Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201614 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2016, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

September Preparatory Exams 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2016 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 IMEMORANDAM AMANQAKU: 100 Le memorandam inamaphepha ali-14.
Downloaded from hlayiso.com 2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) ICANDELO A: ISINCOKO IMIYALELO YOKUMAKISHA Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini makisha esokuqala. QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo. Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama angama-190 ukuya kuma- 240. Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko. UMBUZO 1 1.1 Isihloko: Kumnandi ukuba nabahlobo Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Ngoobani abahlobo/ubumnandi obuza nabahlobo/izinto ezenziwa ngabahlobo ukuze kube mnandi/izinto ezenza ukuba aqonde ukuba kumnandi ukuba nabahlobo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.2 Isihloko: Ubuntwana Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Yintoni ubuntwana/iinkumbulo zobuntwana/izinto umntu azenziswa bubuntwana/izinto angenakuze azenze nokuba angaphinda abe ngumntwana/ulonwabo oluza nobuntwana. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3 1.3 Isihloko: Gqi umzali ndingalindelanga Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Kwakusenziwa ntoni/wayephi umzali/wayecinga ukuba uza kubuya nini umzali/kwenzeka ntoni akufika/ iziphumo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.4 Isihloko: Oomantshingilana/oosetyhurithi mababe khona ezikolweni Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Izizathu zokuba babekho oomantshingilana/oosetyhurithi ezikolweni: ubundlobongela babafundi/ukuhlaselwa kwabafundi nootitshala ngabantu bangaphandle/ukugada abafundi bangangeni nezixhobo eziyingozi/neziyobisi/izizathu zokuba bangabikho oomantshingilana/oosetyhurithi ezikolweni: benza uloyiko kubafundi/ babangela unxunguphalo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.5 Isihloko: Ukubaluleka kolwazi Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Yintoni ulwazi/unobangela wokubaluleka kolwazi/lunceda njani/lwakungabikho kubanjani/ubungozi obubangelwa kukungabi nalwazi. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.6 Isihloko: Xa ndinokuba ngumphathiswa wezemidlalo Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Indima anokuyidlala xa enokuba ngulo mphathiswa; ukuphuhlisa imidlalo emaphandleni /ezikolweni zeengingqi zonke/ukukhuthaza nabantu abadala ukuba badlale imidlalo/ukuqeqesha abantu bokujonga imidlalo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.7 Khetha umfanekiso ube MNYE kule ingezantsi ubhale isincoko. Nika isihloko isincoko sakho. 1.7.1 Isihloko: Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo/iintlekele/iinkonzo zohlangulo/iingozi zeendlela/ukufaka isandla kukarhulumente kwiintlekele/iingozi zeendlela. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5 1.7.2 Isihloko: Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo/ubomi/amanqanaba okukhula komntu/isiphelo somntu/indalo/ukutshintsha kwamaxesha onyaka. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) IIMPAWU ZESINCOKO Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.  Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla alisebenzise nelimiyo.  Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.  Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo mazibonakale.  Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.  Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.  Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.  Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lelokudala ifuthe kofunda isincoko, oluchukumisayo lungekrwada phofu. [50] Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.  Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.  Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.  Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.  Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe.  Sivakalisa iimvakalelo zombhali. Isincoko esicamngcayo:  Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.  Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalalwa ngawo.  Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.  Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).  Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50] Kwisincoko esixoxela icala elinye inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uthatha icala ngomba othile.  Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma ezithile.  Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile lokuvula.  Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.  Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.  Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7 Kwisincoko esixoxela amacala amabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.  Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.  Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo, luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi zae achase ekupheleni, kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala.  Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.  Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50] AMANQAKU ECANDELO A: 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) ICANDELO B: UMHLATHI OMDE IMIYALELO YOKUMAKISHA  Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezu komnye makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi mabube ngamagama ali-80–100.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 2 2.1 ILETA ESESIKWENI YESIKHALAZO Bhalela umhleli wemagazini ukhalazele inqaku elingenabunyani ebelibhalwe kwimagazini yakhe ngengingqi yakho.  Ineedilesi ezimbini (eyokuqala yeyombhali weleta ingasekunenene kumantla ephepha, eyesibini yeyalo mntu ubhalelwayo ngasekhohlo entla kwesibuliso).  Entla kwale yesibini idilesi kuvela igama okanye isikhundla salo ubhalelwayo.  Iidilesi zilandelwa sisibuliso; umzekelo: Mhlekazi obekekileyo njalo njalo.  Emva kwesibuliso kulandela umcimbi engawo ileta leyo.  Umcimbi mawukrwelelwe xa ubhalwe ngoonobumba abancinci.  Emva komcimbi kulandela intshayelelo, isiqu nesiphelo.  Kwisiphelo kubhalwe; Ozithobileyo, kuze kulandelwe ngegama nefani yombhali ngezantsi.  QAPHELA: Makushiywe imigca phakathi kweedilesi, phakathi kwedilesi yombhalelwa nesibuliso, phakathi kwesibuliso nomcimbi, emva komcimbi nasemva koqukumbelo. [30] 2.2 IOBHITSHUWARI Bhala iobhitshuwari kamalumekazi wakho.  Ibhalwa ngokomhlathi.  Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo.  Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo, nabazali bakhe.  Ukukhula umz: ukufunda, ukusebenza kwakhe (ukuba ebesebenza)  Ukuqalwa yingulo, umhla wokusweleka.  Usapho alushiya ngasemva (iqabane, abantwana, abantakwabo) namagama abo.  Amazwi amkhaphayo aquka neziduko zakhe. [30] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9 2.3 INGXELO Bhala ingxelo engokungakhathalelwa kwemfundo lulutsha oluxhinele ukuba ngoosaziwayo.  Makubhalwe isihloko esibonisa ukuba imalunga nantoni ingxelo.  Emva kokushiya umgca kulandele intshayelelo ebonisa iinjongo eziphambili, zicwangciswe ngokulandelelana kwazo ziphawulwa ngamanani.  Kwisiqu kuvezwe iinkcukacha ezimalunga neziphumo zophando ezingqamene nenjongo nganye kwezo bezivezwe kwintshayelelo.  Kusetyenziswe ixesha langoku nolwimi olundilisekileyo.  Ekuqukumbeleni, makusayinwe kubhalwe nomhla.  Emva kwesiphelo makulandele umhlathi oqulethe izindululo okanye iingcebiso malunga nezinto ezinokwenziwa.  Mazivele iimbono zakhe aze ashwankathele iingongoma ezithe zachatshazelwa kwisiqu. [30] 2.4 INTETHO Bhala intetho oza kuyenza kwitheko lokuthi ndlela-ntle kwinqununu yesikolo sakho.  Intetho mayivulwe ngeempawu zocaphulo ivalwe kwangazo.  Kwintshayelelo kubuliswe abaphulaphuli, balandelelaniswe kakuhle ngokwezikhundla zabo.  Iinjongo zentetho zibekwe ngobuchule obulobayo nobuvuselela umdla.  Kwisiqu angene emxholweni anike iinkcukacha ezinabisa iinjongo esele zikhankanyiwe.  Umhlathi ngamnye uvulwe ngesivakalisi esiqulethe ingongoma engundoqo, agxininise, aphuhlise loo ngongoma kuphela kuloo mhlathi.  Iingongoma zingaphawulwa ngamagama afana nala; okokuqala, okwesibini njalo njalo.  Angasebenzisa izihlanganisi, izihlomelo kunye nezimelabizo ukwenza izivakalisi zithungelane zinikezelane.  Makasebenzise irejista efanelekileyo.  Kwisiphelo mayisongwe ibe nomdla, kushwankathelwe iingongoma eziphambili.  Makabulele abaphulaphuli. [30] AMANQAKU ECANDELO B: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE IMIYALELO YOKUMAKISHA  Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezu komnye makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-60–80.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 3 3.1 IPOWUSTA Bhala ipowusta wazise ngerali yolutsha eza kubanjelwa kwisiteyidiyam sengingqi yakho.  Makuvele isihloko somcimbi.  Mayibe nomtsalane igqame ibhalwe ngeefonti ezahlukeneyo.  Mayazise ngomcimbi engawo.  Umhla, indawo nexesha zingalityalwa.  Izithethi mazaziswe nazo ngakumbi isithethi sosuku.  Iinkcukacha zonxibelelwano mazingalityalwa. [20] 3.2 UNGENISO KWIDAYARI Bhala kwidayari yakho izinto oza kuzenza kwiintsuku eziNTLANU phambi kokuba uye konwabela iiholide zehlobo.  Mayibhalwe ngefomathi ekhethekileyo yedayari okanye yejenali.  Ivulwa ngosuku, umhla nonyaka.  Iintsuku, umhla mazibonakale nexesha ukuba kungeniswe ngaphezulu kwesinye ngemini enye.  Kusetyenziswe naliphi ixesha kuxhomekeke kumyalelo.  Ibhalwa ngokungekho sikweni.  Umbhali uyazibhalela.  Ulwimi oluchukumisayo- umbuzo buciko uyasetyenziswa.  Uvakalelo, ukuqhubelela phambili kuya kusiba ngcono. [20] 3.3 UMYALELO Bhala imiyalelo oza kuyinika abantu abafuna ukungenela ukhuphiswano lwee-Idols.  Umyalelo mawucace gca, kusetyenziswe isiyaleli kakhulu.  Mayixelwe indlela umntu emakenze ngayo xa efuna ukungenela olu khuphiswano; umzekelo: zifumaneka phi iifomu zokungenela.  Makanikwe indlela yokunxibelelana xa efuna iinkcukacha ezithe vetshe.  Ukuba kukhona ubudala obubekiweyo mabuvele.  Umhla wokuvalwa kwamangeno mawaziswe.  Ukuba kukhona umrhumo nawo mawaziswe.  Iindawo ekuza kuqhutyelwa kuyo ukhuphiswano mazixelwe namaxesha.  Imiqathango iveliswe nayo ukuba ikhona. [20] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11 QAPHELA:  Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, ICANDELO A).  Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.  Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.  Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi. ICANDELO A: IRUBHRIKI YOKUHLOLA ISINCOKO [50] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke- Umgangatho ongentla (Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni konke. Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho - Izimvo zibondene ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano azigqalanga ntweni yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. - Azivakali izimvo Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga kwaye injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo ziyaphindaphindwa/ ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. uthetha into enye. nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu - Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina zibekwe xazalala 30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo azinalunxibelelwano. nonamathelwano lweengcamango. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo. Umgangatho ongezantsi kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile - Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo. - Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela. nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano. nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (continued) Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali. isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo, Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo Umgangatho ongentla kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko. Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo. nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo. nasinye isiphene kolwimi nopelo 15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele. upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa kolwimi. obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. 13 10 7 4 - Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi Umgangatho ongentla nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye. ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi - Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka- nasinye isiphene olwakhiwo zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa. zivakalisi, upelo, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele nokusetyenziswa kolwimi. zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo. - Sixonxwe ngobugcisa kunye nopelo. zinqongophele. obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele. kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko- kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqiqsiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko. ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo. 5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo. UMMANDLA 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13 IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa ulwazi - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi olungephi lweempawu zolu ukunqongophala kolwazi - Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi. Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa kuninzi iphume emxholweni. nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo. kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa - Ukunamathelana - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko. yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kumxholo nezimvo ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. kufanelekile. - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe. abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe ngokungaqondi. iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. zixhasa isihloko. - Kutyeshelwe izinto ezininzi. yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile - Ifomathi ifanelekile nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana kodwa kusekho zixhasa isihloko. ezingachanekanga ukungachaneki. 18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi. kwaye ichanekile. ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 SOKUBHALA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani nesigama azingqamani kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu nenjongo, imeko kwakunye Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye nabantu ekujoliswe isimbo, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - kubo. injongo/ifuthe, abo - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala. kujoliswe kubo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi - Isigama asifanelananga kunye nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. nenjongo. Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahleke kakhulu. kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi Uchongo magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo. Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala akukho ezikhoyo kunye nopelo. zimpazamo. aziyiphazamisi intsingiselo 12 AMANQAKU nomyalezo. UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14 Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016) IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi lweempawu ukunqongophala kolwazi kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi. Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo kukho Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi ezisemxholweni kodwa intsingiselo iduke kwisakhiwo kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. kuninzi ukuphuma ecaleni. esixazalala. Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko - Kunqabile ukunamathelana - Akukho ukunamathelana umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni komxholo nezimvo. kumxholo nezimvo. nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye kukho - Zimbalwa iinkcukacha - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza ezixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. 12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana - Imigaqo yefomathi ephambili - Imigaqo eyimfuneko yobhalo ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo ityeshelwe okanye lwale tekisi ityeshelwe. kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka isetyenziswe ngokungaqondi. - Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo. zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko. zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho - Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana kwaye ichanekile. ezingachanekanga. 7–8 5–6 4 3 0–2 ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo. isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida. nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo. nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu. Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo. Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi intsingiselo. 8 AMANQAKU UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo | Hlayiso