavho wa muholefhali musi vha tshi ya mavhengeleni. ºwalani ndaela dze vha ni fha dza u ¾hogomela ¿wana uyo. [20] ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C: 20 MARAGAGU¹E: 100 Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa