Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P3 2017 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201714 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2017, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

September Preparatory Exams 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2017 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 IMEMORANDAM AMANQAKU: 100 Le memorandam inamaphepha ali-14.
Downloaded from hlayiso.com 2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) ICANDELO A: IZINCOKO IMIYALELO YOKUMAKISHA Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini makisha esokuqala. QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo. Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama angama-190 ukuya kuma- 240. Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko. UMBUZO 1 1.1 Isihloko: Iziyobisi Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Yintoni isiyobisi/uncedo oluza nesiyobisi/ukusetyenziswa gwenxa kweziyobisi/iziphumo zokuxhaphaza iziyobisi/ukunceda lowo usengxakini yeziyobisi. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.2 Isihloko: Andinakuze ndiphinde ndibamamele abahlobo Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Kwenzeka ntoni ngaloo mini/ukuzikhupha kwingxaki eyeza naloo mini/isifundo eseza naloo mini. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3 1.3 Isihloko: Imali Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Umsebenzi wemali/okuhle okuza nemali/iingxaki eza nemali/ubomi ngaphandle kwemali/ubomi xa unemali. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.4 Isihloko: Itekhnoloji nemisebenzi Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Indima edlalwa yitekhnoloji ukwenza khaphukhaphu umsebenzi/ukunyusa iqondo lemveliso/ukonyuka koqoqosho/ukunciphisa inani labasebenzi neeyure zokusebenza. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.5 Isihloko: Ukubaluleka kokulondolozwa kwendalo Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Angatyumba uhlobo oluthile lwendalo; umzekelo, izityalo, izilwanyana njalo-njalo/ angabhala ngendalo iyonke/ kubabuleke njani ukulondolozwa kwendalo?/kungenzeka ntoni xa inokungalondolozwa indalo? [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.6 Isihloko: Xa ndinokuphumelela ibanga leshumi elinesibini emagqabini Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Amathuba anokuwafumana/ukuzalisekiswa kwamaphupha/ulonwabo/ukukhuthaza abanye abafundi ukuze nabo baphumelele. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] 1.7 Khetha umfanekiso ube MNYE kule ingezantsi ubhale isincoko. Nika isihloko isincoko sakho. 1.7.1 Isihloko: Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo angathetha ngongcoliseko lomoya/ubungozi obuza nemizi-mveliso eluntwini/ukuchatshazelwa kwemozulu ngumongo-moya ophuma kwimizi-mveliso. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5 1.7.2 Isihloko: Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo. Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo/ukubaluleka kosapho/ukubaluleka kokumanyana kosapho/impumelelo yosapho isezandleni zosapho lulonke. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) IIMPAWU ZESINCOKO Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.  Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla alisebenzise nelimiyo.  Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.  Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo mazibonakale.  Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.  Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.  Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.  Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lelokudala ifuthe kofunda isincoko, oluchukumisayo lungekrwada phofu. [50] Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.  Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.  Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.  Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.  Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe.  Sivakalisa iimvakalelo zombhali. [50] Isincoko esicamngcayo:  Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.  Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.  Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.  Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).  Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50] Kwisincoko esixoxayo inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uthatha icala ngomba othile.  Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma ezithile.  Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile lokuvula.  Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.  Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.  Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7 Kwisincoko esivelela amacala omabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.  Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.  Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo, luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi ze achase ekupheleni, kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala.  Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.  Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50] AMANQAKU ECANDELO A: 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) ICANDELO B: IMIHLATHI EMIDE IMIYALELO YOKUMAKISHA  Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezu komnye makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi mabube ngamagama ali-80 ukuya kwi–100 umxholo kuphela.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 2 2.1 ILETA YOBUHLOBO Bhalela umhlobo wakho umbalisele ngetheko obumenywe kulo.  Ineedilesi enye yombhali weleta ingasekunenene kumantla ephepha ihambe nomhla.  Idilesi ilandelwa sisibuliso esifanele ileta yobuhlobo.  Emva kwesibuliso kulandela umcimbi engawo ileta leyo.  Umxholo ube ngobe kusenzeka kwitheko elo umhlobo ebeye kulo.  Makusetyenzizwe ithoni nerejista efanelekileyo.  Kungaqukunjelwa ngendlela efanelekileyo kwileta yobuhlobo.  Kwisiphelo kubhalwe, umhlobo wakho, kuze kulandelwe ngegama lombhali ngezantsi.  QAPHELA: Makushiywe imigca phakathi kweedilesi, phakathi kwedilesi yombhali nesibuliso, phakathi kwesibuliso nentshayelelo. Isiqu naso masahlulwahlulwe ngemihlathi. [30] 2.2 IOBHITSHUWARI Bhala iobhitshuwari yesihlobo sakho.  Ibhalwa ngokomhlathi.  Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo.  Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo, nabazali bakhe.  Ukukhula kwakhe, ukufunda nokusebenza.  Ukugula kwakhe.  Umhla wokusweleka.  Usapho alushiya ngasemva.  Amazwi amkhaphayo aquka neziduko. [30] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9 2.3 INQAKU LEPHEPHANDABA Bhala inqaku lephephandaba lengingqi yakho unike iingcebiso malunga nokuziphatha ngexesha leholide kaDisemba.  Isihloko masibe sifutshane sitsale umdla.  Malinike ulwazi malunga nokuziphatha ngexesha leeholide zikaDisemba, lithi ndifunde.  Malahlulwe ngokwezintlu(iikholam).  Ubhalo lulungiselelwe lahlulwe ngokwemihlathi kubekho intshayelelo, isiqu nesiphelo.  Makakhankanywe umbhali.  Ithoni, isitayile zifaneleke. [30] 2.4 INGXOXO YABABINI/IDAYALOGU Bhala ingxoxo ephakathi kwabafundi ababini abaxoxa ngokubhatalwa nokungabhatalwa kwemali yokufunda edyunivesithi.  Makabhale ingxoxo elungiselelweyo phakathi kwabantu ababini.  Makanike amagama ezithethi kwicala elisekhohlo ephepheni.  Makashiye umgca ukwahlula intetho yesithethi ngasinye.  Makangazifaki iimpawu zocaphulo.  Makasebenzise umntu wokuqala.  Ingxoxo ingaphumi emxholweni.  Ithoni nolwimi luxhomekeke kubudlelwane phakathi kwezithethi nomba ekuxoxwa ngawo.  Ulwimi olungekho sikweni lwamkelekile.  Isiphelo sibalulekile. [30] AMANQAKU ECANDELO B: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com 10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) ICANDELO C: IMIHLATHI EMIFUTSHANE IMIYALELO YOKUMAKISHA  Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezu komnye makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-60–80.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 3 3.1 ISIBHENGEZO-NTENGISO Bhala isibhengezo-ntengiso semveliso efikayo kwishishini lakho.  Masiyilwe ngendlela etsala iliso nengalibalekiyo engqondweni.  Makusetyenziswe izafobe nezigaba zentetho ezidala ifuthe zenze nolwimi luhlale lukhumbuleka, umzekelo; isikweko, uphindaphindo, imfanozandi, isingqi, isingqisho njalo njalo.  Uyilo nolwimi malwenze umthengi aqonde ukuba akanakuphoswa yile mveliso ithengiswayo. [20] 3.2 IPOSIKHADI Bhalela umakazi wakho iposikhadi umbalisele ngohambo lwakho kwilizwe laphesheya kolwandle.  Igama nedilesi yombhalelwa kwicala lasekunene.  Umyalezo ekhohlo, phambi kokungena kumyalezo makabhale indawo abhala ekuyo nomhla.  Ulwimi olungekho sikweni lwamkelekile.  Isiphelo sifanelekileyo. [20] 3.3 IZALATHISI Nceda umhlobo wakho osuka eNorth End Railway station umalathise indlela eya eNelson Mandela Bay Stadium ahambe ngesitalato iGovan Mbeki.  Phuma eNorth End station ungene ngomgaqo oyiMount.  Hamba ngqo ude ufike kwiindlela ezinqamlezileyo, ngena ngasekhohlo kwisitalato iGovan Mbeki.  Qhubeka uhamba njalo udlule isitalato iBrassel ekunene.  Hamba njalo ngeGovan Mbeki, dlula iDe Villiers ekhohlo.  Usahamba njalo uza kubona isikhululo samapolisa ekhohlo, hamba, ekunene ugqithe isitalato iBroad.  Qhubeka uhamba njalo uza kudibana nesitalato iDarling, ngena kuso ujike ngasekhohlo.  Qhubeka ngaso uwele isitalato iNorth.  Gqitha iInnes ngasekunene ube sele ungena kwisitalato iAlfred.  Xa useAlfred sele ujongene ngqo neNelson Mandela Bay Stadium, ufikile apho ubusiya khona [20] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017) Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11 QAPHELA:  Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, ICANDELO A).  Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.  Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.  Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi. ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke- Umgangatho ongentla (Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni konke. Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho - Izimvo zibondene ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano azigqalanga ntweni yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. - Azivakali izimvo Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga kwaye injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo ziyaphindaphindwa/ ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. uthetha into enye. nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu - Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina zibekwe xazalala 30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo azinalunxibelelwano. nonamathelwano lweengcamango. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo. Umgangatho ongezantsi kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile - Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo. - Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela. nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano. nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (continued) Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali. isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo, Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo Umgangatho ongentla kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko. Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo. nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo. nasinye isiphene kolwimi nopelo 15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele. upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa kolwimi. obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. 13 10 7 4 - Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi Umgangatho ongentla nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye. ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi - Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka- nasinye isiphene olwakhiwo zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa. zivakalisi, upelo, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele nokusetyenziswa kolwimi. zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo. - Sixonxwe ngobugcisa kunye nopelo. zinqongophele. obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele. kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko- kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqiqsiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko. ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo. 5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo. UMMANDLA 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13 ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa ulwazi - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi olungephi lweempawu zolu ukunqongophala kolwazi - Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi. Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa kuninzi iphume emxholweni. nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo. kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa - Ukunamathelana - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko. yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kumxholo nezimvo ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. kufanelekile. - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe. abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe ngokungaqondi. iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. zixhasa isihloko. - Kutyeshelwe izinto ezininzi. yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile - Ifomathi ifanelekile nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana kodwa kusekho zixhasa isihloko. ezingachanekanga ukungachaneki. 18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi. kwaye ichanekile. ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 SOKUBHALA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani nesigama azingqamani kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu nenjongo, imeko kwakunye Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye nabantu ekujoliswe isimbo, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - kubo. injongo/ifuthe, abo - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala. kujoliswe kubo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi - Isigama asifanelananga kunye nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. nenjongo. Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahleke kakhulu. kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi Uchongo magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo. Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala akukho ezikhoyo kunye nopelo. zimpazamo. aziyiphazamisi intsingiselo 12 AMANQAKU nomyalezo. UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14 Downloaded from hlayiso.com ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017) ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi lweempawu ukunqongophala kolwazi kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi. Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo kukho Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi ezisemxholweni kodwa intsingiselo iduke kwisakhiwo kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. kuninzi ukuphuma ecaleni. esixazalala. Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko - Kunqabile ukunamathelana - Akukho ukunamathelana umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni komxholo nezimvo. kumxholo nezimvo. nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye kukho - Zimbalwa iinkcukacha - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza ezixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. 12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana - Imigaqo yefomathi ephambili - Imigaqo eyimfuneko yobhalo ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo ityeshelwe okanye lwale tekisi ityeshelwe. kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka isetyenziswe ngokungaqondi. - Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo. zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko. zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho - Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana kwaye ichanekile. ezingachanekanga. 7–8 5–6 4 3 0–2 ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo. isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida. nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo. nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu. Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo. Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi intsingiselo. 8 AMANQAKU UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all