Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2017
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA
OLONGEZELELWEYO P3
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 100
Le memorandam inamaphepha ali-14.
Skip to contentAll 2017 papers 




_hlayiso.com_--16f23a9f-f537-47f3-9ec4-a69fcd27690d/v1-f66cea96f9667b182d47/card.webp)
View all





isiXhosa FAL Grade 12 P3 2017 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the September Preparatory Exams 2017, 14 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Preparatory Exams · 2017. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- September Preparatory Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 422.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
September Preparatory Exams 2017
- Paper 2Question paper
- Paper 3Memo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting200 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
ICANDELO A: IZINCOKO
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha isihloko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini
makisha esokuqala.
QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo.
Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama angama-190 ukuya kuma-
240.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha isincoko.
UMBUZO 1
1.1 Isihloko: Iziyobisi
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Yintoni isiyobisi/uncedo oluza nesiyobisi/ukusetyenziswa
gwenxa kweziyobisi/iziphumo zokuxhaphaza
iziyobisi/ukunceda lowo usengxakini yeziyobisi.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.2 Isihloko: Andinakuze ndiphinde ndibamamele abahlobo
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Kwenzeka ntoni ngaloo mini/ukuzikhupha kwingxaki
eyeza naloo mini/isifundo eseza naloo mini.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 3
1.3 Isihloko: Imali
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Umsebenzi wemali/okuhle okuza nemali/iingxaki eza
nemali/ubomi ngaphandle kwemali/ubomi xa unemali.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.4 Isihloko: Itekhnoloji nemisebenzi
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Indima edlalwa yitekhnoloji ukwenza khaphukhaphu
umsebenzi/ukunyusa iqondo lemveliso/ukonyuka
koqoqosho/ukunciphisa inani labasebenzi neeyure
zokusebenza.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.5 Isihloko: Ukubaluleka kokulondolozwa kwendalo
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Angatyumba uhlobo oluthile lwendalo; umzekelo,
izityalo, izilwanyana njalo-njalo/ angabhala ngendalo
iyonke/ kubabuleke njani ukulondolozwa
kwendalo?/kungenzeka ntoni xa inokungalondolozwa
indalo?
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.6 Isihloko: Xa ndinokuphumelela ibanga leshumi elinesibini
emagqabini
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lwesincoko
esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko,
isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga
ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo
ilandelayo.
Amathuba anokuwafumana/ukuzalisekiswa
kwamaphupha/ulonwabo/ukukhuthaza abanye abafundi
ukuze nabo baphumelele.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
1.7 Khetha umfanekiso ube MNYE kule ingezantsi ubhale isincoko. Nika isihloko
isincoko sakho.
1.7.1 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule
mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo
angathetha ngongcoliseko lomoya/ubungozi
obuza nemizi-mveliso
eluntwini/ukuchatshazelwa kwemozulu
ngumongo-moya ophuma kwimizi-mveliso.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 5
1.7.2 Isihloko:
Imo efanelekileyo: Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo
lwesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane
nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule
mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko
asikhethileyo/ukubaluleka kosapho/ukubaluleka
kokumanyana kosapho/impumelelo yosapho
isezandleni zosapho lulonke.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya
kwamkeleka] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla
alisebenzise nelimiyo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo
mazibonakale.
Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo
ezifana nophuphelelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lelokudala ifuthe kofunda isincoko,
oluchukumisayo lungekrwada phofu. [50]
Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.
Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
Sisebenzisa imifanekiso-ntekelelo nezafobe.
Sivakalisa iimvakalelo zombhali. [50]
Isincoko esicamngcayo:
Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza
ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).
Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. [50]
Kwisincoko esixoxayo inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.
Umviwa uthatha icala ngomba othile.
Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 7
Kwisincoko esivelela amacala omabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi ze achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
ICANDELO B: IMIHLATHI EMIDE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe yangaphezu
komnye makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi mabube ngamagama ali-80 ukuya kwi–100 umxholo kuphela.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 2
2.1 ILETA YOBUHLOBO
Bhalela umhlobo wakho umbalisele ngetheko obumenywe kulo.
Ineedilesi enye yombhali weleta ingasekunenene kumantla ephepha
ihambe nomhla.
Idilesi ilandelwa sisibuliso esifanele ileta yobuhlobo.
Emva kwesibuliso kulandela umcimbi engawo ileta leyo.
Umxholo ube ngobe kusenzeka kwitheko elo umhlobo ebeye kulo.
Makusetyenzizwe ithoni nerejista efanelekileyo.
Kungaqukunjelwa ngendlela efanelekileyo kwileta yobuhlobo.
Kwisiphelo kubhalwe, umhlobo wakho, kuze kulandelwe ngegama
lombhali ngezantsi.
QAPHELA: Makushiywe imigca phakathi kweedilesi, phakathi kwedilesi
yombhali nesibuliso, phakathi kwesibuliso nentshayelelo. Isiqu naso
masahlulwahlulwe ngemihlathi. [30]
2.2 IOBHITSHUWARI
Bhala iobhitshuwari yesihlobo sakho.
Ibhalwa ngokomhlathi.
Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo.
Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo, nabazali bakhe.
Ukukhula kwakhe, ukufunda nokusebenza.
Ukugula kwakhe.
Umhla wokusweleka.
Usapho alushiya ngasemva.
Amazwi amkhaphayo aquka neziduko.
[30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2017) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 9
2.3 INQAKU LEPHEPHANDABA
Bhala inqaku lephephandaba lengingqi yakho unike iingcebiso malunga
nokuziphatha ngexesha leholide kaDisemba.
Isihloko masibe sifutshane sitsale umdla.
Malinike ulwazi malunga nokuziphatha ngexesha leeholide zikaDisemba,
lithi ndifunde.
Malahlulwe ngokwezintlu(iikholam).
Ubhalo lulungiselelwe lahlulwe ngokwemihlathi kubekho intshayelelo, isiqu
nesiphelo.
Makakhankanywe umbhali.
Ithoni, isitayile zifaneleke. [30]
2.4 INGXOXO YABABINI/IDAYALOGU
Bhala ingxoxo ephakathi kwabafundi ababini abaxoxa ngokubhatalwa
nokungabhatalwa kwemali yokufunda edyunivesithi.
Makabhale ingxoxo elungiselelweyo phakathi kwabantu ababini.
Makanike amagama ezithethi kwicala elisekhohlo ephepheni.
Makashiye umgca ukwahlula intetho yesithethi ngasinye.
Makangazifaki iimpawu zocaphulo.
Makasebenzise umntu wokuqala.
Ingxoxo ingaphumi emxholweni.
Ithoni nolwimi luxhomekeke kubudlelwane phakathi kwezithethi nomba
ekuxoxwa ngawo.
Ulwimi olungekho sikweni lwamkelekile.
Isiphelo sibalulekile. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
ICANDELO C: IMIHLATHI EMIFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli CANDELO umviwa ukhetha umhlathi omnye, ukuba ukhethe
yangaphezu komnye makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi mabube ngamagama angama-60–80.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 3
3.1 ISIBHENGEZO-NTENGISO
Bhala isibhengezo-ntengiso semveliso efikayo kwishishini lakho.
Masiyilwe ngendlela etsala iliso nengalibalekiyo engqondweni.
Makusetyenziswe izafobe nezigaba zentetho ezidala ifuthe zenze nolwimi
luhlale lukhumbuleka, umzekelo; isikweko, uphindaphindo, imfanozandi,
isingqi, isingqisho njalo njalo.
Uyilo nolwimi malwenze umthengi aqonde ukuba akanakuphoswa yile
mveliso ithengiswayo. [20]
3.2 IPOSIKHADI
Bhalela umakazi wakho iposikhadi umbalisele ngohambo lwakho kwilizwe
laphesheya kolwandle.
Igama nedilesi yombhalelwa kwicala lasekunene.
Umyalezo ekhohlo, phambi kokungena kumyalezo makabhale indawo
abhala ekuyo nomhla.
Ulwimi olungekho sikweni lwamkelekile.
Isiphelo sifanelekileyo. [20]
3.3 IZALATHISI
Nceda umhlobo wakho osuka eNorth End Railway station umalathise indlela
eya eNelson Mandela Bay Stadium ahambe ngesitalato iGovan Mbeki.
Phuma eNorth End station ungene ngomgaqo oyiMount.
Hamba ngqo ude ufike kwiindlela ezinqamlezileyo, ngena ngasekhohlo
kwisitalato iGovan Mbeki.
Qhubeka uhamba njalo udlule isitalato iBrassel ekunene.
Hamba njalo ngeGovan Mbeki, dlula iDe Villiers ekhohlo.
Usahamba njalo uza kubona isikhululo samapolisa ekhohlo, hamba,
ekunene ugqithe isitalato iBroad.
Qhubeka uhamba njalo uza kudibana nesitalato iDarling, ngena kuso
ujike ngasekhohlo.
Qhubeka ngaso uwele isitalato iNorth.
Gqitha iInnes ngasekunene ube sele ungena kwisitalato iAlfred.
Xa useAlfred sele ujongene ngqo neNelson Mandela Bay Stadium,
ufikile apho ubusiya khona [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2017)
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI OLONGEZELELWEYO P3 11
QAPHELA:
Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, ICANDELO A).
Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla
yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO - Impendulo ebalaseleyo - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo ingena - Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma mxholweni konke-
Umgangatho ongentla
(Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. - Izimvo zinxulumene - Izimvo ziyanamathelana emxholweni konke.
Ukubekelela izimvo - Izimvo zihlakaniphile, zixhokonxa nomxholo kwaye zinika noko kwaye akukho - Izimvo zibondene
ngenjongo iingcinga kwaye zinemfezeko. umdla, bukho zingakuguqula ukucinga lunamathelwano azigqalanga ntweni
yokucwangcisa. - Isincoko sibekelelwe ngobuchule ubungqina bemfezeko kofundayo. kwizimvo. - Azivakali izimvo
Ukubonakalisa ukuyazi obungaqhelekanga kwaye kwizimvo. - Iingcamango - Izimvo azicacanga kwaye
injongo, abantu intshayelelo, isiqu kwakunye - Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo ziyaphindaphindwa/
ekujoliswe kubo kunye nesiphelo zibonakalisa zibekelelwe ngokunamatheleneyo zezemboleko. uthetha into enye.
nemeko. unamathelwano olunemfezeko. ngokwakhelanayo kuquka intshayelelo, - Buncinci kakhulu - Iingcamango
kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. ubungqina zibekwe xazalala
30 AMANQAKU isiqu nesiphelo. bobekelelo azinalunxibelelwano.
nonamathelwano
lweengcamango.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Impendulo encamisileyo kodwa - Impendulo ixonxwe - Impendulo iyanelisa - Impendulo iphumile - Impendulo itenxile
akukho zimpawu zakubalasela ngobugcisa. nangona kumana emxholweni malunga nomxholo.
Umgangatho ongezantsi
kubhekele phi kwisincoko. - Izimvo kubakho ukungacaci ubukhulu becala. - Izimvo zitenxile
- Izimvo zivuthiwe zixhokonxa zisemxholweni kwiindawo ezithile. - Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
iingcinga. kwaye zinika umdla. - Kukho ukunamathelana qhawuka nomxholo.
- Iingcamango zibekelelwe - Sibekelelwe okubonakalayo ziyabhidisa. - Iingcamango
zandindaniswa ngobugcisa ngobuchule, kukho kwizimvo kwaye - Buyanqaphazeka ziyingxubevange
kuquka intshayelelo, isiqu kunye ukunamathelana kuyanelisa. ubungqina engenamgqalisela.
nesiphelo. kweengcamango - Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka
okuquka ntshayelelo, kweengcamango kweengcamango
isiqu nesiphelo. kwintshayelelo, isiqu nonamathelwano.
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (continued)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO & 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali.
isigama zifanelene isigama zifanelene isimbo, isigama isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo,
Ukuhambelana ngokugqwesileyo nenjongo, kakhulu nenjongo, sifanelene ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga
kwethoni, irejista, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo,
isimbo, isigama kunye nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo nemeko. abantu ekujoliswe kubo
Umgangatho ongentla
kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke kunye nemeko. - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko.
Ukhetho-magama. ngokuzithemba, ngakumbi kwaye ithoni - Ulwimi ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala
Ukusetyenziswa luyathabathekisa. isetyenziswe olufanelekileyo - Ithoni nochongo kwesigama kubaxekile
kolwimi nesigama. - Ithoni enomtsalane ngokuchaneka ludlulisa umyalezo. magama kangangokuba
Iimpawu zobhalo, nezafobe zentetho kwisincoko siphela. - Ithoni ifanelekile. azifanelekanga. ayinasihlahla into
izakhi zezivakalisi, eziphumeza injongo. - Iziphene - Izafobe zentetho - Isigama sinqongophele. ebhaliweyo.
nopelo. - Phantse kube akukho zokusetyenziswa zinonga umxholo.
nasinye isiphene kolwimi nopelo
15 AMANQAKU solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele.
upelo nokusetyenziswa - Sixonxwe ngobugcisa
kolwimi. obukhulu.
- Sixonxwe ngobugcisa
obukhulu.
13 10 7 4
- Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane - Kuyanelisa - Ukusetyenziswa kolwimi
Umgangatho ongentla
nezafobe zisetyenziswe kwaye luyaziphumeza ukusetyenziswa kubonisa
ngethoni ephumeza iinjongo zokubhala. kolwimi kodwa ububhetyebhetye.
ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba. - Izivakalisi
- Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo - Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
nasinye isiphene olwakhiwo zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa.
zivakalisi, upelo, - Zimbalwa iziphene zentetho - Isigama sinqongophele
nokusetyenziswa kolwimi. zezakhi zezivakalisi ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo.
- Sixonxwe ngobugcisa kunye nopelo. zinqongophele.
obukhulu. - Sixonxwe ngobugcisa.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango
Iimpawu zetekisi. ngokuncamisayo. ezinengqiqo zikhuliswe ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo
Ukukhula - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. zikhulisiwe. - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele.
kwemihlathi ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. - Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi
nokwakhiwa - Izivakalisi, imihlathi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe kakuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko-
kwezivakalisi. zakhiwe zaqiqiqsiswa zitshintshatshintshwa - Isincoko sibunjwe - Isincoko sisenayo gxoko.
ngokugqwesileyo. ngobuchule ngengqiqo. ingqiqo. - Isincoko asinangqiqo.
5 AMANQAKU obuqiqisisiweyo.
UMMANDLA
43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016)
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 13
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO - Impendulo igqwesile - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa ulwazi - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi olungephi lweempawu zolu ukunqongophala kolwazi
- Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi.
Ukungqala kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi didi lwetekisi. - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo ide
kwempendulo - Luphangalele ulwazi lwetekisi. - Izimvo ziyaphuma ezisemxholweni kodwa kuninzi iphume emxholweni.
nezimvo. lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye ukuphuma ecaleni. - Akukho ukunamathelana
Ukuqoqwa lwetekisi. nasemxholweni. kukho - Kunqabile ukunamathelana kumxholo nezimvo.
kwezimvo - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. komxholo nezimvo. - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
ngenjongo uhleli emxholweni. zadakancwa - Ukunamathelana - Zimbalwa iinkcukacha ezixhasa isihloko.
yokucwangcisa. - Kukho ngokunamatheleneyo kumxholo nezimvo ezixhasa isihloko. - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
Injongo yokubhala, ukunamathelana kumxholo nezimvo. kufanelekile. - Imigaqo yefomathi ephambili lwale tekisi ityeshelwe.
abo kujoliswe kubo, kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa - Ezinye iinkcukacha isetyenziswe ngokungaqondi.
iimpawu/imigaqo - Iingcamango isihloko. zixhasa isihloko. - Kutyeshelwe izinto ezininzi.
yetekisi, kunye zidakancwe ngobunono - Ifomathi ifanelekile - Ifomathi ifanelekile
nemeko. zonke iinkcukacha ineendawana kodwa kusekho
zixhasa isihloko. ezingachanekanga ukungachaneki.
18 AMANQAKU - Ifomathi ifanelekile ezingephi.
kwaye ichanekile.
ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SOKUBHALA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isimbo, isigama nesigama azingqamani nesigama azingqamani
kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga sihambelana nenjongo kwakunye nabantu nenjongo, imeko kwakunye
Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe kubo kunye nabantu ekujoliswe
isimbo, nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo nemeko. - kubo.
injongo/ifuthe, abo - Izakhi zezivakalisi nemeko. kwakunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala.
kujoliswe kubo zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi - Isigama asifanelananga
kunye nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa eziphazamisa umyalezo. nenjongo.
Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahleke kakhulu.
kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Kukho amagingxi-gingxi
Uchongo magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo kwintsingiselo.
Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala akukho ezikhoyo
kunye nopelo. zimpazamo. aziyiphazamisi
intsingiselo
12 AMANQAKU nomyalezo.
UMMANDLA
25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14
Downloaded from hlayiso.com
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2017)
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile - Impendulo - Impendulo - Kubonakala ubunzima - Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ibonakalisa iyanelisa malunga nolwazi lweempawu ukunqongophala kolwazi
kwezimvo. ukuchaneka ibonakalisa ulwazi zolu didi lwetekisi. lweempawu zolu didi lwetekisi.
Impendulo nezimvo. - Izimvo zihlakaniphile kanobom ulwazi lweempawu zolu - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo kukho
Ukubekelelwa kwaye zivuthiwe. olunzulu lweempawu didi ezisemxholweni kodwa intsingiselo iduke kwisakhiwo
kwezimvo. - Luphangalele ulwazi zolu didi lwetekisi. lwetekisi. kuninzi ukuphuma ecaleni. esixazalala.
Iimpawu zetekisi/ lweempawu zolu didi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko - Kunqabile ukunamathelana - Akukho ukunamathelana
umgaqo kunye lwetekisi. nasemxholweni. zisemxholweni komxholo nezimvo. kumxholo nezimvo.
nemeko. - Umsebenzi ungqalile - Izimvo zixonxwe kwaye kukho - Zimbalwa iinkcukacha - Zimbalwa kakhulu iinkcukacha
akukho kugqwidiza zadakancwa nokugqwidiza ezixhasa isihloko. ezixhasa isihloko.
12 AMANQAKU Kubonakala ngokunamatheleneyo - Ukunamathelana - Imigaqo yefomathi ephambili - Imigaqo eyimfuneko yobhalo
ukunamathelana kumxholo nezimvo. - kumxholo ityeshelwe okanye lwale tekisi ityeshelwe.
kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa nezimvo.kwenzeka isetyenziswe ngokungaqondi.
- Iingcamango isihloko ngokufanelekileyo.
zidakancwe - Ifomathi ingqalile - Ezinye iinkcukacha
ngobunono kwaye iindawana ezikhoyo zixhasa isihloko.
zonke iinkcukacha ezingachanekanga - Ifomathi ingqalile
zixhasa isihloko. aziyiphazamisi kodwa zikho
- Ifomathi ifanelekile injongo yokubhala. iindawana
kwaye ichanekile. ezingachanekanga.
7–8 5–6 4 3 0–2
ULWIMI, ISIMBO - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, nesigama
NOKUHLELA isigama zifanelene isimbo, nesigama isimbo, isigama nesigama azifanelananga azifanelananga nenjongo,imeko
kakhulu nenjongo, abo sifanelene kakhulu sifanelene nenjongo, abantu ekujoliswe kwakunye nabantu ekujoliswe
Ithoni, irejista, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu nenjongo, abantu kubo kunye nemeko. kubo.
isimbo, nesigama nemeko. ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo ixazalala
singqamene - Izakhi zezivakalisi kunye nemeko. kwakunye nemeko. zineemposiso ezininzi iyadida.
nenjongo kunye zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi eziphazamisa umyalezo. - Isigama asihambelani nenjongo.
nemeko. ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye zibonakalisa - Sinqongophele isigama. - Intsingiselo ilahlekile kakhulu.
Ukusetyenziswa - Phantse kube akukho umyalezo wakheke iimposiso. - Kukho amagingxi-gingxi
kolwimi nemigaqo. nasinye isiphene. kakuhle. - Isigama siyanelisa. kwintsingiselo.
Ukhetho- magama - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo
Iimpawu zokubhala - Ubukhulu becala ezikhoyo
kunye nopelo. azikho iimpazamo. aziyiphazamisi
intsingiselo.
8 AMANQAKU
UMMANDLA
17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 Amended SC June Exams 2017 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2017 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo
_hlayiso.com_--16f23a9f-f537-47f3-9ec4-a69fcd27690d/v1-f66cea96f9667b182d47/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 2016 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper