Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2016
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELELWEYO P3
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 100
Le memorandam inamaphepha ali-14.
Skip to contentAll 2016 papers _hlayiso.com_--16f23a9f-f537-47f3-9ec4-a69fcd27690d/v1-f66cea96f9667b182d47/card.webp)





View all





isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2016, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2016. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 423.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
September Preparatory Exams 2016
- Paper 1Memo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemoMemo (2)
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting250 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
ICANDELO A: ISINCOKO
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini
makisha esokuqala.
QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo.
Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama angama-190 ukuya kuma-
240.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko.
UMBUZO 1
1.1 Isihloko: Kumnandi ukuba nabahlobo
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Ngoobani abahlobo/ubumnandi obuza nabahlobo/izinto
ezenziwa ngabahlobo ukuze kube mnandi/izinto ezenza
ukuba aqonde ukuba kumnandi ukuba nabahlobo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.2 Isihloko: Ubuntwana
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Yintoni ubuntwana/iinkumbulo zobuntwana/izinto umntu
azenziswa bubuntwana/izinto angenakuze azenze
nokuba angaphinda abe ngumntwana/ulonwabo oluza
nobuntwana.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3
1.3 Isihloko: Gqi umzali ndingalindelanga
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Kwakusenziwa ntoni/wayephi umzali/wayecinga ukuba
uza kubuya nini umzali/kwenzeka ntoni akufika/
iziphumo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.4 Isihloko: Oomantshingilana/oosetyhurithi mababe khona
ezikolweni
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Izizathu zokuba babekho
oomantshingilana/oosetyhurithi ezikolweni:
ubundlobongela babafundi/ukuhlaselwa kwabafundi
nootitshala ngabantu bangaphandle/ukugada abafundi
bangangeni nezixhobo eziyingozi/neziyobisi/izizathu
zokuba bangabikho oomantshingilana/oosetyhurithi
ezikolweni: benza uloyiko kubafundi/ babangela
unxunguphalo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.5 Isihloko: Ukubaluleka kolwazi
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Yintoni ulwazi/unobangela wokubaluleka
kolwazi/lunceda njani/lwakungabikho
kubanjani/ubungozi obubangelwa kukungabi nalwazi.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.6 Isihloko: Xa ndinokuba ngumphathiswa wezemidlalo
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Indima anokuyidlala xa enokuba ngulo mphathiswa;
ukuphuhlisa imidlalo emaphandleni /ezikolweni
zeengingqi zonke/ukukhuthaza nabantu abadala ukuba
badlale imidlalo/ukuqeqesha abantu bokujonga imidlalo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.7 Khetha umfanekiso ube MNYE kule ingezantsi ubhale isincoko. Nika isihloko
isincoko sakho.
1.7.1 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule
mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko
asikhethileyo/iintlekele/iinkonzo
zohlangulo/iingozi zeendlela/ukufaka isandla
kukarhulumente kwiintlekele/iingozi zeendlela.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5
1.7.2 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule
mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko
asikhethileyo/ubomi/amanqanaba okukhula
komntu/isiphelo somntu/indalo/ukutshintsha
kwamaxesha onyaka.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla
alisebenzise nelimiyo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo
mazibonakale.
Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo
ezifana nophuphelelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lelokudala ifuthe kofunda isincoko,
oluchukumisayo lungekrwada phofu. [50]
Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.
Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe.
Sivakalisa iimvakalelo zombhali.
Isincoko esicamngcayo:
Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalalwa ngawo.
Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza
ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).
Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50]
Kwisincoko esixoxela icala elinye inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
Umviwa uthatha icala ngomba othile.
Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7
Kwisincoko esixoxela amacala amabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi zae achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
ICANDELO B: UMHLATHI OMDE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezu
komnye makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi mabube ngamagama ali-80–100.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 2
2.1 ILETA ESESIKWENI YESIKHALAZO
Bhalela umhleli wemagazini ukhalazele inqaku elingenabunyani ebelibhalwe
kwimagazini yakhe ngengingqi yakho.
Ineedilesi ezimbini (eyokuqala yeyombhali weleta ingasekunenene
kumantla ephepha, eyesibini yeyalo mntu ubhalelwayo ngasekhohlo entla
kwesibuliso).
Entla kwale yesibini idilesi kuvela igama okanye isikhundla salo
ubhalelwayo.
Iidilesi zilandelwa sisibuliso; umzekelo: Mhlekazi obekekileyo njalo njalo.
Emva kwesibuliso kulandela umcimbi engawo ileta leyo.
Umcimbi mawukrwelelwe xa ubhalwe ngoonobumba abancinci.
Emva komcimbi kulandela intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Kwisiphelo kubhalwe; Ozithobileyo, kuze kulandelwe ngegama nefani
yombhali ngezantsi.
QAPHELA: Makushiywe imigca phakathi kweedilesi, phakathi kwedilesi
yombhalelwa nesibuliso, phakathi kwesibuliso nomcimbi, emva komcimbi
nasemva koqukumbelo. [30]
2.2 IOBHITSHUWARI
Bhala iobhitshuwari kamalumekazi wakho.
Ibhalwa ngokomhlathi.
Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo.
Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo, nabazali bakhe.
Ukukhula umz: ukufunda, ukusebenza kwakhe (ukuba ebesebenza)
Ukuqalwa yingulo, umhla wokusweleka.
Usapho alushiya ngasemva (iqabane, abantwana, abantakwabo)
namagama abo.
Amazwi amkhaphayo aquka neziduko zakhe. [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9
2.3 INGXELO
Bhala ingxelo engokungakhathalelwa kwemfundo lulutsha oluxhinele ukuba
ngoosaziwayo.
Makubhalwe isihloko esibonisa ukuba imalunga nantoni ingxelo.
Emva kokushiya umgca kulandele intshayelelo ebonisa iinjongo
eziphambili, zicwangciswe ngokulandelelana kwazo ziphawulwa
ngamanani.
Kwisiqu kuvezwe iinkcukacha ezimalunga neziphumo zophando
ezingqamene nenjongo nganye kwezo bezivezwe kwintshayelelo.
Kusetyenziswe ixesha langoku nolwimi olundilisekileyo.
Ekuqukumbeleni, makusayinwe kubhalwe nomhla.
Emva kwesiphelo makulandele umhlathi oqulethe izindululo okanye
iingcebiso malunga nezinto ezinokwenziwa.
Mazivele iimbono zakhe aze ashwankathele iingongoma ezithe
zachatshazelwa kwisiqu. [30]
2.4 INTETHO
Bhala intetho oza kuyenza kwitheko lokuthi ndlela-ntle kwinqununu yesikolo
sakho.
Intetho mayivulwe ngeempawu zocaphulo ivalwe kwangazo.
Kwintshayelelo kubuliswe abaphulaphuli, balandelelaniswe kakuhle
ngokwezikhundla zabo.
Iinjongo zentetho zibekwe ngobuchule obulobayo nobuvuselela umdla.
Kwisiqu angene emxholweni anike iinkcukacha ezinabisa iinjongo esele
zikhankanyiwe.
Umhlathi ngamnye uvulwe ngesivakalisi esiqulethe ingongoma
engundoqo, agxininise, aphuhlise loo ngongoma kuphela kuloo mhlathi.
Iingongoma zingaphawulwa ngamagama afana nala; okokuqala,
okwesibini njalo njalo.
Angasebenzisa izihlanganisi, izihlomelo kunye nezimelabizo ukwenza
izivakalisi zithungelane zinikezelane.
Makasebenzise irejista efanelekileyo.
Kwisiphelo mayisongwe ibe nomdla, kushwankathelwe iingongoma
eziphambili.
Makabulele abaphulaphuli. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe
yangaphezu komnye makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-60–80.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 3
3.1 IPOWUSTA
Bhala ipowusta wazise ngerali yolutsha eza kubanjelwa kwisiteyidiyam
sengingqi yakho.
Makuvele isihloko somcimbi.
Mayibe nomtsalane igqame ibhalwe ngeefonti ezahlukeneyo.
Mayazise ngomcimbi engawo.
Umhla, indawo nexesha zingalityalwa.
Izithethi mazaziswe nazo ngakumbi isithethi sosuku.
Iinkcukacha zonxibelelwano mazingalityalwa. [20]
3.2 UNGENISO KWIDAYARI
Bhala kwidayari yakho izinto oza kuzenza kwiintsuku eziNTLANU phambi
kokuba uye konwabela iiholide zehlobo.
Mayibhalwe ngefomathi ekhethekileyo yedayari okanye yejenali.
Ivulwa ngosuku, umhla nonyaka.
Iintsuku, umhla mazibonakale nexesha ukuba kungeniswe ngaphezulu
kwesinye ngemini enye.
Kusetyenziswe naliphi ixesha kuxhomekeke kumyalelo.
Ibhalwa ngokungekho sikweni.
Umbhali uyazibhalela.
Ulwimi oluchukumisayo- umbuzo buciko uyasetyenziswa.
Uvakalelo, ukuqhubelela phambili kuya kusiba ngcono. [20]
3.3 UMYALELO
Bhala imiyalelo oza kuyinika abantu abafuna ukungenela ukhuphiswano
lwee-Idols.
Umyalelo mawucace gca, kusetyenziswe isiyaleli kakhulu.
Mayixelwe indlela umntu emakenze ngayo xa efuna ukungenela
olu khuphiswano; umzekelo: zifumaneka phi iifomu
zokungenela.
Makanikwe indlela yokunxibelelana xa efuna iinkcukacha ezithe vetshe.
Ukuba kukhona ubudala obubekiweyo mabuvele.
Umhla wokuvalwa kwamangeno mawaziswe.
Ukuba kukhona umrhumo nawo mawaziswe.
Iindawo ekuza kuqhutyelwa kuyo ukhuphiswano mazixelwe namaxesha.
Imiqathango iveliswe nayo ukuba ikhona. [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016)
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11
QAPHELA:
Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, ICANDELO A).
Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla
yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ICANDELO A: IRUBHRIKI YOKUHLOLA ISINCOKO [50]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke-
Umgangatho ongentla
(Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni konke.
Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho - Izimvo zibondene
ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano azigqalanga ntweni
yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. - Azivakali izimvo
Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga kwaye
injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo ziyaphindaphindwa/
ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. uthetha into enye.
nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu - Iingcamango
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina zibekwe xazalala
30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo azinalunxibelelwano.
nonamathelwano
lweengcamango.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile
akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo.
Umgangatho ongezantsi
kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile
- Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo.
- Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango
zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange
kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela.
nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka
okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango
isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano.
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (continued)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali.
isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo,
Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga
kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo,
isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo
Umgangatho ongentla
kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko.
Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala
Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile
kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba
Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into
izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo.
nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo.
nasinye isiphene kolwimi nopelo
15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele.
upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa
kolwimi. obukhulu.
- Sixonxwe ngobugcisa
obukhulu.
13 10 7 4
- Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi
Umgangatho ongentla
nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa
ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye.
ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi
- Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
nasinye isiphene olwakhiwo zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa.
zivakalisi, upelo, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele
nokusetyenziswa kolwimi. zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo.
- Sixonxwe ngobugcisa kunye nopelo. zinqongophele.
obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango
Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo
Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele.
kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi
nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko-
kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqiqsiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko.
ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo.
5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo.
UMMANDLA
43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016)
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13
IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa ulwazi - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi olungephi lweempawu zolu ukunqongophala kolwazi
- Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi.
Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide
kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa kuninzi iphume emxholweni.
nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana
Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa - Ukunamathelana - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko.
yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kumxholo nezimvo ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. kufanelekile. - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe.
abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe ngokungaqondi.
iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. zixhasa isihloko. - Kutyeshelwe izinto ezininzi.
yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile - Ifomathi ifanelekile
nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana kodwa kusekho
zixhasa isihloko. ezingachanekanga ukungachaneki.
18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi.
kwaye ichanekile.
ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SOKUBHALA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani nesigama azingqamani
kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu nenjongo, imeko kwakunye
Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye nabantu ekujoliswe
isimbo, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - kubo.
injongo/ifuthe, abo - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala.
kujoliswe kubo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi - Isigama asifanelananga
kunye nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. nenjongo.
Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahleke kakhulu.
kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi
Uchongo magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo.
Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala akukho ezikhoyo
kunye nopelo. zimpazamo. aziyiphazamisi
intsingiselo
12 AMANQAKU nomyalezo.
UMMANDLA
25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2016)
IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi lweempawu ukunqongophala kolwazi
kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi.
Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo kukho
Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi ezisemxholweni kodwa intsingiselo iduke kwisakhiwo
kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. kuninzi ukuphuma ecaleni. esixazalala.
Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko - Kunqabile ukunamathelana - Akukho ukunamathelana
umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni komxholo nezimvo. kumxholo nezimvo.
nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye kukho - Zimbalwa iinkcukacha - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza ezixhasa isihloko. ezixhasa isihloko.
12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana - Imigaqo yefomathi ephambili - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo ityeshelwe okanye lwale tekisi ityeshelwe.
kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka isetyenziswe ngokungaqondi.
- Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo.
zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha
ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko.
zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile
zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho
- Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana
kwaye ichanekile. ezingachanekanga.
7–8 5–6 4 3 0–2
ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama
NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko
kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe
Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo.
isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala
singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida.
nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo.
nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu.
Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi
kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo.
Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo
Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo
kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi
intsingiselo.
8 AMANQAKU
UMMANDLA
17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject
_hlayiso.com_--16f23a9f-f537-47f3-9ec4-a69fcd27690d/v1-f66cea96f9667b182d47/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P1 2016 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2016 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2018 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 Supplementary Exams 2016 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper